Bài giảng Vật lí đại cương - Chương 3: Động lực học chất điểm

Bài giảng Vật lí đại cương - Chương 3: Động lực học chất điểm cung cấp cho học viên những kiến thức về khái niệm lực, 3 định luật Newton, một số lực đặc biệt, phân tích lực và phương pháp giải các bài toán tĩnh học và động lực học,... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

Phạm Đỗ Chung

Bộ môn Vật lí chất rắn – Điện tử Khoa Vật lí, ĐH Sư Phạm Hà Nội

136 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội

1 Khái niệm lực

2 3 định luật Newton

3 Một số lực đặc biệt

4 Phân tích lực và phương pháp giải các bài toán

tĩnh học và động lực học

5 Chuyển động tròn

a Vận tốc dài, vận tốc góc

b Gia tốc hướng tâm

c Lực hướng tâm

6 Định luật vạn vật hấp dẫn

7 Các định luật Kepler

• Tán sắc ánh sáng

• Kính viễn vọng phản xạ

• 3 định luật Newton

• Định luật vạn vật hấp dẫn

Sir Isaac Newton

• Sự tác động của A lên

B mạnh hay yếu được

đo bằng một đại lượng

gọi là lực.

• Lực là đại lượng

vector:

Ø Độ lớn

Ø Hướng

• Lực được đo bằng lực kế

• Lực tổng hợp (hợp lực) của nhiều lực được xác định theo

quy tắc cộng vector.

• Một vật không chịu tác

dụng của một lực tổng

hợp nào sẽ tiếp đứng yên

hoặc chuyển động thẳng

đều như cũ

• Nếu hợp lực tác dụng

lên một vật bằng không

thi có thể tìm được các

hệ quy chiếu trong đó vật

này không có gia tốc

Định luật thứ nhất của Newton

Khối lượng của một vật là một đặc trưng liên hệ

giữa lực tác dụng lên vật và gia tốc được tạo ra.

Tính chất của khối lượng:

• Đặc trưng cho mức quán tính của vật

• Độc lập với những vật xung quanh

• Không phụ thuộc vào phương pháp đo

• Là đại lượng vô hướng

Chú ý: khối lượng khác với trọng lượng

Định luật thứ nhất của Newton

• Nêu những ví dụ cho

định luật thứ nhất của

Newton.

Định luật thứ nhất của Newton

∑𝐹⃗ = 𝑚𝑎⃗

• ∑𝐹⃗ là hợp lực của mọi

ngoại lực tác dụng lên vật

nộilực

• Định luật thứ nhất của

Newton là một trường hợp riêng.

• 1 N=1kg.m/s 2

Định luật thứ hai của Newton

• Lực luôn xuất hiện thành từng cặp

• F12: lực vật 1 tác dụng lên vật 2

Định luật thứ ba của Newton

2 3 Định luật của Newton

• Fg: trọng lực (lực Trái đất tác dụng lên vật)

• Trọng lượng (W) là độ lớn của vector trong lực Fg

• n là lực pháp tuyến (luôn vuông góc với mặt bị ép)

• T: lực căng dây (luôn cùng phương với dây)

• Với dây không có khối lượng thì lực kéo hai đầu

dây có cùng độ lớn

Lực ma sát là lực xuất hiện khi có

sự tiếp xúc, và chuyển động

tương đối giữa hai bề mặt Lực

ma sát luôn ngược chiều với

chuyển động.

Lực ma sát nghỉ

Lực ma sát trượt

3 Một số lực đặc biệt

Fs = µsFn

F a

F s

F a

F k

F s

Fk = µkFn

F n

F g

F n

F g

F n

Lực đàn hồi:

𝐹⃗ = −𝑘∆𝑙⃗

𝑘 = 𝐸𝑆

𝑙

toán tĩnh học và động lực học

• Chỉ xét tới những lực tác dụng lên vật cần tìm gia

tốc

• Biểu diễn các lực trên cùng một gốc để tìm hợp

toán tĩnh học và động lực học

• Xét riêng những hệ cô lập

• Bỏ qua nội lực khi phân tích các lực tác dụng lên

hệ

toán tĩnh học và động lực học

• Hợp lực theo phương nào bằng 0 thì vật cân bằng

theo phương đó (gia tốc bằng 0)

• Viết phương trình định luật II Newton cho phương có

toán tĩnh học và động lực học

• Tìm một điểm bất kì của hệ ở trạng thái cân bằng

• Phân tích lực tác dụng lên điểm đó

• Một vật (chất điểm) cân bằng khi: ∑𝐹⃗ = 0 và 𝑣- = 0

toán tĩnh học và động lực học