Qua đó, anh (chị) hãy làm rõ mệnh đề của nghị quyết TW 3 khóa 8 của đảng về “xây dựng và phát triển nền văn hóa việt nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” liên hệ trong bối cảnh toàn cầu hóa giai đoạn hiệ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI KIỂM TRA CUỐI KỲ HÌNH THỨC BÀI TẬP LỚP/ TIỂU LỤÂN Chủ đề 9: Đường lối xây dựng và phát triển văn hóa và giải quyết các vấn đề xã hội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

KIỂM TRA CUỐI KỲ HÌNH THỨC BÀI TẬP LỚP/ TIỂU LỤÂN

Chủ đề 9: Đường lối xây dựng và phát triển văn hóa và giải quyết

các vấn đề xã hội đã được Đảng ta đặt ra và giải quyết như thế nào trong giai đoạn cách mạng 1986 đến nay? Qua đó, anh (chị) hãy làm

rõ mệnh đề của Nghị quyết TW 3 khóa 8 của Đảng về “xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” Liên hệ trong bối cảnh toàn cầu hóa giai đoạn hiện nay

Tên học phần: Đường lối CM của ĐCS Việt Nam

Số tín chỉ: 3 Học kỳ: 3, Năm học: 2020-2021

Mã phách (để trống)

MỞ ĐẦU

“Sau gần 35 năm thực hiện đường lối đổi mới, Đảng ta đã định hướng phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng, phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Lập trường của Đảng về xây dựng

và phát triển văn hóa có những bước chủ trương hết sức quan trọng Văn hóa được coi là nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, trong đó con người được coi

là trung tâm của chiến lược phát triển bền vững Việc chú trọng vấn đề con người

là phù hợp với quan điểm tiến bộ của văn hóa trên thế giới ngày nay.” – trích bài báo : “Quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa từ sau đổi mới đến nay – thành tựu và những vấn đề đặt ra”

2.1 Đường lối xây dựng và giải quyết vấn đề phát triển văn hóa và giải

quyết các đã được Đảng ta đặt ra trong giai đoạn cách mạng 1986 đến nay.

2.1.1 Đường lối xây dựng và phát triển văn hóa Đảng ta đặt ra trong giai

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 12-1986) diễn ra trong bối cảnh đất nước rơi vào tình trạng khủng hoảng kinh tế- xã hội trầm trọng Đảng đưa ra đường lối đổi mới toàn diện mọi mặt từu kinh tế, chính trị, văn hóa đối nội và đối ngoại…

Đại hội VII(1991) thông qua “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội” xác định mô hình “xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” gồm 6 đặc trưng cơ bản nhất trong đó Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc Trong thời kì đất nước khó khăn, Đại hội VI và đại hội VII chủ yếu đề ra phương hướng phát triển kinh tế và ổn định xã hội

Ngày 16/7/1998, Ban Chấp hành Trung ương tại Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) ban hành nghị quyết số 03-NQ/TW về “ Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” được coi là bước ngoặc lịch

sử của Đảng về phát triển, hoàn thiện lý luận về văn hóa, chỉ ra mục tiêu phát

triển văn hóa phù hợp trong “bối cảnh đất nước hội nhập quốc tế, phát triển kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”

Đến đại hội lần thứ IX (2001) con người được chú trọng trong việc phát triển doạt động văn hóa, phát triển toàn diện về mọi mặt từ chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo

Đại hội X (2006): Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh về phát triển Văn hóa sâu rộng và nâng cao chất lượng, tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đi kèm với phát triển kinh tế xã hội, làm cho mọi lĩnh vực của đời sống hòa quyện với văn hóa

Đại hội XI (2011): Đến Đại hội XI, các quan điểm của Đảng về “xây dựng

và phát triển nền văn hóa Việt Nam theo mục tiêu tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” tiếp tục được khẳng định …

Việc xây dựng môi trường văn hóa tiếp tục được nhấn mạnh cần nhận thức đầy đủ rằng, môi trường chính trị- xã hội ổn định được xây dựng môi trường văn

hoá lành mạnh, từ đó an toàn và bền vững trên cơ sở đời sống kinh tế được đảm bảo

Từng bước nhận thức mới về đặc trưng của nền văn hóa mới mà chúng ta cần xây dựng:

Văn hóa đóng vị trí trong phát triển kinh tế -xã hội và hội nhập quốc tế đó là: Khoa học kỹ thuật được xác định là động lực chính phát triển kinh tế xã hội, trong đó nền tảng của xã hội là văn hóa Văn hóa phải đáp ứng hai yếu tố là động lực phát triển và là đặc trưng của đất nước

2.1.2 Quá trình thực hiện Đường lối xây dựng và giải quyết vấn đề phát triển văn hóa

* Thành tựu:

Nền văn hóa bước đầu đặt được nền, về vấn đề xây dựng con người và nguồn nhân lực có bước tiến rõ rệt Môi trường văn hóa có những bước tiến mới, hợp tác quốc tế về văn hóa được mở rộng

Đặc biệt giáo dục và đào tạo có bước phát triển đầu tiên về chất lượng, cơ sở vật chất - kỹ thuật, quy mô, tiếp theo đó dân trí được nâng cao

Đời sống văn hóa cải thiện và nếp sống văn minh trên cả nước có nhiều tiến bộ

Khoa học- công nghệ đang trên đà phát triển và phục vụ trực tiếp cho nhiệm

vụ phát triển kinh tế-xã hội

* Hạn chế :

Phát triển văn hóa còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng và những biến đổi trong đời sống xã hội, do đó chưa đủ để tác động rõ nét đối với các lĩnh vực khác của xã hội

Việc chưa đồng bộ trong phát triển văn hóa và văn hóa chưa được tương xứng với tăng trưởng kinh tế, thiếu gắn bó với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng Môi trường văn hóa chưa được chọn lọc còn nhiều bất cập,các sản phẩm văn hóa và dịch vụ văn hóa thiếu những tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng, nghệ thuật, có ảnh hưởng tích cực, sâu sắc trong đời sống

Việc xây dựng thể chế văn hóa còn chậm, chưa đổi mới, thiếu đồng bộ, làm hạn chế tác dụng của văn hóa đối với các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội

Tình trạng nghèo nàn, thiếu thốn, lạc hậu về đời sống văn hóa – tinh thần ở nhiều vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa… vẫn chưa được khắc phục có hiệu quả Chênh lệch về mức hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền, khu vực, tầng lớp xã hội còn lớn và tiếp tục lan ra

2.2 Đường lối xây dựng và giải quyết vấn đề xã hội đã được Đảng ta đặt

ra trong giai đoạn cách mạng 1986 đến nay.

2.2.1 Chủ trương của Đảng về giải quyết các vấn đề xã hội trong giai đoạn cách mạng 1986 đến nay.

Đại hội VI, lần đầu tiên Đảng ta nêu ra khái niệm Chính sách xã hội đưa ra

tầm quan trọng chính sách xã hội đối với chính sách kinh tế đại hội đã chỉ ra rằng tế điều kiện vật chất để thực hiện chính sách xã hội là trình độ phát triển kinh, những mục tiêu xã hội là mục đích của hoạt động kinh tế Khắc phục thái độc coi nhẹ chính sách xã hội là tăng năng suất lao động, chất lượng sản phẩm bởi lẽ chính sách xã hội là một nhân tố quan trọng để phát triển sản xuất Do đó cần thống nhất hai chính sách này với nhau

Đại hội lần thứ VII (1991), tiếp tục khẳng định một số quan điểm:

Chính sách xã hội phải thống nhất với triển kinh tế về mục tiêu là đều

nhằm phát huy sức mạnh của nhân tố con người và vì con người

Phát triển kinh tế với phát triển văn hóa phải được kết hợp hài hòa,tăng

trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội phải cùng bước phát triển; đời sống tinh thần của nhân dân phát tiển song hành cùng đời sống vật chất

Coi tiền đề để thực hiện chính sách xã hội là cơ sở phát triển kinh tế, là,

trong đó phát triển kinh tế lấy thực hiện tốt các chính sách xã hội là động lực thúc đẩy

Đại hội VIII của Đảng chủ trương, hệ thống chính sách xã hội phải được hoạch định theonhuwng quan điểm sau đây:

Tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội ngay

trong từng bước và trong suốt quá trình phát triển Công bằng xã hội phải thể

quả sản xuất, ở việc tạo ra điều kiện cho mọi người đều có cơ hội phát triển và sử dijng tốt năng lực của mình

Thực hiện nhiều hình thức phân phối

Khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với tích cực xóa đói giảm nghèo

Các vấn đề chính sách xã hội đều giải quyết theo tinh thần xã hội hóa

Đại hội lần thứ IX(2001) Để hoàn thiện lý luận về văn hóa của Đảng thì

Các chính sách xã hội phải định hướng phát triển văn hóa trong trong điều kiện đất nước hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Đại hội lần thứ IX và các Hội nghị Trung ương khóa IX chủ yếu Cụ thể hóa

và bổ sung các quan điểm của Đại hội VIII và giải quyết bốn vấn đề chính sau:

Giải quyết chính sách xã hội gắn liền với kinh tế thị trường định hướng xã

việc làm ở mọi nơi trong nước; đẩy mạnh xuất khẩu lao động với sự tham gia của các thành phần kinh tế

Nhà nước vừa là người điều tiết, vừa là nhà đầu tư trong giải quyết các

chính sách xã hội

Coi trọng công bằng trong hưởng thụ các dịch vụ xã hội (đặc biệt là dịch

vụ giáo dục, chăm sóc y tế), tạo cơ hội cho những đối tượng ở những vùng còn khó khăn có cơ hội được chăm sóc tốt hơn

Xã hội hóa việc giải quyết các vấn đề xã hội, động viên toàn xã hội tham

gia giải quyết cácvấn đề xã hội

Đại hội lần thứ X (2006) Đảng đưa ra chủ trương “kết hợp mục tiêu kinh tế với mục tiêu xã hội trong phạm vi cả nước, ở từng lĩnh vực, địa phương” Trong bối cảnh Đất nước chúng ta vừa tham gia Tổ chức Thương mại thế giới (WTO),

bước thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội Các chính sách xã hội trên cơ sở phát triển kinh tế đồng thời gắn quyền lợi và nghĩa vụ được nhấn mạnh để tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội bền vững và mạnh mẽ

2.2.2 Quá trình thực hiện Đường lối xây dựng và giải quyết vấn đề xã hội

* Thành tựu:

Có bước tiến lớn từ tâm lý thụ động, ỷ lại vào Nhà nước và tập thể, trông chờ vào sự viện trợ sang sự tự chủ, tích cực xã hội của nhân dân

“Từ chỗ đề cao quá mức lợi ích tập thể một cách chung chung,; thi hành chế

độ phân phối theo lao động trên danh nghĩa nhưng thực tế là cào bằng đã chuyển sang thực hiện phân phối chủ yếu theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế, đồng thời phân phối theo mức đóng góp các nguồn lực khác vào sản xuất kinh doanh

và thông qua phúc lợi xã hội”- Giáo án

Từ việc còn coi nhẹ tầm quan trọng của chính sách xã hội trong mối quan hệ với chính sách kinh tế đến việc đặt ngang hàng chính sách xã hội với chính sách kinh tế

Từ Nhà nước bao cấp toàn bộ công việc, chỉ đạo giải quyết việc làm sang chuyển đổi cơ chế, các chính sách cho phép thành phần kinh tế và người lao động

có thể tham gia tự tạo việc làm

Trước đây nhà nước không chấp nhận có phân hóa giàu nghèo chỉ chấp nhận khối kinh tế tập thể và kinh tế do nhà nước chỉ huy đến khuyến khích mọi người làm giàu hợp pháp đi đôi với tích cực xóa đói, giảm nghèo, coi việc có một bộ phận dân cư giàu trước là cần thiết cho sự phát triển

Từ việc phân tầng một cơ câu xã hội “ thuần nhất” bao gồn 3 giai cấp là công, nông dân tập thể, tri thức tới xây dựng xã hội với sự đa dạng

Về giáo dục, đào tạo còn nhiều hạn chế và yếu điểm chưa được khắc phục gây bức xúc trong xã hội nhưng chưa được các ban nghành chú trọng khắc phục

Gia tăng dân số gây áp lực lớn dẫn đến chất lượng dân số thấp là vật cản lớn đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế Tình trạng thất nghiệp trở thành điểm nóng khó khó giải quyết

Sự khoảng cách giàu - nghèo và bất công trong xã hội ngày càng rõ rệt; nguồn thu thấp dẫn đến mức hưởng thụ văn hóa còn nhiều giới hạn, giữa các vùng và các tầng lớp dân cư chênh lệch lớn

“Tệ nạn xã hội gia tăng và diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn về kinh tế và

an sinh xã hội; môi trường sinh thái bị ô nhiễm có chiều hướng gia tăng; tài nguyên bị tàn phá, khai thác bừa bãi; hệ thống giáo dục, y tế lạc hậu, xuống cấp, nhiều bất cập; an sinh xã hội chưa được đảm bảo”- Giáo án

Tài liệu tham khảo

- Bài báo : “Quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa từ sau đổi mới đến nay – thành tựu và những vấn đề đặt ra” – Tạp chí cộng sản

- Bài viết: “ Quá trình nhận thức và chủ trương giải quyết các vấn đề xã hội”- Hoc24h.net

- Giáo án Chương 7 “ ĐƯỜNG LỐI

XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HÓA VÀ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI” môn Đường lối cách mạng Đảng Cộng sản Việt Nam