Nghiên cứu hành vi sử dụng mạng xã hội của sinh viên trường đại học công nghiệp hà nội

Vì vậy, việc thường xuyên sử dụng internet và mạng xã hội, trở thành công dân mạng có thể làm thay đổi các hoạt động giao tiếp và một số quan niệm của họ về giá trị của các quan hệ xã hộ

BỘ CÔNG THƯƠNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

-BÀI THỰC HÀNH

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Đề tài: Nghiên cứu hành vi sử dụng mạng xã hội của sinh viên Trường Đại học Công

Nghiệp Hà Nội

Nhóm: 6Lớp: BM6046.1

GVHD: Vũ Huyền Trang

Hà Nội, tháng 12/2020

PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC

số điểm

Hoàn thànhtốt

Rà soát củng cố nội dung Viết bài báo.

Hoàn thànhtốt

Hoàn thànhtốt

0.9

tốt

0.9

7 Đỗ Thị Thơm 3.4 Số liệu và thu thập Hoàn thành

NGHIÊN CỨU HÀNH VI SỬ DỤNG MẠNG XÃ HỘI CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI

HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

Nhóm 6 Nguyễn Phương Thảo

Nguyễn Thị Hồng Thanh

Lê Tuấn Thành Trần Thị Thảo Trịnh Thu Thảo

Đỗ Thị Thơm Nguyễn Thị Hằng Thu Phạm Hoài Thương

Hà Duy Tiến Lớp:BM6046.1

Một trong những đối tượng sử dụng mạng xã hội nhiều nhất chính là sinh viên ĐH Công nghiệp Mạng xã hội trở thành một xu hướng không thể thiếu đối với thanh niên nói chung và đối với

sinh viên ĐH Công Nghiệp HN nói riêng Với đặc thù là những người trẻ tuổi, có tri thức, có tính năng động nên sinh viên Công nghiệp là đối tượng rất dễ dàng tiếp cận những cái mới Vì vậy, việc thường xuyên sử dụng internet và mạng xã hội, trở thành công dân mạng có thể làm thay đổi các hoạt động giao tiếp và một số quan niệm của họ về giá trị của các quan hệ xã hội mà họ tiếp xúc và đối xử với quan hệ đó.

Mạng xã hội ảnh hưởng không nhỏ đến những lối sống, quan hệ xã hội của con người Những ảnh hưởng đó có tính chất pha trộn, mang tính hai mặt (cả mặt tích cực và tiêu cực) Do đó,

nhóm đã tiến hành nghiên cứu thực nghiệm với đề tài Nghiên Cứu Hành Vi Sử Dụng Mạng Xã Hội Của Sinh Viên Trường ĐH Công nghiệp HN Nhằm phân tích và nhìn thấy được sự ảnh

hưởng của mạng xã hội đến với sinh viên công nghiệp.

Nhóm 6 gồm 9 thành viên đã sử dụng phương pháp thống kê mô tả trong nghiên cứu với 200 sinh viên đại học công nghiệp hà nội chia đều ra các khoa và giới tính Kết quả phân tích cho thấy lượng thời gian sử dụng mạng xã hội là yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên Bên cạnh đó phân tích tác động tích cực, tiêu cực và sức ảnh hưởng của mạng xã hội đến sinh viên Từ các kết quả thực nghiệm , nghien cứu đề xuất ra một số giải pháp nhằm cải thiện những mặt hạn chế và phát huy mặt tích cực của mạng xã hội đến sinh viên Đại học Công Nghiệp Hà Nội.

Từ khóa: Sử dụng mạng xã hội, sinh viên, kết quả.

1 Giới thiệu

Tính cấp thiết của nghiên cứu:

 Với công nghệ phát triển như hiện nay nên việc sử dụng mạng xã hội ( facebook, zalo,instagram,tiktok, ) là không thể thiếu của mọi lứa tuổi đặc biệt là sinh viên Công Nghiệp.Sinh viên hiện nay đang dành quá nhiều thời gian rảnh vào mạng xã hội với nhiều nhucầu, mục đích khác nhau

 Tính đến năm 2019 Việt Nam đứng thứ 7 trong số các quốc gia có số lượng người dùngFacebook cao nhất Người dùng facebook tại Việt Nam chủ yếu là từ 18 đến 34 tuổi(baogồm độ tuổi của đối tượng sinh viên) Người dùng chủ yếu tham gia vào các bài đăngvideo hình ảnh hoặc sử dụng facebook messenger để phục vụ cho riêng bản thân họ.

 Hơn nữa, Đề tài này chưa có ai nghiên cứu rõ, nếu có thì chưa đi sâu vào nghiên cứu hành

vi sử dụng mạng xã hội của sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội

Cung cấp những thông tin như:

thời gian sử dụng,….vv

 Phân tích tác động tích cực, tiêu cực và sức ảnh hưởng của MXH và Internet đến giới trẻ

 Đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện những mặt hạn chế và phát huy những mặt tích cựccủa mạng xã hội

 Đề xuất các kiến nghị với nhà trường đưa ra các giải pháp, cách khắc phục giúp sinh viênnâng cao hiệu quả học tập hơn

Cấu trúc bài báo:

Bài báo của nhóm chung tôi gồm 7 phần:

7.Hạn chế và hướng nghiên cứu

8.Tài liệu tham khảo

2.Tổng quan nghiên cứu

Trước khi đi vào nội dung nghiên cứu của nhóm thì chúng tôi có khái quát và đánh giá sơ quamột số công trình nghiên cứu có liên quan đến vấn đề sử dụng mạng xã hội của con người hiệnnay:

Với nghiên cứu của Đoàn Thùy Dương tên là “Sinh viên và mạng xã hội Facebook: Một phântích về sự tiến triển vốn xã hội” (Khảo sát tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn vàTrường Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông) đã chỉ ra một số tác động của Facebook đếnquá trình tiến triển vốn xã hội của sinh viên hiện nay Thông qua việc tìm hiểu mạng xã hộiFacebook và tiếp cận các lý thuyết về tương tác xã hội, bài nghiên cứu đã phân tích tình hình sửdụng mạng xã hội trong sinh viên, đồng thời chỉ ra những hiệu quả dương tính, âm tính, ngoạibiên của việc sử dụng Facebook đến tương tác xã hội của sinh viên Những dẫn chứng từ thựctiễn đã khẳng định sức ảnh hưởng mạnh mẽ của mạng xã hội này đến thói quen, lối sống của sinhviên Đối với đề tài này, chúng tôi nhận thấy rằng có sự giống nhau là đều nghiên cứu về tác độngcủa mạng xã hội đến đối tượng sinh viên Tuy nhiên, chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu về đốitượng sinh viên trong Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội Tác giả đề cập đến nhiều thông tin

về mối qua hệ giữa mạng xã hội và ngành báo chí truyền thông, chưa tập trung chỉ ra các mặt vàmức độ tác động của mạng xã hội đến sinh viên Chưa bày tỏ được quan điểm, cảm xúc cá nhân,chưa nêu rõ được số liệu cụ thể và chưa đưa ra được các giải pháp

Theo một nghiên cứu khác mang tên “Tác động của mạng xã hội đến giới trẻ” Tác giả Bùi ThuHoài đã nghiên cứu, phân tích, đánh giá tác động của mạng xã hội đến giới trẻ trong việc: thuthập, tiếp nhận, kết nối, chia sẻ và truyền phát thông tin, cũng như quan điểm của họ về mạng xãhội và báo chí truyền thông để từ đó, đưa ra những ý kiến, đề xuất đối với báo chí truyền thốngtrong bối cảnh truyền thông xã hội đang tác động mạnh mẽ đến nhóm công chúng giới trẻ Với

bài nghiên cứu này chỉ mới nghiên cứu mạng xã hội ảnh hưởng đến truyền thông báo chí chứchưa chỉ ra được ảnh hưởng của mạng xã hội tới kết quả học tập.

Một nghiên cứu tiếp theo của tác giả Bùi Hoàng Sơn mang tên “Phương tiện truyền thông vànhững thay đổi văn hóa xã hội ở Việt Nam” (2008) Nghiên cứu đề cập đến một số phương tiệntruyền thông như một số MXH,internet,báo chí,… và những mặt tích cực và tiêu cực của chúngtrong đời sống xã hội hiện đại,đồng thời tác giả còn đề cập đến sự thay đổi của văn hóa,bản sắcdân tộc dưới tác động mạnh mẽ của những phương tiện trên - “Theo chúng tôi, ảnh hưởng quantrọng nhất của các phương tiện truyền thông mới đối với văn hóa nói riêng, các lĩnh vực khác củađời sống xã hội nói chung là chúng thúc đẩy quá trình cá nhân hóa trên mọi lĩnh vực”.Tuy nhiêntác giả vẫn còn nói chung chung chưa chỉ rõ tính hai mặt của mạng xã hội tác động ngược lại đếnđời sống của con người và xã hội Chưa nghiên cứu sâu về lượng thời gian sử dụng mạng xã hộicủa sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội, cái mà nhóm chúng tôi nghiên cứu

Một nghiên cứu do các nhà tâm lý học tại Trường Đại học Edinburh Naiper thực hiện mang tênCuộc nghiên cứu thông qua các giải pháp phỏng vấn trực tiếp,khảo sát trực tuyến phát hiện ra sửdụng Facebook có thể khiến người dùng lo lắng và căng thẳng.Tại hội thảo Tiến sĩ Kathy Charles

đã thông qua các kết quả cho thấy rằng sự căng thẳng,lo lắng biểu hiện ở một số thái độ khácnhau:63% trì hoãn trả lời bạn bè,12% cảm thấy lo lắng,32% cảm thấy có lỗi vì từ chối lời đềnghị kết bạn,10% không thích bình luận của bạn bè

Qua việc đánh giá những thiếu sót trên, chúng tôi đã đưa ra đề tài nghiên cứu của nhóm “Nghiêncứu hành vi sử dụng mạng xã hội của sinh viên Trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội” với đốitượng là sinh viên trường Đại học Công Nghiệp đặc biệt là các bạn sinh viên K14 của trường Đạihọc Công Nghiệp Trên phạm vi nghiên cứu trong khuôn khổ đề tài, để có thể nghiên cứu sâu vàchi tiết, đề tài chỉ tập trung vào một số mạng xã hội như Facebook, Zalo, Youtobe, vv

Mục tiêu đó là nghiên cứu, phân tích, đánh giá tác động của mạng xã hội đến giới trẻ đại họcCông Nghiệp Hà Nội trong việc thu thập, tiếp nhận, kết nối, chia sẻ và truyền phát thông tin,

cũng như quan điểm của họ về mạng xã hội ở thế kỷ 21 Mục đích nghiên cứu là đề xuất các kiếnnghị với nhà trường đưa ra các giải pháp, cách khắc phục giúp sinh viên nâng cao hiệu quả họctập hơn.

3 Khung lí Thuyết

Một số khái niệm

Mạng xã hội hay gọi là mạng xã hội ảo (Social Network) là dịch vụ nối kết các thành viên cùng

sở thích trên internet lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau không phân biệt không gian vàthời gian

Mạng xã hội có những tính năng như chat, e-mail, phim ảnh, voice chat, chia sẻ files, blog, và xãluận Mạng đổi mới hoàn toàn cách cư dân mạng liên kết với nhau và trở thành một phần tất yếucủa mỗi ngày cho hàng trăm triệu thành viên khắp thế giới Các dịch vụ này có nhiều phươngcách để các thành viên tìm kiếm bạn bè, đối tác: dựa theo Groups (ví dụ như tên trường hoặc tênthành phố), dựa trên thông tin cá nhân (như địa chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựa trên sởthích cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnh vực quan tâm: kinh doanh,mua bán…

Một số mạng xã hội chủ yếu:

 Face book: Mạng xã hội được nhiều người dùng nhất hiện nay trên toàn thế giới, điểm dừng cho mỗi người có thể tạo cho mình 1 trang cá nhân riêng, chia sẻ những hình ảnh, khoảng khắc và kể cả những tin nổi bật, bên cạnh đó người dùng có thể bình luận, chia sẻ lại Không chỉ vậy, Facebook còn cung cấp cho người dùng những tính năng thú vị về bảo mật và các tròchơi nhỏ thú vị

 Twitter:Dịch vụ cho phép người dùng đăng những bài viết (bài tweet) với tối đa 140 kí tự từ điện thoại hoặc máy tính, bạn có thể đăng bài hoặc tweet lại (retweet) bài của người dùng khác, có thể thả tim hoặc bình luận trên bài viết

 Instargram:Mạng xã hội phổ biến trên Android, iOS cho phép chia sẻ hỉnh ảnh có tại mọi nơi trên thế giới.

 Zalo: Dịch vụ được dùng khá nhiều tại Việt Nam, tuy nhiên bạn chỉ có thể trò chuyện với bạn bè trên giao diện web, với các bài đăng thì bạn chỉ có thể xem trên giao diện điện thoại, bạn có thể thả tim hoặc bình luận trên bài viết của người dùng khác nhưng không thể chia sẻ lại bài viết đó, ngoài ra các bình luận trên bài viết tại Zalo chỉ bạn bè có trong danh sách bạn

bè (friends list) mới có thể xem được

Cơ sở lý thuyết của nghiên cứu này dựa vào lý thuyết liên quan về mạng xã hội, kết quả học tậpcủa sinh viên với trọng tâm là lý thuyết hội nhập , thể hiện rõ nhất trong mô hình mối quan hệgiwuxa môi trường học tập, quá trình hòa nahajp và kết quả học tập của Angela Yan Yu (2010),ngoài ra nhóm tác giá còn dựa vào các học thuyết về sự hài lòng xã hội bao gồm học thuyết sửdụng và sự hài lòng giá trị cảm nhận với nền tảng là nô hình nghiên cứu của Huang, Hsieh, Wu(2014) Đây cũng là những cơ sở lý luận chính mà nhóm tác giả đã áp dụng thực hiện nghiên cứunày

Thông qua việc tìm hiểu và nghiên cứu cac lý thuyết liên quan nhằm tập trung chứng minh cácluận điểm về sự tác động mạng xã hội đến kết quả học tập của sinh viên cũng nhưu dựa trên kếtquả của các nghiên cứu đã công bố về ảnh hưởng của mạng xã hội trên nhiều lĩnh vực Từ môhình của đề tài, nhóm đã xây dựng mô hình nghiên cứu dưới đây:

Biến phụ thuộc: Kết quả học tập là mức độ thành tích của một chủ thể học tập đã đạt, được xem

xét trong mối quan hệ với công sức, thời gian đã bỏ ra với mục tiêu đã xác định , hay là mức độtahfnh tích đạt được của 1 sinh viên , cụ thể là kết quả học tập là sự đánh giá trung bình của cácmôn học khác nhau.được đanh giá qua điểm trung bình chung các môn học

Nhân tố mục tiêu:

H1: Lượng thời gian sử dụng mạng xã hội có tác động tiêu cực đến kết quả học tập.

Lượng thời gian là thời gian sử dụng để làm một việc gì đó, cụ thể ở đây là thời gian giành choviệc sử dụng mạng xã hội, lượng thời gian sử dụng mạng xã hội càng nhiều thì thời gian học tậpcủa cá nhân càng ít đi và ngược lại

H2: Ý thức tự học có tác động tích cực đến kết quả học tập

Ý thức là trạng thái hay đặc tính của sự nhận thức về một việc nào đó cần làm gì, ý thức tự học làthái độ, hành vi tự chủ cho thười gian học tập của mình, việc ý thức tự học càng cao thì tiếp thu

càng nhanh và dễ dàng các kiến thức, trau dồi cho bản thân được nhiều kiến thwusc bổ ích , vìvậy mà ý thức tựu học quyết định rất lớn đến kết quả học tập của bản thân được thể hiện kết quảhọc tập

H3: Mục đích sử dụng mạng xã hội có tác động tích cực đến kết quả học tập

Mục đích là hướng đến một điều gì hay một công việc nào đó, mục đích hướng tới hành động củabản thân, mục đích sử dụng mạng xã hội có nhiều mục đích khác nhau như: học tập, tìm kiếmthông tin, đọc báo, giải trí, vì có rất nhiều mục đích sử dụng mạng xã hội vì thế là mục đích hợplsy sẽ hướng đến kết quả học tập tốt, và ngược lại , bởi vậy mà mục đích sử dụng mạng xã hội cótác động tích cực đến kết quả học tập thể hiện qua kết quả học tập

3.4 Số liệu và thu thập

Nghiên cứu được tiến hành thông qua 2 giai đoạn chính: (1) Nghiên cứu định tính nhằm

xây dựng bảng câu hỏi khảo sát; (2) Nghiên cứu định lượng nhằm thu thập và phân tích dữ liệu khảo sát, kiểm định mô hình nghiên cứu Sau nhiều lần hiệu chỉnh bảng câu hỏi nhóm tác giả đưa bảng câu hỏi chính thức vào khảo sát định lượng với các tiêu chí như Bảng 1

Khi tiến hành nghiên cứu chính thức, 200 bảng câu hỏi được gửi trực tiếp qua google form đến các bạn sinh viên hệ đại học tất cả các chuyên ngành và năm học Sau khi thu về 200 mẫu có 186 mẫu đạt yêu cầu, 14 mẫu không hợp lệ

Sau khi phân tích kết quả của 186 mẫu kết quả, thống kê mô tả cho thấy:

 Về giới tính: kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ giới tính chênh lệch khá nhiều Cụ thể là nữ là

119 người chiếm 64%, nam là 67 người chiếm 36% có sự chênh lệch về giới tính do sinh viên tham gia khảo sát chủ yếu là sinh viên khối ngành kinh tế như khoa Quản lý kinh doanh,

Kế toán-kiểm toán

 Về mạng xã hội: mạng xã hội được xinh viên sử dụng chiếm tỷ lệ nhiều nhất là mạng xã hội Facebook với 137 bạn chiếm 74%, Zalo là 15% còn lại là các mạng khác như Youtobe,

Tiktok, Điều này phù hợp với thực tế vì mạng xã hội được sử dụng nhiều nhất ở Việt Nam (35%, theo báo cáo “We are social 1/2015) Việc sử dụng mạng xã hội là một điều đáng lưu ýcho nhà quàn lý giáo dục trong việc lựa chọn kênh nào trao đổi học tập.

 Về thời gian sử mạng xã hội: sinh viên dành nhiều thời gian cho việc sử dụng mạng xã hội có 2,6% sinh viên là sử dụng dưới 1 giờ/ngày, có hơn 30% số sinh viên là sử dụng từ 1-2

giờ/ngày, số sinh viên sử dụng từ 2-3h chiếm 26,7%, số sinh viên sủ dụng 4-5h/ngày chiếm 24%, 16% số sinh viên sử dụng nhiều hơn 5h/ngày Vậy thời lượng sinh viên dành rất nhiều cho các trang mạng xã hội trong một ngày Điều này ảnh hưởng tới kết quả học tập của sinh viên trong trường

 Thời gian sủ dụng mạng xã hội cảu sinh viên: trong giờ học đa số các bạn hiếm khi sử dụng nhưng vẫn còn một vài bạn thường xuyên sử dụng điều này làm ảnh hưởng trực tiếp đến hết quả học tập của các bạn vào cuối kì, trong giờ nghỉ giải lao thì hầu hết các bạn đều sử dụng,

và các bạn sử dụng được ở bất kì đâu như khigặp bạn bè, trên giường trước khi đi ngủ và khi thức dậy, trên xe buýt, kể cả trong nhà về sinh Câc bạn sử dụng ở bất cứ đâu khi có thể, điều này cho thấy các bạn đã dành quá nhiều thời gian và tranh thủ hết mức có thể cho việc sử dụng mạng xã hội

 Với quan điểm “mạng xã hội giúp nâng cao hiệu quả học tập của sinh viên trường ĐHCNHN không” đại đa số sinh viên là đồng ý Cụ thể là tỷ lệ hoàn toàn đồng ý là 30 bạn chiếm 16%, đồng ý là 89 bạn chiếm 48%, ý kiến trung lập là 54 bạn chiếm 29,3%, có 6,7% các bạn khôngđồng ý với ý kiến đó

 Đại đa số các bạn đồng ý với ý kiến dành nhiều thời gian cho việc học hơn là online thường xuyên, và các bạn cũng không đồng tình với ý kiến mạng xã hội không làm ảnh hưởng tới kếtquả học tập Từ đó cho thấy các bạn vẫn ý thức được tầm ảnh hưởng của mãng xã hội tới hết quả học tập của bản thân như thế nào

 Về năm học: đaih đa số các bạn tham gia khảo sát là sinh viên nănm 2 là 163 bạn chiếm 88%,

có 1,3% là sinh viên năm nhất, 2,7% là sinh viên năm 3, còn 15 bạn chiếm 8% là sinh viên năm cuối