Tích hợp giao duc ATGT trong dạy học THỐNG kê

Chuyên đề về phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh, giúp học sinh hình thành kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình, kĩ nnăng khai thác thông tin mạng, Đối với giáo viên; gợi ý cách thức quy thức tính điểm cá nhân và điểm hoạt động nhóm,

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI Đơn vị Trường THCS và THPT Bàu Hàm

CHUYÊN ĐỀ CẤP TỔ

TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý THỨC THAM GIA GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRONG DẠY-HỌC THỐNG KÊ

Đơn vị thực hiện: Tổ Toán

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2019 - 2020

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THCS VÀ THPT BÀU HÀM

MỤC LỤC

8 a Giáo viên lập kế hoạch thực hiện sáng kiến 9

9 b Giáo viên dạy Toán khối 10 tiến hành triển khai thực

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

1 ATGT: An toàn giao thông

2 THCS: Trung học cơ sở

3 THPT: Trung học phổ thông

4 TTATGT: Trật tự an toàn giao thông

5 TNGT: Tai nạn giao thông

6 GVHD: Giáo viên hướng dẫn

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý THỨC THAM GIA GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRONG DẠY-HỌC THỐNG KÊ

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Toán học và giáo dục

3 Tác giả:

- Họ và tên: Bùi Thị Quỳnh Loan Nam (nữ): Nữ

- Trình độ chuyên môn: Cử nhân Toán

- Chức vụ, đơn vị công tác: Cấp ủy Chi bộ trường THCS và THPT Bàu Hàm

Giáo viên tổ Toán trường THCS và THPT Bàu Hàm

- Điện thoại: 0983393229 Email: loanquynh.bh@gmail.com

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến (%): 100%

4 Đồng tác giả - Họ và tên: Nam (nữ):

- Trình độ chuyên môn:

- Chức vụ, đơn vị công tác:

- Điện thoại: Email:

- Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến (%):

SÁNG KIẾN

TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý THỨC THAM GIA GIAO THÔNG

CHO HỌC SINH TRONG DẠY-HỌC THỐNG KÊ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Bối cảnh của giải pháp

Như chúng ta đã biết, vấn đề tai nạn giao thông, đặc biệt là giao thông đường bộ luôn là một vấn đề nhức nhối và cấp bách đối với không chỉ riêng mỗi con người tham gia giao thông mà đó còn là vấn đề nan giải của xã hội Việt Nam trước đây và cả bây giờ

Trải qua một quá trình dài quan sát và tìm hiểu về tình hình giao thông của nước mình, tôi thấy rằng việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng khoa học và hợp lý cho ngành giao thông là một giải pháp cần thiết, nhưng chưa đủ để khắc phục vấn đề giao thông tắc nghẽn và vấn đề thương vong vì TNGT Giáo dục ý thức tham gia giao thông của ngươi dân chính là một giải pháp mà chúng ta cần chú trọng thực hiện Việc giáo dục này nên thực hiện thường xuyên và liên tục từ khi các công dân Việt Nam còn đang ngồi trên ghế nhà trường

Chúng ta đã có sách giáo dục ATGT cho các em tiểu học, nhưng chúng ta lại chưa có chương trình giáo dục lại ý thức tham gia giao thông cho các em học sinh lớp lớn Đối tượng mà tôi cho rằng đang ở tuổi cần được tiếp tục chỉ bảo vì chưa ý thức rõ ràng về “cái tôi” cơ bản của bản thân, dễ bị dụ dỗ, dễ học đòi, dễ chạy theo

xu thế nhập ngoại tiếp nhận từ phim ảnh, internet…,thích mạo hiểm Chính vì vậy việc các em được giáo viên thường xuyên nhắc nhở ý thức tham gia giao thông đúng luật và an toàn là rất cần thiết

Trong chương trình Toán học THPT lớp 10 chương “Thống kê” theo tôi nhận thấy đó là chương mà học sinh có thể tự học dưới sự hướng dẫn của giáo viên

bộ môn

Căn cứ vào kế hoạch, nhiệm vụ năm học 2019 – 2020 của trường THCS và THPT Bàu Hàm; Hưởng ứng công cuộc giáo dục ATGT trong trường học giai đoạn 2019 – 2024 mà Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia đã đề ra; Căn cứ kế hoạch hoạt động chuyên môn của tổ Toán năm học 2019 –

2020 và được sự phân công của tổ trưởng chuyên môn, tháng 9 năm 2019 tôi cùng các thành viên trong tổ đã lên kế hoạch thực hiện một chuyên đề cấp tổ, dự kiến

tháng 01 năm 2020 sẽ chính thức triển khai, với tên gọi: “TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý THỨC THAM GIA GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRONG DẠY- HỌC THỐNG KÊ”

Điều này ở các năm trước đây, hầu như các em học sinh khối 10 trường THCS

và THPT Bàu Hàm đều không có cơ hội để biết đến nhiều về sự ứng dụng đa dạng, phong phú đó, cũng như không có cơ hội để được thực hành trải nghiệm một loại hình nghề nghiệp cụ thể Đa phần các em đều học chương “Thống kê” theo cách truyền thống, trừ lớp 10A3 năm 2009 trường THCS và THPT Bàu Hàm, với

chuyên đề: “Dạy chương “Thống kê” bằng phương pháp dạy-học dựa trên dự án

Phòng, chống may túy trong trường học” ; các em là đối tượng học sinh đầu tiên

và cuối cùng (tính đến thời điểm tháng 12 năm 2019) đã được giáo viên cho thực hành thống kê Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chuyên đề này, giáo viên vẫn chưa giúp cho các em hiểu sâu hơn về vai trò, ứng dụng của lĩnh vực thống kê trong đời sống, kinh tế và xã hội Chuyên đề năm nay 2019–2020 sẽ góp phần bổ sung nội dung còn hạn chế đó và góp phần nâng cao tính hiệu quả trong công tác dạy-học chương “Thống kê”

Lý do thứ hai đưa tôi đến quyết định thực hiện chuyên đề này chính là mong muốn một Việt Nam không còn tai nạn giao thông

Tại Hội nghị tổng kết năm 2019 (diễn ra từ 15/12/2019 đến 14/12/2019) Thứ trưởng Lê Đình Thọ nhấn mạnh “Ngoài các lý do khách quan thì nguyên nhân chính của các vụ tai nạn giao thông là do người điều khiển phương tiện, người tham gia giao thông chưa tuân thủ nghiêm các quy định về bảo đảm TTATGT; công tác quản lý lái xe của một số doanh nghiệp kinh doanh vận tải còn thiếu chặt chẽ, chưa hiệu quả, trong khi lực lượng chức năng thực hiện các nhiệm vụ thanh tra, tuần tra kiểm soát còn mỏng trên các địa bàn quản lý” Theo như các nhà phân tích tình hình ATGT về nguyên nhân xảy ra TNGT đường bộ, nguyên nhân lớn nhất là do ý thức chấp hành luật lệ giao thông của người điều khiển phương tiện tiện giao thông

Tại trường THCS và THPT Bàu Hàm thuộc địa bàn xã Bàu Hàm, huyện Trảng Bom, năm nào nhà trường cũng chú trọng công tác giáo dục ý thức tham gia giao thông cho học sinh, và thường được thực hiện vào tiết chào cờ Hưởng ứng tinh thần giáo dục đó, cộng thêm việc: trong 4 tháng cuối năm 2019, đã có trên 5 vụ va quẹt xe liên quan đến học sinh lớp 10 trường THCS và THPT Bàu Hàm, xảy ra giữa học sinh với học sinh và giữa học sinh với người đi đường khác, may mắn trong tất cả các vụ tai nạn đó không ai bị thương nặng, đa phần vẫn đi lại được và được chữa lành sau một đến hai tuần Các vụ tai nạn xảy ra chủ yếu rơi vào các trường hợp như: Qua đường không quan sát kĩ, chạy xe tốc độ nhanh, mất tập trung khi lái xe, vượt ẩu Tuy nhiên, điều đó ít nhiều cũng ảnh hưởng đến quá trình

học tập của các em như thực hiện nề nếp, chuyên cần, thực hiện nắm bắt bài vở, kiến thức,

Vì vậy, tôi thấy rằng việc tích hợp giáo dục ý thức tham gia giao thông cho học sinh, ngay từ khi các em còn chịu sự giám sát của bố mẹ và nhà trường là đặc biệt

cần thiết Các em cần hiểu rõ và ý thức được trách nhiệm, nghĩa vụ của một người công dân: luôn phải đảm bảo an toàn về thân thể, tính mạng và tài sản cho bản thân cũng như cho những người xung quanh khi tham gia giao thông

Và nội dung dạy-học chương “Thống kê” là một cơ hội để giáo viên Toán thực hiện điều đó

3 Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu

“Thống kê” là một nội dung kiến thức của Toán 10 và học sinh khối 10 là những đối tượng thanh thiếu niên đang ở độ tuổi 15 – 16, giai đoạn phát triển muốn được người khác trao cho những thử thách, cơ hội nhằm tự khẳng định mình;

ý thức tự giác, khả năng suy nghĩ nhìn chung đã và đang bắt đầu dần hình thành sự đúng đắn trong cách làm việc và tự nghiên cứu, nhận thức ra vấn đề Do đó, với chuyên đề này tôi xác định phạm vi thực hiện dành cho toàn thể học sinh khối 10 trường THCS và THPT Bàu Hàm và thực hiện lồng ghép trong quá trình dạy học các đơn vị kiến thức khác của Toán 10 Kiến thức thống kê tập trung vào: Cách thức để có số liệu thống kê, cách xử lí các số liệu thống kê, cách đọc các số liệu thống kê khi đã được xử lí, cách vẽ biểu đồ, cách đọc biểu đồ

Về vấn đề tích hợp giáo dục ý thức tham gia giao thông vào trong dạy-học

“Thống kê” thì vì Luật giao thông đường bộ của nước Việt Nam có rất nhiều điều khoản khác nhau, dành cho rất nhiều loại phương tiện giao thông khác nhau; trong khi phạm vi của nội dung chương trình dạy chương “Thống kê”, thời gian thực hiện có hạn và đối tượng là các em học sinh khối 10, nhiệm vụ của các em không chỉ học Toán mà còn học nhiều môn văn hóa khác nữa nên ở chuyên đề này chúng tôi chỉ yêu cầu các em tìm hiểu và học về luật ATGT đường bộ dành cho người đi

bộ và dành cho các loại xe: xe đạp, xe đạp điện, xe mô tô, xe máy điện

4 Mục đích nghiên cứu

Chuyên đề “TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý THỨC THAM GIA GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRONG DẠY-HỌC THỐNG KÊ” được tôi (dưới sự hỗ trợ của các thành viên tổ Toán) thực hiện với mong muốn rằng sẽ đóng góp được một phần nhỏ, có ích trong công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đạo tạo

mà Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 đã đề ra, đó là: Lấy người học làm trung tâm; người học là chủ thể nhận thức vấn đề, chủ động tìm tòi tri thức và giải pháp, năng động và có tinh thần, kĩ năng làm việc tập thể

Lợi ích mong muốn thứ hai khi sáng kiến này được thực hiện đó là: Học sinh khối 10 của trường tôi sẽ nắm vững hơn, có ý thức cá nhân cao hơn khi tham gia giao thông trên đường, đồng thời hiểu được việc tất cả mọi người ai cũng cần phải tham gia giao thông đúng luật và có tình người là một điều hết sức quan trọng, cấp thiết

Lợi ích mong muốn thứ ba khi sáng kiến này được thực hiện đó là: Học sinh khối 10 của tôi sẽ thấy được và học cách ứng dụng Toán học trong đời sống; các

em có cơ hội được trải nghiệm một loại hình nghề nghiệp trong thực tế, chẳng hạn như: Thẩm tra viên An toàn giao thông đường bộ và nắm được một vài tố chất mà

một người thẩm tra viên cần có

PHẦN NỘI DUNG

I THỰC TRẠNG CỦA GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT, ĐÃ CÓ

Nội dung kiến thức phần “Thống kê” học sinh được làm quen từ chương trình Toán lớp 7, sau đó được ôn luyện và bổ sung thêm công cụ tính toán cho các số liệu thống kê là phương sai, độ lệch chuẩn ở chương trình Đại số 10 Thống kê là nền tảng cho nội dung tính xác xuất được biên soạn trong sách giáo khoa Đại số và giải tích 11, điều đó phần nào đã thể hiện tính ứng dụng cao và cần thiết của thống

kê trong cuộc sống Việc dạy-học chương “Thống kê” lớp 10 nếu giáo viên và học sinh chỉ xoay quanh các công thức tính toán, các bài toán mô hình, ít có tính thực

tế và thời sự thì tôi cho rằng các tiết học đó dù học sinh có làm được tất cả các bài tập của chương thì cũng chỉ dừng ở mức đạt Vì như thế học sinh sẽ:

Thứ nhất, không thấy hứng thú trong học tập (Chỉ áp dụng công thức và tính toán là công việc thật nhàm chán)

Thứ hai, các bài tập chỉ xoay quanh điểm số, tiền lương, năng xuất lúa-hoa màu, sản lượng cá – nông sản, các số liệu đã được cập nhật từ cách đây hơn chục năm; tính thời sự, thiết thực dường như chưa được đề cập hoặc khai thác Học sinh

sẽ không cảm nhận được vẻ đẹp của Toán học nói chung và Thống kê nói riêng trong thực tế đời sống

Thứ ba, đây là một chương mà học sinh ở lứa tuổi 15 – 16, với sự bắt đầu phát triển mạnh các mô não ở thùy trán (thùy trán phụ trách: điều khiển, quyết định khả năng suy luận, tính toán, đánh giá logic, năng lực xử lí các con số, sắp xếp ngôn từ) các em sẽ có khả năng tự đọc, tự nghiên cứu tài liệu liên quan đến các con số Do

đó, với cách dạy-học truyền thống, hàn lâm, giáo viên sẽ khó tạo ra môi trường để các em được rèn luyện và phát huy khả năng đó

Trong năm học 2008-2009, chuyên đề: “Dạy chương “Thống kê” bằng

phương pháp dạy-học theo dự án Phòng chống ma túy trong trường học” lần đầu

tiên được áp dụng cho các em học sinh lớp 10A3, đã góp phần khắc phục được mặt hạn chế nói trên Các em học sinh tốt nghiệp 100% và trở thành những công dân tốt Đa số các em làm việc trong nước, một số em lao động xuất khẩu bên Singapore, Đài Loan Tất cả các em không ai vướng vào ma túy và các chất gây nghiện Tuy nhiên, phạm vi áp dụng nhỏ và cách thức tiến hành còn thủ công, nếu chuyên đề thực hiện trong phạm vi lớn sẽ tốn nhiều kinh phí chi cho việc in ấn

Từ năm 2010 cho đến 2019, do nhiều yếu tố khách quan, “Thống kê” không nằm trong danh mục những kiến thức trọng tâm của kì thi THPTQG nên việc dạy chương “Thống kê” theo phương pháp mới này cũng dần bị quên lãng

Chuyên đề: “TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý THỨC THAM GIA GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRONG DẠY-HỌC THỐNG KÊ” tôi muốn tiếp nối lợi ích mà chuyên đề năm 2009 đã mang lại, đồng thời sẽ cố gắng phát triển chuyên sâu hơn

về mặt nội dung cũng như chất lượng

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Quy trình thực hiện các giải pháp

a) Giáo viên lập kế hoạch thực hiện sáng kiến:

Dự kiến: Sáng kiến được thực hiện trong vòng 4 tuần Thời gian giáo viên

và học sinh trực tiếp làm việc với nhau trên lớp là 180 phút

Nội dung thực hiện được chia làm hai vòng

- Vòng 1: “EM TẬP LÀM ĐIỀU TRA VIÊN”

Sẽ được thực hiện tại từng lớp Mỗi lớp chia ra thành 4 nhóm, mỗi nhóm bầu

ra một nhóm trưởng

Nhóm trưởng: Chỉ đạo quá trình làm việc của nhóm và liên hệ trực tiếp với GVHD khi có những thắc mắc hoặc khi nộp sản phẩm; giúp GVHD theo dõi quá trình tham gia làm việc nhóm của các thành viên trong nhóm mình phụ trách

Nội dung yêu cầu cho các nhóm như sau: “EM HÃY ĐÓNG VAI LÀ MỘT

ỦY VIÊN TRONG BAN AN TOÀN GIAO THÔNG HUYỆN TRẢNG BOM Sau đợt tuyên truyền về luật ATGT đường bộ đối với các loại xe: xe đạp, xe đạp điện,

xe máy điện, xe mô tô cho học sinh trường THCS và THPT Bàu Hàm diễn ra vào tháng 10/2019, tháng 4/2020 tới đây em cần báo cáo về cho tổ chức của mình kết quả của công tác tuyên truyền đối với học sinh khối 10 (Nhận xét về mức độ nhận thức của học sinh khối 10 trường THCS và THPT Bàu hàm như thế nào?)”

Giáo viên sẽ dành ra 15 phút của một tiết học để triển khai đến học sinh nội dung chuyên đề và cách thức, nội dung làm việc của vòng 1 Bộ câu hỏi gợi ý, định hướng kế hoach thực hiện chung cho vòng 1 có thể là:

Để hoàn thành nhiệm vụ này, theo em ta

cần làm những việc gì?

- Bước 1: Ta cần tiến hành điều tra

- Bước 2: Lấy số liệu kết quả để lập bảng phân bố tần số, rồi tính điểm trung bình, phương sai và độ lệch chuẩn

- Bước 3: Dựa vào kết quả số liệu đưa

ra nhận xét

Ta tiến hành điều tra như thế nào? - Ta cần lập phiếu điều tra

- Phôtô và phát cho tất cả các bạn khối

10

- Tiến hành theo cách này ta sẽ cần một

khoảng kinh phí

- Nếu cô có một cách khác mà thực hiện

được tất cả các khâu từ tạo phiếu điều tra,

tiến hành trả lời phiếu điều tra và chấm

điểm mà không cần tốn tiền thì các em có

muốn tìm hiểu không? (Hầu như các em

đều có điện thoại cảm ứng)

- Đó là sử dụng phần mềm Quizizz

- <Học sinh sẽ tò mò và mong muốn tìm hiểu>

- Như vậy, quy trình để các nhóm hoàn

thành nhiệm vụ cô giao cơ bản sẽ gồm

những bước nào?

- <Học sinh suy nghĩ và cùng giáo viên vạch ra các bước cần làm.>

Ở bước điều tra, nếu mẫu số liệu nhỏ ta sẽ

xử lí nhanh và tránh sai sót hơn Do đó,

giáo viên kiến nghị các nhóm

- Đầu tiên sẽ tiến hành điều tra theo vòng

- Sau đó, các nhóm trao đổi số liệu cho

nhau và có kết quả điều tra của lớp

Yêu cầu điểm số các nhóm thống kê được

từ kết quả điều tra của mình được phân

lớp như sau: [0;5), [5;7), [7;8),[8;9),[9;10]

- Cuối cùng, các lớp trao đổi số liệu cho

nhau và có kết quả điều tra của cả khối

- < Học sinh các nhóm theo dõi là làm theo quy trình hướng dẫn của giáo

viên với tinh thần là: chia nhỏ việc để làm và san sẻ việc cùng làm >

Sau đây là kế hoach thực hiện chi tiết của vòng 1:

Tuần

Thời gian, địa điểm thực hiện

Hình thức thực hiện – kiểm tra

Tài liệu, địa chỉ lấy thông tin làm việc

I Lập phiếu điều tra Nội

dung gồm 25 câu hỏi về

luật ATGT đường bộ đối

với các loại xe: xe đạp,

xe đạp điện, xe máy

- Các nhóm tự

bố trí

- Học sinh soạn câu hỏi trên word và

- Luật ATGT đường bộ Việt Nam

(LẬP

PHIẾU

ĐIỀU

TRA)

điện, mô tô Dạng trả lời

“Có biết” hoặc “Bây giờ

mới biết” (không đánh

đố, mà cung cấp thông

tin chính xác cho người

được điều tra) Mỗi câu

trả lời “Có biết” 0,4

điểm (*)

nhưng phải trước hạn ấn định mà

GV đưa

ra

gửi kết quả sản phầm qua mail cho giáo viên hướng dẫn chấm và kiểm duyệt

Nhập câu hỏi đã được

giáo viên kiểm duyệt và

gửi phản hồi vào phần

mềm Quizizz

- Học sinh tự bố trí nhưng phải trước hạn ấn định mà

GV đưa

ra

- Mỗi HS lập một tài khoản Quizizz Lấy tên theo cấu trúc:

“Tên.Mãsố.lớp”

- Nhóm trưởng lấy tài khoản của mình để nhập câu hỏi giáo viên gửi phản hồi lên

Quizizz

- Sử dùng phần mềm Quizizz

hỗ trợ trong việc lập phiếu điều tra

GV đưa

ra

- Các nhóm trưởng gửi mã code bài làm cho các thành viên của nhóm

mà mình cần điều tra

- Học sinh dùng tài khoản Quizizz đã lập

để làm bài điều tra một cách trung thực và nghiêm túc

Xuất số liệu điều tra từ Quizizz với cách thức quy điểm từ kết quả điều tra trên Quizizz là:

% 10

- Các nhóm trao đổi số liệu với nhau

- Trình bày ra giấy và nộp cho

- Bảng phân bố tần số ghép lớp của các nhóm 2/ Các nhóm xử lí số

liêu thống kê của lớp

GV đưa

ra

- Các lớp trao đổi số liệu với nhau

- Trình bày kết quả và nộp cho giáo viên hướng dẫn

- Bảng phân bố tần số ghép lớp của các lớp 4/ Các nhóm xử lí số

liệu thống kê của cả khối

làm bài kiểm tra với 20

câu hỏi về luật ATGT do

giáo viên biên soạn (**)

-Thực hiện trên lớp

khoảng

30 phút

-Học sinh

tự bố trí làm trước hạn ấn định mà

ra

- Kết quả điều tra của các nhóm

- Nghị định 100/2019 - NĐ/CP ngày 30/12/2019

- Sử dùng phần mềm Quizizz

để thực hiện làm bài kiểm tra về ATGT

Mục đích của (*): Học sinh vừa điều tra sự hiểu biết của các bạn khối 10 về

luật ATGT, vừa tuyên truyền để các bạn nắm được kiến thức đúng trong luật

ATGT

Mục đích của (**): Học sinh sẽ thấy mức độ nhận thức của bản thân về luật ATGT đạt ở bậc nào: Yếu – kém, Trung bình, Khá hay Tốt Từ đó, có kế hoạch cụ thể cho bản thân để đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông

Ở vòng này, mỗi lớp sẽ cử ra ít nhất 5 bạn đại diện cho lớp để thi đấu với các lớp còn lại về kiến thức Thống kê và các ứng dụng của Thống kê trong thực tế

Ban giám khảo: Dự kiến 03 giáo viên tổ Toán

Thời gian thi: Sau khi các lớp hoàn thành bước III của vòng 1

Địa điểm thi: Hội trường Trường THCS và THPT Bàu Hàm

Nội dung thi gồm 3 phần thực hiện trong vòng 90 phút đến 120 phút

Phần 1: Ôn tập kiến thức thống kê

- Gồm 3 câu, mỗi câu 10 điểm, mỗi câu làm trong 3 phút

- Cách thức nộp bài: Ghi đáp án của mỗi câu hỏi vào bảng phụ

Phần 2: Thống kê và các ứng dụng trong thực tế

- Gồm 3 câu, mỗi câu 10 điểm, mỗi câu làm trong tối đa 5 phút

- Cách thức nộp bài: Ghi đáp án của mỗi câu hỏi vào phiếu làm bài được giáo viên phát

Phần 3: Thống kê và vấn đề An toàn giao thông

- Gồm 3 câu; trong đó 2 câu đầu mỗi câu 10 điểm, làm trong 3 phút; câu thứ ba 20 điểm, mỗi nhóm thực hiện tối đa 7 phút

Cơ cấu giải thưởng:

- Một giải nhất: Ghi vào điểm nhóm vòng 2: 10 điểm và quà

- Hai giải nhì: Ghi vào điểm nhóm vòng 2: 9 điểm và quà

- Ba giải ba: Ghi vào điểm nhóm vòng 2: 8 điểm và quà

Nội dung thi vòng 2: (Phụ lục 1) Đáp án: (Phụ lục 2)

Để tạo động lực cho các em khi thực hiện chuyên đề, và cũng đã được sự đồng ý của ban giám hiệu nhà trường, chúng tôi quyết định lấy điểm thực hiện chuyên đề này làm điểm kiểm tra 1 tiết cho tất cả học sinh khối 10

Cách thức tính điểm nhƣ sau:

Bước 1: Tính điểm cá nhân vòng một (ĐCNV1), bằng trung bình cộng của điểm hoạt động cá nhân vòng 1 (ĐHĐCNV1) và điểm nhóm vòng 1 (ĐNV1) ĐHĐCNV1 + ĐNV1

ĐCNV1=

2Bước 2: Tính điểm cá nhân vòng 2 (ĐCNV2), bằng trung bình cộng của điểm hoạt động cá nhân vòng 2 (ĐHĐCNV2), điểm nhóm vòng 2 (ĐNV2) và kết quả thi của đại diện lớp trong vòng 2 (KQTĐDLV2) sau khi đã chia 10

KQTĐDLV2 ĐHĐCNV2 + ĐNV2+

10 ĐCNV2=

3Bước 3: Tính điểm kiểm tra một tiết (ĐKT1T) của cá nhân, bằng trung bình cộng của điểm cá nhân vòng 1 và điểm cá nhân vòng 2

ĐCNV1 + ĐCNV2

ĐKT1T=

2

Đối với điểm cá nhân: Nhằm đảm bảo việc hoạt động nhóm đạt hiệu quả

cao nhất, và việc cho điểm cá nhân mang tính công bằng hơn, chúng tôi đã đưa thêm cho mỗi nhóm trưởng một bộ phiếu theo dõi chấm công các thành viên trong nhóm của mình Giáo viên hướng dẫn sẽ dựa trên cơ sở đó để đánh giá điểm hoạt

động cá nhân trong từng vòng

Vòng 1, có ba phiếu chấm công, gồm 10 mục, mỗi mục 1 điểm

Bảng chấm công cá nhân vòng 1 – Tuần 1

STT Mã

số

Họ và tên 1 Nộp câu

trắc nghiệm đúng hạn

2 Tham gia soạn file word

3 Tham gia làm bài tập SGK trang 113,

114, 115, 118

(ghi rõ bài tập tham

gia)

Tổng mục đạt được ở vòng 1 (tuần 1)

4.Tham gia làm trắc nghiệm điều tra một cách trung thực

5 Tham gia tổng hợp kết quả điều tra

6 Tham gia làm bài tập SGK trang 122, 123,

128, (ghi rõ bài tập tham gia)

Tổng mục đạt được ở vòng 1 (tuần 2)

8 Tham gia nhận xét về sự hiểu biết của HS lớp mình về vấn

đề ATGT

9 Tham gia làm bài tập SGK trang

128, 129, 130,131 (ghi

rõ bài tập tham gia)

10 Tham gia chỉ ra được nguyên nhân,

đề xuất giải pháp khắc phục

Tổng mục đạt được ở vòng 1 Tuần 3

1

Vòng 2, mỗi cá nhân có mặt, tham gia sinh hoạt ngoại khóa nghiêm túc phần thi của 6 đội chơi (10A1, 10A3, 10A4, 10A5, 10A6, 10A7) thì được điểm hoạt động cá nhân tối thiểu là 6 điểm Cá nhân học sinh trực tiếp tham gia thi sẽ được tính điểm cá nhân là 10 điểm

Đối với điểm nhóm:

Điểm nhóm vòng 1 là điểm trung bình cộng phần nội dung bài tập của bốn mục 1, 3, 6, 9 lần lượt ở các tuần 1, 1, 2, 3 và điểm phần nhận xét về kết quả điều tra sự hiểu biết luật ATGT ở học sinh khối 10

Điểm nhóm vòng 2 là số điểm mà nhóm lớp thi đạt được theo cơ cấu giải thưởng Nhất: 10 điểm Nhì: 9 điểm Ba: 8 điềm

b/ Giáo viên dạy Toán khối 10 tiến hành triển khai thực hiện sáng kiến

Ngày 06/01/2020 nhóm giáo viên Toán khối 10 bắt đầu tiến hành triển khai nội dung thực hiện chuyên đề đến 6 lóp 10 của trường THCS và THPT Bàu Hàm

gồm có: 10A1, 10A3, 10A4, 10A5,10A6,10A7 (lớp 10A2 bị giải thể và học sinh trong lớp này được chia đều vào các lớp còn lại, lí do học sinh khối 10 chuyển trường khá đông nên nhà trường quyết định dồn lớp) Trong quá trình thực hiện chuyên đề, chúng tôi nhận thấy hầu như các em học sinh khối 10 đều tham gia rất nhiệt tình và hào hứng, khoảng vài ba em tham gia với hình thức đối phó Một số

em tiếp thu khá chậm, cần sự dẫn dắt chi tiết từng công việc của nhóm trưởng hoặc giáo viên hướng dẫn

Kết quả thực hiện vòng 1 – Tuần 1, (Thời gian từ ngày 06/01/2020 đến

ngày 13/1/2020) có 5 nhóm soạn nội dung câu hỏi chưa đươc chất lượng, hoặc hình thức đáp án chưa đúng như yêu câu, và ngay sau đó đã được giáo viên nhắc nhở và hướng dẫn lại; số đông các nhóm còn lại đều làm rất tốt về chất lượng nội dung cũng như hình thức trình bày Mỗi nhóm là một bộ đề khác nhau

Ví dụ: (Xem phụ lục 3)

Kết quả thực hiện vòng 1–Tuần 2 và vòng 1–Tuần 3: (Từ ngày 14/01/2020

đến ngày 23/5/2020 ) Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên giáo viên nới giãn thời gian thực hiện cho học sinh Tuần 2 trong kế hoạch được thực hiện vào tuần thứ 1 của tháng 5 năm 2020 Riêng lớp 10A4 thực hiện vào đầu tháng 3 năm 2020 Và vòng 1-tuần 3 kết thúc vào giữa tháng 5 (Xem phụ lục 4, phụ lục 5)

BẢNG PHÂN BỐ TẦN SỐ VỀ ĐIỂM ĐIỀU TRA

SỰ HIỂU BIẾT LUẬT ATGT CỦA CÁC NHÓM LỚP 10 TRƯỜNG THCS VÀ

2019 – 2020 đa phần các nhóm đều nhận xét được tình hình nắm kiến thức về

ATGT của học sinh lớp mình đạt mức độ nào và chỉ ra được một số nguyên nhân

và biện pháp cải thiện.Ví dụ:

- Lớp 10a6, 10a7: đạt mức khá Nguyên nhân do các bạn ít quan tâm và tìm hiểu về luật giao thông Biện pháp: Cần lên mạng tìm hiểu nhiều hơn về luật ATGT

- Lớp 10a1, 10a3, 10a4, 10a5: điểm trung bình đạt mức tốt Tuy nhiên điểm

số dưới 9 vẫn còn nhiều, vẫn nên tìm hiểu thêm về luật ATGT

Tất cả các nhóm đều cho kết quả đúng, hầu như nhận xét khá giống nhau là:

sự hiểu biết của học sinh khối 10 đạt ở mức tốt Điểm từ 9 đến 10 chiếm gần 50%,

Tuy nhiên, chưa có nhóm nào nhận xét được nội dung: Vẫn có 3 bạn có điểm hiểu biết về luật ATGT dưới 5 Từ 5 điểm đến 7 điểm có 33 bạn, chiếm gần 14% Như vậy, việc các bạn ấy cần nỗ lực nhiều hơn trong việc tăng sự hiểu biết

về kiến thức ATGT là vô cùng cần thiết và cấp bách

Về kết quả bài khảo sát chất lượng hiểu biết của học sinh khối 10 trường THCS và THPT Bàu Hàm về luật ATGT (Phụ lục 6) do giáo viên thực hiện gồm

20 câu trắc nghiệm với yêu cầu: Hãy chọn đáp án đúng (có từ 3 đến 5 đáp án để chọn), thực hiện trên 143 em học sinh lớp 10 (hình thức: Chọn ngẫu nhiên)

Kết quả thu được như sau: (Làm tròn đến một chữ số thập phân)

Điểm [4,5;5) [5;7) [7;8) [8;9) [9;10] Tổng

Dựa vào bảng phân bố tần số, tần suất ghép lớp trên, chúng tôi thấy rằng sự hiểu biết về luật ATGT của học sinh khối 10 trường THCS và THPT Bàu Hàm nhìn chung đạt mức Trung bình - khá (Trên 7 điểm chiếm 66,5%), trên 5 điểm chiếm 94,5% Vẫn còn 5,6% học sinh khối 10 nắm luật chưa tốt

Qua kết quả của hai đợt điều tra, (đợt 1: Do học sinh thực hiện, chỉ mang tính tuyên truyền luật ATGT và yêu cầu người làm phải trung thực; đợt 2: Do

GVHD làm, mang tính chất kiểm tra trình độ hiểu biết của học sinh về luật ATGT)

chúng tôi ngoài việc muốn nhắc nhở lại cho các em về ý thức thực hiện ATGT, chúng tôi cũng đã chỉ cho học sinh thấy được: Một cuộc điều tra muốn ra kết quả

chính xác và khách quan, đáng tin cậy thì sự trung thực của sự vật được điều tra là

một trong số các yếu tố quan trọng nhất, thứ hai là nội dung của phiếu điều tra phải đảm bảo chính xác, chất lượng, đúng mục đích cần điều tra

Kết thúc vòng 1 hầu như các em đã có trãi nghiệm về thực hành thống kê, tuy nhiên sự cảm nhận về tính thiết thực, sự ứng dụng phóng phú và đa dạng trong đời sống của thông kê, phải đến vòng 2 các em mới thật sự cảm nhận được

Kết quả điểm số các câu của các đội trong vòng 2:

Nhận xét về phần dự thi của các nhóm: Các đội có kết quả thi khá tốt

- Câu 1 là câu thi đầu tiên, mặc dù dễ nhưng tâm lí học sinh chưa sẵn sàng nên hầu như tất cả các đội đều không đạt điểm tối đa

- Câu 2 là cơ hội để các đội khắc phục lỗi sai của mình trong tính toán các

số liệu thống kê Phần này 100% các đội làm đạt điểm tối đa

- Các câu 3, 5, 6, 8 bắt đầu có sự phân hóa về sự nhanh nhạy và trình độ nhận thức, giải quyết vấn đề ở các đội chơi Câu 6 là câu khó hơn hẳn, đòi hỏi học

sinh cần phát hiện ra sự “gài bẫy” của giáo viên khi không cho biết số lượng

người tử vong của các nước khác (ngoài 5 nước: Mỹ, Anh, Brazil, Italy, Pháp), cũng như đòi hỏi các em phải có kĩ năng vẽ biểu đồ hình tròn Đội thi 10a5 là xuất sắc nhất trong câu hỏi này, các em vẽ đúng biểu đồ, nhưng chưa kịp nhận xét

- Câu 9: Các đội chơi có sự sáng tạo và thể hiện khá tốt sự hiểu hiết của đội mình về luật ATGT Có 2 đội chọn hình thức đóng kịch, 4 đội còn lại chọn hình

thức thuyết trình Tất cả các đội đều đưa ra được lời khuyên có ích cho học sinh khối 10 khi tham gia giao thông đảm bảo an toàn

Về cách thức tính điểm kiểm tra 1 tiết, do khuôn khổ quy định về số trang của chuyên đề và không làm mất tính phổ biến trong cách tính điểm mà chúng tôi đưa ra, chúng tôi xin phép lấy bảng tính điểm của lớp 10A1 làm mẫu minh họa (Các công thức tính được hỗ trợ bằng phần mềm Excel): Xem phụ lục 8

2 Những ƣu điểm, nhƣợc điểm của sáng kiến

a) Ƣu điểm

Chuyên đề này đã phát triển được những mặt còn thiếu sót trong chuyên đề

“Dạy chương “Thống kê” bằng phương pháp dạy-học dựa trên dự án Phòng, chống may túy trong trường học” Ngoài ra, chuyên đề còn có thêm một vài ưu điểm sau:

Thứ nhât, chỉ ra cách thức để giáo viên tổ chức cho học sinh làm việc nhóm Điều cần thiết để việc hoạt động nhóm đạt hiệu quả là phải cho các em thấy: Ý nghĩa của công việc mà nhóm mình cần làm (Ví dụ: Có thêm kiến thức cuộc sống

về vấn đề ATGT), tạo động lực để các em thấy hứng thú khi làm (Ví dụ: Điểm số, được tuyên dương và được phần thưởng, hoặc được phê bình hay trừ điểm khi không tham gia làm tốt nhiệm vụ, ); chỉ cho các em thấy làm việc nhóm nhất định cần có tinh thần đoàn kết, chia sẽ công việc cùng nhau; cần có tính trung thực, thẳng thắn, nhường nhịn nhau khi làm việc

Thứ hai, chỉ ra được một cách để tính điểm cá nhân trong quá trình hoạt động nhóm

Thứ ba, chỉ ra cho học sinh thấy được nội dung kiến thức Thống kê cũng mang tính thời sự và thiết thực đối với cuộc sống hiện tại

b Hạn chế:

- Đối tượng học sinh đa số là học sinh có lực học trung bình, riêng có lớp 10A1 hầu như 100% học sinh đều có lực học đầu vào đạt loại khá, giỏi Do đó, trong quá trình thực hiện, đối với lớp 10a1 GVHD không cần phải hướng dẫn nhiều, các em

có khả năng tự lên kế hạch và hoàn thành công việc được giao; đối với các lớp 10 còn lại, khi GVHD cho học sinh làm việc theo nhóm, phải cần cẩn thận trong khâu chia nhóm Trong mỗi nhóm phải có ít nhất 3 học sinh khá, hoặc giỏi

- Việc chấm điểm công bằng cho từng nhóm là dễ, nhưng cho từng thành viên trong nhóm chỉ mang tính chất tương đối

- Bộ 25 câu hỏi các nhóm tự soạn để làm phiếu điều tra có chất lượng chưa đồng đều Các bạn lớp 10A1 soạn vẫn là tốt nhất Các khối lớp khác điểm nội dung chỉ đạt từ 7 điểm đến 8,5 điểm

3 Đánh giá về sáng kiến đƣợc tạo ra

a) Tính mới

Sáng kiến “TÍCH HỢP GIÁO DỤC Ý THỨC THAM GIA GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRONG DẠY-HỌC THỐNG KÊ” là sáng kiến được phát triển

lên từ một sáng kiến đã được thực hiện vào năm 2009 ở lớp 10A3 trường THCS và THPT Bàu Hàm: “Dạy chương “Thống kê” bằng phương pháp dạy-học dựa trên

dự án Phòng, chống may túy trong trường học” Sự khác biệt trong sáng kiến năm học 2019-2020 này so với sáng kiến năm học 2008 - 2009 đó là:

Một, ở quy mô thực hiện chuyên đề lớn hơn (áp dụng cho toàn bộ học sinh khối 10 trong trường học);

Hai, ở nội dung tích hợp vào quá trình thực hiện chuyên đề thuộc về nhiều lĩnh vực khác: ATGT, địa lý, công nghệ thông tin

Ba, ở nội dung kiến thức chương “Thống kê”, trong chuyên đề này kiến thức thống kê sẽ được “đào sâu” hơn về kĩ năng đọc biểu đồ, số liệu; kĩ năng nắm bắt các số liệu thống kê mang tính thời sự; học sinh nhìn thấy được sự đa dạng và phong phú của các ứng dụng thống kê trong thực tế

Bốn, học sinh phải biết ứng dụng các công nghệ thông tin trong suốt quá trình thực hiện chuyên đề

Năm, giáo viên đã đưa ra một cách thức tính điểm cá nhân của học sinh khi tham gia vào quá trình làm việc nhóm

- Hiệu quả xã hội: Đúng như tên gọi của chuyên đề, hiệu quả mà chuyên đề mang lại chính là các em học sinh khối 10 trường THCS và THPT Bàu Hàm năm học 2019 – 2020 sẽ trở thành những người công dân có ý thức tham gia giao thông tốt hơn Vì có thêm 1 người có ý thức khi tham gia giao thông thì bớt đi ít nhất 1

vụ tai nạn giao thông xảy ra ở các năm

c) Khả năng áp dụng của sáng kiến

- Sáng kiến này mới hoàn toàn và lần đầu tiên được áp dụng tại trường THCS và THPT Bàu Hàm

- Lĩnh vực mà sáng kiến có thể áp dụng: Quản lý công tác dạy học tự nghiên cứu và hoạt động nhóm; phương pháp dạy học theo dự án, tích hợp và liên môn

- Điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến đó: Học sinh biết sử dụng công nghệ thông tin và có điện thoại hoặc máy tính Giáo viên cần cập nhật thông tin thời sự có liên quan đến thống kê về các vấn đề mang tính xã hội

- Phạm vi có thể áp dụng sáng kiến: Học sinh khối 10

PHẦN KẾT LUẬN

1 Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng sáng kiến Qua quá trình thực hiện chuyên đề, tôi thấy rằng, học sinh rất hứng thú với những lĩnh vực mang tính thời sự, thiết thực và không mang nặng tính logic Nếu giáo viên biết tích hợp và có nhiều thời gian để tích hợp Toán học nói chung và thống kê nói riêng với đời sống, hoặc với các bộ môn học khác (như giáo dục công dân, lịch sử, ) thì học sinh sẽ cảm thấy thú vị hơn, và thấy được mối liên quan giữa các môn học, cũng như thấy được tính thiết thực của Thống kê, của Toán học

Từ đó hiểu được ý nghĩa của việc học tập hơn

Đối với học sinh điểm số giống như tiền lương, cần có cơ cấu điểm hợp lí trong mọi hoạt động để học sinh có động lực thực hiện nhiệm vụ

Đối với vấn đề tổ chức hoạt động nhóm, việc phân nhóm mà các thành viên trong nhóm có sự phân tâng về mức độ nhận thức vấn đề thì điểm số của nhóm có thể cao nhưng điểm cá nhân chỉ mang tính tương đối, không chính xác

Đối với các câu hỏi được sử dụng ở vòng 2, học sinh khá, giỏi có thể làm tốt

và nhanh; tuy nhiên học sinh trung bình thì phải chỉ dẫn nhiều lần

Để vòng 2 diễn ra thành công tốt đẹp về thời lượng cũng như chất lượng thì

1 giáo viên không thể làm được, cần có sự hỗ trỡ của ít nhất 3 giáo viên khác trong

3 Tôi cam kết chuyên đề này là mới hoàn toàn, tuyệt đối không sao chép hoặc vi phạm bản quyền

Trảng Bom, ngày 5 tháng 6 năm 2020

HỘI ĐỒNG CÔNG NHẬN

SÁNG KIẾN TẠI CƠ

QUAN, ĐƠN VỊ

NƠI TÁC GIẢ CÔNG TÁC

Người chịu trách nhiệm viết chuyên đề

Bùi Thị Quỳnh Loan

Người thực thực hiện chuyên đề

Tất cả các giáo viên tổ Toán

T c rường THCS – THPT Bàu Hàm

PHẦN TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sách giáo khoa Đại số 10 – NXB Giáo dục 20026

2 Luật giao thông đường bộ và nghị định 100 NĐ/CP – ngày 30/12/2019

2019-ND-CP-xu-phat-vi-pham-hanh-chinh-linh-vuc-giao-thong-duong-bo-va-duong-sat-426369.aspx

https://thuvienphapluat.vn/van-ban/vi-pham-hanh-chinh/Nghi-dinh-100-3 Tài liệu bài giảng luật giao thông đường bộ 2017 và tài liệu trình chiếu chương trình ATGT cho nụ cười trẻ thơ (Phòng GD – ĐT Quận 12 TP Hồ Chí Minh tháng 11/2019)

4 Các trang báo điện tử

http://www.gso.gov.vn/Default.aspx?tabid=217

https://zh.infographics.vn/tag/tai%20n%E1%BA%A1n%20giao%20th%C3

%B4ng/1

dien-

https://vietnamnet.vn/vn/khoa-hoc/mat-25-nam-nao-moi-phat-trien-toan-138058.html#:~:text=C%C3%A1c%20qu%C3%A1%20tr%C3%ACnh%20sinh%20h%E1%BB%8Dc,t%E1%BA%A5t%20qu%C3%A1%20tr%C3%ACnh%20ph%C3%A1t%20tri%E1%BB%83n

5 Video hướng dẫn dùng máy tính cầm tay trong tính toán thống kê của chương trình phổ thông

https://www.youtube.com/watch?v=mwGhwsHyLq0