Bài viết bàn về tính chủ động di cư của nữ cao hơn nam, đặc biệt là di cư trong tỉnh và di cư ra ngoài thành thị. Tỷ suất di cư theo độ tuổi cụ thể theo giới tính ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh rất ngoạn mục và đang thay đổi, đặc biệt là ở Thành phố Hồ Chí Minh, do sức hấp dẫn mạnh mẽ hơn đối với người nhập cư và những thay đổi trong đời sống kinh tế và văn hóa/công nghệ đô thị. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1PH NTCH DÁNG DI C×
V TNH CHÅN LÅC CÕA DI C× VO THNH PHÈ LÎN
Ð VITNAM TRONG THP K 90 (THK XX)
V THP K U TH K XXI
é Thà Minh ùc v Nguy¹n Vi¸t Thành
Tr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m H Nëi
Trong m§y n«m g¦n ¥y, chóng tæi ¢câ lo¤tb i nghi¶ncùu v· æthà hâa ð
Vi»tNam v v§n · dic÷ v o æ thà trong nhúng n«m cuèi cõa th¸ k¿ XX Nghi¶n
cùun y · cªp ¸n mëtsè °ctr÷ng v·qui mæchuyºn c÷ v o æthànâichung, v o
æ thà lînnâi ri¶ng tø n«m 1994 - 1999 ¸n n«m 2007; t½nh chån låc cõa luçng di
c÷ v o æthàlîn, °c bi»tv·tuêi v giîit½nh;v· °c iºmph¥nbèng÷íidic÷ v o
æthà lîngn li·nvîi vi»c æ thà hâa v qui ho¤ch l¤i æthà Dú li»uph¥n t½ch v·
cìb£n düa v o sèli»uvi mæcõa c¡c cuëcTêng i·u trad¥n sè 1/4/1999, i·utra
bi¸n ëng d¥n sè v KHHG n«m 2006, 2007 Ph÷ìng ph¡p ph¥n t½ch, têng hñp
÷ñc sû döng düa tr¶n k¸thñp ph¦n m·m SPSS 11.5 v MapInfo 9.0
2 Nëi dung nghi¶n cùu
2.1 Qui mæ chuyºn c÷ trong n÷îc trong hai thªp k¿ qua
2.1.1 Di c÷ næng thæn - th nh thà
Qua nhúng k¸t qu£ ph¥n t½ch sè li»u tø cuëc Têng i·u tra d¥n sè v nh ð
1/4/1999 cho th§y xu h÷îng d i h¤n trong di c÷ ð Vi»t Nam (trong kho£ng thíi
gian 5 n«m cho ¸n tr÷îc thíi iºm i·u tra) Trong thíi gian 1994 - 1999, trong
têng sè hìn 4,5 tri»u ng÷íi tø 5 tuêi trð l¶n di chuyºn, th¼ 50,2% ¸n c¡c æ thà,
49,8% v· vòng næng thæn Trong têng sè 50,2% chuyºn ¸n c¡c æ thà, th¼ 24,6%
tø næng thæn, 23,9% tø th nh thà v 1,7% l khæng x¡c ành Trong khi di c÷ v o
th nh thà chi¸m ÷u th¸, th¼ di c÷ tø th nh thà v· næng thæn ch¿ chi¸m 10,9% têng
sèng÷íi chuyºn c÷
Nhí ph¡t triºn cæng nghi»p, dàch vö, tèc ë t«ng tr÷ðng kinh t¸ cao, vòng
ængNamBëcâquimædid¥nv o æthàlînnh§tc£n÷îc(1.058,8ngh¼nng÷íi)v
qui mædic÷ næng thæn- th nh thà công lînnh§t c£n÷îc (475 ngh¼n ng÷íi,chi¸m
44,9%têngsèng÷íi dic÷v o æthà cõa vòng). çng b¬ngsængHçngcâquimædi
c÷ v o æ thà lînthù hai(429,5ngh¼n ng÷íi),trong âluçng dic÷ tønæng thæn l
Trang 2170,5 ngh¼n ng÷íi (chi¸m 39,7%) Ðc¡c vòng cán l¤i, sè ng÷íi di c÷ tø næng thæn
v o æ thà chi¸m hìn 1/2 têng sè nhªp c÷ v o æ thà ( °c bi»t l ð T¥ Nguy¶n v
çngb¬ng sæng Cûu Long) (B£ng 1)
B£ng 1 Di d¥n næng thæn v o æ thà 1994 - 1999 ph¥n theo vòng
Vòng
Têng sè tø næng thæn
v o æ thà
% têngsè d¥n nhªp
c÷ v o æ thà
ængNam Bë
T½nh to¡n tø sè li»uTêng i·utra d¥n sè v nh ð n«m 1999
N«m 2006, sè ng÷íi di chuyºn v o khu vüc th nh thà (49%) ½t hìn v· næng
thæn (51%) Nh÷ng n¸u l÷u þ r¬ng v o n«m â g¦n 73% d¥n sè sèng ð næng thæn,
th nh thà ch¿ 27%, th¼ câ thº th§y c÷íng ë di chuyºn v o æthà lînhìn nhi·u so
vîi v· vòng næng thæn Luçng di c÷ th nhthà - th nh thà câ qui mæ ¢ lînhìn v
t¿l» ¢ cao hìn luçng dic÷ næng thæn - th nhthà N«m 2007, 49,9%têng sèng÷íi
dic÷ ¢ êv oc¡c æthà, trong âdi c÷ nængthæn -th nh thà chi¸m22,0%, dic÷
th nhthà - th nhthà chi¸m27,9% M¤ng l÷îi æthà trongc£ n÷îc ang ph¡ttriºn
v thay êi c§u tróc, doc¡c luçng dic÷ th nhthà -th nh thà i·u ch¿nh, l mt«ng
th¶mt¿ trång cõa c¡c th nh phè lînhìn trong cì c§u chung
B£ng 2 T¿ trång (%) cõa 10 t¿nh, th nh phè ùng ¦u trong têng sè
ng÷íi di c÷ v o æ thà c£ n÷îc, thíi k¼ 1994 - 1999, 2005-2006 v 2006-2007
T¿nh, TP, T¿ trång T¿nh, TP, T¿ trång T¿nh, TP, T¿ trång
thíi iºm
%
thíi iºm
%
thíi iºm
%
TP Hç Ch½Minh
37,3 TPHçCh½Minh 43,6 TPHçCh½Minh 44,3
TP H Nëi
11,0
TPH Nëi
10,0
TP H Nëi
8,4
TP H£iPháng 2,9 B¼nh D÷ìng 3,0 TP H£iPháng 3,3
TP N®ng 2,9 TPH£i Pháng 2,2 TP N®ng 2,8
Xûl½ tø c sðdú li»um¨u 3% T Td¥n sè v nh ð 1/4/1999,
Trang 3Mëtsè ph¡t hi»n ch½nh nh÷ sau:
a) C¡c luçng dic÷ tªp trung v o mët sè æ thà, m tr÷îc h¸t l TP Hç Ch½
Minh v H Nëi C¡c t¿nh, th nh phè thuëc nhâm "top 10" chi¸m 67,8% têng sè
ng÷íidi c÷ v o æthà (1994- 1999),t«ng l¶n70,4%(2006) v 72,0%(2007).Trong
danh s¡ch "top 10" ¢ câ nhúng thay êi nh§t ành, trø TP Hç Ch½ Minh v H
Nëiv¨ngiúvà tr½ sè1 v sè2
Li¶ntöctronghaithªpk¿qua,TP HçCh½Minhcâquimænhªpc÷ v o æthà
lînnh§tc£n÷îc,v sùc hótv oth nh phè n yti¸p töc t«ng m¤nh.T½nh ra,trong
12 th¡ng tr÷îc i·u tra (1/4/2006) câ 288 ngh¼n ng÷íi cán trong 12 th¡ng tr÷îc
i·utra (1/4/2007)câ ¸n 353,6ngh¼n ng÷íinhªp c÷; t¿trång nhªp c÷ cõaTP Hç
Ch½ Minh trong c£ n÷îc t«ng tø 37,3% (1994 - 1999) l¶n 44,3% (2007) Trong khi
â,sèng÷íidic÷v oH Nëit«ngkhæng ¡ngkºv t¿trångcõa H Nëitrongtêng
sèng÷íi nhªp c÷ v o æ thà c£n÷îcgi£m rãr»t, ch¿cán 8,4% (2007).Thù bªc cõa
H£iPháng v N®ng tø thù 4 v thù 5trong b£ng x¸p h¤ng(1994 - 1999), gi£m
t÷ìng ùng xuèng thù 5 v thù 8 (2006), v khæi phöc và tr½ v o n«m 2007 i·u
n y câli¶nquan ¸n nhúng ëng th¡i mîitrongph¡t triºn kinht¸- x¢hëicõa hai
th nhphè n y
b)Câ thº ph¥n bi»t haimæh¼nh di c÷ v o æthà (xem biºu çH¼nh 1):
H¼nh 1 Xu h÷îng thay êi t¿ l» di c÷ th nh thà - th nh thà trong cì
c§u di c÷ v o æ thà giúa hai thíi k¼ 1994 - 1999 v 2006 - 2007
Mæ h¼nh thù nh§t: t¿ l» di c÷ th nh thà - th nh thà chi¸m d÷îi 50%, ÷u th¸
thuëcv·dángdic÷ næng thænv o æthà.Tr¶nbiºu ç, ph¦nlînc¡c iºm thºhi»n
c¡c t¿nh, th nh phè thíi k¼ 1994 - 1999 ð ph½a tr¡i cõa v¤ch 50% tr¶n tröc ho nh,
cho th§y mæh¼nh n y chi¸m asè cho ¸n nûa sau thªp k¿ 90cõa th¸ k¿ XX Cho
¸n th¡ng 4/1999, m¤ng l÷îi æ thà cõa n÷îc ta r§tk²m ph¡t triºn v ph¦n lîn l
Trang 4c¡c æ thà nhä [2], n¬m giúa vòng næng thæn rëng lîn i·u n y ¢ d¨n ¸n ché
dángdi c÷ næng thæn v o æ thà chi¸m ÷u th¸ v l nguçn t«ng d¥n sè æ thà quan
trång T§t nhi¶n, nhúng ng÷íi di c÷ tø næng thæn v o æ thà g°p nhi·u khâ kh«n
hìn trong vi»c th½ch ùng, hëinhªp vîi cuëcsèng æthà, °c bi»t l trong vi»c t¼m
ki¸mnìi ð,vi»c l m, ti¸p cªn c¡c dàch vö x¢ hëi Hå ph£i ÷ìng ¦u vîi vi»cthay
êingh· nghi»p tø khu vüc næng - l¥m- ng÷ nghi»p sang cæng nghi»p v dàch vö
Trong i·uki»n cö thº cõa n÷îc ta,th¼ dáng dic÷ næng thænv o æthà cán g¥y ra
nhi·u sü quan ng¤i do sùc ²p lîn l¶n mæitr÷íng æ thà vèn ¢khæng ¡p ùng tèt
nhuc¦u hi»n t¤i cõa æthà
Mæh¼nh thùhai:t¿l»dic÷ th nhthà-th nhthàchi¸mtr¶n50%,÷uth¸ thuëc
v· dáng di c÷ giúa c¡c æ thà Tr¶n biºu ç, ph¦n lîn c¡c iºm thº hi»n c¡c t¿nh,
th nh phè v o thíi gian 2006 - 2007 ð ph½a tr¶n cõa v¤ch 50% tr¶n tröc tung cho
th§y mæh¼nhn y angchi¸m÷u th¸ðn÷îctahi»nnay.Trongnhúngn«mg¦n ¥y,
tèc ë æthà hâað n÷îc tat÷ìng èikh¡, °c bi»tl vîisün¥ng c§p æthà,nhi·u
thà x¢ trðth nh th nh phè trüc thuëct¿nh C¡c th nh phè trüc thuëcTrung ÷ìng
÷ñc ¦u t÷ph¡t triºn m¤nhth nh c¡c trung t¥mph¡t triºn vòng v c£n÷îc, thu
hótm¤nh hìn lao ëngv ocæng nghi»p v dàch vö
R§t nhi·u t¿nh câ t¿ l» di c÷ th nh thà - th nh thà n«m 2007 tr¶n 60%, hay
nâikh¡c i,dángdic÷n y ¢chi¸mt¿l»¡p £o.Chóngta ¢bt ¦u th§ymëtxu
h÷îngrã n²t, câ quiluªt cõa di c÷ næng thæn - th nh thà: tø næng thæn v o æ thà
nhä (ch¯ng h¤n thà tr§n) v tø c¡c æ thà nhä ¸n c¡c æ thà trung b¼nh v æ thà
lîn èi vîi bë phªn di c÷ th nh thà - th nh thà, th¼ kh£ n«ng th½ch ùng vîi cuëc
sèng ðnìimîithuªn lñihìn, dohå ÷ñcchu©n bàtèt hìn; m°t kh¡c, c¡c t¡c ëng
¸n íisèng æ thà ðnìi mîit½chcüc hìn
Câ mët sè tr÷íng hñp ngo¤i l» so vîi xu h÷îng chung T¿nh B¼nh D÷ìng, t¿
l» di c÷ th nh thà - th nh thà gi£m tø38,7% xuèng 12,7% ph£n ¡nh sü ph¡t triºn
kh¡ nâng cõa cæng nghi»p v æ thà hâa ð t¿nh n y, vîi sü ph¡t triºn nhi·u ng nh
cæng nghi»pnhµ, câthº sû döng lao ëng k¾ thuªt khæng áihäitr¼nh ë cao, ¸n
tønhi·uvòng trong n÷îc(trongb£ng 2,B¼nhD÷ìng ùng thù 3v·qui mæchuyºn
c÷v o æthàn«m 2007).Tr÷ínghñp cõa t¿nhGiaLai(t¿l»dic÷ th nh thà- th nh
thàt«ng tø17,8%l¶n66,6%)v çngTh¡p(tø 12,8%l¶n52,7%)công l c¡cngo¤i
l»v·sü thay êikh¡ nhanh cõa mæh¼nh dic÷
2.1.2 Di c÷ nëi t¿nh v ngo¤i t¿nh
Trong thíi k¼ 1994 - 1999, di c÷ nëi t¿nh chi¸m ÷u th¸ (55,3%) so vîi di c÷
ngo¤it¿nh (44,7%) Ðkhu vüc th nhthà, sè ng÷íidi c÷ nëi t¿nhchi¸m 56,7%têng
sèng÷íi dic÷ v o æthà v b¬ng 30% têng sè ng÷íidi c÷ cõa c£ n÷îc
Trong c¡c n«m 2005 - 2007, di c÷ nëi t¿nh ti¸p töc chi¸m ÷u th¸ so vîi di c÷
ngo¤i t¿nh Luçng di c÷ v o khu vüc th nh thà dao ëng quanh sü c¥n b¬ng vîi
luçng di c÷ v o khu vüc næng thæn Di c÷ ngo¤i t¿nh v o æ thà câ xu h÷îng t«ng
l¶n, n¶nt¿ trångcõa dic÷ ngo¤i t¿nh v nëit¿nh v o æthà câxu h÷îng i ¸n c¥n
b¬ng i·u n y ng÷ñc vîi di c÷ v o khu vüc næng thæn, vîi ÷u th¸ nêi trëi cõa di
c÷ nëit¿nh
Trang 5B£ng 3 Di c÷ ¸n æ thà v næng thæn
ph¥n theo di c÷ nëi t¿nh v di c÷ ngo¤i t¿nh ( %)
N«m Nìi th÷íng tró v o Di c÷ Di c÷ Têng sè
thíi iºm i·u tra nëi t¿nh ngo¤i t¿nh
Têng sè
2005 - 2006
Th nh thà
Næng thæn
Xû l½ tø cì sð dú li»u m¨u3% T T d¥n sè v nh ð 1/4/1999
Cì sð dú li»u (microdata) i·u tra bi¸n ëng d¥n sè v KHHG 2006, 2007
2.1.3 Di c÷ næng thæn - th nh thà trong quan h» vîi di c÷ nëi t¿nh
-ngo¤i t¿nh
ºph¥n t½chdáng dic÷ v o khuvüc th nhthà cõa c¡c t¿nh, chóng tæi ¢lªp
b£ng ch²o vîi hai lîp l di c÷ nëi t¿nh/ ngo¤i t¿nh v di c÷ næng thæn/th nh thà
D÷îi ¥y l mët sè nhªnx²t tøk¸tqu£ph¥n t½chsè li»u i·utrabi¸n ëng d¥n sè
1/4/2007
1.H Nëi v TP Hç Ch½ Minhcâ qui mæ nhªp c÷ v o æ thà lînnh§t, v di
c÷ ngo¤it¿nh chi¸m t¿trång lînhìndic÷ nëit¿nh Trong dic÷ nëit¿nh v o æthà,
th¼ tø93% (H Nëi) ¸n g¦n97% (TPHç Ch½Minh) l dic÷ th nhthà -th nhthà
i·un y câthº ÷ñcgi£i th½ch bði luçngdi c÷ tø c¡c æthà v» tinh v onëi th nh
công nh÷ sü chuyºn c÷ giúa c¡c quªn cõa th nh phè lîn do qui ho¤ch l¤i æ thà,
nh§t l sü h¼nh th nh c¡c khu æ thà mîi Trong di c÷ ngo¤i t¿nh, th¼ dáng di c÷
næng thæn v o æ thà v¨n chi¸m ÷u th¸ Sùc hót m¤nh m³ cõa c¡c æ thà lîn, °c
bi»t l k¼ vång v·kh£ n«ng ki¸mvi»c l mv câthunhªp cao, v· i·u ki»ndàch vö
x¢hëi tèt, l mchot¦m thu hótng÷íi nhªpc÷ v oth nh phè lînbao tròmh¦u
khp c£n÷îc;m°t kh¡c, do nhu c¦u v·lao ëng ad¤ng ð khuvüc æthà, n¶n lao
ëng phê thængtønæng thæn côngcâ thº ki¸m ÷ñcvi»c l mv sau mët thíigian
s³chuyºn dàch lao ëng. i·u n y c ngcâthº x£y ravîinhúngng÷íi ð ëtuêi lao
ëng sung sùc v n«ng ëng
Mæh¼nhdic÷v oTP N®ngt÷ìngtünh÷cõaH Nëiv TPHçCh½Minh;
c¡c th nh phè H£i Pháng, C¦n Thì câ iºm kh¡c l di c÷ nëi t¿nh chi¸m t¿ trång
lînhìn di c÷ ngo¤i t¿nh
2.C¡c t¿nh ð T¥ Nguy¶n v æng NamBë, haivòng câqui mænhªp c÷ lîn
nh§t c£ n÷îc trong nhúng thªp k¿ g¦n ¥y, ·u câ t¿ l» nhªp c÷ ngo¤i t¿nh v o æ
thà lînhìn nhªp c÷nëit¿nh tronggiai o¤n1994 -1999.Hi»nnay,c¡c t¿nh ð æng
Trang 6Nam Bë ang ph¡t triºn m¤nh c¡c khu cæng nghi»p (B¼nh D÷ìng, B Ràa - Vông
T u)v¨ngiú ÷ñc °c iºmn y,trongkhic¡c t¿nhT¥ Nguy¶n ¢cât¿l»dic÷ nëi
t¿nh chi¸m ÷u th¸ Trong di c÷ nëit¿nh ¸n c¡c æthà, th¼ di c÷ th nh thà - th nh
thà chi¸m ÷u th¸; cán trong di c÷ ngo¤i t¿nh, th¼ di c÷ næng thæn v o æthà chi¸m
÷u th¸
3 Ðmëtsèt¿nh mîit¡ilªp, th¼ nhúngt¿nhlà mîith÷íng cât¿trångcao cõa
dic÷ ngo¤it¿nh, chõy¸u tøkhu vüc æthà, do qu¡tr¼nh i·u chuyºn cæng t¡c cõa
c¡n bë, d¨n ¸n südi c÷ cõa to nbëgia ¼nh hå
4 Ph¦n lîn c¡c t¿nh câ sü thay êi trong xu h÷îng chuyºn c÷ v o æ thà
Trong thªpk¿ 90 cõa th¸ k¿ XX, dángdi c÷ tønæng thæn v o æthà chi¸m t¿trång
caohìn dic÷ giúac¡c æthà,c£ðdic÷ nëit¿nhv dic÷ ngo¤it¿nh. ¸nn«m2007,
ðnhi·u t¿nh,th nhphèxuh÷îng ¢" £ochi·u" vîit¿l»dic÷ giúa c¡c æthàng y
c ngcao hìn, kº c£ ðdi c÷ nëit¿nh v di c÷ ngo¤i t¿nh
2.1.4 àa b n xu§t c÷ chõ y¸u v o H Nëi v TP Hç Ch½ Minh v àa
b n nhªp c÷ chõ y¸u ð hai th nh phè n y
Trong b i b¡o "Di c÷ v o c¡c æ thà lîn ð n÷îc ta trong thªp k¿ 90 " [1]
chóng tæi ¢ ph¥n t½ch °c iºm ph¥n bè nguçnxu§t c÷ (theo t¿nh)v oH Nëiv
TP Hç Ch½ Minh qua haicuëc Têng i·u tra d¥n sè 1989 v 1999 Nhúng k¸t qu£
ph¥nt½ch ÷ñcbêsung quahaicuëc i·utrabi¸n ëng d¥nsè 2006,2007.Vi»c so
s¡nh c¡c b£n çchoc£m nhªn r¬ng àa b n xu§t c÷ v o H Nëi trong nhi·u n«m
khæng thay êibao nhi¶u, ch y¸u v¨nl tø H T¾nh trðra,nhi·u nh§tl tøNgh»
An,ThanhHo¡,c¡ct¿nh çngb¬ng sængHçng, Qu£ngNinh, BcGiang,PhóThå
Tuynhi¶n,sùc hót èivîic¡c t¿nh trungdu v mi·nnóiph½aBccâph¦n thay êi
chót ½t èi vîi c¡c t¿nh ph½a Nam, ch y¸u l câ sü trao êiluçng di c÷ giúa hai
th nhphè lîn nh§t l H Nëi v TP Hç Ch½ Minh
C¡c luçng di c÷ v o TP Hç Ch½ Minh câ ph¤m vi rëng hìn nhi·u so vîi H
Nëi v ¢ câ nhúng thay êi quan trång æng Nam Bë v çng b¬ng sæng Cûu
Long v¨nl c¡c àa b n thu hót m¤nh nh§t v o TP Hç Ch½ Minh, °c bi»t l c¡c
t¿nh çngNai,Long An, Ti·nGiang, B¸n Tre Ngo iral c¡c t¿nh cânguçnnh¥n
lücdçid o, nh÷ H T¥ , H Nam,Nam ành, Th¡i B¼nh( çng b¬ng sæng Hçng);
ThanhHo¡,Ngh»AnðBcTrungBë,c¡c t¿nhthuëcvòngkinht¸trång iºmmi·n
Trungtø ThøaThi¶n -Hu¸ ¸nB¼nh ành ængNam Bëv çng b¬ngsæng Cûu
Long v¨nl c¡c àa b n thu hótm¤nh nh§t v oTP Hç Ch½ Minh, nh§t l c¡c t¿nh
çngNai, Long An,Ti·n Giang, B¸n Tre
B£ng4choth§yc¡cluçngdic÷tr¶ncü lig¦n ¢m¤nhl¶nnhi·u,n¶nt¿trång
cõa c¡c t¿nh çng b¬ng sæng Hçng v o H Nëi v c¡c t¿nh æng Nam Bë v o TP
HçCh½Minh ¢t«ngl¶nm¤nhquahaigiai o¤n1994- 1999v 2006 -2007.Trong
khic¡c mèili¶nh» nëivòng v·lao ëngt«ng l¶nth¼ c¡c mèili¶nh» ngo¤i vòng v·
lao ëng l¤iy¸u i ¡ng kº
Trang 7B£ng 4 Sè ng÷íi nhªp c÷
v o H Nëi v TP.Hç Ch½ Minh ph¥n theo vòng
Vòng
1994 - 1999 (5 n«m) 2006 - 2007 (12 th¡ng)
H Nëi TPHçCh½Minh H Nëi TPHçCh½Minh
Sè ng÷íi % Sè ng÷íi % Sèng÷íi % Sè ng÷íi %
Bsæng Hçng 117997 60,0 62387 14,4 68860 77,2 26305 6,9
ængBc
35641 18,1 7631 1,8 9679 10,8 5295 1,4
T¥ Bc
BcTrung Bë 26995 13,7 48199 11,1 7263 8,1 26211 6,9
Duy¶n h£iNTB 2807 1,4 71916 16,6 97 0,1 33733 8,8
T¥ Nguy¶n
1453 0,7 16247 3,7 232 0,3 12037 3,2
ængNam Bë 4426 2,3 73305 16,9 1685 1,9 200070 52,4
B sængCûu Long 965 0,5 153292 35,3 91 0,1 77574 20,3
Têng sè
196643 100,0 433662 100,0 89232 100,0 381623 100,0
Xû l½tø c sð dú li»u T Td¥n sè v nh ð 1/4/1999 H Nëi,TP HçCh½ Minh;
Cì sð dú li»u(microdata) i·u tra bi¸n ëng d¥n sè v KHHG 2007
Côngtrong b ib¡o tr¶n [1], chóng tæi ¢n¶u rãc¡c àa b nph¥n bèch y¸u
ng÷íi nhªp c÷ ngo¤i t¿nh v o H Nëi v TP Hç Ch½ Minh giai o¤n 1994 - 1999
Nhúng quªn, huy»n, v cö thº hìn l c¡c ph÷íng, x¢ câ t¿ l» ng÷íi nhªp c÷ ngo¤i
t¿nh cao, câ nhi·u ng÷íinhªp c÷ ngo¤i t¿nh th÷íng côngl c¡c àa b n ang ÷ñc
æthà hâam¤nh,c¡c ph÷íng, quªn mîith nhlªp, nìicâc¡c khucængnghi»pmîi,
c¡c khu æthà mîi.H¼nh 2 ch¿thº hi»n b£n çc¡c ph÷íng, x¢thu hótm¤nh ng÷íi
nhªp c÷ ð H Nëi v TP Hç Ch½ Minhtrong thíi gian tr¶n Câ thº th§y xu h÷îng
æ thà hâa v ph¡t triºn khæng gian æ thà rã n²t ð H Nëi (cho ¸n tªn b¥y gií)
ch y¸u l v· ph½a T¥ v T¥ Nam th nh phè; cán ð TP Hç Ch½ Minh l v· ph½a
T¥ v ph½a Bc th nh phè Nhúng ph÷íng, x¢ thu hót m¤nh ng÷íi di c÷ ngo¤i
t¿nh çng thíi công thu hót m¤nh ng÷íi di c÷ nëit¿nh (ch y¸u tø c¡c ph÷íng câ
mªt ëd¥n sèqu¡ æng)do qu¡tr¼nh qui ho¤ch l¤i æthà Ch½nh v¼ th¸,câ nhúng
ph÷íng câ t¿ l» ng÷íi nhªp c÷ r§t cao (ch¿ t½nh sè ng÷íi nhªp c÷ trong thíi gian
1994 -1999 ¢chi¸m hìn 40% têng sèd¥n cõa ph÷íng) Ch¯ngh¤n nh÷ ðH Nëi:
ph÷íng Quan Hoa (50,7%), Dàch Vång (48,5%), Mai Dàch (43,8%), Ph÷ìng Mai
(43,6%)v L¡ng H¤ (42,3%); ð TP Hç Ch½ Minh: c¡c x¢ B¼nh H÷ng Háa (55,4%),
B¼nh Trà æng (47,0%)cõa huy»n B¼nhCh¡nh; c¡c ph÷íng 11(44,0%), ph÷íng12
(44,5%), ph÷íng 17 (46,4%) cõa quªn Gá V§p; c¡c ph÷íng 13 (41,6%), ph÷íng 15
(49,5%), ph÷íng 16 (44,6%), ph÷íng 18 (45,5%) cõa quªn T¥n B¼nh; ph÷íng T¥n
Phong(41,2%)thuëcquªn7;ph÷íngPh÷îcLong B (45,6%)thuëcquªn 9;Ph÷íng
Hi»p B¼nh Ch¡nh (41,9%) thuëc quªn Thõ ùc, C¡c b£n ç ð h¼nh 2 cho th§y
qu¡ tr¼nh æ thà hâa ð H Nëi v TP Hç Ch½ Minh ¢ v ang di¹n ra theo c¡ch
thùc "lan täa" tø nëi th nh rac¡c x¢ ph÷íng ven æ Nhúng àa b n di¹n rahi»n
t÷ñng æthà hâa m¤nhcâ sü thay êim¤nh m³ th nh ph¦n d¥n c÷ v c£c¡c ho¤t
Trang 8ëngkinht¸; ¥ycông l nhúng àab n ti·m©nc¡c v§n · v·x¢hëido æthà hâa
qu¡nâng v cöc bë, c¡c v§n · v· mæitr÷íng doqui ho¤ch ichªm hìn thüc ti¹n
v do tªp trung c¡c cì sðcæng nghi»p mîi
H¼nh 2 àa b n thu hót m¤nh ng÷íi nhªp c÷ ð H Nëi
v TP Hç Ch½ Minh, 1994-1999
2.2 T½nh chån låc trong di c÷ nâi chung v di c÷ v o æ thà nâi
ri¶ng
2.2.1 T¿ sè giîi t½nh
a) T¿ sè giîi t½nh ph¥n theo tr¤ng th¡i di c÷ (B£ng 4)choth§y trong thíi k¼
1994 - 1999, nú di c÷ nhi·u hìn nam mët c¡ch rã r»t, cán trong di c÷ ngo¤i t¿nh,
nam dic÷ câph¦n nhi·u hìn nú C¡c cuëc i·u trabi¸n ëng d¥n sèn«m 2006 v
2007choth§yxuth¸ chuyºn c÷r§tm¤nhcõanú sovîinam,c£trongdic÷ nëit¿nh
v di c÷ ngo¤i t¿nh Câ thº nâi, ¥y l xu th¸ khæng b¼nh th÷íng,khæng gièng nh÷
qui luªt di c÷ phê bi¸n tr¶n th¸ giîil nam di c÷ nhi·u hìn â l do nhúng thay
êi trong cì c§u kinh t¸, d¨n ¸n t«ng tr÷ðng v· nhu c¦u lao ëng nú so vîi nhu
c¦u lao ëng nam
b) T¿ sè giîit½nh cõa nhúng ng÷íi di c÷ v oc¡c æ thà (b£ng5)l th§prãr»t
tronghaithªpk¿ qua.T¿ sègiîit½nh l r§t th§p èivîing÷íidi c÷ v okhu vüc æ
thàcõa H Nëi, ch¿cán 66,7nam/100nú (2007).T¿ sègiîit½nhcõa ng÷íi dic÷ v o
æthà ðTP Hç Ch½Minhn«m 1994 -1999 l th§phìn trung b¼nh,nh÷ng ¸n n«m
2006v 2007 ¢ th§y xu h÷îng £o chi·u, ¤t mùc 94,6 nam/100nú (2006)
Trang 9B£ng 5 T¿ sè giîi t½nh cõa d¥n sè Vi»t Nam
ph¥n theo tr¤ng th¡i di c÷
Tr¤ng th¡i di c÷
T¿ sè giîi t½nh (nam/100 nú)
Khængdi c÷
Di c÷ ngo¤i t¿nh
Têng sè
Trong thíi k¼1994 - 1999, t¿sègiîit½nh cõa ng÷íi dic÷ tønæng thæn v o æ
thà cõa H Nëi v TP Hç Ch½ Minh câ ph¦n cao hìn so vîi tø khu vüc th nh thà,
ng÷ñc vîi c¡c àa ph÷ìng kh¡c Tuy nhi¶n, °c iºm n y ¢ thay êi trong nhúng
n«m g¦n ¥y N«m 2006, t¿ sè giîi t½nh cõa d¥n di c÷ næng thæn - th nh thà th§p
hìn th nh thà - th nhthà; ¸n n«m 2007, xuh÷îng n y v¨nduy tr¼, trø H Nëi
B£ng 6 T¿ sè giîi t½nh cõa ng÷íi di c÷ v o th nh thà
T¿nh, th nh phè
H Nëi
C¡c t¿nh, TP kh¡c
Têng sè
c) T¿ sè giîi t½nh cõa ng÷íi di c÷ nëi t¿nh v di c÷ ngo¤i t¿nhcâ sükh¡c bi»t
r§t ¡ng kº (B£ng 6) Nam giîi câ t½nh n«ng ëng cao hìn trong c¡c cuëc di c÷
ngo¤it¿nh Sovîithíi k¼ 1994 -1999, ¸n n«m2006 v¨n th§y süc¡ch bi»t lînv· t¿
sè giîi t½nh giúa di c÷ nëi t¿nh v di c÷ ngo¤i t¿nh ¸n c¡c æ thà, tuy nh¼n chung
t¿ sè giîi t½nh câ xu h÷îng gi£m N«m 2007 câ xu h÷îng khæng kh¡c nhi·u so vîi
n«m 2006.Câ thº °t gi£thuy¸tr¬ng, sübi¸n ëng h ngn«m v·nhu c¦ulao ëng
ð c¡c th nh phè lîn, rã nh§t l TP Hç Ch½ Minhv H Nëi, ¢ t¡c ëng trüc ti¸p
v m¤nh m³ ¸n t¿ sè giîit½nh cõa ng÷íi dic÷ v o æthà, nh§t l èi vîi luçng di
c÷ nëit¿nh
B£ng 7 T¿ sè giîi t½nh cõa ng÷íi di c÷ v o æ thà,
ph¥n theo di c÷ nëi t¿nh v di c÷ ngo¤i t¿nh
Di c÷ nëi t¿nh Di c÷ ngo¤i t¿nh
T¿nh, th nh phè
1994 - 1999 2006 2007 1994 - 1999 2006 2007
TP HçCh½ Minh
C¡c t¿nh, TP kh¡c 82,8 61,5 72,0 101,4 93,9 91,7
Têng sè
Trang 102.2.2 K¸t c§u tuêi v giîi t½nh cõa ng÷íi di c÷ v o æ thà H Nëi v
TP Hç Ch½ Minh
Theo quiluªt,câsükh¡cbi»t lînv·k¸tc§utuêi v giîit½nhcõa nhúngng÷íi
khæng dic÷ v nhúngng÷íi di c÷ Sü kh¡c bi»t n y c ng lînv nêi bªt èivîiH
Nëiv TP Hç Ch½Minh, khikh£os¡tri¶ng chokhu vücth nhthà v khuvücnæng
thænv ph¥ntheo c¡c nhâm:khæng di c÷; di c÷ nëit¿nh; di c÷ ngo¤i t¿nh
H¼nh 3 Th¡p tuêi (%) cõa d¥n sè khu vüc th nh thà
ð H Nëi v TP Hç Ch½ Minh n«m 1999, ph¥n theo t¼nh tr¤ng di c÷
Nhúng ng÷íikhæng dic÷ câk¸t c§ud¥n sèên ành,thªm ch½l d¤ngk¸tc§u
d¥n sè gi (khu vüc th nh thà cõa hai th nh phè n y) T½nh chån låc cao èi vîi
ng÷íichuyºn c÷ ¢d¨n ¸nvi»ctrong cìc§u d¥nsètheo tuêi v giîit½nh,t¿trång
cõa nhâm tuêi lao ëng sung sùc cao hìn h¯n
Ð H Nëi, trong k¸t c§u cõa d¥n sè di c÷ nëi t¿nh c¡c nhâm tuêi 20-24 v
25-29 cât¿ trång cao nh§t, °c bi»t nêibªt ð nú giîivòng næng thæn; t¿ trång n y
gi£m nhanh ð nhâm tuêi 30-34 Trong khi â, ð TP Hç Ch½ Minh c£ 3 nhâm tuêi
cât¿trång cao nh§tl 20-24,25-29v 30-34 Trong d¥nsè dic÷ nëit¿nh ðH Nëi,
3 nhâm tuêi n y chi¸m 38% ð th nh thà v 51,7% ð næng thæn, cán ð TP Hç Ch½