. So sánh cơ chế bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và kiểu dáng công nghiệp

ĐỀ SỐ 5: 1. So sánh cơ chế bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và kiểu dáng công nghiệp? 2. Công ty A (Nhật Bản) đã đăng ký và được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Nhật Bản và nhiều quốc gia khác trong đó có Việt Nam đối với “sáng chế điều hòa xuyên thấu không cánh quạt”. Điểm mấu chốt của sáng chế này là thiết bị “vòng bay hơi” giúp làm mát phòng một cách êm ái, ngăn khí nóng bay ngược vào trong phòng mà không tốn nhiều điện. Sáng chế đang trong thời hạn bảo hộ tại Việt Nam. Công ty A phát hiện trên thị trường có bán điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi” giống với sáng chế của họ do công ty B (Hàn Quốc) sản xuất và Công ty TNHH Đức Hùng nhập khẩu và phân phối độc quyền tại Việt Nam. Hỏi: Việc nhập khẩu và phân phối sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi” của Công ty TNHH Đức Hùng có xâm phạm quyền đối với sáng chế của Công ty A (Nhật Bản) tại Việt Nam không? Tại sao? Nếu có hành vi xâm phạm thì Công ty A có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của họ?

Trang 1

MỤC LỤC

A ĐẶT VẤN ĐÊ 1

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ 2

I So sánh cơ chế bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và kiểu dáng công nghiệp .2

1 Điểm giống nhau: 2

2 Điểm khác nhau: 3

II Giải quyết tình huống: 5

1 Việc nhập khẩu và phân phối sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi” của Công ty TNHH Đức Hùng có xâm phạm quyền đối với sáng chế của Công ty A (Nhật Bản) tại Việt Nam không? Tại sao? 5

2 Công ty A có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của họ? 7

C KẾT LUẬN 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 12

Trang 2

A ĐẶT VẤN ĐÊ

Sở hữu trí tuệ đang là một vấn đề nóng trong xã hội hiện đại ngày nay Xã hội càng phát triển thì mọi người càng quan tâm đến vấn đề này, bởi vì nó liên quan đến lợi ích của tất cả mọi người trong xã hội, từ doanh nghiệp cho đến tác giả, nhạc sĩ, ca sĩ, Thế nhưng Việt Nam vẫn còn đang trên đà phát triển và vẫn còn khá lạ lẫm về vấn đề sở hữu trí tuệ, do đó dẫn đến bộ luật sở hữu trí tuệ của nước ta còn thiếu sót Trong tình thế đó, em làm bài tập dưới đây với hi vọng thông qua đây đóng góp được phần nào trong vấn đề xây dựng luật sở hữu trí tuệ Việt Nam Sau đây là đề bài em lựa chọn

ĐÊ SỐ 5:

1 So sánh cơ chế bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và kiểu dáng công nghiệp?

2 Công ty A (Nhật Bản) đã đăng ký và được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Nhật Bản và nhiều quốc gia khác trong đó có Việt Nam đối với “sáng chế điều hòa xuyên thấu không cánh quạt” Điểm mấu chốt của sáng chế này là thiết bị

“vòng bay hơi” giúp làm mát phòng một cách êm ái, ngăn khí nóng bay ngược vào trong phòng mà không tốn nhiều điện Sáng chế đang trong thời hạn bảo hộ tại Việt Nam

Công ty A phát hiện trên thị trường có bán điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi” giống với sáng chế của họ do công ty B (Hàn Quốc) sản xuất và Công ty TNHH Đức Hùng nhập khẩu và phân phối độc quyền tại Việt Nam Hỏi:

-Việc nhập khẩu và phân phối sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi” của Công ty TNHH Đức Hùng có xâm phạm quyền đối với sáng chế của Công ty A (Nhật Bản) tại Việt Nam không? Tại sao?

Trang 3

- Nếu có hành vi xâm phạm thì Công ty A có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của họ?

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ

I So sánh cơ chế bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và kiểu dáng công nghiệp

1 Điểm giống nhau:

Theo Khoản 13 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) 2005, sửa đổi bổ sung

2009, khái niệm kiểu dáng công nghiệp được quy định như sau: “Kiểu dáng công

nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này.”

Mặt khác, khái niệm tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được quy định tại Khoản

2 Điều 13 Nghị định 22/2018/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của

Luật sở hữu trí tuệ năm 2009 về quyền tác giả, quyền liên quan: “Tác phẩm my

thuật ứng dụng quy định tại điểm g khoản 1 Điều 14 của Luật sở hữu trí tuệ là tác phẩm được thể hiện bởi đường nét, màu sắc, hình khối, bố cục với tính năng hữu ích, có thể gắn liền với một đồ vật hữu ích, được sản xuất thủ công hoặc công nghiệp như: Thiết kế đồ họa (hình thức thể hiện của biểu trưng, hệ thống nhận diện và bao bì sản phẩm), thiết kế thời trang, tạo dáng sản phẩm, thiết kế nội thất, trang trí.”

Như vậy, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng và kiểu dáng công nghiệp có các điểm giống nhau như sau:

- Chúng đều mang đặc tính sáng tạo về mặt thẩm mỹ;

- Đều là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, có thể thể hiện bằng đường nét, màu sắc, hình khối,…

Trang 4

- Chúng luôn phải gắn liền với sản phẩm hoặc đồ vật hữu ích;

- Chúng có thể được sản xuất hàng loạt bằng phương pháp công nghiệp

2 Điểm khác nhau:

Thứ nhất, về căn cứ xác lập quyền, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được bảo

hộ quyền tác giả theo điểm g Khoản 1 Điều 14 Luật SHTT sửa đổi bổ sung 2009

Do đó, căn cứ Khoản 1 Điều 6 Luật SHTT 2005: “Quyền tác giả phát sinh kể tư

khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đa công bố hay chưa công bố, đa đăng ký hay chưa đăng ký.” thì quyền tác giả của

tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được xác lập tự động, không phụ thuộc vào việc đăng ký, cho dù có đăng ký thì thời gian và chi phí cho việc đăng ký là không đáng kể

Ngược lại, kiểu dáng công nghiệp chỉ có thể xác lập khi đăng ký và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp văn bằng bảo hộ, căn cứ điểm a Khoản 3 Điều 6

Luật SHTT 2005: “Quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế, kiểu dáng công

nghiệp, thiết kế bố trí, nhan hiệu, chỉ dẫn địa lý được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật này hoặc công nhận đăng ký quốc tế theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hoà xa hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên…” Do đó, chi phí

và thời gian cho việc đăng ký nhiều hơn so với tác phẩm mỹ thuật ứng dụng

Thứ hai, về điều kiện bảo hộ, điều kiện bảo hộ tác phẩm mỹ thuật ứng dụng

rất đơn giản: có tính nguyên gốc, được thể hiện dưới một hình thức nhất định, không đòi hỏi về điều kiện nội dung, chất lượng, giá trị nghệ thuật, tính mới

Tuy nhiên, điều kiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp lại phức tạp hơn: có tính mới, có tính sáng tạo và có khả năng áp dụng công nghiệp1 Về tính mới của kiểu

1 Căn cứ Điều 63 Luật SHTT

Trang 5

dáng công nghiệp, kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu kiểu dáng công nghiệp đó khác biệt đáng kể với những kiểu dáng công nghiệp đã bị bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng2 Về tính sáng tạo của kiểu dáng công nghiệp,

Điều 66 Luật SHTT 2005 quy định: “Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính

sáng tạo nếu căn cứ vào các kiểu dáng công nghiệp đa được bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng kiểu dáng công nghiệp đó không thể được tạo ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu biết trung bình về lĩnh vực tương ứng” Về khả năng áp

dụng công nghiệp, kiểu dáng công nghiệp được coi là có khả năng áp dụng công nghiệp nếu có thể dùng làm mẫu để chế tạo hàng loạt sản phẩm có hình dáng bên ngoài là kiểu dáng công nghiệp đó bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp3

Thứ ba, về phương thức sản xuất, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng có thể được

sản xuất bằng phương pháp thủ công hoặc phương pháp công nghiệp, nhưng kiểu dáng công nghiệp lại phải được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp, cho dù có thể sản xuất bằng phương pháp thủ công cũng mất rất nhiều thời gian và chi phí

Thứ tư, về thời hạn bảo hộ, đối với tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, căn cứ

Điều 27 Luật SHTT sửa đổi bổ sung 2009, quyền nhân thân được quy định tại khoản 1,2,4 Điều 19 Luật SHTT 2005 được bảo hộ vô thời hạn; quyền nhân thân được quy định tại Khoản 3 Điều 19 Luật SHTT 2005 (quyền công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm) và quyền tài sản được quy định tại

Điều 20 Luật SHTT 2005 có thời hạn bảo hộ như sau: “Tác phẩm điện ảnh, nhiếp

ảnh, my thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là bảy mươi lăm năm, kể tư khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên; đối với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, my thuật ứng dụng chưa được công bố trong thời hạn hai mươi lăm năm, kể tư khi tác phẩm được định hình thì thời hạn bảo hộ là một trăm năm,

Trang 6

kể tư khi tác phẩm được định hình; đối với tác phẩm khuyết danh, khi các thông tin

về tác giả xuất hiện thì thời hạn bảo hộ được tính theo quy định tại điểm b khoản này” 4

Đối với kiểu dáng công nghiệp, thời hạn bảo hộ là 5 năm kể từ ngày nộp đơn đăng ký, có thể gia hạn 2 lần liên tiếp, mỗi lần 5 năm5

Thứ năm, về cơ chế bảo hộ, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng được bảo hộ quyền

tác giả nên tác phẩm này chỉ bảo hộ về mặt hình thức thể hiện, không bảo hộ độc quyền nội dung Vì vậy, chủ sở hữu không thể ngăn cấm người khác tạo ra và sử dụng những thiết kế giống hoặc tương tự nếu họ sáng tạo ra một cách độc lập Tuy nhiên, kiểu dáng công nghiệp lại được bảo hộ độc quyền nội dung Do đó, chủ sở hữu có quyền ngăn cấm bất kỳ chủ thể khác sản xuất bất kỳ sản phẩm có hình dáng bên ngoài giống hoặc không khác biệt đáng kể kiểu dáng đã được bảo hộ6

II Giải quyết tình huống:

1 Việc nhập khẩu và phân phối sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi” của Công ty TNHH Đức Hùng có xâm phạm quyền đối với sáng chế của Công ty A (Nhật Bản) tại Việt Nam không? Tại sao?

Trả lời: Việc nhập khẩu và phân phối sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị

“vòng bay hơi” của Công ty TNHH Đức Hùng là hành vi xâm phạm quyền đối với sáng chế của Công ty A (Nhật Bản) tại Việt Nam

Giải thích:

Công ty A (Nhật Bản) đã đăng ký và được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Nhật Bản và nhiều quốc gia khác trong đó có Việt Nam đối với “sáng chế điều hòa

4 Điểm a Khoản 2 Điều 27 Luật SHTT 2005

5 Căn cứ Khoản 4 Điều 93 Luật SHTT 2005

6 Điều 125 Luật SHTT 2005

Trang 7

xuyên thấu không cánh quạt” Như vậy, căn cứ Điều 123 Luật SHTT 2005, tại Việt Nam, Công ty A có các quyền như sau:

- Sử dụng, cho phép người khác sử dụng sáng chế của mình;

- Ngăn cấm người khác sử dụng sáng chế của mình;

- Định đoạt sáng chế của mình

Trong tình huống này, công ty A phát hiện trên thị trường có bán điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi” giống với sáng chế của họ do công ty B (Hàn Quốc) sản xuất và Công ty TNHH Đức Hùng nhập khẩu và phân phối độc quyền tại Việt Nam Thiết bị “vòng bay hơi” là thiết bị mấu chốt của “sáng chế điều hòa xuyên thấu không cánh quạt”, giúp làm mát phòng một cách êm ái, ngăn khí nóng bay ngược vào trong phòng mà không tốn nhiều điện Như vậy, chính thiết bị “vòng bay hơi” đã làm nên trình độ sáng tạo của “sáng chế điều hòa xuyên thấu không cánh quạt” của công ty A, và sáng chế này chỉ có thể sử dụng với điều kiện phải sử dụng “vòng bay hơi”

Khoản 1 Điều 126 Luật SHTT 2005 quy định về các hành vi xâm phạm quyền đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí như sau:

“Các hành vi sau đây bị coi là xâm phạm quyền của chủ sở hữu sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí:

1 Sử dụng sáng chế được bảo hộ, kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ hoặc kiểu dáng công nghiệp không khác biệt đáng kể với kiểu dáng đó, thiết kế bố trí được bảo hộ hoặc bất kỳ phần nào có tính nguyên gốc của thiết kế bố trí đó trong thời hạn hiệu lực của văn bằng bảo hộ mà không được phép của chủ sở hữu;

”

Trong đó, theo Khoản 1 Điều 124 Luật SHTT 2005, sử dụng sáng chế là việc thực hiện các hành vi sau đây:

Trang 8

“a) Sản xuất sản phẩm được bảo hộ;

b) Áp dụng quy trình được bảo hộ;

c) Khai thác công dụng của sản phẩm được bảo hộ hoặc sản phẩm được sản xuất theo quy trình được bảo hộ;

d) Lưu thông, quảng cáo, chào hàng, tàng trữ để lưu thông sản phẩm quy định tại điểm c khoản này;

đ) Nhập khẩu sản phẩm quy định tại điểm c khoản này.”

Như vậy, công ty B (Hàn Quốc) và công ty TNHH Đức Hùng đã xâm phạm quyền đối với sáng chế của công ty A Cụ thể, công ty B đã khai thác công dụng của “sáng chế điều hòa xuyên thấu không cánh quạt” mà không được phép của chủ

sở hữu Công ty TNHH Đức Hùng đã nhập khẩu sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi”, là sản phẩm khai thác công dụng của “sáng chế điều hòa xuyên thấu không cánh quạt” mà không được phép của chủ sở hữu (Căn cứ điểm đ Khoản

1 Điều 124 và Khoản 1 Điều 126 Luật SHTT 2005) Hơn nữa, vì hành vi của công

ty TNHH Đức Hùng không thuộc Khoản 2 Điều 125 Luật SHTT 2005 nên công ty

A có quyền ngăn cấm công ty TNHH Đức Hùng nhập khẩu và phân phối sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi”

2 Công ty A có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của họ?

Căn cứ Khoản 1 Điều 198 Luật SHTT 2005, công ty A có quyền tự bảo vệ như sau:

“1 Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền áp dụng các biện pháp sau đây để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình:

a) Áp dụng biện pháp công nghệ nhằm ngăn ngưa hành vi xâm phạm quyền

sở hữu trí tuệ;

Trang 9

b) Yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại;

c) Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền

sở hữu trí tuệ theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan;

d) Khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.”

Trong trường hợp này, công ty A có quyền áp dụng biện pháp công nghệ nhằm ngăn ngừa hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và yêu cầu công ty TNHH Đức Hùng chấm dứt hành vi xâm phạm, cụ thể là ngừng việc nhập khẩu và phân phối sản phẩm điều hòa sử dụng thiết bị “vòng bay hơi”, đồng thời xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại Nếu công ty TNHH Đức Hùng vẫn không chấm dứt hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, công ty A có thể khởi kiện ra Tòa án hoặc trọng tài để bảo về quyền lợi của mình hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của công ty TNHH Đức Hùng theo quy định của pháp luật

Trường hợp công ty A yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành

vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của công ty TNHH Đức Hùng thì theo Khoản Điều 211 Luật SHTT sửa đổi bổ sung 2009, công ty TNHH Đức Hùng đã có hành

vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây thiệt hại cho tác giả, chủ sở hữu, người tiêu dùng hoặc cho xã hội Công ty TNHH Đức Hùng sẽ bị buộc phải chấm dứt hành vi xâm phạm và bị áp dụng một trong các hình thức xử phạt chính sau đây: cảnh cáo; phạt tiền theo quy định tại Điều 214 Luật SHTT sửa đổi bổ sung 2009

Trang 10

Bên cạnh đó, công ty A cũng có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính theo quy định tại Điều

215 Luật SHTT sửa đổi bổ sung 2009 trong các trường hợp sau:

“a) Hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có nguy cơ gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng hoặc cho xa hội;

b) Tang vật vi phạm có nguy cơ bị tẩu tán hoặc cá nhân, tổ chức vi phạm có biểu hiện trốn tránh trách nhiệm;

c) Nhằm bảo đảm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.”

Trường hợp công ty A muốn tìm trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì công ty A và công ty TNHH Đức Hùng sẽ có quyền thương lượng, thỏa thuận với nhau về việc giải quyết tranh chấp hoặc yêu cầu Hội đồng trọng tài hòa giải để các bên thỏa thuận với nhau về việc giải quyết tranh chấp.7

Trường hợp hai bên không thỏa thuận hòa giải được, công ty A muốn khởi kiện ra Tòa án để bảo vệ quyền lợi của mình thì theo Điều 203 Luật SHTT 2005, công ty A phải chứng minh mình là chủ thể quyền sở hữu trí tuệ bằng một trong các chứng cứ sau đây:

- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan, văn bằng bảo hộ; bản trích lục Sổ đăng ký quốc gia về quyền tác giả, quyền liên quan, Sổ đăng ký quốc gia về sở hữu công nghiệp, Sổ đăng ký quốc gia về giống cây trồng được bảo hộ;

- Chứng cứ cần thiết để chứng minh căn cứ phát sinh quyền tác giả, quyền liên quan trong trường hợp không có Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, Giấy chứng nhận đăng ký quyền liên quan; chứng cứ cần thiết để chứng minh quyền đối với bí mật kinh doanh, tên thương mại, nhãn hiệu nổi tiếng;

7 Điều 9 Luật Trọng tài thương mại 2010

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	34,28 KB