Môn tin học ở bậc tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về CNTT như: Một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ thường dùng, rèn luyện một số kỹ năng s[r]
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Rô Men, ngày 25 tháng 11 năm 2018
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH KHỐI 4 TRƯỜNG
TIỂU HỌC BẰNG LĂNG HUYỆN ĐAM RÔNG
HỌC TỐT MÔN TIN HỌC LỚP 4
Phần I MỞ ĐẦU
1 Họ và tên: Đào Văn Thực
2 Chức vụ: Giáo viên.
3 Đơn vị công tác: Trường TH Bằng Lăng.
4 Lý do chọn đề tài:
Tin học là một ngành khoa học với mục tiêu khai thác hiệu quả nhất dạng tài nguyên thông tin phục vụ mọi hoạt động của con người Do đó ở bất kì lĩnh vực hay hoạt động nào, con người cần phải xử lí thông tin thì ở đó tin học đều
có thể phát huy tác dụng Tin học xuất hiện ở bất cứ nơi nào xung quanh chúng
ta, và được ứng dụng mọi lúc mọi nơi Khi chúng ta cần tìm kiếm thông tin, Khi chúng ta xử lý thông tin, Khi chúng ta muốn chia sẻ thông tin
Với học sinh tin học giúp các em tiếp cận với những thông tin cần thiết dễ dàng, nhanh chóng và đầy đủ hơn Việc tìm kiếm thông tin trên google dường như đã quá quen thuộc so với việc đi thư viện, tìm hiểu qua sách…Với mọi người, tin học có trong các máy móc thiết bị giúp cuộc sống của con người “dễ thở” hơn, công việc thực hiện nhanh chóng, dễ dàng hơn Ngoài ra, tin học cũng chính là những email, tin nhắn, những mạng xã hội hay cả chiếc tivi mà chúng ta vẫn thường dùng, kết nối chúng ta dễ dàng hơn, chia sẻ thông tin nhanh hơn, biết các tin tức chính xác, nhanh chóng, và giúp chúng ta giải trí sau những giờ lao động mệt mỏi Với những người đi làm, nhất là những người làm công việc văn phòng tin học hỗ trợ họ trong công việc, giúp họ tính toán dễ dàng, xử lý
Trang 2công văn, giấy tờ hiệu quả, nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm thời gian và công sức hơn Hay như những giáo viên, tin học giúp bài giảng của họ trở nên hay và sinh động hơn, giúp học sinh của họ tiếp thu bài giảng dễ dàng hơn, hứng thú hơn
Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Nhà nước ta đã đưa môn tin học vào trong nhà trường và ngay từ tiểu học học sinh được tiếp xúc với môn tin học để làm quen dần với lĩnh vực CNTT, tạo nền móng cơ sở ban đầu để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo Môn tin học ở bậc tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về CNTT như: Một số
bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ thường dùng, rèn luyện một số kỹ năng
sử dụng máy tính, …Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết cho người lao động hiện đại như: Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải, hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin, Có ý thức và thói quen
sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động xã hội hiện đại Trong chương trình tin học ở bậc tiểu học được phân bố xen kẽ giữa các bài vừa học, vừa chơi Điều đó sẽ rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng tạo trong quá trình chơi những trò chơi mang tính bổ ích giúp cho học sinh thư giãn sau những giờ học căng thẳng ở lớp
Bản thân là một giáo viên Tin học cấp tiểu học tôi đã chứng kiến cảnh học sinh chưa biết về máy tính, chưa hiểu về cách sử dụng máy tính, bên cạnh các
em chăm ngoan học tốt, vẫn có khá nhiều em học sinh đặc biệt là các em học sinh dân tộc thiểu số gặp khó khăn trong việc học môn Tin học Vì vậy tôi mạnh dạn chia sẻ một số kinh nghiệm, giải pháp giúp các em học tốt môn tin học hơn
đó là lý do tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh khối 4 trường TH Bằng Lăng huyện Đam Rông học tốt môn tin học”.
5 Giới hạn (Phạm vi nghiên cứu):
Sử dụng một số giải pháp, kĩ năng giúp học sinh khối lớp 4 trường Tiểu học Bằng Lăng - Đam Rông - Lâm Đồng học tốt môn Tin học
6 Thời gian nghiên cứu:
Trang 3Áp dụng trong quá trình giảng dạy năm học: 2017– 2018 và tiếp tục áp dụng cho những năm học tiếp theo
Phần II: NỘI DUNG
1 Thực trạng, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân chủ quan, khách quan: 1.1: Thuận lợi.
Được nhà trường tạo mõi điều kiện về cơ sở vật chất để học sinh có thể học từ khối lớp 3, tạo điều kiện sắm sửa máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học
Giáo viên được đào tạo những kiến thức cơ bản về tin học để đáp ứng yêu cầu cho dạy và học môn tin học trong bậc tiểu học
Đa số học sinh ngoan, lễ phép, vâng lời thầy cô
Một số em nhanh nhẹn tích cực trong các hoạt động học tập, năng nổ, chủ động trong giờ học, hăng say phát biểu xây dựng bài
Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới nên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành
1.2: Khó khăn.
Nhà trường đã có một phòng máy vi tính để cho học sinh học nhưng vẫn còn hạn chế về số lượng cũng như chất lượng Hơn nữa nhiều máy cấu hình máy
đã cũ, chất lượng không còn tốt nên hay hỏng hóc, ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng học tập của học sinh
Đây là môn học khá mới mẻ về kiến thức, phương pháp học cũng khác so với các môn học khác cho nên đòi hỏi các em phải có điều kiện để rèn luyện tư duy, tránh tình trạng học xong rồi quên song đa số các em học sinh hầu như chỉ được tiếp xúc với máy tính ở trường Do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế dẫn đến việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp
Hầu hết gia đình các em chủ yếu làm nghề nông nên việc tiếp cận công nghệ thông tin không rộng rãi, gia đình không có điều kiện để mua máy tính và nối mạng Internet cho các em học tập
2 Những giải pháp để khắc phục hạn chế, tồn tại:
Trang 42.1 Tính mới của giải pháp:
Như chúng ta đã biết để nâng cao chất lượng học tập của học sinh thì phương dạy học và truyền đạt của giáo viên chiếm một vị trí quan trọng tạp nên kết quả học tập của các em, giáo viên tin học cũng như vậy Phải tìm ra được phương pháp giảng dạy hiệu quả cho bộ môn của mình để các em học sinh hứng thú với môn học Vì vậy, người giáo viên phải làm gì để giúp các em học tập tốt, rèn luyện theo những mục tiêu đã đề ra với tâm lý thoải mái, thích thú hơn là bị ép buộc? Muốn làm được điều này, phương pháp giáo dục của giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà mỗi giáo viên cần phải thực
hiện
2.2 Phạm vi áp dụng
Các giải pháp đề ra có thể áp dụng cho tất cả giáo viên giảng dạy môn tin học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục học sinh
2.3 Giải pháp cụ thể
Giải pháp 1: Khảo sát học sinh để đưa ra phương pháp, kế hoạch giáo dục phù hợp
Ngay từ đầu năm học, khi được nhà trường phân công Tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng của các em học sinh sau kỳ nghỉ hè Khảo sát số học sinh có máy tính ở nhà và kiểm tra số lượng sách vở của các em phụ vụ cho môn học
Sau quá trình khảo sát tôi nhận thấy: Số lượng các em chưa nắm chắc kiến thức của năm trước vẫn còn, đặc biệt là các câu lệnh và cách gõ dấu bằng hai kiểu Telex và Vni Số lượng học sinh có máy tính thực hành ở nhà chỉ khoảng 20% Số lượng học sinh có đầy đủ sách vở đạt 90%
Trước tình hình đó, tôi đã tiến hành tuyên truyền, giải thích cho cha mẹ các em hiểu về bộ môn tin học và tác dụng của bộ môn đối với các em học sinh
Để từ đó phụ huynh thấy được trách nhiệm của cha mẹ phải quan tâm đến việc học tập, rèn luyện của con em mình, từ đó họ có ý thức cùng giáo viên quan tâm đến việc giáo dục con em và giáo viên xây dựng kế hoạch giảng dạy, giáo dục các em phù hợp
Trang 5Đối với những học sinh nghèo, học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn không
đủ điều kiện mua sách vở Tôi đã vận động các em học sinh lớp cũ ủng hộ lại sách giáo khoa cho các em lớp sau Kết hợp với nhà trường, Ban đại diện cha
mẹ học sinh, các ban ngành, đoàn thể tạo mọi điều kiện giúp đỡ các em mọi mặt
về tinh thần cũng như vật chất: Hỗ trợ cho các em học sinh nghèo sách, vở, dụng
cụ học tập, quần áo đi học,…
Ví dụ: Vào đầu năm học, sau khi khảo sát thăm nắm được hoàn cảnh của
học sinh Đối với những em học sinh khó khăn chưa mua được sách giáo khoa, tôi đã xin lại của các em năm trước và trao tặng lại cho các em để đảm bảo em nào khi đến trường đều có sách giáo khoa để học tập Còn những em chưa có sách vở thì tôi cũng đã tham mưu với nhà trường, Ban đại diện cha mẹ học sinh, các ban ngành, đoàn thể tạo mọi điều kiện giúp đỡ các em mọi mặt về tinh thần cũng như vật chất: Hỗ trợ cho các em học sinh nghèo sách, vở, dụng cụ học tập, quần áo đi học,…
Ngoài ra, tôi còn có kế hoạch phân loại học của học sinh ngay từ đầu năm học, nắm bắt xem các em chưa hoàn thành về kỹ năng nào, mạnh về kỹ năng nào để xây dựng kế hoạch kèm cặp, giúp đỡ, bồi dưỡng cho các em
Ngoài ra, tôi còn điều tra xem Hội đồng tự quản của lớp là những em như thế nào? các em có những khả năng gì? Các em đã điều hành lớp ra sao? Các em
đã làm tốt những gì, còn tồn tại những gì? Nguyên nhân các em làm chưa tốt?
Từ việc điều tra khảo sát tình hình của lớp, tôi đã nắm được tất cả các thông tin về từng học sinh cũng như Hội đồng tự quản của lớp và bắt tay vào việc xây dựng kế hoạch giảng dạy, giáo dục trong năm học hợp lí và triển khai thực hiện có hiệu quả
Giải pháp 2: Xây dựng ban tự quản lớp học và các nhóm học tập phù hợp
Từ những thông tin đã điều tra được, tôi bắt tay vào việc xây ban tự quản của lớp, chọn ra những học sinh có năng lực trong học tập, năng lực điều hành, năng lực tập hợp, gương mẫu, nhiệt tình trong công việc được giao Sau khi thực hiện xong, tôi phân công nhiệm vụ cho từng em Sắp xếp vị trí ngồi cho từng em
Trang 6để đảm bảo được em nào cũng được thực hành trên máy, sắp xếp xen kẽ giữa những em hoàn thành tốt với các em chưa hoàn thành và các em hoàn thành Để
từ đó các em có thể giúp đỡ nhau trong quá trình thực hành Phân chia các cặp đôi bạn cùng tiến để các em có thể giúp đỡ lẫn nhau
Ví dụ: Lớp trưởng: Theo dõi, điều khiển chung các hoạt động của lớp
trước khi vào học
Lớp phó học tập: Thực hiện kiểm tra sách vở, đồ dùng của các bạn học sinh Kiểm tra bài cũ của các bạn học sinh
Lớp phó lao động: Nhắc nhở các bạn trong lớp luôn giữ gìn vệ sinh sạch
sẽ mọi lúc, mọi nơi theo quy định, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống để tăng cường, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình, cộng đồng…
Thành lập các nhóm đôi bạn cùng tiến để trong mỗi nhóm đều có những
em học tốt, tích cực, có em học còn chậm, chưa cố gắng, để các em hỗ trợ, giúp
đỡ lẫn nhau
Trong nhóm, những em tiếp thu bài chậm, tôi xếp các em ngồi cạnh em học tốt để thuận tiện cho việc các em kèm cặp, giúp đỡ nhau, giao nhiệm vụ cho những em tiếp thu bài tốt giúp đỡ bạn qua từng tiết học, bài học trong mọi giờ học Đặc biệt tôi cũng đã chú trọng tới công tác phát triển tư duy, nâng cao kiến thức, bồi dưỡng cho những học sinh có năng lực đặc biệt, có năng khiếu nổi trội
và giúp đỡ, kèm cặp cho những em chưa hoàn thành kiến thức, kĩ năng, năng lực còn hạn chế Trong lớp, tôi đã xây dựng được các nhóm học tập để các em giúp
đỡ nhau như: Đôi bạn cùng tiến Qua đó thường xuyên kiểm tra động viên khuyến khích các em bằng phong trào thi đua hoa điểm tốt
Giải pháp 3: Tạo môi trường học tập, lớp học thân thiện
Để làm tốt việc xây dựng môi trường học tập, lớp học thân thiện, tôi đã rèn cho học sinh thói quen biết giữ gìn và làm sạch, đẹp trường lớp, chăm sóc chậu hoa, cây cảnh, Để các em luôn có ý thức tạo cảnh quan trường, lớp xanh, sạch đẹp, môi trường học tập thân thiện
Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa thầy với trò, trò với thầy, trò với trò: Xây dựng tốt mối quan hệ thân thiện giữa thầy với trò, trò với thầy và trò
Trang 7với trò Trong quá trình đánh giá, nhận xét hoặc nhắc nhở, giáo dục học sinh chưa ngoan, chưa chăm, tôi luôn cố gắng chọn lọc những lời nói, nhận xét, những câu nhắc nhở mang tính tích cực, động viên, không chê bai các em trước lớp Làm như vậy, tôi thấy học sinh phấn khởi và dễ gần hơn, tạo được mối thân thiện giữa thầy và trò
Đối với những học sinh cá biệt, tôi luôn tạo sự gần gũi thân thiện, luôn luôn quan tâm, theo dõi để nhắc nhở uốn nắn kịp thời những sai sót mà các em mắc phải đồng thời phát hiện để phát huy, khen thưởng những việc làm tốt, những tiến bộ dù nhỏ để dần giúp các em có những thái đội đúng đắn hơn trong học tập, rèn luyện Mặt khác tôi thường xuyên liên lạc, thông báo với cha mẹ học sinh cùng theo dõi, nhắc nhở và thường xuyên giữ mối liên hệ chặt chẽ với giáo viên, nhà trường để giáo dục, giúp đỡ các em
Tôi thường xuyên theo dõi sự tiến bộ của học sinh để kịp thời động viên, khen ngợi trước lớp để các em phấn khởi và tiếp tục phấn đấu Bên cạnh đó tôi còn quan tâm đến từng học sinh nhất là những em có hoàn cảnh đặc biệt và những em chậm tiến
Tạo được tâm thế cho học sinh trong buổi học là vô cùng cần thiết Hiểu điều đó nên tiết đầu tiên tôi không bao giờ quở trách, trách phạt bất cứ một học sinh nào Luôn tìm hiểu lý do cụ thể mới nhắc nhở học sinh dù hôm đó học sinh
đi muộn hay sách, vở, thiếu phần chuẩn bị Nếu nặng lời mắng mỏ sẽ đem lại cho học sinh đó nỗi buồn, cảm giác có tội sẽ đè nặng, phá tan sự tiếp thu của học sinh trong cả buổi học hôm ấy Để tránh tình trạng trên, khi bước chân vào lớp tôi thường nghĩ ra một câu chào, một câu đùa hóm hỉnh Đến cuối tiết học tôi cho các em bình chọn ai học ngoan và ai tiến bộ nhất trong tiết, lúc đó là lúc mà tôi nhắc nhở khuyết điểm mà các em mắc phải Cho các em tự nhận lỗi và hứa
sẽ tự sửa những sai lầm đó
Giải pháp 4: Ứng dụng CNTT trong quá trình dạy học.
Qua quá trình dạy học tôi nhận thấy các tiết sử dụng giáo án điện tử đem lại một kết quả khả quan Khi dạy học bằng giáo án điện tử tôi thấy học sinh hứng thú học tập, hăng say phát biểu và có thể tổ chức được các trò chơi củng cố
Trang 8kiến thức sinh động thu hút các em hăng say phát biểu Từ đó kiến thức được các em ghi nhận nhan và nhớ lâu hơn, không gây nhà chán cho các em học sinh
Muốn được như vậy tôi đã tìm kiếm các hình ảnh phù hợp với tiết học, cách trình bày giáo án sinh động Xây dựng Giáo án có nội dung ngắn gọn cụ thể để các em dễ tiếp thu
Trong quá trình dạy học tôi cho học sinh chủ động khám phá những bộ phận mà các em đã biết Từ đó giúp các em nhớ được các bộ phận của máy tính
Để các em có thể tiếp cận và sử dụng linh hoạt hơn
Ví dụ: Trong bài 2: Khám phá máy tình Để giúp học sinh hiểu được máy
tính xưa và này như thế nào? Và các bộ phận của máy tính có hình dạng kích thước như thế nào? Thì ngoài các hình ảnh trong sách giáo khoa tôi còn chiếu thêm cho các em học sinh các hình ảnh khác để các em có cái nhìn khái quát và
cụ thể hơn về các bộ phận Và cho các em xem quá trình phát triển về máy tính
từ xưa đến nay:
Trang 9Máy tính đầu tiên trên thế giới
Máy tính ngày nay
Các bộ phận của máy tính
Khi chiếu các hình ảnh khác nhau gây cho học sinh sự tò mò và muốn tìm hiểu hơn Từ đó chất lượng bài học được đưa lên
3 Kết quả thực hiện:
Trang 10Qua thời gian áp dụng các giải pháp trên vào giảng dạy môn tin học lớp 4, các em học sinh lớp tôi đã học tập sôi nổi, chất lượng học tập, rèn luyện của các
em ngày càng được nâng lên Trong giờ học các em đã tích cực, tự giác phát biểu
ý kiến xây dựng bài không còn rụt rè, e ngại như trước nữa Nề nếp lớp học được củng cố, các em thi đua nhau thực hiện tốt các hoạt động mà giáo viên đề ra Nhiều em đạt được nhiều thành tích trong các mặt học tập Các em đã mạnh dạn hơn trong giao tiếp Điều này có tác động rất lớn đến các em, giúp các em tự tin hơn trong học tập Số lượngHS hoàn thành kiến thức – kĩ năng các môn học, năng lực, phẩm chất đạt và vượt chỉ tiêu đề ra Kết quả cụ thể như sau:
Chất lượng môn Tin học của các lớp được nâng lên rõ rệt Không có học sinh chưa đạt, số học sinh hoàn thành tốt là 60%, hoàn thành là 30%
Các em trong lớp rất ngoan ngoãn, chăm chỉ học tập, lễ phép, nề nếp học tập của của các em ngày càng được nâng cao hơn Đây là kết quả do các em phấn đấu, rèn luyện và cố gắng đạt được trong thời gian qua
Ban tự quản của lớp đã góp phần không nhỏ trong việc thực hiện các hoạt động của nhà trường, hoạt động học tập của lớp Các em đã biết điều hành, tổ chức lớp, biết giúp đỡ nhau trong học tập, rèn luyện
Giờ học thực hành thoải mái đối với các em Không khí lớp học luôn luôn sôi nổi, chất lượng giờ học đảm bảo
