Hơn 35 năm qua, kể từ khi tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác dân vận đã đạt được những thành tựu hết sức quan trọng, góp phần củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Tuy nhiên, trước yêu cầu đất nước hội nhập với quốc tế, công tác dân vận còn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập. Do đó, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận là nhiệm vụ cấp bách, đòi hỏi các cấp ủy, chính quyền cần phải nhanh chóng đưa ra các giải pháp cụ thể. Hiện nay, nông thôn là địa bàn sinh sống của 65,6% dân số cả nước với cộng đồng 54 dân tộc, thống nhất trong đa dạng văn hóa; cung cấp các sản phẩm thiết yếu cho đời sống con người và phục vụ các ngành kinh tế quốc dân; là nơi sản sinh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc; có vai trò quan trọng đối với an ninh, quốc phòng và giữ gìn môi trường sinh thái... Chính vì vậy, công tác dân vận của Đảng, chính quyền địa phương đối với giai cấp nông dân, người lao động để họ tham gia tích cực vào việc xây dựng nông thôn mới tại địa phương giữ vai trò trung tâm và quyết định đến sự phát triển nông nghiệp, nông thôn, quyết định đến sự phát triển bền vững của đất nước. Khơi dậy khát vọng vươn lên, xây dựng giai cấp nông dân trở thành lực lượng lao động tiên tiến, có năng suất, chất lượng, hiệu quả cao và phát huy vai trò chủ thể của giai cấp nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng đắn của Đảng.
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
BÀI THU HOẠCH
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TÊN MÔN HỌC: XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TÊN BÀI THU HOẠCH:
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC DÂN VẬN ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
XUÂN LỘC, TỈNH ĐỒNG NAI
TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU 1
PHẦN II: NỘI DUNG 2
1 Khái niệm, nhiệm vụ của dân vận 2
1.1.Khái niệm dân vận 2
1.2.Nhiệm vụ của dân vận 2
2 Khái niệm và vị trí, vai trò công tác dân vận của Đảng
3 2.1.Khái niệm công tác dân vận của Đảng 3
2.2.Vị trí, vai trò công tác dân vận của Đảng 3
3.Nội dung, phương thức tiến hành công tác dân vận của Đảng 4
3.1.Nội dung công tác dân vận của Đảng 4
3.2.Phương thức tiến hành công tác dân vận của Đảng 4
4.Thực trạng công tác dân vận của Đảng hiện nay 5
4.1.Ưu điểm 5
4.2.Khuyết điểm, hạn chế 6
5.Quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng công tác dân vận của Đảng trong tình hình mới 7
5.1.Quan điểm của Đảng 7
5.2.Nhiệm vụ và giải pháp 8
6 Công tác dân vận đối với việc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai 8
7 Liên hệ bản thân về công tác dân vận 16
PHẦN III: KẾT LUẬN 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 3PHẦN I: MỞ ĐẦU
Hơn 35 năm qua, kể từ khi tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác dân vận đã đạt được những thành tựu hết sức quan trọng, góp phần củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc Tuy nhiên, trước yêu cầu đất nước hội nhập với quốc tế, công tác dân vận còn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập Do đó, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận là nhiệm vụ cấp bách, đòi hỏi các cấp ủy, chính quyền cần phải nhanh chóng đưa ra các giải pháp cụ thể
Hiện nay, nông thôn là địa bàn sinh sống của 65,6% dân số cả nước với cộng đồng 54 dân tộc, thống nhất trong đa dạng văn hóa; cung cấp các sản phẩm thiết yếu cho đời sống con người và phục vụ các ngành kinh tế quốc dân; là nơi sản sinh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc; có vai trò quan trọng đối với an ninh, quốc phòng và giữ gìn môi trường sinh thái Chính vì vậy, công tác dân vận của Đảng, chính quyền địa phương đối với giai cấp nông dân, người lao động để họ tham gia tích cực vào việc xây dựng nông thôn mới tại địa phương giữ vai trò trung tâm và quyết định đến sự phát triển nông nghiệp, nông thôn, quyết định đến sự phát triển bền vững của đất nước Khơi dậy khát vọng vươn lên, xây dựng giai cấp nông dân trở thành lực lượng lao động tiên tiến, có năng suất, chất lượng, hiệu quả cao và phát huy vai trò chủ thể của giai cấp nông dân trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng đắn của Đảng
Để nâng cao kiến thức, góp phần chung tay đóng góp xây dựng Nông thôn
mới của địa phương, bản thân chọn chủ đề “ Nâng cao chất lượng công tác dân vận đối với việc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai” làm bài thu hoạch môn Xây dựng đảng cộng sản Việt Nam.
Trang 4PHẦN II: NỘI DUNG
1 Khái niệm, nhiệm vụ của dân vận
1.1 Khái niệm dân vận
Dân vận là cách nói tắt của vận động nhân dân Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho”
Dân vận là khái niệm chỉ việc vận động nhân dân tham gia làm cách mạng Khái niệm Dân vận rộng hơn khái niệm Vận động quần chúng, vì dân vận được tiến hành với tất cả các giai cấp, các tầng lóp nhân dân; với quần chúng ngoài Đảng và cả đảng viên ở trong Đảng
Mục đích của dân vận là làm cho người dân hiểu, đồng tình, hăng hái tham gia thực hiện dường lối, chủ trương, nhiệm vụ cách mạng của Đảng Hiện nay, dân vận phải hướng tới mục tiêu đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế, xây dựng và bảo vệ nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, công bàng, dân chủ, văn minh theo định hướng xã hội chủ nghĩa
1.2 Nhiệm vụ của dân vận
Một là, nâng cao giác ngộ cho nhân dân.
Hai là, tổ chức, phát huy sức mạnh của nhân dân.
Ba là, chăm lo bảo đảm lợi ích vật chất và tinh thần của nhân dân.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, có bốn việc chính khi làm dân vận:
Thứ nhất, là phải tìm mọi cách giải thích cho mỗi một người dân hiểu rõ
ràng việc đó là lợi ích cho họ và nhiệm vụ của họ, họ phải hăng hái làm cho kỳ được
Thứ hai, là bất cứ việc gì cũng phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh
nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương, rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành
Thứ ba, là trong lúc thi hành phải theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc, khuyến
khích dân
Trang 5Thứ tư, là khi thi hành xong phải cùng với dân kiểm thảo lại công việc, rút
kinh nghiệm, phê bình, khen thưởng
2 Khái niệm và vị trí, vai trò công tác dân vận của Đảng
2.1 Khái niệm công tác dân vận của Đảng
Công tác dân vận của Đảng là toàn bộ các hoạt động của Đảng nhằm tuyên truyền, vận động, thu hút, đoàn kết, tập hợp, tổ chức, phát huy lực lượng toàn dân tiến hành sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo, thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và để chăm lo, bảo vệ lợi ích của nhân dân
Mục đích của công tác dân vận là nhằm nâng cao nhận thức của nhân dân
về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, về quyền lợi và trách nhiệm của công dân; là nhằm tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc
để tổ chức, phát huy vai trò, sức mạnh toàn dân tiến hành sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo
2.2 Vị trí, vai trò công tác dân vận của Đảng
Thứ nhất, công tác dân vận là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với sự
nghiệp cách mạng của đất nước; là điều kiện quan trọng bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng
Thứ hai, công tác dân vận làm cho nhân dân hiểu, đồng tình, hăng hái
tham gia thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tạo nên tiền đề, điều kiện đầu tiên để thực hiện thắng lợi
Thứ ba, công tác dân vận góp phần quan trọng huy động tập hợp nhân dân
thành lực lượng to lớn để thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Thứ tư, công tác dân vận góp phần xây dựng Đảng, củng cố và tăng cường
mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân
Thứ năm, công tác dân vận góp phần làm thất bại các âm mưu tấn công
phá hoại Đảng, Nhà nước, chế độ, phá hoại sự nghiệp xây dựng và bảo vệ nước Việt Nam độc lập dân chủ, giàu mạnh, xã hội công băng, văn minh của các thế lực thù địch
Trang 63 Nội dung, phương thức tiến hành công tác dân vận của Đảng
3.1 Nội dung công tác dân vận của Đảng
Công tác dân vận là một hệ thống hoạt động nhằm thực hiện nhiệm vụ công tác dân vận là vận động, thuyết phục, tập hợp, hướng dẫn mọi tầng lớp nhân dân tiến hành sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo Từ thực tiễn công tác dân vận và quan điểm, chủ trương của Đảng có thể xác định những nội dung chủ yếu của công tác dân vận:
Một là, đề ra đường lối, chủ trương, nhiệm vụ, chương trình, kế hoạch
công tác dân vận
Hai là, tuyên truyền, giáo dục, nâng cao trình độ mọi mặt của nhân dân.
Ba là, tập hợp nhân dân vào các loại hình tổ chức phù hợp.
Bốn là, tổ chức phối kết hợp và phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng
làm công tác dân vận
Năm là, kiện toàn các tổ chức, lực lượng nòng cốt làm công tác dân vận;
xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận
Sáu là, chăm lo lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân.
Bảy là, sơ kết, tổng kết và nghiên cứu lý luận công tác dân vận.
3.2 Phương thức tiến hành công tác dân vận của Đảng
Hiện nay, phương thức tiến hành công tác của Đảng chủ yếu gồm:
Một là, Đảng tiến hành công tác dân vận bằng đường lối, chủ trương,
chính sách
Hai là, Đảng làm công tác dân vận thông qua phát huy vai trò quản lý của
Nhà nước
Ba là, Đảng tiến hành công tác dân vận bằng công tác tuyên truyền, thuyết
phục nhân dân
Bốn là, Đảng tiến hành công tác dân vận thông qua Mặt trận và các đoàn
thể nhân dân
Năm là, Đảng tiến hành công tác dân vận thông qua tổ chức đảng và đội
ngũ cán bộ, đảng viên
Trang 7Trong thực tế, tùy từng chủ thể, đối tượng, nội dung công tác dân vận, điều kiện, bối cảnh cụ thể mà có cách thức, phương pháp cụ thể phù hợp, không
áp dụng máy móc cho mọi trường hợp
4 Thực trạng công tác dân vận của Đảng hiện nay
4.1 Ưu điểm
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã đánh giá:
“Công tác dân vận được chú trọng và tiếp tục đổi mới; quan điểm “dân là gốc”, là chủ thể của công cuộc đổi mới được nhận thức và thực hiện ngày càng sâu sắc, đầy đủ hơn; mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân được củng cố, tăng cường” Cụ thể:
Một là, nhận thức trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và hệ thống
chính trị được nâng cao; coi trọng việc lắng nghe, nắm tình hình và giải quyết những nguyện vọng, kiến nghị hợp pháp, chính đáng, những vấn đề bức xúc của nhân dân; góp phần tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân và phát huy vai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng
Hai là, Trung ương đã tổng kết, sơ kết, ban hành nhiều chủ trương và tập
trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác dân vận, nhất là đối với những địa bàn, lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm, những nơi xảy ra điểm nóng, khiếu kiện kéo dài, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội
Ba là, công tác dân vận của hệ thống chính trị, nhất là dân vận chính
quyền được đẩy mạnh và thực hiện khá đồng bộ ở các cấp, các ngành, tạo chuyển biến về nhận thức và nâng cao trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức Chính phủ xây dựng, vận hành hệ thống tiếp nhận, trả lời phản ánh, kiến nghị của nhân dân và doanh nghiệp; nhiều địa phương đã công khai đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý kiến nghị của nhân dân Phong trào thi đua “Dân vận khéo” được mở rộng về phạm vi và đối tượng, trở thành hoạt động thường xuyên
và có hiệu quả
Bốn là, công tác tiếp dân và đối thoại với nhân dân của người đứng đầu
cấp ủy, chính quyền từng bước đi vào nền nếp Hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội ở các cấp và nhân dân theo các quyết định của Bộ Chính trị được
Trang 8đẩy mạnh và có chuyển biến tích cực.
4.2 Khuyết điểm, hạn chế
Công tác dân vận có nơi, có lúc còn hạn chế; một số cấp ủy, tổ chức đảng xem nhẹ công tác dân vận Cụ thể:
Một là, việc nắm, đánh giá, dự báo tình hình, nhất là ở những địa bàn phức
tạp còn chưa kịp thời, sâu sát; việc nắm tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu của nhân dân chưa chắc, chưa sát Từ đó dẫn đến, việc đề ra các chủ trương, chính sách đối với các đối tượng nhân dân chưa kịp thời, chưa bám sát những biến đổi trong thực tiễn và điều kiện, hoàn cảnh của đất nước Bên cạnh, việc quán triệt, nâng cao nhận thức, tổ chức thực hiện nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác dân vận chưa sâu sắc; chưa dự báo, nắm bắt đầy đủ những diễn biến, tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân để có biện pháp xử lý phù hợp, vẫn còn có lúc việc xử
lý tình huống bức xúc, điểm nóng chưa kịp thời
Hai là, công tác vận động tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là những vân đề liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân còn một số bất cập Việc triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác dân vận kém hiệu quả Công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục có lúc, có nơi còn giáo điều, xa rời thực tế, lý thuyết suông, chưa sát hợp với trình độ, phong tục, tập quán của nhân dân
Ba là, việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tập hợp, phát triển
đoàn viên, hội viên; xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc chưa đáp ứng yêu cầu của tình hình mới Phương pháp vận động, tập hợp nhân dân chưa phù hợp với từng đối tượng, nhất là đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, thanh niên, đồng bào
có tôn giáo
Bốn là, vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc, các tổ
chực chính trị-xã hội và nhân dân ở một số nơi chưa thường xuyên, hiệu quả còn thấp, nhất là giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên
Năm là, một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm,
chưa thúc đẩy công tác phối hợp của hệ thống chính trị với công tác dân vận; một
số nơi còn chưa coi trọng việc lấy ý kiến nhân dân nên các chính sách chưa đáp
Trang 9ứng được nguyên vọng, lợi ích của nhân dân Thậm chí, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có cán bộ lãnh đạo, quản lý còn thiếu gương mẫu, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, xa dân, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của nhân dân
Sáu là, công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết chưa được quan tâm đúng mức.
Một số chính sách chưa đáp ứng nguyện vọng, lợi ích chính đáng của nhân dân, một số bức xúc kéo dài chưa được giải quyết; quyền làm chủ của nhân dân ở nhiều nơi còn hình thức hoặc bị vi phạm, gây tâm lý dồn nén, tích tụ bức xúc trong nhân dân; một bộ phận nhân dân bị các thế lực thù địch, đối tượng cực đoan lợi dụng kích động, gây ra nhiều vụ việc phức tạp, tạo “điểm nóng” về an ninh trật tự
5 Quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng công tác dân vận của Đảng trong tình hình mới
5.1 Quan điểm của Đảng
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa XI đề ra các quan điểm tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới, nhưng thực chất đây cũng chính là quan điểm của Đảng trong công tác dân vận hiện nay:
Một là, cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân;
nhân dân là chủ, nhân dân làm chủ
Hai là, động lực thúc đẩy phong trào nhân dân là phát huy quyền làm chủ,
đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân
Ba là, phương thức lãnh đạo công tác dân vận của Đảng phải gắn liền với
công tác xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh
Bốn là, công tác dân vận là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của cán
bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên các đoàn thể nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Trong đó, Đảng lãnh đạo, chính quyền tổ chức thực hiện, Mặt trận, đoàn thể làm tham mưu và nòng cốt
Năm là, Nhà nước tiếp tục thể chế hóa cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước
quản lý, nhân dân làm chủ” thành quy chế, quy định để các tổ chức trong hệ thống chính trị; cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và cán bộ, chiến sĩ lực
Trang 10lượng vũ trang thực hiện công tác dân vận; các hình thức tập hợp nhân dân phải phong phú, đa dạng, khoa học, hiệu quả
5.2 Nhiệm vụ và giải pháp
Một là, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức, hành động của các cấp
ủy đảng, hệ thống chính trị về công tác dân vận trong tính hình mới
Hai là, tiếp tục xây đựng đội ngũ cán bộ thật sự “trọng dân, gần dân, tin
dân, hiểu dân, học dân, dựa vào dân và có trách nhiệm với dân"; Chăm lo, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác dân vận
Ba là, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân vận của các cơ
quan đảng, nhà nước và chính quyền các cấp
Bốn là, nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội, đóng góp
ý kiến của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội và nhân dân; đa dạng hóa các hình thức tổ chức và phương thức tập hợp, vận động, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của các tầng lớp nhân dân
6 Công tác dân vận đối với việc xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai
6.1 Khái quát chung về huyện Xuân Lộc
Huyện Xuân Lộc có tổng diện tích tự nhiên là 724,86km2, được chia thành
15 đơn vị hành chính, gồm thị trấn Gia Ray (có 08 khu phố) và 14 xã (có tổng số
84 ấp) Theo số liệu thống kê năm 2017, huyện Xuân Lộc có dân số 242.463 người, mật độ dân số bình quân 335 người/km2, tổng số hộ gia đình là 54.352 hộ,
tỷ lệ dân cư nông thôn chiếm 92,5%
Đối với xây dựng huyện nông thôn mới kiểu mẫu, việc xác định phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa bền vững là lựa chọn phù hợp, là điều kiện để Xuân Lộc có thể tăng cường đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, củng
cố các hình thức tổ chức sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, thu hút đầu tư của doanh nghiệp, kết nối chặt chẽ với công nghiệp và dịch vụ, góp phần nâng cao đời sống dân cư nông thôn