Tài liệu Tài chính công ĐH_ Chương 5 docx

NỘI DUNG NGHIÊN CỨUnhập và chi tiêu xã hội „ Phạm vi ảnh hưởng của thuế „ Lý thuyết thuế chuẩn tắc... THUẾ TRONG LUƠNG LUÂN CHUYỂN THU NHẬP VÀ CHI TIÊU CỦA Xà HỘI Cá nhân - Hộ gia đình

TỔNG QUAN

LÝ THUYẾT THUẾ

PGS.TS SỬ ĐÌNH THÀNH

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

nhập và chi tiêu xã hội

„ Phạm vi ảnh hưởng của thuế

„ Lý thuyết thuế chuẩn tắc

THUẾ TRONG LUƠNG LUÂN CHUYỂN THU

NHẬP VÀ CHI TIÊU CỦA XÃ HỘI

Cá nhân - Hộ gia đình Doanh nghiệp

Thuế thu nhập cá nhân

Thị trường hàng hóa

Thuế gián

Thu nhập

Thuế thu nhập doanh nghiệp

Tài sản

Thuế tài sản

THUẾ TRONG LUỒNG LUÂN CHUYỂN THU

NHẬP VÀ CHI TIÊU CỦA XÃ HỘI

Thu nhập

Từ hoạt động phi kinh doanh

Lao động Thừa kế … Tài sản

Từ sản xuất kinh doanh

„ Theo lý thuyết về tăng tài sản

thì thu nhập là tổng các giá trị

trên thị trường của các lợi ích

được hưởng dưới dạng tiêu

dùng.

„ Phạm vi ảnh hưởng của thuế:

„ Phạm vi do luật pháp quy định;

„ Phạm vi kinh tế

PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ

„ Phạm vi ảnh hưởng do luật pháp quy định:

„ Xác định chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý về nghĩa vụ nộp thuế

„ Đối với thuế gián thu giữa chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý và chủ thể gánh chịu thuế có khác nhau Ví dụ, người tiêu dùng A mua một cây bút máy giá chưa có thuế VAT là 10.000 đồng, thuế VAT là 10% Vậy,

tổng số tiền mà người A phải thanh toán là 11.000 đồng, trong đó người A phải gánh chịu 1000 đồng thuế VAT Về nghĩa vụ pháp lý, doanh nghiệp phải có trách nhiệm nộp số tiền thuế này vào kho bạc nhà nước

PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ

„ Phạm vi ảnh hưởng kinh tế: Thể hiện mức thay đổi phân phối thu nhập thực của từng chủ thể

do thuế gây ra.

khác nhau, nhưng suy cho cùng chỉ con người mới thực sự gánh chịu thuế, trong khi các công

ty thì không

„ Người gánh chịu thuế ở đây gồm: các cổ

đông, người lao động, người tiêu dùng

PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA THUẾ

XÁC ĐỊNH NGƯỜI GÁNH CHỊU

THUẾ

„ Khi thuế đánh vào người sản xuất, họ sẽ gia tăng gia để bù lại gánh năng thuế

„ Gánh nặng thuế của người sản xuất = (Giá trước

thuế – Giá sau thuế ) + Thuế nộp của người sản

xuất

„ Khi thuế đánh vào người tiêu dùng, họ sẽ không sẵn lòng mua nhiều hàng hóa, vì thế giá giảm

Gánh nặng thuế của người tiêu dùng :

„ Gánh nặng thuế của người tiêu dùng = (Giá sau

thuế - giá trước thuế ) + Nộp thuế của người tiêu dùng

P1= $1.50

(Q)

Q = 100

A

D

S1

A

D

S1

S2

C

P2= $1.80

Q = 90

$0.50

$2.00

Gánh nặng tiêu dùng = $0.30

Gánh nặng sản xuất = $0.20

Price per

gallon (P)

(Q)

B

P1= $1.50

Figure 2

Ban đầu, cân bằng ở mức giá

$1.50 và số lượng

100 đơn vị

50 cent tiền thuế làm thay đổi đường cung

Gánh nặng thuế được tách đội giữa người sản xuất và tiêu dùng

„Giả sử người sản xuất nộp thuế

„ Gánh nặng người tiêu dùng = ($1.80

-$1.50) + 0 = 30¢

„Gánh nặng sản xuất = ($1.50 - $1.80) +

$0.50 = 20¢

XÁC ĐỊNH NGƯỜI GÁNH CHỊU

THUẾ

„ Quan điểm

„ Lý thuyết thuế chuẩn tắc xem xét và đánh

giá chính sách thuế theo một khuôn khổ hoặc dựa trên một chuẩn mực nhất định.

„ => Hình thành những nguyên tắc mang tính định hướng xây dựng chính sách thuế

LÝ THUYẾT THUẾ CHUẨN TẮC

„ Tính hiệu quả

„ Cách thức đánh thuế như thế nào để “cái bánh” có khả năng to ra, mọi người có được phúc lợi lớn hơn sau quá trình thu thuế

„ Tiêu chuẩn hiệu quả cổ điển: hệ thống laissez – faire tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các cá nhân và tổ chức, hoạt động theo lợi ích riêng của họ, cạnh tranh

tự do

„ Tiêu chuẩn hiệu quả hiện đại: chính phủ nên sử dụng thuế để dịch chuyển nền kinh tế theo định hướng

NHỮNG TIÊU CHUẨN CỦA MỘT HỆ

THỐNG THUẾ TỐT

„ Tính công bằng

„ Hai nguyên lý:

„ Lợi ích (đánh thuế dựa vào cái mà cá nhân lấy đi

từ xã hội “tiêu dùng”);

„ Khả năng nộp thuế (đánh thuế dựa vào cái mà cá nhân đóng góp cho xã hội - thu nhập)

„ Tiêu dùng hay thu nhập làm cơ sở tính thuế công bằng hơn?

NHỮNG TIÊU CHUẨN CỦA MỘT HỆ

THỐNG THUẾ TỐT

„ Tính đơn giản

„ Hệ thống thuế phải đơn giản để tiết kiệm chi phí

„ Chi phí quản lý hành chính thuế

„ Chi phí tuân thủ

„ Khắc phục trốn thuế

NHỮNG TIÊU CHUẨN CỦA MỘT HỆ

THỐNG THUẾ TỐT

NHỮNG TIÊU CHUẨN CỦA MỘT HỆ

THỐNG THUẾ TỐT

„ Tính linh hoạt

„ Đòi hỏi thuế gắn chặt với hoạt động kinh tế, phản ánh thực sự những biến động chu kỳ kinh tế

Y

T

Δ

Δ

%

%

Độ co giãn của thuế =

Độ nổi của thuế =

Y

T

Δ

Δ

%

*

%

%ΔT* là phần trăm thay đổi tổng thu thuế không kể đến thay đổi

cơ sở thuế hoặc thuế suất hoặc cả hai