Những tác động xấu của các bao bì nhựa đối với môi trường biển làm cho một số lượng lớn các loài sinh vật biển bị tổn hại gây nguy hiểm cho sự sống còn của chúng, đặc biệt là vì nhiều lo
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÀ LẠT KHOA NÔNG LÂM
BÀI TỔNG QUAN TÀI LIỆU (REVIEW) VỂ ẢNH HƯỞNG CỦA BAO BÌ
ĐẾN MÔI TRƯỜNG
GVHD: Lê Như Bích SVTH: Trần Thị Thanh Tiền MSSV: 1812927
Trang 2MỞ ĐẦU
Bao bì nhựa đã quá quen thuộc đối với người dân mỗi khi đi chợ, mua sắm, Với ưu điểm bền, chắc, tiện dụng và giá thành thấp, nó được sử dụng phổ biến
và hầu như có mặt ở mọi nơi, từ cửa hàng nhỏ lẻ đến các siêu thị và những trung tâm thương mại lớn Hiện nay con người đang quá phụ thuộc vào vật dụng nhựa dùng một lần, từ đó gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến môi trường Chúng gây “ô nhiễm trắng” trên diện rộng không chỉ là 1 quốc gia mà còn là vấn đề của cả thế giới Sự tồn tại của nó trong môi trường sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đất và nước Những tác động xấu của các bao bì nhựa đối với môi trường biển làm cho một
số lượng lớn các loài sinh vật biển bị tổn hại gây nguy hiểm cho sự sống còn của chúng, đặc biệt là vì nhiều loài đang đứng trước nguy cơ đe dọa tuyệt chủng Động vật biển chủ yếu bị ảnh hưởng thông qua việc vướng vào và ăn phải rác nhựa Các mối đe dọa ít được biết đến khác bao gồm việc sử dụng các mảnh vụn nhựa và sự hấp thụ polychlorinated biphenyls từ nhựa ăn vào (Derraik J.G.B, 2002) Để giải quyết vấn đề mảnh vụn nhựa trong các đại dương là một nhiệm vụ khó khăn Ô nhiễm nhựa trong môi trường hiện đang nhận được sự chú ý trên toàn thế giới So với ô nhiễm nhựa trong hệ sinh thái biển và nước ngọt, thì trong hệ sinh thái đất đã
bị bỏ quên tương đối (Yooeun Chae, Youn-Joo An, 2018) Do đó, cần nghiên cứu về tác động của chất thải nhựa, đặc biệt là vi nhựa đối với hệ sinh thái đất từ đó đề xuất các hướng giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng trên.
Từ khóa: Ô nhiễm nhựa, ô nhiễm đất, rác thải nhựa, mảnh vụn nhựa, ô nhiễm
môi trường biển.
Trang 3GIỚI THIỆU
Các đại dương trên thế giới hàng năm phải tiếp nhận hơn chín triệu tấn rác nhựa; điều này đe dọa môi trường sống và sự sinh tồn của các loài động vật hoang
dã Đây là vấn đề nghiêm trọng đối với sức khỏe của hệ sinh thái biển và của loài người Các hoạt động của con người chịu trách nhiệm cho sự suy giảm lớn của sự đa dạng sinh học của thế giới, và vấn đề này rất quan trọng đến nỗi các tác động kết hợp của con người có thể đã đẩy nhanh tỷ lệ tuyệt chủng hiện tại lên gấp 1000-10.000 lần tốc độ tự nhiên (Lovejoy, 1997) Trong các đại dương, mối đe dọa đối với sinh vật biển có nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như khai thác và thu hoạch quá mức, đổ chất thải, ô nhiễm, cải tạo đất, và biến đổi khí hậu toàn cầu (Beatley,1991; Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia, 1995; Ireland and Bắc Âu, 1996; Ormond et al., 1997; Tickel,1997; Snelgrove,1999) Một hình thức tác động đặc biệt của con người tạo thành mối đe dọa lớn đối với sinh vật biển: ô nhiễm bởi các bao bì nhựa Mặc khác nhiều sinh vật, bao gồm cả con người, phụ thuộc vào đất để tồn tại,
và do đó, ô nhiễm đất là một yếu tố quan trọng, thậm chí ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm cho con người (Akhtar, 2015; Mico et al., 2006; Li et al., 2014a) Khi sự phát triển công nghiệp đã tăng tốc và việc sản xuất và xử lý nhựa đã tăng lên, mối quan tâm về ô nhiễm nhựa đang gia tăng Gần đây, sau khi Rillig (2012) chỉ ra vấn
đề ô nhiễm vi nhựa (MP) trong đất, mọi người được khuyến khích tập trung vào vấn
đề này một lần nữa Nhiều nhà nghiên cứu cũng chỉ ra những tác động tiềm tàng của
ô nhiễm nhựa lan rộng trong môi trường đất, nhấn mạnh vào tác động bất lợi của trong đất (Rillig,2012; Liu et al., 2014; Nizzetto et al., 2016a, 2016b)
1. Ô nhiễm môi trường biển bởi các mảnh vụn nhựa:
Nhựa là polyme hữu cơ tổng hợp, nhựa nhẹ, mạnh mẽ, bền và rẻ (Laist,1987), đặc điểm làm cho chúng phù hợp để sản xuất một loạt các sản phẩm rất rộng Mối đe dọa của nhựa đối với môi trường biển đã bị bỏ qua trong một thời gian dài, và mức
Trang 4độ nghiêm trọng của nó chỉ mới được công nhận gần đây (Stefatos et al., 1999) Trong môi trường biển, các mối đe dọa đối với sinh vật biển chính do ăn phải các mảnh vụn nhựa và vướng vào các dải bao bì, dây và dây tổng hợp, hoặc lưới trôi (Laist,1987, 1997; Quayle, 1992).
Các tác hại từ việc ăn phải nhựa bao gồm tắc nghẽn bài tiết enzyme dạ dày, giảm kích thích cho ăn, giảm nồng độ hormone steroid, rụng trứng chậm và thất bại sinh sản (Azzarello và Van-Vleet,1987) Tuy nhiên, mức độ gây hại sẽ khác nhau giữa các loài Trong 20 năm qua, polychlorinated biphenyls (PCB) có mạng lưới thức ăn biển bị ô nhiễm, và phổ biến ở chim biển (Ryan et al., 1988) Mặc dù tác dụng phụ của chúng có thể không phải lúc nào cũng rõ ràng, PCB dẫn đến rối loạn sinh sản hoặc tử vong, chúng làm tăng nguy cơ mắc bệnh và thay đổi nồng độ hormone (Ryan et al., 1988; Lee và cộng sự, 2001) Những hóa chất này có tác động bất lợi đến các sinh vật biển ngay cả ở mức rất thấp và viên nhựa có thể là một con đường cho PCB vào chuỗi thức ăn biển (Carpenter and Smith, 1972; Carpenter et al., 1972; Rothstein, 1973; Zitko và Hanlon, 1991; Mato et al., 2001) Các đại dương trên thế giới hàng năm phải tiếp nhận hơn chín triệu tấn rác nhựa; điều này đe dọa môi trường sống và sự sinh tồn của các loài động vật hoang dã – với hơn 270 loài được ghi nhận có thể đã bị tổn thương bởi các ngư cụ bị vứt bỏ và các loại nhựa thải
bỏ gây ra Để giảm thiểu lượng rác nhựa thải ra đại dương, giáo dục cho mọi người ý thức bảo vệ môi trường là một giải pháp bảo vệ môi trường cho tương lai Một khả năng để giảm thiểu vấn đề là phát triển và sử dụng nhựa phân hủy sinh học và phân hủy quang (Wolf và Feldman, 1991; Gorman, 1993)
2. Ô nhiễm nhựa trong môi trường đất:
Ô nhiễm vi nhựa (MP) có thể có tác dụng phụ và có thể được tích lũy trong các sinh vật đất (Huerta Lwanga et al., 2016), các chất phụ gia có nguồn gốc từ các
Trang 5MP có thể được tích lũy trong các sinh vật đất (Gaylor et al., 2013), gây ra những thay đổi thành phần hóa học của các sinh vật đất (Rodriguez-Seijo et al., 2017), phản ứng của các sinh vật đất tiếp xúc với MP có thể gây ra những thay đổi về đặc điểm đất (HuertaLwanga et al., 2017a), các hóa chất hấp thụ trên MP có thể xâm nhập vào hệ sinh thái đất (Hodson et al., 2017),và MP có thể di chuyển theo chiều ngang (Maaß et al., 2017) và theo chiều dọc (HuertaLwanga et al., 2017a; Rillig et al., 2017a) Nhìn chung, số lượng và tiến độ nghiên cứu về độc tính của chất thải nhựa trong hệ sinh thái đất vẫn còn rất hạn chế.
Do đó, việc thúc đẩy nghiên cứu là cần thiết để bảo vệ môi trường đất và sức khỏe con người khỏi ô nhiễm nhựa nghiêm trọng, đe dọa an toàn thực phẩm, nước ngầm và hệ sinh thái Vai trò của chất thải nhựa như một vectơ hoặc mang mầm bệnh vận chuyển hóa chất trong môi trường đất cũng rất quan trọng và cần nghiên cứu thêm về chủ đề này Lượng rác thải nhựa trong môi trường ngày càng tăng và mối đe dọa của chúng đối với hệ sinh thái và sức khỏe con người không thể bỏ qua nữa Do đó, đã đến lúc tập trung vào ô nhiễm nhựa trong môi trường đất như một vấn đề nghiêm trọng
Trang 6KẾT LUẬN
Ô nhiễm môi trường là một trong những vấn đề cấp bách hiện nay, nó đe dọa
đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu và nhiều hệ lụy khác mà con người phải gánh chịu Đặc biệt trong tình hình dịch Covid 19 chất thải nhựa gia tăng do không được quản lý gây ảnh hưởng đến sinh thái tự nhiên và sức khỏe và an toàn công cộng (Ana L Patrício Silva và cộng sự, 2021) Mỗi người dân nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực tham gia, tổ chức các hoạt động chống rác thải nhựa bằng các sáng kiến và hành động cụ thể, thiết thực Kiểm soát và giảm các mảnh vụn trong môi trường biển và đất là một thách thức nhưng có thể đạt được Nếu chúng ta muốn bảo tồn tài nguyên đại dương một cách có trách nhiệm và thành công, đó là một thách thức mà tất cả chúng ta phải cùng nhau đối mặt.
Trang 7TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Derraik, J.G.B., 2002 The pollution of the marine environment by plastic debris: a review, Marine Pollution Bulletin 44, 842–852.
2 Yooeun Chae, Youn-Joo An Current research trends on plastic pollution and ecological impacts on the soil ecosystem: A review,Environmental Pollution
240 (2018) 387- 395.
3 Ana L Patrício Silva, Joana C Prata, Tony R Walker, Armando C Duarte, Wei Ouyang, Damià Barcelò, Teresa Rocha-Santos, 2021 Increased plastic pollution due to COVID-19 pandemic: Challenges and recommendations.
4 Sheavly S B, Register K M., Marine Debris & Plastics: Environmental Concerns, Sources, Impacts and Solutions
5. Au, S.Y., Bruce, T.F., Bridges, W.C., Klaine, S.J., 2015 Responses of Hyalella azteca to acute and chronic microplastic exposures Environ Toxicol Chem 34, 2564e2572
6. Avio, C.G., Gorbi, S., Regoli, F., 2015 Experimental development of a new protocol for extraction and characterization of microplastics in fish tissues: first observations in commercial species from Adriatic Sea Mar Environ Res 111, 18e26
7. Blasing, M., Amelung, W., 2018 Plastics in soil: analytical methods and possible sources Sci Total Environ 612, 422e435
8. Browne, M.A., Crump, P., Niven, S.J., Teuten, E., Tonkin, A., Galloway, T.,
9. Thompson, R., 2011 Accumulation of microplastic on shorelines woldwide: sources and sinks Environ Sci Technol 45, 9175e9179
10.Carr, S.A., Liu, J., Tesoro, A.G., 2016 Transport and fate of microplastic particles in wastewater treatment plants Water Res 91, 174e182
Trang 811.de Souza Machado, A.A., Kloas, W., Zarfl, C., Hempel, S., Rillig, M.C.,
2018 Microplastics as an emerging threat to terrestrial ecosystems Glob Chang Biol 24, 1405e1416
12.Dris, R., Gasperi, J., Saad, M., Mirande, C., Tassin, B., 2016 Synthetic fibers in atmospheric fallout: a source of microplastics in the environment? Mar Pollut Bull 104, 290e293
13.Dubaish, F., Liebezeit, G., 2013 Suspended microplastics and black carbon particles in the Jade system, southern North Sea Water Air Soil Pollut 224, 1352
14.Gutow, L., Eckerlebe, A., Gimenez, L., Saborowski, R., 2015 Experimental evaluation of seaweeds as a vector for microplastics into marine food webs Environ Sci Technol 50, 915e923
15.Hodson, M.E., Duffus-Hodson, C.A., Clark, A., Prendergast-Miller, M.T., Thorpe, K.L., 2017 Plastic bag derived-microplastics as a vector for metal exposure in
16.terrestrial invertebrates Environ Sci Technol 51, 4714e4721
17.Horton, A.A., Walton, A., Spurgeon, D.J., Lahive, E., Svendsen, C.,
2017 Microplastics in freshwater and terrestrial environments: evaluating the current understanding to identify the knowledge gaps and future research priorities Sci Total Environ 586, 127e141
18.Segura, G.E., Gertsen, H., Salanki, T., van der Ploeg, M., Koelmans, A.A., Geissen, V., 2017b Field evidence for transfer of plastic debris along a terrestrial food chain Sci Rep 7, 14071
19.Li, C., Moore-Kucera, J., Lee, J., Corbin, A., Brodhagen, M., Miles, C., Inglis, D., 2014b Effects of biodegradable mulch on soil quality Appl Soil Ecol 79, 59e69
20.Lusher, A.L., Burke, A., O'Connor, I., Officer, R., 2014 Microplastic pollution in the Rillig, M.C., 2012 Microplastic in terrestrial ecosystems and the soil? Environ Sci Technol 46, 6453e6454
Trang 921.Rillig, M.C., Ingraffia, R., Machado, A.A., 2017b Microplastic incorporation into soil in agroecosystems Front Plant Sci 8, 1805
22.Sintim, H.Y., Flury, M., 2017 Is biodegradable plastic mulch the solution to agriculture's plastic problem? Environ Sci Technol 51, 1068e1069
23.Song, Y.K., Hong, S.H., Jang, M., Kang, J.H., Kwon, O.Y., Han, G.M., Shim, W.J., 2014 Large accumulation of micro-sized synthetic polymer particles in the sea surface microlayer Environ Sci Technol 48, 9014e9021 Amos, A.F., 1993 Solid waste pollution on Texas beaches:
a post MARPOL annex V study, vol 1 OCS Study MMS 93-0013
24.United States Department of Interior, New Orleans
25.Azzarello, M.Y., Van-Vleet, E.S., 1987 Marine birds and plastic pollution Marine Ecology Progress Series 37, 295–303
26.Proceedings of the Workshop on the Fate and Impact of Marine Debris, 27–29 November 1984, Honolulu US Department of Commerce, pp 387–429 NOAA Technical Memorandum NMFS SWFC-54
27.Bean, M.J., 1987 Legal strategies for reducing persistent plastics in the marine environment Marine Pollution Bulletin 18, 357–360
28.Beatley, T., 1991 Protectingbiodiversity in coastal environments: introduction and overview Coastal Management 19, 1–19
29.Beck, C.A., Barros, N.B., 1991 The impact of debris on the Florida manatee Marine Pollution Bulletin 22, 508–510
30.Bentley, R., 1994 Evaluation of environmentally acceptable packaging for Navy use In: Marine Technology Society: Challenges and Opportunities in the Marine Environment––Conference Proceedings,
pp 656–662
31.Blight, L.K., Burger, A.E., 1997 Occurrence of plastic particles in seabirds from the eastern North Pacific Marine Pollution Bulletin 34, 323–325
Trang 1032.Bugoni, L., Krause, L., Petry, M.V., 2001 Marine debris and human impacts on sea turtles in Southern Brazil Marine Pollution Bulletin 42, 1330–1334
33.Carpenter, E.J., Smith, K.L., 1972 Plastics on the Sargasso Sea surface Science 175, 1240–1241
34.Carr, A., 1987 Impact of nondegradable marine debris on the ecology and survival outlook of sea turtles Marine Pollution Bulletin 18, 352– 356
35.Cawthorn, M., 1989 Impacts of marine debris on wildlife in New Zealand coastal waters In: Proceedings of Marine Debris in New Zealand’s Coastal Waters Workshop, 9 March 1989, Wellington, New Zealand Department of Conservation, Wellington, New Zealand, pp 5– 6
36.Clark, R.B., 1997 Marine Pollution Clarendon Press, Oxford CMC–– Center for Marine Conservation, 2002 MARPOL/MPPRCA Available online on http://www.cmc-ocean.org/mdio/marpol.php3
37.Coleman, F.C., Wehle, D.H.S., 1984 Plastic pollution: a worldwide problem Parks 9, 9–12
38.Connors, P.G., Smith, K.G., 1982 Oceanic plastic particle pollution: suspected effect on fat deposition in red phalaropes Marine Pollution Bulletin 13, 18–20
39.Corbin, C.J., Singh, J.G., 1993 Marine debris contamination of beaches
in St Lucia and Dominica Marine Pollution Bulletin 26, 325–328
40.Debrot, A.O., Tiel, A.B., Bradshaw, J.E., 1999 Beach debris in Curacao Marine Pollution Bulletin 38, 795–801
41.Doering, P.H., Sullivan, B.K., Jeon, H., 1994 Effects of biodegradable plastic components on metabolism of an estuarine benthos Journal of Environmental Polymer Degradation 2, 271–275
42.J.G.B Derraik / Marine Pollution Bulletin 44 (2002) 842–852 849
Trang 1143.Goldberg, E.D., 1995 The health of the oceans––a 1994 update.nChemical Ecology 10, 3–8
44.Goldberg, E.D., 1997 Plasticizing the seafloor: an overview Environmental Technology 18, 195–202.Gorman, M., 1993 Environmental Hazards––Marine Pollution ABCCLIO Inc, Santa Barbara
45.Gregory, M.R., 1989 Accumulation of plastic debris in New Zealand’s coastal waters and exclusive economic zone In: Proceedings of Marine Debris in New Zealand’s Coastal Waters Workshop, 9 March 1989, Wellington, New Zealand Department of Conservation, Wellington, New Zealand, pp 3–4
46.Gregory, M.R., 1991 The hazards of persistent marine pollution: drift plastics and conservation islands Journal of the Royal Society of New Zealand 21, 83–100
47.Kirkley, J., McConnell, K.E., 1997 Marine debris: benefits, costs and choices In: Coe, J.M., Rogers, D.B (Eds.), Marine Debris–– Sources, Impacts and Solutions Springer-Verlag, New York, pp 171–185
48.Laist, D.W., 1987 Overview of the biological effects of lost and discarded plastic debris in the marine environment Marine Pollution Bulletin 18, 319–326
49.Laist, D.W., 1997 Impacts of marine debris: entanglement of marine life in marine debris includinga comprehensive list of species with entanglement and ingestion records In: Coe, J.M., Rogers, D.B
50.Lee, K., Tanabe, S., Koh, C., 2001 Contamination of polychlorinated biphenyls (PCBs) in sediments from Kyeonggi Bay and nearby areas, Korea Marine Pollution Bulletin 42, 273–279
51.Lentz, S.A., 1987 Plastics in the marine environment: legal approaches for international action Marine Pollution Bulletin 18, 361–365