Phát triển vận động cho trẻ 5 6 tuổi qua trò chơi dân gian tại trường mầm non hoa hồng 6 thị xã dĩ an tỉnh bình dương

Xuất phát từ tình hình trên, bản thân là một giáo viên mầm non đang trực tiếp tham gia giảng dạy, nhận thấy được tính cần thiết của việc phát triển vận động qua trò chơi ngay từ nhỏ, ngư

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHAN THỊ HOA

PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN

TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 6

THỊ XÃ DĨ AN TỈNH BÌNH DƯƠNG

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 601401

Tp Hồ Chí Minh, tháng 02/2020

S K C 0 0 6 6 5 7

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHAN THỊ HOA

PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN TẠI TRƯ

GIÁO DỤC HỌC - 601401

ỜNG MẦM NON HOA HỒNG 6 THỊ XÃ DĨ AN TỈNH BÌNH DƯƠNG

NGÀNH:

Tp.Hồ Chí Minh, tháng 02 năm 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Tp.Hồ Chí Minh, tháng 02 năm 2020

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHAN THỊ HOA

PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 6 THỊ XÃ DĨ AN TỈNH BÌNH DƯƠNG

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC – 601401

Hướng dẫn khoa học:

PGS.TS VÕ THỊ NGỌC LAN

i

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:

Họ & tên: PHAN THỊ HOA Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 22/02/1977 Nơi sinh: Nghệ An Quê quán: H Thanh Chương – T Nghệ An Dân tộc: Kinh

Chức vụ, đơn vị công tác trước khi học tập, nghiên cứu:

Giáo viên: Trường mầm non Hoa Hồng 6

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: Trường mầm non Hoa Hồng 6

P An Bình, tx Dĩ An, tỉnh Bình Dương

Điện thoại cơ quan: 02743974777 Điện thoại nhà riêng:0964914957 Fax: E-mail:phanhoabinhchuan@gmail.com

II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:

1 Trung học chuyên nghiệp: Trường CĐSP nhà trẻ MG TW2 Nha Trang – Khánh Hòa

Hệ đào tạo: Chính qui Thời gian đào tạo từ …9/1997 đến 9 / 2000

Nơi học (trường, thành phố): Trường CĐSP nhà trẻ MG TW2 Nha Trang –

Khánh Hòa

Ngành học: Giáo Dục Mầm Non

2 Đại học: Trường Đại học Sài Gòn

Hệ đào tạo: VHVL Thời gian đào tạo từ 8/2009 đến 9/2011 Nơi học (trường, thành phố):

ii

Ngày & nơi bảo vệ luận văn: Ngày 30 tháng 05 năm 2020

Người hướng dẫn: PGS.TS Võ Thị Ngọc Lan

Ngày & nơi bảo vệ:

5 Trình độ ngoại ngữ (biết ngoại ngữ gì, mức độ): Đại Học Ngôn Ngữ Anh

6 Học vị, học hàm, chức vụ kỹ thuật được chính thức cấp; số bằng, ngày & nơi cấp: III QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC:

Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm 10/2004 Trường Mẫu Giáo Hoa Hồng 3 Giáo Viên

6/2015 Trường mầm non Hoa Hồng 6 Giáo Viên

iii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công

bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tp, Hồ Chí Minh, ngày 02 tháng 02 năm 2020

(Ký tên và ghi rõ họ tên)

Phan Thị Hoa

iv

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của Ban Giám Hiệu, Phòng đào tạo Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM và vô cùng biết ơn Quý Thầy, Cô Viện Sư phạm Kỹ thuật đã tận tình giảng dạy và truyền đạt những kiến thức quý báu

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS Võ Thị

Ngọc Lan Cô đã tận tâm hướng dẫn, định hướng khoa học và luôn động viên khích lệ

tôi hoàn thành luận văn này Những nhận xét và đánh giá của giảng viên hướng dẫn, đặc biệt là những gợi ý về hướng giải quyết vấn đề trong suốt quá trình nghiên cứu, thật sự

là những bài học vô cùng quý giá đối với tôi không chỉ trong quá trình viết luận văn mà

cả trong hoạt động nghiên cứu chuyên môn sau này

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu, giáo viên và phụ huynh học sinh Trường Mầm Non Hoa Hồng 6 đã hỗ trợ trong thời gian thực hiện nghiên cứu

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp

đã quan tâm gánh vác, chia sẻ trách nhiệm và tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn!

TP HCM, 02 tháng 02 năm 2020

Tác giả

Phan Thị Hoa

iv

TÓM TẮT

Ở lứa tuổi mầm non, sự phát triển về thể chất chính là cơ sở để phát triển các mục tiêu khác như khả năng tư duy, khả năng cảm thụ thẩm mỹ… Một cơ thể khỏe mạnh, một tinh thần minh mẫn chính là phương tiện tốt nhất để đứa trẻ có thể chiếm lĩnh được tri thức trong xã hội

Trẻ mẫu giáo (MG) 5 - 6 tuổi với sự phát triển về thể chất vận động cũng như đặc điểm tâm lý đã có nhiều chuyển biến linh hoạt, phòng phú vì vậy hoạt động tổ chức cho lứa tuổi này cần được đầu tư nhiều về hình thức Trong những năm gần đây, trò chơi dân gian là một hoạt động được yêu thích bởi trò chơi dân gian vừa khơi gợi được cảm giác gần gũi, truyền thống lại vừa có thể lồng ghép một cách khéo léo các nội dung phát triển vận động cho trẻ

Xuất phát từ tình hình trên, bản thân là một giáo viên mầm non đang trực tiếp tham gia giảng dạy, nhận thấy được tính cần thiết của việc phát triển vận động qua

trò chơi ngay từ nhỏ, người nghiên cứu thực hiện đề tài: “Phát triển vận động cho trẻ

5 - 6 tuổi qua trò chơi dân gian tại Trường mầm non Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương”

Chương 2: Thực trạng phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trò chơi dân gian tại Trường mầm non Hoa Hồng 6 thị xã Dĩ An Bình Dương tập trung vào giới thiệu về Trường mần non Hoa Hồng 6, khảo sát thực trạng của giáo viên và trẻ trường mầm non Hoa Hồng 6 về phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trò chơi dân gian

vi

SUMMARY

At preschool age, physical development is the basis for developing other goals such as the ability to think, the ability to perceive aesthetics A healthy body, a clear mind is the way The best way for a child to gain knowledge in society

MG 5 - 6 years old children with the development of physical movement as well

as psychological characteristics have had many flexible changes, rich rooms so organizing activities for this age group needs a lot of investment in form In recent years, folk games are a favorite activity of folk games that both evoke a sense of closeness, tradition, and skillfully integrated the content of motor development for children

Stemming from the above situation, being a preschool teacher directly participating in teaching, realizing the necessity of developing motor through games

at an early age, the researcher implemented the topic: "Measures to develop mobilization for children aged 5 - 6 through folk games at Hoa Hong 6 Kindergarten,

Di An town, Binh Duong province"

The thesis includes:

The introduction, including the reasons for selecting the topic, purpose, task, object, object, hypothesis, scope and research method

Chapter 1: Theoretical basis for motor development for children 5 - 6 years old, including some researches on the theory of motor development for children 5 - 6 years old in the world and in Vietnam, the concepts related to research topics, folk games, advocacy development content for preschoolers, educational activities, organizational forms and educational methods, psychological characteristics of preschool children

Chapter 2: The status of advocacy development for children 5 - 6 years old through folk games at Hoa Hong Kindergarten 6 in Di An Binh Duong town including introduction of Rose 6 school, surveying teachers' situation and 6 rose kindergarten preschools on motor development for children aged 5 - 6 through folk games

vii

Chapter 3: Proposing measures to develop equitisation for preschool children 5

- 6 years old through TCDG at Rose preschool 6, Di An, Binh Duong Proposing measures and assessing the effectiveness of the proposed method

Conclusions, including conclusions and recommendations

MỤC LỤC

viii

TÓM TẮT ………iv

SUMMARY ………v

MỤC LỤC ……… vii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ………xv

DANH MỤC CÁC BẢNG……… xv

MỞ ĐẦU ………1

1.Lý do chọn đề tài ………1

2.Mục tiêu nghiên cứu ……… 3

3.Nhiệm vụ nghiên cứu ………3

4.Đối tượng và khách thể nghiên cứu ……….3

4.1.Khách thể nghiên cứu ………3

4.2.Đối tượng nghiên cứu ………3

5.Giả thuyết khoa học ……….3

6.Phạm vi nghiên cứu ……….3

7.Phương pháp nghiên cứu ……….4

7.1.Các phương pháp nghiên cứu lý luận ……… 4

7.2.Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn ……….4

7.2.1.Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi ……… 4

7.2.2.Phương pháp phỏng vấn ……….4

7.3.Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động ………5

7.4.Phương pháp thống kê toán học ……….5

8 Bố cục của luận văn ……… 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN ……….6

1.1 Lịch sử nghiên cứu về phát triển vận động và trò chơi dân gian của trẻ mầm non………6

1.1.1.Trên thế giới ……….6

1.1.2.Ở Việt Nam ……… 10

1.2 Một số khái niệm được sử dụng trong đề tài ……….……14

ix

1.2.1.Phát triển … ……… …14

1.2.2.Phát triển vận động ……… ……14

1.2.3.Trò chơi ……… ……… 15

1.2.4.Trò chơi dân gian ……….………17

1.3 Giáo dục phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non ……….… 18

1.3.1.Mục tiêu phát triển vận động ……….18

1.3.2.Nội dung phát triển vận động ……… 19

1.3.2.1.Hoạt động giáo dục ở trường mầm non ………19

1.3.2.2.Hoạt động giáo dục phát triển vận động ở trường mầm non ……….20

1.3.3.Các hình thức tổ chức và phương pháp giáo dục ở trường mầm non …… 22

1.3.3.1.Hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục ở trường mầm non ………… 22

1.3.3.2.Phương pháp giáo dục ở trường mầm non ……….22

1.3.4.Kiểm tra đánh giá ……… 23

1.4 Trò chơi dân gian ……… 23

1.4.1.Đặc điểm của trò chơi dân gian cho trẻ mầm non ……….23

1.4.2.Qui trình tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mầm non ………27

1.4.3 Một số yêu cầu khi lựa chọn và tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mầm non.29 1.4.3.1.Yêu cầu khi lựa chọn … ……… 29

1.4.3.2.Yêu cầu khi tổ chức … ……….29

1.5 Đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ……… 30

1.5.1.Đặc điểm nhận thức ……… 30

1.5.2.Đặc điểm nhân cách ……… 31

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển vận động cho trẻ qua trò chơi dân gian 31 1.6.1.Yếu tố khách quan ………31

1.6.2.Yếu tố chủ quan ………32

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1……… ……… 33

x

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 6 THỊ XÃ

DĨ AN TỈNH BÌNH DƯƠNG ………34

2.1 Khái quát về Trường mầm non Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương 34 2.2 Tổ chứ c nghiên cứu thực trạng PTVĐ cho trẻ 5 - 6 tuổi qua TCDG tại trường mầm non Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương ……….…………35

2.2.1.Mục đích nghiên cứu thực trạng ………35

2.2.2.Phương pháp nghiên cứu thực trạng ……… ……35

2.2.2.1.Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi ……… 35

2.2.2.2.Phương pháp phỏng vấn ……….37

2.2.2.3.Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động ……….…… 38

2.2.2.4.Phương pháp thống kê toán học ……….38

2.2.3.Vài nét về khách thể khảo sát thực trạng tổ chức TCGD PTVĐ của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương……… ……… ………39

2.3 Kết quả nghiên cứu thực tra ̣ng tổ chức TCGD PTVĐ của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương ……….….41

2.3.1 Nhận thức của GV về việc tổ chức TCGD PTVĐ của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi……… 41

2.3.1.1.Nhận thức của GV về tầm quan trọng của TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi……… ……….41

2.3.1.2.Nhận thức của GV về mục tiêu tổ chức TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi………… 42

2.3.1.3.Nhận thức của GV về tầm quan trọng của các khâu trong tổ chức TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi……… …….……….43

2.3.1.4.Đánh giá chung về nhận thức của GV về PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua TCDG ……….………….… 45

- 6 tuổi……….……… ……….…54

2.3.2.5.Thực trạng thực hiện các thao tác trong tổ chức TCDG PTVĐ

cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ……… 56

2.3.3.Hoạt động dạy học của giáo viên trong tổ chức TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo

5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình

2.3.3.1.Xây dựng giáo án tổ chức TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi………62

2.3.3.2.Hướng dẫn trẻ chơi TCDG để PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ………62 2.4 Đánh giá về thực trạng PTVĐ qua TCDG cho trẻ 5 - 6 tuổi ………64

2.4.1 Đánh giá về thực trạng PTVĐ qua TCDG cho trẻ 5 - 6 từ phía phụ huynh.64 2.4.2 Đánh giá thực trạng PTVĐ qua TCDG cho trẻ 5 - 6 từ phía trường mầm non……… 65

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 6, THỊ XÃ DĨ AN, TỈNH BÌNH DƯƠNG……….72 3.1 Cơ sở đề xuất biê ̣n pháp PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua TCDG… ….72

3.1.1.Cơ sở pháp lý ………72

3.1.2.Cơ sở thực tiễn ……….74

3.3.1.1.Mục đích của biện pháp 1 ………77 3.3.1.2.Nội dung biện pháp 1 ………77 3.3.1.3.Cách thức thực hiện của biện pháp 1 ………77 3.3.1.4.Điều kiện thực hiện biện pháp 1 ………78 3.3.2.Tạo môi trường thuận lợi đảm bảo điều kiện về cơ sở vật chất, tài chính phục

vụ viê ̣c tổ chức TCDG PTVD cho trẻ mẫu giáo 5 - 6

3.3.2.1.Mu ̣c đích, ý nghĩa của biện pháp 2 ………79

3.3.2.2.Nội dung của biện pháp 2 ……….79 3.3.2.3.Cách thức thực hiện của biện pháp 2 ………79 3.3.2.4.Điều kiê ̣n thực hiê ̣n biện pháp 2 ……….…… 81 3.3.3.Sưu tầm, bổ khuyết các TCDG phù hợp với yêu cầu PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5

3.3.3.1.Mu ̣c đích, ý nghĩa của biện pháp 3 ……….82

3.3.3.2.Nội dung của biện pháp 3 ……… 83 3.3.3Cách thức thực hiện của biện pháp 3 ………83 3.3.3Điê ̀u kiê ̣n thực hiê ̣n biện pháp 3 ………85

3.4 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của ba biện pháp PTVĐ cho trẻ mẫu

TCDG……… 85

3.4.1.Mô tả cách thức khảo sát ……….85

xiii

3.4.1.1.Công cụ khảo sát ……… 85 3.4.1.2.Cách tính điểm bảng hỏi ……… 85 3.4.2.Vài nét về khách thể khảo sát …….………86 3.4.3.Khảo sát tính cần thiết của ba biện pháp PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua TCDG ……….……….87

3.4.4.Kha ̉ o sát tính khả thi của ba biện pháp PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi qua TCDG ……… ………89

3.5 Thực nghiệm sư phạm biện pháp tạo môi trường thuâ ̣n lợi đảm bảo điều kiện

về cơ sở vật chất, tài chính phục vụ viê ̣c tổ chức TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 -

3.5.1.Mục đích thực nghiệm ……….90

3.5.2.Đối tượng, phạm vi và thời gian thực nghiệm ……….90 3.5.3.Điều kiện tiến hành thực nghiệm ……….90 3.5.4.Quy trình tổ chức thực nghiệm ………91 3.5.5.Kết quả thực nghiệm ……… 91

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3……….96 KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ……… ……….……… 98

xiv

Phụ lục 9: HÌNH ẢNH MINH HỌA……… ……139

xv

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

1 Bộ GD&ĐT Bộ Giáo du ̣c và đào tạo

xvi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1:Quy ướ c thang đi ̣nh khoảng các mức đô ̣ của phiếu hỏi ………37 Bảng 2.2:Vài nét về khách thể nghiên cứu của đề tài ……….40 Bảng 2.3: Nhận thức của GV về tầm quan trọng của TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo

Bảng 2.7: Thực trạng lựa chọn nguồn TCDG để PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi 47 Bảng 2.8: Thực trạng ra quyết định sử dụng TCDG để PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ………49 Bảng 2.9: Thực trạng lựa chọn nội dung các TCDG để PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi ……….50 Bảng 2.10: Thực trạng thực hiện các tiêu chí lựa chọn TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu giáo

Bảng 2.11: Thực trạng thực hiện các thao tác trong tổ chức TCDG PTVĐ cho trẻ mẫu

Bảng 2.12: Kết quả nghiên cứu các nguyên nhân tác đô ̣ng đến hiệu quả tổ chức TCDG

Bảng 3.1: Cách quy đổi điểm các mức độ cho thang đo ………85 Bảng 3.2: Vài nét về khách thể tham gia khảo sát ……… 86

Bảng 3.3: Mức đô ̣ cần thiết của một số biện pháp PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi

Bảng 3.4: Mức đô ̣ khả thi của một số biện pháp PTVĐ cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi

sự phát triển về thể lực lẫn trí lực và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trẻ Nghị

quyết Ban chấp hành Trung ương Đảng lần IV (khóa VII ) đã chỉ rõ: “Việc chăm sóc, bồi dưỡng, phát huy nhân tố con người theo hướng phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức” [15, 32] Điều này

cho thấy được tầm quan trọng của giáo dục thể chất, phát triển vận động đối với trẻ

em trong công tác giáo dục đào tạo

Ở lứa tuổi mầm non, sự phát triển về thể chất chính là cơ sở để phát triển các mục tiêu khác như khả năng tư duy, khả năng cảm thụ thẩm mỹ… Một cơ thể khỏe mạnh, một tinh thần minh mẫn chính là phương tiện tốt nhất để đứa trẻ có thể chiếm lĩnh được tri thức trong xã hội Điều này diễn ra xuyên suốt từ những năm ở nhà cho đến khi trẻ bắt đầu bậc học mầm non Giáo dục thể chất cũng là nội dung giáo dục đầu tiên trong khung chương trình Giáo dục mầm non đang hiện hành gồm 2 nội dung chính là phát triển vận động và giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe với mục tiêu, nội dung

và hình thức tổ chức [2] Chuẩn phát triển 5 tuổi dành cho trẻ mầm non được ban hành năm 2010 của Bộ GDĐT cũng chỉ rõ nội dung bộ chuẩn gồm 120 chỉ số thuộc các lĩnh vực khác nhau trong đó điều 5 bao gồm 26 chỉ số thuộc lĩnh vực phát triển thế chất [3] Để giúp trẻ phát triển vận động có nhiều hình thức khác nhau như giờ học thể dục có chủ đích, trò chơi vận động được thiết kế riêng, hoạt động ngoài trời

tự do Trong xu hướng đổi mới giáo dục mầm non hiện nay, việc tổ chức hoạt động

2

phát triển thể chất cần phải chú ý kích thích tính tích cực vận động của từng trẻ, tạo cho trẻ sự hứng thú, làm nảy sinh cảm xúc tích cực, phấn khởi, bởi đó chính là những yếu tố quan trọng thúc đẩy trẻ tích cực tham gia vận động nhằm phát triển vận động tốt nhất cho trẻ Đẻ làm được điều này, giáo viên mầm non thường tích hợp phát triển vận động cho trẻ thông qua hình thức vui chơi, một hình thức chủ đạo của trẻ mẫu giáo Tổ chức hoạt động cho trẻ trong xu thế dạy học hiện nay, dạy học hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm vừa phức tạp lại hết sức đơn giản Những yêu cầu về việc đổi mới nội dung, hình thức tổ chức ngày càng tăng cao vì mỗi một lứa tuổi yêu cầu không giống nhau đặc biệt càng về cuối tuổi mẫu giáo yêu cầu ngày càng tăng cao Trẻ MG 5 - 6 tuổi với sự phát triển về thể chất vận động cũng như đặc điểm tâm lý

đã có nhiều chuyển biến linh hoạt, phòng phú vì vậy hoạt động tổ chức cho lứa tuổi này cần được đầu tư nhiều về hình thức

Trong những năm gần đây, trò chơi dân gian là một hoạt động được yêu thích bởi trò chơi dân gian vừa khơi gợi được cảm giác gần gũi, truyền thống lại vừa có thể lồng ghép một cách khéo léo các nội dung phát triển vận động cho trẻ Trò chơi dân gian không chỉ phát triển được các vận động thô như chạy nhảy, leo trèo mà còn giúp trẻ phát triển các vận động tinh, khéo léo thông qua sự đa dạng hình thức tổ chức cũng như nội dung Trò chơi dân gian nếu được tổ chức hợp lý sẽ có thể giúp trẻ hứng thú, tích cực và hoạt động sôi nổi, hiệu quả hơn Trò chơi dân gian là một nội dung không mới, đang được tổ chức thường xuyên ở trường mầm non tuy nhiên vẫn dừng lại ở mức tự phát và hình thức mà chưa đi sâu vào nghiên cứu giá trị của nó đối với

sự phát triển trẻ em Ở lứa tuổi này, nhu cầu được thực sức trong các hoạt động đa dạng, mang tính mới mẻ và hoạt động tập thể để được vận dụng và hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo vận động là một nhu cầu cấp thiết và phù hợp

Xuất phát từ tình hình trên, bản thân là một giáo viên mầm non đang trực tiếp tham gia giảng dạy, nhận thấy được tính cần thiết của việc phát triển vận động qua

trò chơi ngay từ nhỏ, người nghiên cứu thực hiện đề tài: “Biện pháp phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi qua trò chơi dân gian tại Trường mầm non Hoa Hồng 6, thị

xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương”

3

2 Mục tiêu nghiên cứu

Đề xuất biện pháp phát triển vận động cho trẻ 5 – 6 tại trường Mầm non Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về PTVĐ qua TCDG cho trẻ 5 - 6 tuổi

- Khảo sát thực trạng PTVĐ qua TCDG cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương

- Đề xuất biện pháp và thực nghiệm sư phạm một biện pháp PTVĐ qua TCDG cho trẻ

5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình vận động của trẻ 5 - 6 tuổi qua TCDG tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp PTVĐ qua TCDG cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị

xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương

5 Giả thuyết khoa học

Hiện nay lĩnh vực phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6 đã được quan tâm phát triển nhưng vẫn còn một số hạn chế nhất định như: chạy nhảy, leo trèo, bò trườn, vận động các ngón tay, cổ tay…chưa nhanh nhẹn, hoạt bát Nếu tạo môi trường thuận lợi đảm bảo điều kiện về cơ sở vật chất, tài chính phục

vụ việc tổ chức trò chơi dân gian phát triển vận động cho trẻ thì vận động của trẻ sẽ nhanh nhẹn và hoạt bát hơn tại trường Mầm non Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình

Dương

6 Phạm vi nghiên cứu

Khảo sát trên 40 học sinh lớp lá, 4 CBQL và 31 GV

Đề tài tập trung nghiên cứu thực nghiệm một trong ba biện pháp phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua trò chơi dân gian tại hai lớp Lá 1 và Lá 2 ở trường

MN Hoa hồng 6, TX Dĩ An, Bình Dương

4

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận

Mục đích: Khái quát hóa, hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về ngôn ngữ tuổi mầm non, phát triển vận động cho trẻ mầm non đặc biệt là lứa tuổi 5 - 6 tuổi, phương pháp phát triển vận động cho trẻ

Cách thức thực hiện: Tập hợp các tài liệu khoa học, tham khảo một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài để phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa những nghiên cứu nói trên làm cơ sở lý luận về phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi

7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Mục đích: Đây là phương pháp nghiên cứu chính của đề tài Tác giả xây dựng phiếu thăm dò ý kiến, dành cho CBQL và dành cho GVMN đang giảng da ̣y ta ̣i trường

MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương nhằm xác đi ̣nh thực trạng PTVĐ QUA TCDG, đánh giá chung về phát triển vận động qua TCDG cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương

Cách thực hiện: Dựa trên cơ sở lý luận của đề tài để xây dựng bảng hỏi phù hợp với mục đích nghiên cứu Bảng hỏi được thiết kế bao gồm các câu hỏi để thu thập thông tin về phát triển vận động qua TCDG cho trẻ 5 - 6 tuổi, về các biện pháp

và yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển khả năng này Bảng hỏi được thực nghiệm trước khi điều tra chính thức trên nhóm khách thể được hỏi

Mục đích: Khẳng định kết quả của phương pháp điều tra; khai thác sâu thực trạng phát triển vận động qua TCDG cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường MN Hoa Hồng 6, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương

Cách thực hiện: Sau khi thu số liệu và xử lý, người nghiên cứu tiến hành phỏng vấn trực tiếp GVMN đang dạy trẻ 5 - 6 tuổi, trẻ 5-6 tuổi và phụ huynh của các lớp này

5

7.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Mục đích:Thông qua các sản phẩm mà cô và trẻ tạo ra trong quá trình hoạt động

để tìm hiểu những vấn đề nghiên cứu liên quan đến phát triển vận động qua trò chơi dân gian như: trực quan hoá các biểu hiện, đặc điểm tâm lý, tình cảm, quá trình tạo

ra sản phẩm Một phần quan trọng của phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

sư phạm là nghiên cứu những tài liệu lưu trữ của cô và trẻ như: trình độ đầu vào,bản ghi chép nhưng đặc điểm riêng của cá nhân, hứng thú, nhu cầu… Những tài liệu này giúp ta hiểu rõ hơn về quá khứ, hiện tại, về trình độ phát triển của cá nhân và tập thể

và những đặc điểm khác của cô và trẻ trong quá trình nghiên cứu

Cách thực hiện: tập hợp bài giảng, video lưu trữ về hoạt động TCDG PTVĐ của cô và trẻ trong suốt quá trình nghiên cứu từ đó phân tích những vấn đề liên quan đến phát triển vận động của trẻ

7.4 Phương pháp thống kê toán học

Mục đích: Xử lý số liê ̣u thu được từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi chính xác, có độ tin cậy cao, làm cơ sở để phân tích, bình luâ ̣n Tương quan của các chỉ số

có thể giúp người nghiên cứu xác định những vấn đề cần được quan tâm, chú tro ̣ng để từ đó có những giải pháp khả thi, phù hợp với điều kiê ̣n thực tế

Cách thức thực hiện: Các thông tin thu thập từ điều tra thực tra ̣ng được xử lý và phân tích trên máy vi tính với phần mềm xử lý Excel để tính tần số, thứ hạng, tỷ lệ phần trăm, trị số trung bình, độ lệch tiêu chuẩn

8 Bố cục của luận văn

Ngoài các phần như Mở đầu, Mục lục, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn được chia làm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi qua TCDG Chương 2: Thực trạng phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi qua TCDG tại trường Mầm non Hoa Hồng 6, Thị xã Dĩ An, Tỉnh Bình Dương

Chương 3: Đề xuất biện pháp phát triển vận động cho trẻ 5 - 6 tuổi qua TCDG tại trường Mầm non Hoa Hồng 6, Thị xã Dĩ An, Tỉnh Bình Dương

6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CHO TRẺ 5 -

6 TUỔI QUA TRÒ CHƠI DÂN GIAN 1.1 Lịch sử nghiên cứu về phát triển vận động và trò chơi dân gian của trẻ mầm non

đã phát triển, bảo vệ tư tưởng của học thuyết về phát triển hài hòa giữa năng lực, thể chất và tinh thần của con người Các nghiên cứu đã làm rõ sự phát triển thể chất có mối quan hệ với phát triển trí tuệ, đạo đức thẩm mỹ và hoạt động lao động Quá trình thực hiện bài tập thể chất được xem như là một quá trình thống nhất giữa sự hoàn thiện tinh thần và thể chất [4]

N.K.Krupxkaia (1869 - 1939) là người có công lao lớn nhất trong quá trình phát triển lí luận về giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non Bà đã chỉ ra sự cần thiết phải nghiên cứu lí luận giáo dục mới, xây dựng trên cơ sở học thuyết Mac - Lenin, kết hợp với nhiệm vụ của nhà nước xã hội chủ nghĩa Bà cho rằng, GDTC cho trẻ có

ý nghĩa to lớn, coi luyện tập thể dục thể thao là nhiệm vụ quan trọng để làm vững mạnh thế hệ mai sau Ghi nhận sự tác động có ích của bài tập thể chất lên cơ thể trẻ,

bà đề cao vai trò của trò chơi Trò chơi không chỉ củng cố sức khỏe của cơ thể, mà

nó còn sử dụng với mục đích giáo dục, góp phần hình thành, củng cố kĩ năng bài tập thể chất, giáo dục cách biết điều khiển bản thân, có tổ chức, có tính cách [4]

E.G.Levi - Gorinhepxkaia là bác sĩ - nhà giáo dục Bà đã đóng góp nhiều công lao trong lĩnh vực lí luận và thực tiễn GDTC cho trẻ mầm non Tác phẩm “Rèn luyện

7

cơ thể trẻ” và “Sự phát triển vận động cơ bản của trẻ mầm non” của bà và A.I.Bucopva

đã giúp cho các nhà nghiên cứu có cơ sở xây dựng hệ thống vấn đề phát triển vận động của trẻ mầm non, bài tập thể chất cho trẻ mầm non A.I.Bucopva nghiên cứu vấn đề phát triển vận động của trẻ mầm non, bà đã chứng minh và đưa ra quá trình dạy trẻ các vận động, ý nghĩa, nội dung, cách thức tổ chức và phương pháp tiến hành của nó [4]

Những công trình nghiên cứu khoa học về phương pháp của N.A.Metlop, M.M.Kontorovich, L.I.Mikhailopva, A.I.Bucopva có ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển lí luận và thực tiễn của GDTC mầm non Cùng với những tác giả khác, họ đã nghiên cứu chương trình GDTC cho trẻ, giáo trình giảng dạy cho trường trung học

sư phạm và những trò chơi vận động cho các trường mầm non Một trong những công trình đầu tiên về hình thành kĩ năng vận động ở trẻ đó là công trình nghiên cứu của Đ.V.Khuckhlaieva bà đã xác định ý nghĩa và mối tương quan của phương pháp dạy học với việc hình thành kĩ năng vận động ở trẻ 3 - 7 tuổi [4]

Năm 1972, A.V.Kenheman và D.V.Khuckhlaieva đã viết cuốn sách “Lí luận

và phương pháp GDTC cho trẻ mầm non”, đây là sự đúc kết của hàng trăm công trình nghiên cứu trong lĩnh vực GDTC cho trẻ mầm non Ở phương Tây, các nhà giáo dục chủ yếu nghiên cứu khía cạnh ứng dụng của GDTC Các nghiên cứu mang tính chất tản mạn, đi sâu nghiên cứu phương pháp rèn luyện từng bộ môn thể dục, thể thao dành cho trẻ lớn tuổi, ít có những công trình về lí luận và phương pháp GDTC cho trẻ mầm non Tuy nhiên, họ đã có những thành công lớn trong việc soạn ra những trắc nghiệm nhằm đánh giá khả năng vận động của trẻ mầm non [4]

L.V Karmanova, V.G Frolov và những nhà nghiên cứu khác đã nghiên cứu việc tổ chức cho trẻ tập thể dục trong không khí trong lành nhằm tăng cường hoạt động thể chất cho trẻ em M Runova khi nghiên cứu về phương pháp tích cực hóa vận động cho trẻ em đã lưu ý rằng cần phải chú ý đến mức độ phát triển cá nhân của trẻ [4]

Hàng loạt các nghiên cứu của các nhà giáo dục Nga đã nghiên cứu về phương pháp tăng mật độ vận động trên giờ thể dục và khẳng định rằng, nội dung các bài tập

8

vận động, sự kết hợp hợp lý, độ phức tạp, thời gian thực hiện, tác động của cảm xúc đều có ảnh hưởng lớn đến mật độ vận động và sự tích cực của trẻ trên giờ học thể dục [4]

Để giờ học thể dục đáp ứng được các yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục, giáo dưỡng

và bảo vệ sức khỏe cho trẻ, theo D.V.Xuxlaeva, cần phải đảm bảo sự thú vị, tạo cho trẻ có những cảm xúc tích cực nhất định bằng cách đưa thêm những bài tập vận động mới lạ và tăng dần độ phức tạp của các nhiệm vụ, yêu cầu trẻ phải suy nghĩ cách thực hiện, thể hiện sự tích cực vận động, cảm xúc tích cực, mong muốn đạt được kết quả tốt [4]

Hứng thú đối với việc thực hiện vận động của trẻ 5 - 6 tuổi tăng lên trong quá trình tự thực hiện bài tập, nâng cao ý thức khắc phục khó khăn Vì vậy, để tổ chức thành công giờ học thể dục, giáo viên cần nắm vững đặc điểm của từng đứa trẻ và trên cơ sở đó có phương pháp hướng dẫn phù hợp với từng cá nhân trẻ trong hoạt động tập thể, có tính đến những biện pháp giảm tải những căng thẳng tâm lý, thể chất của trẻ và kịp thời điều chỉnh chúng

N Aksenova khẳng định, các hoạt động hấp dẫn có thể làm tăng mật độ động của giờ học Trẻ 5 - 6 tuổi đã có sự quan tâm, hứng thú đối với các hoạt động vận động, đặc biệt là của hoạt động vận động có yếu tố thi đua, thi đấu nhờ đó sự tích cực vận động được tăng cường [4]

Trong đó, nhà tâm lý học đương đại Howard Gardner đã trình ra một lý thuyết tâm lý học mới, đó là lý thuyết về nhiều dạng trí khôn mà tác giả gọi tắt là lý thuyết MI2 (Multiple Intelligences) Cốt lõi của lý thuyết này là sự thừa nhận nhiều thành phần trí khôn trong một hoặc những năng lực con người, những dạng trí khôn khác nhau đó là trí khôn ngôn ngữ, trí khôn âm nhạc, trí khôn logic- toán, trí khôn không gian, trí khôn cơ thể-tri giác vận động và trí khôn cá nhân Một con người phát huy được một hoặc nhiều thành phần trí khôn thì có thể đạt tới nhiều thành tựu trong cuộc sống Trong đó, trí khôn cơ thể-vận động được thể hiện nổi bật qua khả năng kiểm soát cơ thể và khả năng sử dụng các đồ vật một cách khéo léo [29]

9

Tác giả Thomas Armstrong cũng đã chỉ ra rằng, vấn đề cốt lõi của trí thông minh về khả năng vận động của cơ thể là khả năng điều khiển một cách thuần thục các chuyển động cơ thể của con người (như các vận động viên, vũ công, diễn viên kịch câm và diễn viên đóng phim) và năng lực sử dụng bàn tay để điều khiển các đồ vật một cách khéo léo (các nhà điêu khắc, thợ mộc, thợ hàn và thợ may) Ngoài hai năng lực được đặc biệt quan tâm và rèn luyện trên, các chuyên gia sức khỏe có ý kiến rằng thực ra có một số kỹ năng nhất định trong năng lực thể chất, bao gồm cả sức mạnh, khả năng chịu đựng, khả năng thích ứng, khả năng giữ bình tĩnh, sự khéo léo, khả năng diễn tả, khả năng phối hợp động tác và cả phản xạ tốt [29]

Nhà giáo dục Maria Montessory quan niệm rằng: sự phát triển của trẻ không chỉ dựa vào sự phát triển của tâm lý mà còn dựa vào vận động của cơ thể Vận động đem lại sức khỏe cho cơ thể, đem lại lòng dũng cảm và sự tự tin, cũng như những ảnh hưởng không thể coi thường cho tâm lý Thông qua vận động rèn luyện thân thể, cơ bắp trẻ sẽ luôn khỏe mạnh, không bị suy nhược và trở nên cường tráng đầy sức sống Nhờ vận động, trẻ nhỏ có thể thực hiện ý chí của mình thông qua sự kiềm chế và vận dụng tự chủ cơ quan vận động Vì thế người lớn cần có sự quan tâm đúng mực đến vận động với quá trình phát triển của trẻ [4]

Những năm gần đây, trong lĩnh vực GDTC cho trẻ MN đã có số lượng đáng

kể các công trình nghiên cứu khoa học về chế độ sinh hoạt, hình thành kỹ năng vận động cho trẻ MN, phát triển tố chất thể lực trong vận động, dạy trẻ các bài tập vận động cơ bản và bài tập thể thao Năm 1972, A.V Kenhenman và Đ.V Khúckhlaieva

đã viết cuốn sách “Lí luận Và phương pháp giáo dục thể chấtcho trẻ mầm non” [4]

Trong hướng dẫn về các trò chơi dân gian của trẻ em, UNICEF, cơ quan trẻ

em của Liên Hợp Quốc cho biết các trò chơi dựa trên thể thao là cơ hội để vui vẻ và năng động nhưng cũng là "cách học các giá trị quan trọng và kỹ năng sống, bao gồm

tự tin, làm việc nhóm, giao tiếp, hòa nhập , kỷ luật, tôn trọng và chơi công bằng " [29]

Năm 1995, tác giả Sierra, Judy và Kaminski, Robert ( Quyển sách “Trò chơi truyền thống của trẻ em: trò chơi từ 137 quốc gia và nền văn hóa” của tác giả đã khái

10

quát lại 137 trò chơi dân gian của trẻ con trên các quốc gia Các trò chơi này tập trung vào: vận động, âm nhạc và trí tuệ cho trẻ con từ 4-14 tuổi Đây chính là một tín hiệu vui bởi lẽ TCDG đã được chú trọng trên khắp thế giới [18]

Quyển “Let's Play: Traditional Games of Childhood, p.5 Kids Can” (tạm dịch: Hãy vui chơi: các trò chơi truyền thống của trẻ con (Gryski, Camilla, 1998) đã chỉ ra vai trò quan trọng của trò chơi dân gian, trò chơi truyền thống của từng quốc gia đến

sự phát triển của trẻ em Quyển sách đã tổng hợp lại một số trò chơi dân gian trên thế giớ và đa phân đều là các trò chơi liên quan đến vận động [18]

Đó là sự đúc kết của nhiều công trình của các tác giả trên thế giới trong lĩnh vực PTVĐ và TCDG cho trẻ MN nhằm phát triển vận động cho trẻ từng bước làm nền tảng cho sự phát triển toàn diện

Giáo dục phát triển thể chất nói chung và phát triển vận động cho trẻ mâm non nói riêng là một trong những lĩnh vực quan trọng và được nhiều nhà nghiên cứu tâm

lí, giáo dục tại Việt Nam quan tâm nghiên cứu

Nghiên cứu về giáo dục thể chất, giáo dục phát triển vận động cho trẻ em nói chung và trẻ em tại trường mầm non cùng các tài liệu hướng dẫn giáo viên mầm non

có thể tổ chức hoạt động giáo dục thể chất, phát triển vận động cho trẻ mầm non trong suốt những năm vừa qua đã được thực hiện xuyên suốt qua các tác giả sau:

- Tác giả Đặng Thành Hưng và Nguyễn Hồng Thuận trong nghiên cứu về “Giáo dục thể chất cho trẻ mầm non” đã tổng hợp gần như đầy đủ các khái niệm về giáo

dục thể chất, giáo dục vận động cho trẻ lứa tuổi mầm non Quyển giáo trình được xây dựng công phu nhằm cung cấp cho các giáo viên mầm non một cái nhìn tổng quan nhất về công tác giáo dục thể chất, vộng động cho trẻ mẫu giáo trước tuổi học [10]

- Tác giả Đặng Hồng Phương trong tài liệu “Phương pháp hình thành kỹ năng,

kỹ xảo vận động cho trẻ mần non” đã phân chia hai loại kĩ năng vận động phát triển trong lứa tuổi mầm non, đó là vận động thô là sử dụng các cơ lớn và vận động tinh đòi hỏi sử dụng các cơ nhỏ của bàn tay và các ngón tay Việc đạt được sự thành thạo trong các kĩ năng này là một trong những nhiệm vụ phát triển thể chất quan trọng của

11

trẻ lứa tuổi mầm non và nó thường xuất hiện trong những trò chơi của trẻ Cùng với

sự lớn lên của trẻ kết hợp với sự giáo dục, rèn luyện, đứa trẻ dần dần phát triển thành thục nhiều kĩ năng vận động tinh khéo, nhờ đó mà đến cuối tuổi mầm non trẻ đã có những tiền đề giúp cho việc chuẩn bị thể lực đến trường phổ thông [20]

- Tác giả Đặng Hồng Phương trong nghiên cứu “Phát triển tính tích cực vận động cho trẻ mầm non” đã chỉ ra rằng phát triển tính tích cực vận ở trẻ là quá trình

vận dụng các phương pháp tích cực nhằm phát huy khả năng vận động và đảm bảo mật độ vận động của trẻ trong hoạt động giáo dục thể chất, đặc biệt là trong tiết học thể dục [19]

- Luận án Tiến sĩ Tâm lý học của tác giả Nguyễn Thị Như Mai năm 2001 đã thực hiện nghiên cứu Tâm vận động ở trẻ 5 - 6 tuổi Sau khi tổng kết nhiều quan điểm,

tư tưởng, khái niệm khác nhau của các nhà tâm lý học trên thế giới, tác giả đã cho rằng: Có 5 yếu tố cơ bản của tâm vận động trẻ em: Phát triển vận động thô, phát triển vận động tinh, phát triển ngôn ngữ, phát triển giác quan, phát triển tư duy, nhận thức Trong đó thì yếu tố đọc - vẽ - viết hướng vào phương thức nhận thức, chuẩn bị về mặt kĩ năng học tập cho trẻ vào trường phổ thông Đọc - vẽ - viết có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và là nơi thể hiện mối quan hệ giữa tâm vận động và con người, giữa tâm vận động và nhân cách [14]

- Tác giả Nguyễn Thị Bích Hồng năm 2013 qua luận văn thạc sỹ của mình đã trình bày được vai trò của TCDG đối với sự phát triển kỹ năng hợp tác của trẻ 5-6 tuổi [9]

- Năm 2013, tác giả Nguyễn Thị Yến Linh cũng đưa ra các khái niệm cơ bản và vận dụng thành công các biện pháp nâng cao tính tích cực vận động trong hoạt động thể dục của trẻ M G 5 - 6 tuổi tại TP HCM [13]

- Khi nghiên cứu khả năng tâm vận động của trẻ 3 - 4 tuổi, Phan Thị Thu đã đề cập đến vận động tinh như là một nhân tố quan trọng của tâm vận động, ảnh hưởng đến quá trình phát triển tâm lý của trẻ [25]

Để giúp trẻ thấy việc giáo dục thể chất, PTVĐ không gò bó và cứng nhắc, khuôn mẫu, các nhà tâm lý giáo dục mầm non đã nghiên cứu sử dụng trò chơi như một phương tiện để thể hiện mà cụ thể trong nghiên cứu này, tác giá sử dụng hệ thống

vận động cho trẻ mẫu giáo trên cơ sở nghiên cứu, triển khai thực nghiệm một số TCDG vận động phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo giai đoạn 3 - 5 tuổi [26]

- Tác giả Hoàng Công Dụng cũng dành nhiều thời gian nghiên cứu về trò

chơi dân gian Báo cáo “Tổ chức trò chơi dân gian ở trường mầm non” đăng trên Tạp chí Giáo dục Mầm non đã giúp cho người đọc có cái nhìn khái quát về các biện pháp,

hình thức tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ ở trường mầm non [5, tr.31]

- Mảng trò chơi dân gian cũng được quan tâm nhưng hầu như chỉ là sự tổng hợp các trò chơi dân gian trong các quyển sách: 100 trò chơi dân gian Việt Nam; Trò chơi dân gian Việt Nam; Trò chơi dân gian cho trẻ từ 3-6 tuổi của Nhà xuất bản Giáo dục [7]

- Tác giả Y Tâm-Tô Đình Tuấn với bài viết “Trò chơi dân gian trong lễ hội truyền thống của người Mơ Nông” đăng trên tạp chí Văn hóa Dân gian đã chỉ ra

các trò chơi dân gian dặc sắc của người Mơ Nông trong sự phát triển hiện nay Bảo tồn được nét văn hóa truyền thống chính là mục tiêu hướng đến của bài viết [12, tr.54]

- Tác giả Nguyễn Thị Thanh Nguyệt với 2 bài viết “Vai trò của trò chơi dân gian đối với sự phát triển trí tuệ cho trẻ mẫu giáo” [16] và “Biện pháp tổ chức trò chơi dân gian nhằm hình thành tính sáng tạo cho trẻ mầm non” [17] đăng trên

Tạp chí Dạy Học số 10 năm 2014 và tháng 7 năm 2015 đã nêu bật được vai trò của

13

trò chơi dân gian trong sự phát triển của trẻ mẫu giáo Bài viết chỉ rõ được nhóm trò chơi vận động nhằm tăng cường sức khỏe và tố chất thế lực cho trẻ mầm non trong nghiên cứu của mình

- Một nghiên cứu khác trên Tạp chí Thiết bị giáo dục số 131 tháng

7/2016 của tác giả Lục Thị Trang Hải “Phát triển thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi thồn qua trò chơi dân gian ở trường mầm non” đã khái quát sơ bộ về vai trò của TCDG trong

lứa tuổi mầm non [6]

Ngoài những công trình nghiên cứu, trong Chương trình giáo dục mầm non mới được ban hành vào năm 2009, Chương trình giáo dục mầm non mới dựa vào nội dung của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, Chương trình giáo dục mầm non đổi mới năm 2003 ra đời, thiết kế lại nội dung giáo dục theo chủ điểm, tiếp cận với quan điểm giáo dục mới, cụ thể là quan điểm tích hợp các hoạt động và lấy trẻ làm trung tâm Xem trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở các hoạt động tìm tòi, khám phá của trẻ Trẻ chủ động tham gia các hoạt động để phát triển khả năng, năng lực của cá nhân Đổi mới hình thức chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non nhằm thực hiện tốt hơn mục tiêu giáo dục mầm non Trong đó, mục tiêu nội dung phát triển thể chất là nhằm bảo vệ và rèn luyện sức khỏe cho trẻ, cung cấp cho trẻ một số hiểu biết về cơ thể, tập cho trẻ một số kỹ năng giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường và tự phục vụ trong sinh hoạt hằng ngày Rèn luyện, phát triển các kỹ năng vận động (thô - tinh) và các tố chất thể lực (nhanh nhẹn, dẻo dai, linh hoạt ), phát triển năng lực các giác quan Cung cấp cho trẻ một số hiểu biết sơ đẳng về dinh dưỡng và an toàn Chuẩn bị tốt thể lực, sức khỏe để trẻ bước vào hoạt động học tập có hiệu quả đã thể hiện các kết quả mong đợi về lĩnh vực phát triển thể chất của trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi Đây cũng chính là chương trình giáo dục mầm non đang được sử dụng hiện nay [2]

Tóm lại, trên thế giới có nhiều công trình nghiên cứu về các vấn đề liên quan đến thể chất, trong đó có vận động trong vận động có vận động tinh và vận động thô

và chỉ dừng ở các trò chơi vận động Còn ở Việt Nam cũng có nhiều nghiên cứu liên quan đến phát triển thể chất tuy nhiên chỉ tập trung phát triển về thể chất một cách

14

chung chung, chưa nghiên cứu triển khai đi sâu vào từng loại hình nhỏ kết hợp qua các trò chơi, như trò chơi dân gian Trong chương trình giáo dục mầm non chỉ có thể dục giờ học, thể dục sáng, hoạt động ngoài trời mà chưa có hoạt động nào kết hợp để phát triển vận động cho trẻ hứng thú học tập qua các trò chơi dân gian

1.2 Một số khái niệm được sử dụng trong đề tài

Đến thời điểm trẻ vào học ở lớp 1, ở trẻ phải được hoàn thiện các kĩ năng vận động cơ bản như đi, chạy, nhảy, ném, bò, trườn, trèo, một số kĩ năng thực hiện các bài tập, trò chơi có tính chất thể thao Việc chưa hoàn thiện một kĩ năng vận động nào

đó sẽ làm giảm khả năng lĩnh hội những kĩ năng vận động mới, thậm chí cả sự tích cực trong vận động Vì vậy cần phải nghiên cứu kĩ nội dung chương trình trong hoạt động vận động, gắn quá trình dạy những vận động cơ bản với việc phát triển các tố chất thể lực và khả năng vận động của trẻ.Sự phát triển vận động của trẻ mẫu giáo có liên quan đến sự tăng tính bền vững chú ý và sự hình thành chú ý có chủ định, thể hiện ở việc trẻ biết hướng sự chú ý của mình một cách có ý thức vào một hoạt động nào đó theo yêu cầu của người lớn Đặc điểm của thời kì từ khi trẻ sinh ra đến 6 tuổi

là sự hoạt động vận động tích cực của chúng Các cơ quan vận động bao gồm bộ xương, cơ và bộ dây chằng, khớp có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển cơ thể trẻ [19, tr.30] Để hình thành những kĩ năng vận động và giữ vững chúng như những phản xạ

có điều kiện, đòi hỏi phải có sự lặp lại nhất định của các bài tập thể chất, giống như tác nhân kích thích, tạo điều kiện để trẻ hoạt động, vận động độc lập, chủ động dựa