Quan điềm toàn diện mà cơ sở lý luận của nó là nguyên lý về mối liên hệ phổbiến là một trong những nội dung quan trọng của phép biện chứng duy vật Mác xít, làcẩm nang giúp chúng ta tránh
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUỐC TẾ - INTERNATIONAL UNIVERSITY
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BÀI TẬP LỚN PHÀN TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN
ĐỂ TẲT ;
VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN VẲ QUAN ĐIỂM PHÁT TRIỂN ĐỂPHÂN TÍCH VỀ CUỘC CHIẾN ĐẨU CHỔNG ĐẠI DỊCH COVTD-19 Ở Nước TA
ĐHQT - 03 - NHÓM 04 NGÀY NỘP: 26/11/2021 Giáo viên hướng dẫn: Cô Nguyễn Thị Kim Chung
Sinh viên thực hiên • • Mã sỗ sinh viên Điềm sỗ
Nguyễn Thị Mai Quyên BAFNTU20405
Thành phổ Hồ Chỉ Minh, ngày 26 thảng 11 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẰU 3
1.1 NỘI DƯNG VÀ Cơ SỞ LÝ LUẬN CÙA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN 51.2 Ý NGHĨA VIỆC ỦNG DỤNG QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN TRONG ĐỜI
B VẬN DỤNG QUAN ĐIẺM TOÀN DIỆN VÀ QUAN ĐIẺM PHÁT TRIẺN
TRONG CUỘC CHIẾN ĐẤU CHÓNG ĐẠI DỊCH COVID-19 Ở NƯỞC TA 14
2. TÁC ĐỘNG CÙA ĐẠI DỊCH COVID 19 ĐỔI VỚI VIỆT NAM 18
Trang 31 Tính cấp thiết của đe tài:
Trang 4Kề từ khi thực hiện công cuộc đổi mới đất nước đến nay, Đảng ta luôn quan tâm, dànhnhiều chủ trương ưu tiên, đầu tư phát triền toàn diện về kinh tế - xã hội, chính trị, vănhóa, quốc phòng, an ninh Năm 2021 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIIIcủa Đảng, tạo ra xung lực mới và khí thế mới cho việc thực hiện thắng lợi Kế hoạchphát triền kinh tế-xã hội 5 năm 2021-2025; Chiến lược phát triền kinh tế-xã hội 10năm 2021-2030 và tầm nhìn đến năm 2045 Ngoài ra, trong quá trình đổi mới, nhờnắm vững, vận dụng và phát triền sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, bám sát tình hình thực tiễn thế giới và trong nước, từng bước tổng kết thực tiễnkhái quát lý luận, khắc phục những quan điềm mang tính tiêu cực và bảo thủ, ĐảngCộng sản Việt Nam đã nâng cao nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội, về con đường
đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Tuy nhiên, hiện nay quá trình từng bước đổi mới về kinh tế-xã hội của nước ta đangđang bị hạn chế và phải đối mặt với một thách thức lớn mang tên “đánh giặc” vô hìnhCovid-19 Dịch bệnh đã làm thay đổi sâu sắc đến mọi mặt của đời sống kinh tế, vănhóa, xã hội nước ta như tinh thần và tâm lí của nhân dân, trật tự xã hội, cấu trúc kinh
tế, phương thức quản trị, tổ chức hoạt động kinh tế và đời sống xã hội toàn cầu Đặcbiệt, đợt bùng phát dịch lần thứ tư, với biến chủng mới - Delta, lây lan rất nhanh, hếtsức nguy hiềm, khó kiềm soát đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn đồng bào ta, trong
đó có cả cán bộ, chiến sĩ các lực lượng vũ trang, các y, bác sĩ, nhân viên y tế và cán bộ
cơ sở nơi tuyến đầu chống dịch
Do đó, thực tiễn đặt ra vấn đề mang tính cấp thiết hiện nay đối với sự lãnh đạo và chỉđạo của Đảng, nhà nước ta là “chống dịch như chống giặc”, nhằm chống lại sự lây lan
và phát triền của dịch bệnh, từng bước khôi phục lại nền kinh tế-xã hội Đề giải quyếtvấn đề cấp thiết này, Đảng và nhà nước cần đưa ra nhiều chính sách đúng đắn, phù
hợp đề kịp thời ngăn chặn, dập tắt và khắc phục những hậu quả nghiêm trọng của dịch
bệnh Quan điềm toàn diện mà cơ sở lý luận của nó là nguyên lý về mối liên hệ phổbiến là một trong những nội dung quan trọng của phép biện chứng duy vật Mác xít, làcẩm nang giúp chúng ta tránh được những đánh giá phiến diện, sai lệch giản đơn về sựvật, hiện tượng Nguyên lý này chỉ rõ tất cả các sự vật, hiện tượng đều nằm trong mốiliên hệ Vì vậy nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của phép biện chứng duy vật có vaitrò lớn trong chỉ đạo vấn đề chiến đấu chống đại dịch COVID-19 ở nước ta
Trang 52 Đỗi tượng ndhiên cứu:
4 Mục tiêu nghiên cứu:
- Làm rõ những kiến thức và có sự hiểu biết đúng đắn ve quan điểm toàn diện và quanđiểm phát triển
- Vận dụng đúng đắn và hiệu quả những thành tựu của triết học vào việc phát triển, đổimới kinh tế-xã hội, đặc biệt là trong cuộc chiến chống dịch Covid-19
5 Phương pháp nghiên cứu:
Dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, đặc biệt là quan điểm toàndiện và phát triển với cơ sở lý luận là ve mối liên hệ phổ biến của phép biện chứng duyvật của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm của Đảng ta để vận dụngtrong đời sống cũng nhu công cuộc chiến đấu chống đại dịch Covid-19
6 KẶt cấu đe tài:
Gồm ba phần:
- Mở đầu
- Nội dung:
A Lý luận chung ve quan điểm toàn diện và quan điểm phát triển
B Vận dụng quan điểm toàn diện và quan điểm phát triển trong cuộc chiến đấuchống đại dịch Covid-19 ở nuớc ta
- Kết luận
PHÀN NỘI DUNG TIẺU LUẬN
Trang 6Quan điềm toàn diện, phát triền và lịch sử cụ thề là những quan điềm cơ bản thuộc vềphuơng pháp luận của phép biện chứng duy vật Chúng đuợc xây dựng trên cơ sở lýgiải theo quan điềm duy vật biện chứng về tính khách quan, tính phổ biến và tính đadạng phong phú của các mối liên hệ và sự phát triền của tất thảy các sự vật, hiện tuợngtrong tự nhiên, xã hội và tu duy.
A LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUAN DTỂM TOÀN DTỆN VÀ QUAN DTỂM PHẤT TRTỂN
I QUAN DTỂM TOÀN DTỆN
LI, Nộĩ DUNG VÀ Cơ SỞ LÝ LUẬN CÙA QUAN ĐTỂM TOÀN DTỆN
Quan điềm toàn diện trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn là một trongnhững nguyên tắc phuơng pháp luận cơ bản, quan trọng của phép biện chứng duy vật
Cơ sở lý luận của quan điềm toàn diện là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
Phép biện chứng duy vật là phuơng pháp triết học duy vật biện chứng và các khoa họcnói chung Theo Ph.Ăngghen ; “Phép biện chứng là phuơng pháp mà điều căn bản là
nó xem xét những sự vật và những phản ánh của chúng trong tu tuởng, trong mối liên
hệ qua lại với nhau của chúng, trong sự ràng buộc, sự vận động, sự phát sinh và sự tiêuvong của chúng" Là cơ sở của nhận thức lý luận tự giác, phép biện chứng duy vật làphuơng pháp dùng đề nghiên cứu toàn diện và sâu sắc những mâu thuẫn trong sự pháttriền của hiện thực, đua lại chìa khoáđề nghiên cứu tổng thề những quá trình phức tạpcủa tự nhiên, xã hội và tu duy Vì vậy, phép biện chứng duy vật đuợc áp dụng phổbiến trong lĩnh vực và có vai trò quyết định trong sự vật, hiện tuợng Phép biện chứngduy vật không chỉ đua ra huớng nghiên cứu chung, đua ra các nguyên tắc tiếp cận sựvật, hiện tuợng nghiên cứu và đồng thời còn là điềm xuất phát đề đánh giá những kếtquả đạt đuợc
Nội dung chính của quan điềm toàn diện trong hoạt động nhận thức và thực tiễn cầnphải xem xét sự vật trên nhiều mặt, nhiều mối quan hệ của nó Thực hiện điều này sẽgiúp cho chúng ta tránh đuợc hoặc hạn chế đuợc sự phiến diện, siêu hình, máy móc,
Trang 7một chiều trong nhận thức cũng như trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn, nhờ đó tạo ra khả năng nhận thức đúng được sự vật như nó vốn có trong thực tế và xử
lý chính xác, có hiệu quả đối với các vấn đề thực tiễn.
g Nguyên lý về mỗi liên hệ phổ biến - cơ sở lý luận củg quan điềm toàn diện
Co sở lý luận của nguyên tắc toàn diện là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến - mộttrong hai nguyên lý co bản của phép duy vật biện chứng.Đây là một phạm trù của phépbiện chứng duy vật dùng đề chỉ sự quy định, tác động qua lại, sự chuyền hóa lẫn nhaugiữa các sự vật hiện tượng hay giữa các mặt của một sự vật hiện tượng trong thế giớikhách quan
b Các tính chất của mỗi liên hệ
- Tính khách quan; Mọi mối liên hệ của các sự vật hiện tượng là khách quan, là vốn có
của mọi sự vật hiện tượng Ngay cả những vật vô tri vô giác cũng đang ngày hàngngày, hàng giờ chịu sự tác động của các sự vật hiện tượng Khác nhau (như anh sáng,nhiệt độ, độ âm ) tự nhiên, dù muốn hay không, cũng luôn luôn bị tác động bởi các
sự vật hiện tượng khác Đó là tính khách quan của mối liên hệ
- Ngoài ra, mối liên hệ vốn có tính phổ biến Tính phổ biến của mối liên hệ thề hiện;+ Thứ nhất, bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng liên hệ với sự vật hiện tượng khác,không có sự vật hiện tượng nào nằm ngoài mối liên hệ Trong thời đại ngày nay không
có một quốc gia nào không có quan hệ, liên hệ với các quốc gia khác về mọi mặt củađời sống xã hội và ngay cả Việt Nam ta khi tham gia tích cực vào các tổ chức nhưASEAN, hay sắp tới đây là WTO cũng không ngoài mục đích là quan hệ, liên hệ, giaolưu với nhiều nước trên thế giới
+ Thứ hai, mối liên hệ biều hiện dưới những hình thức riêng biệt cụ thề tùy theo điềukiện nhất định Song, dù dưới hình thức nào chúng cũng chỉ là biều hiện của mối liên
hệ phổ biến nhất, chung nhất
Ví dụ 1: khi phân tích bất cứ một đối tượng nào, chúng ta cũng cần vận dụng lý thuyết
hệ thống, tức là; xem xét nó được cấu thành nên từ những yếu tố, bộ phận nào vớinhững mối quan hệ ràng buộc và tưong tác nào, từ đó có thề phát hiện ra thuộc tính
Trang 8chung của hệ thống vốn không có ở mổi yếu tố (thuộc tính “trời”); mặt khác, cũng cần phải xem xét sự vật ấy trong tính mở của nó, tức là xem xét nó trong mối quan hệ với các hệ thống khác, với các yếu tố tạo thành môi truờng vận động, phát triền của nó
Vỉ dụ 2: Khi bạn nhận xét về một nguời nào đó thì không thề có cái nhìn phiến diện ở
vẻ bên ngoài cần chú ý đến các yếu tố khác nhu bản chất con nguời, các mối quan hệcủa nguời này với nguời khác, cách cu xử cũng nhu việc làm trong quá khứ và hiệntại chỉ khi hiều hết về nguời đó bạn mới có thề đua ra các nhận xét
1.2 Ý NGHĨA VTỆC ỨNG DỤNG QUAN DTỂM TOÀN DTỆN TRONG ĐỜT SÓNG
Từ việc nghiên cứu nguyên lý về mối liên hệ của các sự vật, hiện tuợng chúng ta rút raquan điềm toàn diện trong việc nhận thức, xem xét các sự vật hiện tuợng cũng nhutrong hoạt động thực tiễn
về mặt nhận thức, khi nghiên cứu sự vật, hiện tuợng phải đặt nó trong mối liên hệ tácđộng qua lại với những sự vật, hiện tuợng khác và cân phải phát hiện ra những mốiliên hệ giữa các bộ phận, yếu tố, các thuộc tính, các giai đoạn khác nhau của bản thân
sự vật Lênin đã khẳng định: "Muốn thực sự hiều đuợc sự vật, cần phải nhìn bao quát
và nghiên cứu tất cả các mặt của mối liên hệ và quan hệ của sự vật đó" Đề nhận thứcđúng đuợc sự vật, hiện tuợng cần phải xem xét nó trong mối liên hệ với nhu cầu thựctiễn, ứng với mổi thời kỵ, giai đoạn, thế hệ thì con nguời bao giờ cũng chỉ phản ánhđuợc sốTuợng hữu hạn các mối liên hệ Vì vậy tri thức về các sự vật, hiện tuỡng chỉ làtuong đối, không đầy đủ và cần phải đuợc hỏi chúng ta phải phát hiện ra không chỉ làmối liên hệ của nó mà còn phải biết xác định phân loại tính chất, vai trò, vị trí của mổiloại liên hệ đối với sự phát triền của sự vật cần chống cả lại khuynh huớng sai lầmphiến diện một chiều, cũng nhu đánh giá ngang bằng vị trí của các loại quan hệ
về mặt thực tiễn, quan điềm toàn diện đòi hỏi đề cải tạo sự vật, hiện tuợng cần làmthay đổi mối liên hệ bên trong của sự vật, hiện tuợng cũng nhu mối liên hệ giữa sự vật,hiện tuợng đó với sự vật, hiện tuợng khác Muốn vậy, cần phải xác định, sử dụng đồng
Trang 9bộ các phương pháp, các biện pháp, phương tiện đề giải quyết sự vật Mặt khác, quan điềm toàn diện đòi hỏi trong hoạt động thực tiễn cần phải kết hợp chính sách dàn đều
và chính sách có trọng tâm, trọng điềm.Vừa chú ý giải quyết về mặt tổng thề vừa biết lựa chọn những vấn đề trọng tâm đề tập trung giải quyết dứt điềm tạo đà cho việc giải quyết những vấn đề khác Trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới của cách mạng Việt Nam hiện nay, nếu không phân tích toàn diện những mối liên hệ, tác động sẽ không đánh giá đúng tình hình nhiệm vụ cụ thề của đất nước trong từng giai đoạn cụ thề và do vậy không đánh giá hết những khó khăn, những thuận lợi trong việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng đất nước theo mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Nó góp phần chỉ đạo, định hướng các hoạt động nhận thức, hoạt động thực tiễn và cảitạo bản thân Chúng ta phải biết cách vận dụng thế nào là tốt nhất, đúng nhất trongtừng không gian, thời gian cụ thề
II QUAN DIÊM PHẤT TRIỂN
Phảt triền và mối liên hệ phổ biến là hai nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy
vật, nhưng chúng không tách rời nhau Đề nhận thức được bản chất và động lực phát
triền của thế giới, V I Lê-nin yêu cầu; “Phải liên hệ, nối liền, kết hợp nguyên tắc
chung về sự phát triền với nguyên tắc chung về sự thống nhất của thế giới, của giới tựnhiên, của vận động, của vật chất ”(1) Sự thống nhất này thề hiện “ở tính vật chấtcủa nó, và tính vật chất này được chứng minh không phải bằng vài ba lời lẽ khéo léocủa kẻ làm trò ảo thuật, mà bằng một sự phát triền lâu dài và khó khăn của triết học vàkhoa học tự nhiên”(2) Một trong những biều hiện của “tính vật chất” của thế giới là
mối quan hệ hữu cơ của con người và xã hội với giới tự nhiên cùng những quy luật
khảch quan chi phối, như các mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan
hệ sản xuất, kinh tế và chính trị, dân tộc và thời đại
2.1 NỘI DUNG VÀ Cơ SỞ LÝ LUẬN CÙA QUAN ĐIỂM PHẤT TRIỂN
a Khái niêm phát triền
Trang 10Trong lịch sử triết học, quan điềm siêu hình xem sự phát triền chỉ là sự tăng, giảmthuần túy về luợng, không có sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tuợng; đồng thời, nócũng xem sự phát triền là quá trình tiến lên liên tục, không trải qua những buớc quanh
co phức tạp
Đọi lập với quan điềm siêu hình, trong phép biện chứng khái niệm phát triền dụng đềchỉ quá trình vận động của sự vật, hiệnTượng theo’ Khuynh hUớng đi lên: từ trinn độthấp đến trình độ cao, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn Nhu vậy, khái niệm pháttriền không đồng nhất với khái niệm "vận động" (biến đổi) nói chung; đó không phải
là sự biến đổi tăng lên hay giảm đi đơn thuần về luợng hay sự biến đổi tuần hoàn lặp
đi lặp lại ở chất cũ mà là sự biến đổi về chất theo huớng ngày càng hoàn thiện của sựvật ở những trình độ ngày càng cao hơn
Phát triền cũng là quá trình phát sinh và giải quyết mâu thuẫn khách quan vốn có của
sự vật, hiện tuợng; là quá trình thống nhất giữa phủ định các nhân tố tiêu cực và kếthừa, nâng cao nhân tố tích cực từ sự vật, hiện tuợng cũ trong hình thái của sự vật, hiệntuợng mới
Tính phổ biến của sự phát triền đuợc thề hiện ở các quá trình phát triền diễn ra trongmọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tu duy; trong tất cả mọi sự vật, hiện tuợng và trongmọi quá trình, mọi giai đoạn của sự vật, hiện tuợng đó Trong mỗi quá trình biến đổi
đã có thề bao hàm khả năng dẫn đến sự ra đời của cái mới, phù hợp với quy luật kháchquan
Trang 11Tính đa dạng, phong phú của sự phát triền được thề hiện ở chổ; phát triền là khuynhhướng chung của mọi sự vật hiện tượng, song mổi sự vật, mổi hiện tượng, mổi lĩnhvực hiện thực lại có quá trình phát triền không hoàn toàn giống nhau Tồn tại ở nhữngkhông gian và thời gian khác nhau sự vật, hiện tượng phát triền sẽ khác nhau Đồngthời, trong quá trình phát triền của mình, sự vật, hiện tượng còn chịu nhiều sự tác độngcủa các sự vật, hiện tượng hay quá trình khác, của rất nhiều yếu tố và điều kiện lịch sử,
cụ thề Sự tác động đó có thề làm thay đổi chiều hướng phát triền của sự vật, hiệntượng, thậm chí có thề làm cho sự vật, hiện tượng thụt lùi tạm thời, có thề dẫn tới sựphát triền về mặt này và thoái hóa ở mặt khác Đó đều là những biều hiện của tínhphong phú, đa dạng của các quá trình phát triền
Theo quan điềm phát triền, đề nhận thức và giải quyết bất cứ vấn đề gì trong thực tiễn,một mặt, cần phải đặt sự vật, hiện tượng theo khuynh hướng đi lên của nó; mặt khác,con đường của sự phát triền lại là một quá trình biện chứng, bao hàm tính thuậnnghịch, đầy mâu thuẫn, vì vậy, đòi hoi phải nhận thức được tính quanh co, phức tạpcủa sự vật, hiện tượng trong quá trình phát triền của nó, tức là cần phải có quan điềmlịch sử - cụ thề trong nhận thức và giải quyết các vấn đề của thực tiễn, phù hợp vớitính chất phong phú, đa dạng, phức tạp của nó
Như vậy, với tư cách là khoa học về mối liên hệ phổ biến và sự phát triền, phép biệnchứng duy vật của chủ nghĩa Mác - Lênin giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trongnhận thức và thực tiễn Khẳng định vai trò đó của phép biện chứng duy vật,Ph.Ăngghen viết; " Phép biện chứng là phương pháp mà điều căn bản là nó xem xétnhững sự vật và những phản ánh của chúng trong tư tưởng trong mối liên hệ qua lại
Trang 12lẫn nhau của chúng, trong sự ràng buộc, sự vận động, sự phát sinh và sự tiêu vong của chúng!' V.I.Lênin cũng cho rằng: "Phép biện chứng đòi hỏi nguời ta phải chú ý đen tất cả các mặt của những mối quan hệ trong sự phát triền cụ thề của những mối quan
V.I.Lênin đánh giá cao thành quả phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác, và coi
đó chính là "học thuyết về sự phát triền, duới hình thức hoàn bị nhất, sâu sắc nhất vàkhông phiến diện, học thuyết về tính tuong đối của nhận thức của con nguời, nhậnthức này phản ánh vật chất luôn luôn phát triền không ngừng"(l)
C,Mác, cho rặng, vấn đề cốt lội, có, ý nghĩa chi phối của ,sự phát triền, đó ,là sự phát
2.2 Ý NGHĨA VĨỆC ỨNG DỤNG QUAN ĐĨÊM PHẤT TRĨÊN TRONG DỜI SÓNG
Phát triền là cuộc đấu tranh giữa các mặt đối lập, là quá trình giải quyết mâu thuẫn của
sự vật Đó là quá trình cái cũ, cái lạc hậu sẽ đuợc thay thế bằng cái mới, cái tiến bộthông qua con đuờng phủ định biện chứng, tạo ra khuynh huớng phát triền tất yếungày một tiến bộ và hoàn thiện hon
Cái cũ, cái lạc hậu này không chỉ nằm ở phuong diện vật chất - kinh tế, tức lực luợngsản xuất và quan hệ sản xuất cũ, đề cuối cùng phải xóa bỏ xiềng xích đề tạo ra sự pháttriền xã hội, mà còn nằm ở phuong diện chính trị, tức là giai cấp bóc lột, mà giai cấp
Trang 13vô sản có khả năng và sứ mệnh lãnh đạo cuộc cách mạng xã hội trong cuộc cách mạng chính trị, tạo ra sự phát triền về chất.
Buớc nhảy vọt đó chính là khi giai cấp vô sản đã "tự mình trở thành dân tộc", thànhmột giai cấp thống trị, thiết lập một thề chế chính trị xã hội mới, xây dựng một nhànuớc pháp quyền thật sự của dân, do dân, vì dân, là công cụ sắc bén đảm bảo quyền tự
do, dân chủ cho nguời dân, xây dựng đất nuớc phát triền theo quy luật, chống lạinhững cản lực trên con đuờng phát triền
Trong xã hội loài nguời (khi không còn sự tha hóa lao động và tha hóa bản chất nguời)thì con nguời muốn tồn tại và phát triền phải đủ hai điều kiện, đó là đời sống vật chất
và đời sống tinh thần Muốn có đời sống vật chất phải lấy kinh tế làm nền tảng Muốn
có đời sống tinh thần, phải lấy văn hóa làm nền tảng Mặt khác, kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội luôn luôn có quan hệ mật thiết với nhau, lấy con nguời làm mục tiêu vàđộng lực
C.Mác cho rằng: "Sự phát triền về mặt chính trị, pháp luật, triết học, tôn giáo, văn học,nghệ thuật, v v là dựa trên sự phát triền kinh tế Nhung tất cả những sự phát triền đóđều tác động lẫn nhau và cũng tác động đến co sở kinh tế Hoàn toàn không phải điềukiện kinh tế là nguyên nhân duy nhất chủ động, còn mọi thứ khác chỉ có tác dụng thụđộng"(3) Từ mối quan hệ đó, xét đến cùng thì sự phát triền của văn hóa mới là sự pháttriền của xã hội Và sự thăng hoa của văn hóa là đỉnh cao nhất của sự phát triền ĐâycủanMácphuong diện văn hóa - xã hội (theo nghĩa rộng) trong triết lý phát triền xã hội
Phát triền bao giờ cũng xuất phát từ thực tế Phát triền từ thấp đến cao, từ ít đến nhiều,
từ yếu đến mạnh, bao hàm trong đó một số giai đoạn phát triền có cả đuờng cong,đuờng dích dắc, vừa liên tục bị đứt đoạn, vừa có tính phổ biến vừa mang tính đặc thù
Đó là một quá trình tích lũy và chuyền hóa không ngừng giữa luợng và chất, thông qua
sự đấu tranh giữa các mặt đối lập theo con đuờng phủ định của phủ định Nó bao hàm
cả những buớc tiệm tiến và cả những buớc nhảy vọt
Trang 14cần có nhận thức đúng đắn, phân biệt giữa phương tiện, những nấc thang và tiêuchuẩn của sự phát triền Không thề phủ nhận vai trò của lực lượng sản xuất Bởi vì,như Các Mác đã nói, đại ý: Nhờ có được những lực lượng sản xuất mới, loài ngườithay đổi phương thức sản xuất của mình Cái cối xay quay bằng tay đưa lại xã hội cólãnh chúa, cái cối xay chạy bằng hơi nước đưa lại xã hội có nhà tư bản đại côngnghiệp".
Tóm lại, "những thời đại kinh tế khác nhau không phải ở chỗ chúng sản xuất ra cái gì
mà là ở chỗ chúng sản xuất bằng cách nào, với những tư liệu lao động nào"(4) Sảnxuất bằng cách nào - bằng máy hơi nước, điều mà Mác và Ăng-ghen nói, hay như saunày V.I Lê-nin nói đến đại công nghiệp, tức là xét về mặt tình hình lực lượng sảnxuất, gắn rất chặt với toàn bộ sự phát triền xã hội Nhưng đó là cơ sở khách quan, khoahọc đánh giá sự phát triền của từng giai đoạn lịch sử
Cũng như vậy, yếu tố con người, lực lượng sản xuất quan trọng nhất; năng suất laođộng đều liên quan đến sự phát triền xã hội, nhưng đó chưa phải là tiêu chuẩn của sựphát triền Phải chăng, khoa học công nghệ, tăng trưởng GDP, sự giàu có, ngay cả luậtpháp là tiêu chuẩn, mục đích của phát triền? Phải coi đó chỉ là những nấc thang tiếnđến mục đích của sự phát triền Còn chất lượng dân sinh, hạnh phúc mới là tiêu chuẩn,mục đích của sự phát triền
Quan niệm về phát triền xã hội của các quốc gia có một quá trình điều chỉnh và pháttriền trongnhận thức Trong Jhố hỷr50ktừ thập kỷnTP ThởTvềMớc, pháLtriền ,cẺa cácquốc gia đặt trọng tâm vào kinh tế.-Từ thập kỹ^o, 90, UNESCO đe ra thập ky văn hóa
đề khẳng định phát triền không thề chỉ dựa vào kinh tế, mà văn hóa đóng vai trò chủđạo, vừa là mục tiêu vừa là động lực của phát triền
Giờ đây, loài người quan tâm nhiều tới hạnh phúc Nghiên cứu kỹ học thuyết mác-xít,chúng ta có thề nhận ra rằng, từ chủ nghĩa Mác đến học thuyết Mác- Lê-nin, các ông
có một quan niệm khá toàn diện, hoàn chỉnh và đúng đắn về phát triền xã hội Chủnghĩa nhân đạo hiện thực của các ông lấy sự giải phóng con người thoát khỏi mọi sự
Trang 15nô dịch, tha hóa, nâng cao năng lực, phẩm giá, hạnh phúc và sự phát triền toàn diện của con người làm mục tiêu cho thấy vẫn rất phù hợp với thời đại ngày nay.
Trong công cuộc đổi mới, Đảng ta, nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước theo conđường xã hội chủ nghĩa trên nen tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, lý tưởng của Đảng và dântộc ta Đảng rất quan tâm tới khoa học công nghệ, tăng trưởng kinh tế, sự giàu có, nhànước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, năng suất lao động, v.v
Nhưng tất cả những điều đó chỉ là phưong tiện và nấc thang cho chất lượng dân sinh
và hạnh phúc của con người - mục tiêu cao nhất của sự phát triền trong đường lốichính sách của Đảng
Trong lịch sử triết học, quan điềm siêu hình xem sự phát triền chỉ là sự tăng, giảmthuần túy về lượng, không có sự thay đổi về chất của sự vật, hiện tượng; đồng thời, nócũng xem sự phát triền là quá trình tiến lên liên tục, không trải qua những bước quanh
co phức tạp
B VẶN DỤNG QUAN ĐĨÊM TOÀN DĨỆN VÀ QUAN ĐĨÊM PHẤT TRĨÊN TRONG CUỘC CHĨÉN ĐẤU CHÓNG ĐẠT DỊCH COVĨD-19 Ở NƯỚC TA:
1 TÔNG QUAN TĨNH HĨNH DỊCH BỆNH Ở VIỆT NAM
Diễn biếnjđạidịch copiD-19 tại Việt Namđược chia làm/ Igãnđoạnưrong đógaiđoạn đầu ghi nhận ca mắc COVID-19 đầu tiên vào ngày 23/1/2020, sau đó tiếp tục ghinhận các trường hợp mắc mới là người trở về từ thành phố Vũ Hán, Trung Quốc;người nhập cảnh vào Việt Nam, người trở về từ các khu vực, quốc gia đang có dịchnhư tại châu Âu và Mỹ
Giai đoạn 2 được ghi nhận từ cuối tháng 7/2020 đến nay (sau 99 ngày không ghi nhậntrường hợp lây nhiễm mới trong cộng đồng) với các trường hợp mắc mới tại Đà Nang
và 14 tỉnh, thành phố khác
Trang 16Giai đoạn 3 bắt đầu từ 25/1/2021 đến nay với các ca bệnh được ghi nhận tại tỉnh HảiDương và 12 tỉnh, thành phố khác.
Tính đến nay, cả nước ghi nhận ghi nhận tổng cộng 2.560 trường hợp mắc COVID-19,trong đó có 1.564 trường hợp lây nhiễm trong nước (61,1%)
Trong số các trường hợp mắc COVID-19 được ghi nhận, đã có 2.186 trường hợp đượcđiều trị khỏi (85,4%), hiện còn 339 đang được điều trị (13,2%) và 35 trường hợp tửvong (1,4%)
Trong hơn một năm qua, tất cả các lĩnh vực kinh tế-xã hội của Việt Nam đều bị tácđộng và ảnh hưởng nghiêm trọng, các chuỗi cung ứng và lưu chuyền thương mại bịgián đoạn, các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ bị đình trệ tác động trực tiếpđến các ngành xuất, nhập khẩu, hàng không, du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống, y tế,giáo dục, lao động, việc làm; nhiều doanh nghiệp phá sản, giải thề, tạm dừng hoạtđộng, thu hẹp quy mô
Ngay khi dịch COVID-19 xuất hiện, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trịViệt Nam đã vào cuộc chống dịch khẩn trương và quyết liệt
Với sự chỉ đạo kịp thời, đúng đắn của Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia và Bộ Y tế;
các Bộ, ban, ngành, các địa phương luôn sẵn sàng, chủ động vào cuộc mạnh mẽ, triềnkhai quyết liệt các biện pháp phòng chống dịch ở mức cao nhất
Cùng với sự đồng lòng, đoàn kết, chia sẻ của toàn dân, sự nỗ lực, bền bỉ của toàn quân,công tác phòng, chống dịch đã đạt kết quả tốt Việt Nam đã kiềm soát thành côngnhiều đợt bùng phát dịch bệnh, được thế giới đánh giá cao mô hình phòng chống dịchCOVID-19 hiệu quả với chi phí thấp
Chính phủ cũng đã có nhiều chính sách kịp thời, từng bước hỗ trợ doanh nghiệp vàngười dân vượt qua khó khăn của đại dịch COVID-19 Việt Nam trở thành điềm sáng
Trang 17trong thực hiện mục tiêu kép vừa phòng, chống dịch bệnh và vừa phát triền kinh tế-xã hội.
Quyết liệt chỗng dịch như "chỗng giặc"
Trong giai đoạn 1, Chính phủ đã chỉ đạo áp dụng các biện pháp ở mức cao hơn, sớm
hơn so với khuyến cáo của WHO Việt Nam áp dụng các biện pháp ngăn chặn nguồnbệnh xâm nhập, cách ly tập trung, khoanh vùng dập dịch, được WHO và nhiều nướccông nhận là biện pháp đúng đắn, hiệu quả
Việt Nam cũng là quốc gia đầu tiên áp dụng biện pháp bắt buộc khai báo y tế đối vớingười nhập cảnh, yêu cầu tổ chức cách ly tập trung với các trường hợp đi về từ vùng
có dịch và sau đó áp dụng cách ly tập trung đối với tất cả các trường hợp nhập cảnh
Đặc biệt, ngay từ đầu, Chính phủ đã huy động lực lượng quân đội thực hiện các nhiệm
vụ như cách ly tập trung, kiềm soát nhập cảnh trên các tuyến biên giới Các lực lượng
y tế, khoa học công nghệ cũng nhanh chóng vào cuộc và sớm thành công trong nghiêncứu phân lập virus, chế tạo KIT thử, xây dựng liệu pháp điều trị
Trong đợt dịch thứ 1 của giai đoạn 1, với diễn biến dịch phức tạp tại xã Sơn Lôi, tỉnhVĩnh Phúc đã quyết định khoanh vùng cách ly toàn bộ xã Sơn Lôi trong vòng 21 ngày(với khoảng 10.600 dân từ ngày 12/2/2020 đến 04/3/2020)
Trong đợt dịch 2 của giai đoạn 1, ngay khi dịch xuất hiện tại Hàn Quốc, Việt Namcũng đã có dự báo chính xác và lường trước và dự báo khả năng dịch xâm nhập từnhiều quốc gia, vùng lãnh thổ có giao thương, giao lưu lớn với nước ta như các nướcchâu Âu, châu Á, Hoa Kỳ, các nước ASEAN
Trước diễn biến phức tạp của tình hình dịch bệnh, từ 1/4/2020 cả nước đã thực hiệngiãn cách xã hội theo Chỉ thị 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ Đây là quyết địnhrất mạnh mẽ, đúng đắn và kịp thời giúp hạn chế được sự lây lan ra cộng đồng
Trang 18Trong giai đoạn này, Việt Nam đã áp dụng thực hiện truy vết các trường hợp có nguy
co mắc bệnh, đây là biện pháp được nhiều quốc gia đánh giá cao và học tập, thực tếmột số nước có trình độ công nghệ cao đã áp dụng biện pháp này đạt hiệu quả rất cao
Việt Nam cũng tiếp tục đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu và ứng dụng công nghệ thôngtin bao gồm tự chủ việc sản xuất KIT thử, hoàn chỉnh phác đồ điều trị, kết nối khámchữa bệnh từ xa các co sở y tế trong điều trị COVID-19 và nhiều ứng dụng công nghệthông tin trong phòng chống dịch được ra mắt
Trước yêu cầu tiếp tục duy trì các hoạt động kinh tế, thưong mại, hội nhập, không thề
áp dụng các biện pháp cực đoan như dừng hoạt động nhập cảnh, dừng hoạt động bayquốc tế , Việt Nam đã bắt đầu tổ chức thực hiện các chuyến bay giải cứu đưa côngdân về nước và đưa nhà đầu tư, doanh nghiệp, chuyên gia, lao động tay nghề cao nhậpcảnh vào làm việc tại Việt Nam
Việt Nam cũng tích cực thúc đẩy tạo lập trạng thái bình thường mới, thực hiện “mụctiêu kép,” duy trì sự liên tục của các hoạt động kinh tế, hỗ trợ thiết thực cho người laođộng mất việc, giảm sâu thu nhập và hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất kinh doanh
Ngay cả khi thực hiện giãn cách xã hội vẫn có biện pháp bảo đảm tiếp tục các hoạtđộng sản xuất kinh doanh, đầu tư, xuất nhập khẩu
Trong giai đoạn này, Việt Nam đã có 99 ngày liên tục không ghi nhận ca mắc mớitrong cộng đồng; đồng thời điều trị khỏi hầu hết các bệnh nhân, kề cả các bệnh nhânnặng, không đề xảy ra trường hợp tử vong
Trong giai đoạn 2, dịch diễn biến nhanh, khả năng lây lan rộng và nguy co tử vong
cao do xuất hiện các ổ dịch tại khoa điều trị bệnh nhân nặng trong bệnh viện
Tuy nhiên, các biện pháp ứng phó được thực hiện nhanh, quyết liệt, đồng bộ; Bộ Y tế
đã thiết lập Bộ phần thường trực đặc biệt “Sở chỉ huy tiền phưong, và huy động các