Điều 69, Hiến pháp năm 1992 đã khẳng định rõ: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, có quyền được thông tin”, hay tại Điều 1, Luật Báo chí năm 1999 một lần nữa nhấn mạnh: “B[r]
Trang 1ĐỀ BÀI
Một số tờ báo và một số tổ chức nước ngoài trong thời gian gần đây đã chỉ trích Việt Nam không có tự do ngôn luận, không có tự do báo chí Với kiến thức về Pháp luật và đạo đức truyền thống và sự hiểu biết về thực tiễn báo chí – truyền thông Việt Nam thời gian qua , sự hiểu biết báo chí – truyền thông quốc tế em hãy nêu quan điểm của mình về nhận xét này
BÀI LÀM
Một số tờ báo và một số tổ chức nước ngoài trong thời gian gần đây đã chỉ trích Việt Nam không có tự do ngôn luận, không có tự do báo chí Em không đồng ý với nhận xét trên
Như chúng ta đã biết: Quyền tự do ngôn luận là quyền của công dân được tham gia bàn bạc, thảo luận, đóng góp ý kiến vào những vấn đề chung của xã hội, đất
nước Công dân sử dụng quyền tự do ngôn luận trong các cuộc họp ở cơ sở (tổ dân phố, trường lớp, ); trên các phương tiện thông tin đại chúng (qua quyền tự do báo chí); kiến nghị với Đại biểu quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân trong dịp tiếp xúc với cử tri; hoặc góp ý kiến vào các dự thảo cương lĩnh, chiến lược, dự thảo văn bản luật, bộ luật quan trọng,
Tuy nhiên sử dụng quyền tự do ngôn luận phải tuân theo quy định của pháp luật để phát huy tính tích cực và quyền làm chủ của công dân, góp phần xây dựng nhà nước, quản lý xã hội
Báo chí là phương tiện truyền thông thiết yếu trong đời sống xã hội Hoạt động báo chí góp phần không nhỏ đáp ứng nhu cầu thông tin phong phú, đa dạng về mọi mặt của đông đảo quần chúng nhân dân Trong quá trình phát triển của báo chí, quan điểm về Tự do báo chí đã ra đời Có nhiều quan điểm khác nhau về tự do, có
ý kiến cho rằng “Tự do là quyền được làm tất cả những gì mình muốn” Tuy nhiên, trong một xã hội văn minh, có giai cấp thì “Tự do phải được hiểu là quyền được làm tất cả những điều mà pháp luật cho phép” Do đó, chúng ta hiểu một điều là
không thể có Tự do báo chí một cách tuyệt đối, bởi con người sống trong một xã hội bao giờ cũng chịu sự tác động của các mối quan hệ, của pháp luật, không thể sống không phụ thuộc vào thiên nhiên, xã hội
Theo quan điểm của các nước phương Tây thì “Tự do báo chí là không có bất kỳ sự can thiệp nào của Chính phủ đối với truyền thông” hay “Tự do báo chí được hiểu là tự do phổ biến thông tin và quan điểm trên các phương tiện truyền thông đại chúng mà không chịu sự kiềm chế của Chính phủ”… Những điều này chỉ
Trang 2có thể thực hiện được khi báo chí tồn tại ở một môi trường đặc biệt, không có giai cấp, không bị ràng buộc, hạn chế bởi bất kì điều gì Đó là điều không thể xảy ra Phương Tây đã tự huyễn hoặc mình và coi thứ Tự do báo chí mà họ hướng tới là chuẩn mực, là văn minh
Ở Việt Nam, Đảng cộng sản và Nhà nước luôn coi trọng quyền tự do báo
chí của công dân Điều 69, Hiến pháp năm 1992 đã khẳng định rõ: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, có quyền được thông tin”, hay tại Điều 1, Luật Báo chí năm 1999 một lần nữa nhấn mạnh: “Báo chí ở nước CHXHCN Việt Nam là phương tiện thông tin đại chúng thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của Đảng, cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội và là diễn đàn của nhân dân”…
Trước những biến động phức tạp bởi tình hình chính trị thế giới, quan điểm
của Đảng, pháp luật của Nhà nước về báo chí vẫn khẳng định: “Nhà báo tự do thực hiện quyền thông tin của mình, đồng thời tôn trọng và bảo đảm quyền thông tin của người khác Tự do phải gắn liền với kỷ luật, kỷ cương; dân chủ phải trong khuôn khổ pháp luật Tự do báo chí phải gắn với đạo đức và trách nhiệm trước cộng đồng Đó là thực chất của tự do báo chí ở nước ta”.
Quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí tại Việt Nam là không thể phủ nhận, xuyên tạc Và những ai lợi dụng tự do báo chí để xâm hại đến lợi ích Nhà nước, tổ chức, công dân cần phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật
Thực tế, trong chiến lược chống phá chế độ xã hội, Nhà nước ta, các thế lực thù địch trong và ngoài nước thường lợi dụng quyền con người (QCN), đặc biệt là quyền tự do ngôn luận, báo chí và tự do Internet để vu cáo Việt Nam là “chế độ độc tài toàn trị”; “Việt Nam vi phạm các công ước quốc tế về quyền con người mà
họ đã ký kết”, “Việt Nam kiểm soát và kiểm duyệt gắt gao báo chí, tự do Internet”; Việt Nam “bắt bớ nhiều blogger”; “bịt miệng những người… yêu nước” Vậy thực chất quyền tự do ngôn luận báo chí ở nước ta như thế nào?
Trong các văn kiện quan trọng nhất về QCN, trong đó có “Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị” năm 1966, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí đều được quy định rõ ràng Tuy nhiên, những quyền này không phải là quyền tuyệt đối mà là một quyền bị hạn chế Khoản 3, Điều 19, Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 ghi: “Việc thực hiện những quyền quy định tại khoản 2 điều này kèm theo những nghĩa vụ và trách nhiệm đặc biệt Do đó, việc hưởng thụ quyền này có thể phải chịu một số hạn chế nhất định (những hạn chế này phải được quy định trong pháp luật) để tôn trọng các quyền hoặc uy tín của người khác; bảo
vệ an ninh quốc gia hoặc trật tự công cộng, sức khoẻ hoặc đạo đức của xã hội Trong Hiến pháp Việt Nam 2013, quyền tự do ngôn luận, báo chí đã được quy định
Trang 3tương thích với Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định” (Điều 25)
Đồng thời, những quy định trong Luật Báo chí về quyền tự do ngôn luận của công dân; về nghĩa vụ của cơ quan báo chí hoàn toàn tương thích với các văn kiện quốc
tế về QCN
báo chí in; 135 cơ quan báo điện tử; 258 trang thông tin điện tử tổng hợp của các
cơ quan báo chí; 67 đài phát thanh, truyền hình
Hiện nay, không chỉ người dân Việt Nam mà cư dân nước ngoài sinh sống, làm việc ở Việt Nam có đầy đủ thông tin từ những hãng thông tấn báo chí lớn Hiện ở Việt Nam có tới 75 kênh truyền hình nước ngoài “online”, trong đó có các kênh lớn như: CNN, BBC, TV5, NHK, DW, Australia Network, KBS, Bloomberg
Có hơn 20 cơ quan báo chí nước ngoài đã có phóng viên thường trú tại Việt Nam, nhiều báo, tạp chí in bằng nhiều thứ tiếng nước ngoài được phát hành rộng rãi Qua Internet, người dân Việt Nam có thể tiếp cận tin tức, bài vở của các cơ quan thông tấn, báo chí lớn trên thế giới, như: AFP, AP, BBC, VOA, Reuters, Kyodo,
Economist, Financial Times
Nhiều chuyên gia đánh giá Việt Nam là quốc gia có tốc độ phát triển Internet hàng đầu khu vực, đặc biệt là mạng Facebook Theo cơ quan thống kê của Facebook, hiện tại Việt Nam có 35 triệu người, bằng 1/3 dân số (92 triệu người) sở hữu tài khoản Facebook Trong đó, 21 triệu người truy cập hằng ngày thông qua thiết bị di động Được biết nhiều cơ quan, tổ chức và công chức Việt Nam đã sử dụng mạng Facebook để trực tiếp liên hệ với người dân… Một cơ quan quốc tế về Internet đánh giá Việt Nam hiện là quốc gia có lượng người dùng Internet lớn thứ 3 tại khu vực Đông Nam Á
Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta đối với báo chí :
Thực tế không có chuyện “Hà Nội nghiêm cấm báo chí viết về tham nhũng, lợi ích nhóm” như một số tin nêu trên mạng Trong một lần tiếp xúc với cử tri Hà Nội, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói rằng, sự suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, rất nguy hiểm và hậu quả khôn lường Về giải pháp, Tổng Bí thư nêu rõ “Phải nhốt quyền lực vào trong lồng quy chế lập pháp”
Trang 4Thực tế cho thấy, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn khuyến khích báo giới tham gia trận chiến chống tham nhũng và hơn nữa còn xem đây là một lực lượng chống tham nhũng có hiệu quả cao Nhiều vụ việc tham nhũng, do giới báo chí phát hiện
và Đảng Cộng sản Việt Nam yêu cầu điều tra, xử lý
Chẳng hạn vụ Trịnh Xuân Thanh mở đầu từ thông tin báo chí mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã yêu cầu cấp ủy và cơ quan chức năng của Nhà nước vào cuộc Sau đó, báo chí cũng nêu vấn đề tài sản “khủng” không rõ ràng về “nguồn gốc” của bà Thứ trưởng Bộ Công Thương đã dẫn đến các cơ quan chức năng và Bộ Công Thương xác minh
Không có bất cứ chế độ xã hội hiện đại nào ngày nay lại không bảo vệ quyền tự do ngôn luận báo chí Vì đây là một điều kiện cho sự phát triển của xã hội Đối với Đảng và Nhà nước ta thì quyền tự do ngôn luận, báo chí không chỉ là quyền cần phải bảo đảm hơn nữa còn được xem là một động lực cho sự phát triển của xã hội
Cũng giống như các nước khác trên thế giới, Việt Nam cũng đề ra những quy định pháp luật để hạn chế và ngăn chặn mọi hành vi lợi dụng các quyền tự do ngôn luận,
tự do báo chí để xâm hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân, tiêu biểu như: Điều 79, 88, 258 BLHS; Điều 6, 10, 28 Luật Báo chí; Điều 9, Nghị định 55/2001/NĐ-CP của Chính phủ “về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet”… Việc trong thời gian gần đây, cơ quan chức năng có những hình thức xử lý đối với các cá nhân như Nguyễn Hữu Vinh, Nguyễn Hữu Quốc Duy, Mai Phan Lợi, Đỗ Hùng… về hành vi lợi dụng quyền tự do cá nhân nhằm xâm hại đến lợi ích chính đáng của tổ chức, cá nhân, cơ quan, nhà nước đã cho thấy tính nghiêm minh của pháp luật
Rõ ràng, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí tại Việt Nam là không thể phủ nhận, xuyên tạc Và những tổ chức, cá nhân cố tình lợi dụng dân chủ, tự do ngôn luận, tự
do báo chí để xâm hại đến lợi ích Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân cần phải bị lên án và xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật Đây là lẽ đương nhiên, phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế
Hiện nay, có không ít trang mạng, tờ báo, tạp chí, đài phát thanh ngày đêm chĩa vào chống phá cách mạng Việt Nam Nhiều tổ chức báo chí, như Liên minh Báo chí Đông Nam Á (Seapa), Tổ chức Phóng viên không biên giới (Reporters sans frontières-RSF) trong phúc trình thường niên đã đưa ra những nhận định xuyên tạc Nhà nước Việt Nam "vi phạm" tự do báo chí, "kiểm soát chặt tự do báo chí, trấn áp báo chí, trấn áp các bloggers"; rồi cố tình "xếp" Việt Nam nằm trong danh sách
Trang 5nhóm nước là “kẻ thù của Internet” Từ đó, họ yêu sách Nhà nước ta phải thực hiện tự do báo chí, tự do Internet "không giới hạn”
Những người đưa ra quan điểm trên không hẳn họ không hiểu thế nào là tự do báo chí, nhưng đã cố tình làm sai lệch bản chất của vấn đề Họ thể hiện một cách nhìn nhận, đánh giá hồ đồ, thiếu khách quan, vô căn cứ, không đúng với tình hình tự do báo chí và sự phát triển Internet ở Việt Nam; thể hiện thái độ thù địch, thiếu thiện chí đối với Việt Nam, nhằm dụng ý xấu, gây mất ổn định chính trị - xã hội đất nước
Những luận điệu trên không có gì là mới, chỉ có điều chúng được tung ra không chỉ
từ một nơi, mà từ nhiều nơi, nhiều hướng, được phát tán trên các phương tiện thông tin truyền thông, đặc biệt là Internet, họ mong muốn làm "rùm beng" và phức tạp vấn đề nhằm gây khó khăn cho việc kiểm soát và đấu tranh
Việc Nhà nước Việt Nam xử lý hành động lợi dụng báo chí, lợi dụng Internet chống Tổ quốc và nhân dân là việc làm bình thường, cần thiết để bảo vệ pháp luật, đảm bảo quyền tự do báo chí đúng với nghĩa đích thực của nó, thực sự có ích đối với Tổ quốc và dân tộc, tránh bị lợi dụng, không bị hoen ố bởi những hành động trái pháp luật Không thể vì thế mà quy chụp cho rằng, Việt Nam "vi phạm" tự do báo chí, tự do Internet Không có nhà nước nào lại cho phép báo chí lợi dụng tự do
để chống đối nhà nước, để gây "bất ổn xã hội"
Ông Nick Clegg, Phó Thủ tướng nước Anh đã từng nói, báo chí cần tự do để kiểm soát việc lạm dụng quyền lực của các chính trị gia và của xã hội nói chung, nhưng báo chí cũng không được phép lạm dụng quyền lực của họ
Tháng 8 năm 2011, Thủ tướng Anh Cameron đã tuyên bố trước phiên họp của Quốc hội: “Chính phủ sẽ trừng trị nghiêm khắc những phần tử sử dụng các trang mạng xã hội và phương tiện truyền thông xã hội để âm mưu gây bạo loạn và bất ổn
xã hội”
Trong Ðiều 110 của Hiến pháp tiểu bang Bavaria (CHLB Đức), khoản 2 ghi rõ:
“Chống lại các loại văn chương bẩn thỉu và độc hại là nhiệm vụ của Nhà nước và các cơ quan địa phương” Điều 2385, Chương 115 Bộ luật Hình sự Mỹ ghi:
“Nghiêm cấm mọi hành vi in ấn, xuất bản, biên tập, phát thanh, truyền bá và mọi hình thức vận động, xúi giục lật đổ, tiêu diệt chính quyền bất kỳ cấp nào”
Qua đây chúng ta có thể thấy, Đảng và Nhà nước luôn đảm bảo quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận sao cho phù hợp với quyền và lợi ích mà nhân dân Việt Nam hướng tới được quy định tại Hiến pháp và pháp luật Những kẻ lợi dụng Tự do báo
Trang 6chí để xuyên tạc sự thật, kích động những hành vi gây rối an ninh trật tự sẽ bị lên
án Pháp luật sẽ trừng trị thích đáng những kẻ như vậy để làm gương cho hành vi coi thường pháp luật, coi thường kỉ cương Điểm qua chúng ta có thể kể đến một
số đối tượng như: Nguyễn Văn Hải (Hải điếu cày), Bùi Chát, Cù Huy Hà Vũ, Lê Công Định… Chắc hẳn nhân dân cả nước sẽ đồng tình với những bản án dành cho các đối tượng này