TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂNKhoa lý luận chính trị CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI Phân tích vai trò lãnh đạo của Đảng trong Cách mạng: tháng 8 năm 1945.. Nêu quan điểm của chủ nghĩa Mác- L
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
Khoa lý luận chính trị
CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ TÀI Phân tích vai trò lãnh đạo của Đảng trong Cách mạng:
tháng 8 năm 1945 Em hãy nêu nhận thức của mình về vai trò lãnh đạo của ĐCSVN đối với Cách mạng VN trong giai đoạn hiện nay.
Họ và tên SV: Lê Thùy Dương
Lớp : Bất động sản 62A
Mã SV :11203923 Giáo viên hướng dẫn : TS Nguyễn Hữu Công
HÀ NỘI -2021
Trang 3Mục Lục
I LỜI MỞ ĐẦU 4
II CHỦ ĐỀ CHÍNH 4
A Quan điểm chủ nghĩa Mác Lê Nin và HCM về vai trò lãnh đạo của ĐCS đối với thắng lợi của Cách mạng 4 B Sự lãnh đạo của Đảng trong CM tháng 8 năm 1945 6
1 Bối cảnh lịch sử giai đoạn 1939- 1945 6
2 Lãnh đạo về mặt đường lối 7
3 Lãnh đạo về tổ chức thực hiện 7
C Nhận thức của bản thân về vai trò lãnh đạo của ĐCSVN đối với CMVN trong giai đoạn hiện nay 11
1 Nêu bối cảnh lịch sử của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 11
2 Trách nhiệm của bản thân trong việc đấu tranh chống lại các quan điểm nhận thức sai trái, xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của ĐCSVN đối với CMVN hiện nay 14
3 Khẳng định sự cần thiết phải có sự lãnh đạo của Đảng đối với CMVN trong gia đoạn hiện nay 15
III Lời kết 15
Tài liệu tham khảo 16
Trang 4I. LỜI MỞ ĐẦU
Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là một trong những môn học lý luận chính trị có ý nghĩa hết sức to lớn trong việc giáo dục chính trị tư tưởng cho học viên, hình thành ở họ nhận thức và hành động cách mạng, đáp ứng mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ vừa hồng vừa chuyên, phục vụ cho yêu cầu xâydựng và phát triển đất nước Nghiên cứu lịch sử Đảng tức là nghiên cứu quá trình Đảng ta vận dụng chủ nghĩa Mác-LêNin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam để định ra đường lối, chính sách và phương pháp cách mạng qua các giai đoạn và các thời kỳ; tuyên truyền, vận động và
tổ chức quần chúng, đưa quần chúng ra đấu tranh thực hiện đường lối, chính sách đó bằng những phương pháp thích hợp, tùy theo phong trào lên hay là xuống Sự nghiệp của Đảng ta thật là vĩ đại Chúng ta có quyền tự hào về Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng của Bác Hồ Việc nghiên cứu lịch sử Đảng có ý nghĩa to lớn về lý luận cũng như về thực tiễn vì vậy ta sẽ đi tìm hiểu, tích vai trò lãnh đạo của Đảng trong Cách mạng tháng 8 năm 1945 Từ đó nhận thức được vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam đối với Cách mạng VN trong giai đoạn hiện nay
II. CHỦ ĐỀ CHÍNH
A Quan điểm chủ nghĩa Mác Lê Nin và HCM về vai trò lãnh đạo của ĐCS đối với thắng lợi của Cách mạng
1 Nêu quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lê Nin
Theo Lê-nin, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản giữ vai trò quyết định toàn
bộ quá trình phát triển, chiến đấu, chiến thắng của quân đội vô sản, do vậy Người hết sức quan tâm xây dựng, củng cố, phát triển, phát huy hiệu lực của bộ máy đảng trong lực lượng vũ trang, tăng cường các đảng viên cộng sản ở các đơn vị Trong toàn bộ hoạt động của Đảng Cộng sản, công tác tổ chức và công tác tư tưởng của Đảng trong quân đội là một điều kiện bảo đảm cho quân đội tác chiến thắng lợi Thông qua các chính ủy, các cơ quan chính trị và các chi bộ đảng, Đảng đã củng cố kỷ luật trong quân đội, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ giác ngộ về chính trị, động viên cán bộ, chiến sĩ Hồng quân hăng hái lập công Lê-nin nói: “ ở đâu kỷ luật giữ nước được giữ vững nhất, ở đâu mà công tác chính trị trong quân đội, công tác của các ủy viên chính trị làm được chu đáo nhất, thì ở đấy không hề có tình trạng lỏng lẻo trong quân đội; quân đội đó giữ được trật tự tốt hơn và tinh thần của họ cũng cao hơn; ở đấy cũng thu được nhiều thắng lợi hơn” Nhận thức sâu sắc vai trò lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng quân đội về chính trị, ngay từ tháng 10/1917, các tổ chức đảng bước đầu được xác lập trong một số đơn vị Hồng quân Liên Xô Đến tháng 4/1918,
Trang 5hệ thống tổ chức đảng, cơ quan chính trị được thiết lập và thực hiện thống nhất trong Hồng quân, làm nòng cốt xây dựng Hồng quân vững mạnh về chính trị Không những vậy, thông qua các tổ chức đảng và các cơ quan chính trị, Đảng
đã giáo dục chủ nghĩa yêu nước nồng nàn của người Xô-viết cho các chiến sĩ quân đội, củng cố lập trường tư tưởng chính trị cao cho mọi cán bộ, chiến sĩ Hồng quân Nhờ làm tốt công tác xây dựng quân đội về chính trị, trong suốt thời gian quân đội Xô-viết tiến hành xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những phẩm chất tinh thần tốt đẹp của Hồng quân Liên Xô đã được củng cố vững chắc Đó
là sự kiên định, lòng quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, gian khổ, tinh thần dũng cảm, bình tĩnh, hy sinh quên mình, tinh thần hăng say, kỷ luật tự giác, ý chí quyết thắng quân thù Nhiều chuyên gia quân sự tư sản đều phải thừa nhận
uy lực chiến đấu mạnh và tinh thần chiến đấu cao của Quân đội Xô-viết Uy lực và tinh thần đó do hậu phương đất nước Xô-viết và toàn bộ hệ thống công tác Đảng, công tác chính trị xây dựng nên
2 Quan điểm của Chủ Tịch Hồ Chí Minh
Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò lãnh đạo nhân dân Việt Nam cùng một lúc vừa làm tư sản cách mạng, vừa làm dân tộc cách mạng và làm giai cấp cách mạng Đây là đặc điểm lớn nhất của cách mạng vô sản ở Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo và cũng là một đặc điểm của sứ mệnh lịch sử của Đảng đối với giai cấp và dân tộc Việt Nam Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ trong Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt và Lời kêu gọi của Đảng khi Đảng mới thành lập, đó là: "Chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng (révolution démocratique bourgeoise) và thổ địa cách mạng (révolution agratire) để đi tới xã hội cộng sản"; " Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến"; Làm cho nước Việt Nam được độc lập; Giải phóng công nhân và nông dân thoát khỏi ách tư bản; Mở mang công nghiệp và nông nghiệp; Đem lại mọi quyền lợi tự do cho nhân dân" Trải qua gần
90 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã từng bước thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình 15 năm sau khi thành lập, Đảng ta đã lãnh đạo Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đánh đuổi đế quốc, thực dân, lật đổ chế độ phong kiến, lập ra nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam châu Á; mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam - kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội
Trang 6B Sự lãnh đạo của Đảng trong CM tháng 8 năm 1945
1 Bối cảnh lịch sử giai đoạn 1939- 1945
Trên thế giới, ngày 09/5/1945, phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh kết thúc ở châu Âu Ngày 08/8/1945, Hồng quân Liên Xô tiến công như vũ bão vào quân đội Nhật Ngày 14/8/1945, phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi phát xít Nhật đầu hàng, quân đội Anh và Tưởng sẽ vào Đông Dương để giải giáp quân đội Nhật Trong khi đó, thực dân Pháp dựa vào Đồng minh lăm le khôi phục địa vị thống trị của mình; đế quốc Mỹ đứng sau các thế lực này cũng sẵn sàng can thiệp vào Đông Dương Những phần tử phản động, ngoan
cố trong chính quyền tay sai Nhật đang âm mưu thay đổi chủ, chống lại cách mạng
Ở Việt Nam: Mâu thuẫn Nhật - Pháp gay gắt đến cực độ “hai con chó đế quốc không thể ăn chung một miếng mồi béo như Đông Dương”(1) Trước tình hình sớm muộn quân Đồng minh sẽ tiến vào Đông Dương, phát xít Nhật càng xúc tiến âm mưu diệt Pháp để trừ mối lo về sau Đêm 09/3/1945 phát xít Nhật làm cuộc đảo chính lật đổ Pháp độc chiếm Đông Dương, đúng như nhận định của Đảng ta
Tình hình cách mạng nước ta lúc này đang tiến dần tới cao trào tổng khởi nghĩa Từ ngày 15 đến ngày 20/4/1945, tịa làng Liễu Ngạn, tổng Hoàng Vân (Hiệp Hòa), Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ do đồng chí Trường Chinh, Tổng Bí thư của Đảng chủ trì, nhằm giải quyết cụ thể những vấn đề quân sự, chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền Hội nghị đã đặt ra nhiệm vụ quân sự lên trên tất cả các nhiệm vụ quan trọng và cần kíp trong lúc này Hội nghị quyết định xây dựng 7 chiến khu trong cả nước, Bắc Giang nằm trong chiến khu Hoàng Hoa Thám Nghị quyết của Hội nghị đã tác động mạnh đến phong trào cách mạng Bắc Giang
Trang 72 Lãnh đạo về mặt đường lối
Cách mạng Tháng Tám là thắng lợi của chủ nghĩa Mác-Lênin được vận dụng sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể của cách mạng Việt Nam; là thắng lợi của tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối cách mạng của Đảng ta gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, gắn sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; là sự thể nghiệm thành công đầu tiên chủ nghĩa Mác-Lênin tại một nước thuộc địa ở châu Á Đây còn là quá trình phát triển tất yếu của lịch sử dân tộc trải qua mấy nghìn năm phấn đấu, đỉnh cao của ý chí quật cường, sức mạnh cố kết cộng đồng, tầm cao trí tuệ của dân tộc hòa quyện với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với
xu thế của thời đại vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
3 Lãnh đạo về tổ chức thực hiện
Sự lãnh đạo của Ðảng trước hết ở sự bổ sung, phát triển hoàn chỉnh hệ thống các quan điểm về cách mạng giải phóng dân tộc; ở sự lựa chọn hình thức và phương pháp cách mạng phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể; ở sự tổ chức xây dựng lực lượng cách mạng, bao gồm lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang; ở
sự nhận thức tình thế và thời cơ cách mạng để đưa quần chúng vào hành động cách mạng; ở sự chỉ đạo kiên quyết, tập trung, thống nhất trong giờ phút có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi Ðể đưa cao trào giải phóng dân tộc (1939-1945) đến thắng lợi bằng cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám, có ba thời điểm lịch sử thể hiện bản lĩnh chính trị và năng lực lãnh đạo đặc biệt của Ðảng ta: đó là các hội nghị Trung ương từ cuối năm 1939 đến đầu năm 1941 phát triển hoàn chỉnh, sáng tạo đường lối giải phóng dân tộc; những quyết sách quan trọng cuối năm 1944 đầu năm 1945 thổi bùng lên cao trào kháng Nhật cứu nước; quyết định Tổng khởi nghĩa của Hội nghị Ðảng toàn quốc tháng 8-1945 Các Hội nghị Trung ương Ðảng (11-1939), (11-1940) và nhất là Hội nghị Trung ương tám (5-1941) đã đề ra những quan điểm và biện pháp cơ bản chỉ đạo cuộc cách mạng giải phóng dân tộc
Trang 8Một là, phải đặt nhiệm vụ chống đế quốc, giải phóng dân tộc lên hàng đầu Hội nghị Trung ương 11-1939 chủ trương "Phải đưa cao cây cờ dân tộc lên"
"Bước đường sinh tồn của các dân tộc Ðông Dương không có con đường nào khác hơn là đánh đổ đế quốc Pháp, chống tất cả ách ngoại xâm, vô luận da trắng hay da vàng để giành lấy giải phóng độc lập" Hội nghị Trung ương tám do Hồ Chí Minh chủ trì (5-1941) nhấn mạnh: "Nhiệm vụ giải phóng dân tộc, độc lập cho đất nước là một nhiệm vụ trước tiên của Ðảng ta" "Trong lúc này quyền lợi của
bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới quyền lợi giải phóng của toàn thể dân tộc" Hai là, động viên, tổ chức và đoàn kết lực lượng của toàn dân trong Mặt trận dân tộc thống nhất và lựa chọn hình thức tổ chức Mặt trận Việt Minh Nếu Hội nghị Trung ương chủ trương lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Ðông Dương thì Hội nghị Trung ương tháng 5-1941 chủ trương lập Mặt trận riêng của Việt Nam đó là Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) Tổ chức Mặt trận trong khuôn khổ dân tộc Việt Nam nhằm khơi dậy mạnh mẽ tinh thần dân tộc, yêu nước nhằm vào mục tiêu độc lập dân tộc Mặt trận được xây dựng hệ thống tổ chức chặt chẽ và bao gồm các đoàn thể cứu quốc Ðảng lãnh đạo Mặt trận bằng cách đưa quan điểm, chính sách vào các đoàn thể và hoạt động của Mặt trận và thông qua các đảng viên tham gia Mặt trận và đoàn thể
Ba là, Ðảng chú trọng xây dựng lực lượng vũ trang và căn cứ địa cách mạng Sau khởi nghĩa Bắc Sơn (27-9-1940), Ðảng chủ trương phát triển lực lượng vũ trang từ đội du kích Bắc Sơn, xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn - Vũ Nhai, xây dựng cứu quốc quân Ngày 28-1-1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh về nước và trực tiếp chỉ đạo xây dựng căn cứ địa cách mạng ở Cao Bằng Tại các căn cứ địa lực lượng chính trị của quần chúng tập hợp trong Mặt trận Việt Minh ngày càng phát triển rộng lớn Từ lực lượng chính trị đó phát triển lực lượng vũ trang Những vấn đề
về chính quyền, về kinh tế, xã hội cũng được đặt ra và thực hiện ở vùng căn cứ địa cách mạng
Trang 9Bốn là, Ðảng đặt nhiệm vụ khởi nghĩa vũ trang để giành độc lập, giành chính quyền là nhiệm vụ trung tâm Hội nghị Trung ương (11-1939) đã chủ trương: dự
bị những điều kiện bước tới bạo động làm cách mạng giải phóng dân tộc Hội nghị trung ương (5-1941) xác định: "Cuộc cách mạng Ðông Dương phải kết liễu bằng một cuộc khởi nghĩa võ trang" Phải chuẩn bị lực lượng sẵn sàng để có thể
"lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa từng phần trong từng địa phương cũng có thể giành sự thắng lợi mà mở đường cho một cuộc tổng khởi nghĩa to lớn"
Các hội nghị Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh còn phân tích tình hình chiến tranh thế giới, âm mưu thủ đoạn của thực dân Pháp, phát-xít Nhật và dự báo thời cơ, chỉ đạo xây dựng lực lượng về mọi mặt, chú trọng công tác xây dựng Ðảng để Ðảng có thể hoàn thành sứ mệnh lãnh đạo thành công cách mạng giải phóng dân tộc Năm 1944, tình hình thế giới có những chuyển biến mau lẹ, phong trào cách mạng trong nước đã phát triển mạnh mẽ, Ðảng và Mặt trận Việt Minh
đã chủ trương về sửa soạn khởi nghĩa và sắm võ khí đuổi thù chung Hồ Chí Minh trong thư gửi đồng bào toàn quốc 10-1944 đã chỉ rõ Cơ hội cho dân tộc ta, giải phóng chỉ ở trong một năm hoặc một năm rưỡi nữa Thời gian rất gấp Ta phải làm nhanh Người chỉ thị thành lập đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (22-12-1944) Ngày 9-3-1945 phát-xít Nhật đã làm đảo chính gạt bỏ thực dân Pháp để độc chiếm Ðông Dương Thường vụ Trung ương Ðảng đã kịp thời ra bản chỉ thị lịch sử: Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta (12-3-1945) Chỉ thị nêu rõ kẻ thù của cách mạng là phát-xít Nhật, vì vậy khẩu hiệu là Ðánh đuổi phát-xít Nhật Ðảng đã phát động cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ để làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa Ðây là thời kỳ tiền khởi nghĩa, phải thay đổi mọi hình thức tuyên truyền, cổ động, tổ chức và đấu tranh cho phù hợp Sẵn sàng chuyển sang tổng khởi nghĩa Chỉ thị của Trung ương cũng phân tích thời cơ cách mạng và cho rằng những cơ hội tốt đang giúp cho những điều kiện khởi nghĩa mau chín muồi Những điều kiện thuận lợi đó là: Chính trị khủng hoảng, kẻ thù
Trang 10hoang mang không rảnh tay đối phó với cách mạng; nạn đói ghê gớm làm cho quần chúng căm ghét quân cướp nước; chiến tranh thế giới đến giai đoạn quyết liệt; Ðồng minh sẽ đổ bộ vào Ðông Dương để đánh Nhật Ðó là sự vận dụng tư tưởng của Mác và Lê-nin về khởi nghĩa vũ trang phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam Những điều kiện để khởi nghĩa mà chỉ thị của Trung ương nêu ra đã là định hướng quan trọng để các đảng bộ địa phương chủ động phát động và lãnh đạo khởi nghĩa Bản Chỉ thị còn chủ trương phá kho thóc gạo của đế quốc để cứu đói, lập Ủy ban quân sự cách mạng và xây dựng chính quyền (các Ủy ban dân tộc giải phóng và Ủy ban nhân dân cách mạng)
Dưới sự lãnh đạo của Ðảng, cao trào cách mạng phát triển mạnh mẽ Theo tư tưởng của Ðề cương văn hóa 1943 của Ðảng, tổ chức văn hóa cứu quốc đã tập hợp đông đảo các nhà văn hóa vào trận tuyến đấu tranh cách mạng của dân tộc Tháng 5-1945, Hồ Chí Minh từ Cao Bằng chuyển về Tuyên Quang Tại Tân Trào (Tuyên Quang) đã diễn ra Hội nghị toàn quốc của Ðảng họp ngày 14 và
15-8-1945 Hội nghị của Ðảng họp ở thời điểm lịch sử phong trào cách mạng của toàn dân ta diễn ra sôi sục trong cả nước và phát-xít Nhật đầu hàng vô điều kiện (15-8) Ðảng ta nhận định "cơ hội rất tốt cho ta giành quyền độc lập đã tới" (6) Mục đích cuộc chiến đấu của ta giành quyền độc lập hoàn toàn Tiến hành cuộc tổng khởi nghĩa theo ba nguyên tắc: a) Tập trung -tập trung lực lượng vào những việc chính; b) Thống nhất - thống nhất về mọi phương diện quân sự, chính trị, hành động và chỉ huy; c) Kịp thời - kịp thời hành động, không bỏ lỡ thời cơ Khẩu hiệu đấu tranh của Ðảng là Phản đối xâm lược, hoàn toàn độc lập, chính quyền nhân dân Hội nghị Ðảng toàn quốc công bố mười chính sách của Việt Minh và nhấn mạnh chủ trương "Lập nên một nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa hoàn toàn độc lập" Lệnh khởi nghĩa (Quân lệnh số 1 của Ủy ban khởi nghĩa) được ban bố:
“Chúng ta phải hành động cho nhanh, với một tinh thần vô cùng quả cảm, vô cùng thận trọng!” Cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta Cũng ở thời điểm