HỢP ĐỒNG HOÁN ĐỔI NGOẠI TỆGiao dịch hoán đổi ngoại hối là giao dịch trong đó diễn ra đồng thời việc mua vào và bán ra một đồng tiền nhất định tại các mức tỷ giá ấn định trước với ngày gi
Trang 1PHÒNG NGỪA RỦI RO TỶ GIÁ BẰNG CÔNG CỤ PHÁI SINH
HỢP ĐỒNG HOÁN ĐỔI NGOẠI TỆ
Giảng viên: Ths Nguyễn Xuân Bảo Châu
Trang 2HỢP ĐỒNG HOÁN ĐỔI NGOẠI TỆ
Giao dịch hoán đổi ngoại hối là giao dịch trong đó diễn
ra đồng thời việc mua vào và bán ra một đồng tiền nhất định tại các mức tỷ giá ấn định trước với ngày giá trị mua vào và ngày giá trị bán ra là khác nhau
Trang 3HỢP ĐỒNG HOÁN ĐỔI NGOẠI TỆ
Trang 4HỢP ĐỒNG HOÁN ĐỔI NGOẠI TỆ
Một số nguyên tắc thực hiện hợp đồng
❑ Kỳ hạn hoán đổi thông thường: 1,2,3,6,9,12 tháng
❑ Ngày thanh toán: bao gồm ngày hiệu lực và ngàyđáo hạn
- Ngày hiệu lực: là ngày thực hiện thanh toán giaodịch giao ngay
- Ngày đáo hạn: là ngày thực hiện thanh toán giaodịch có kỳ hạn
Trang 5GIAO DỊCH HOÁN ĐỔI NGOẠI TỆ
FOREX SWAP
SPOT –
FORWARD
FORWARD – FORWARD
Trang 6GIAO DỊCH HOÁN ĐỔI NGOẠI HỐI
Trang 7TÌNH HUỐNG
Công ty XNK Thăng Long cần 1 triệu USD để thanh toán tiền hàng nhập khẩu trong ngày hôm
nay, đồng thời theo dự kiến sẽ nhận 1 triệu USD
từ hàng xuất khẩu sau 3 tháng.
TH1: Công ty sẽ ký 1 hợp đồng SWAP gồm:
- Vế mua: Mua giao ngay 1 triệu USD hôm nay
- Vế bán: Bán kỳ hạn 1 triệu USD sau 3 tháng
TH2: Công ty sẽ mua giao ngay 1 tr USD đồng thời
ký HĐ kỳ hạn bán số USD sẽ nhận
Trang 8HOÁN ĐỔI ĐỔNG NHẤT
VÀ HOÁN ĐỔI GHÉP
❑Giao dịch hoán đổi đồng nhất – pure swap: làgiao dịch trong đó vế giao ngay và vế kỳ hạnthuộc một hợp đồng hoán đổi
❑Giao dịch hoán đổi ghép – engineered swap: làgiao dịch trong đó vế giao ngay và vế kỳ hạnthuộc hai hợp đồng độc lập
Trang 9Xác định tỷ giá trong giao dịch hoán đổi
Loại hợp
đồng
Tỷ giá giao ngay
Trang 10Xác định tỷ giá trong giao dịch hoán đổi
❑ Tỷ giá ở vế giao ngay là tỷ giá trung bình
❑ Tỷ giá kỳ hạn HOÁN ĐỔI mua vào/bán ra bằng
tỷ giá giao ngay trung bình cộng/trừ điểm kỳ
Trang 11Xác định tỷ giá trong giao dịch hoán đổi
Ví dụ: Ngân hàng cho biết:
- Tỷ giá giao ngay: S (USD/VND) = 23.140 – 23.260
- Điểm kỳ hạn 3 tháng: 150 – 180
Giả sử ngân hàng tiến hành giao dịch hoán đổi:
1 Bán Spot – Mua Forward 1 USD kỳ hạn 3 tháng
➔ Hãy xác định tỷ giá 2 vế của hợp đồng hoán đổi
2 Mua Spot – Bán Forward 1 USD kỳ hạn 3 tháng
➔ Hãy xác định tỷ giá 2 vế của hợp đồng hoán đổi
Trang 13Ví dụ minh họa
Trường hợp mua giao ngay USD – bán kỳ hạn 3 tháng USD
Hoán đổi đồng nhất Hoán đổi ghép
Mua Spot - 20.510 - 20.520 - 20.515 - 20.510
Bán Forward + 20.690 + 20.700 + 20.695 + 20.700
Thu nhập + 180 + 180 + 180 + 190
Trường hợp bán giao ngay USD – mua kỳ hạn 3 tháng USD
Hoán đổi đồng nhất Hoán đổi ghép
Bán Spot + 20.510 + 20.520 + 20.515 + 20.520
MuaForward - 20.660 - 20.670 - 20.665 - 20.660
Chi phí - 150 - 150 - 150 - 140
Trang 14Bài tập ứng dụng
Khách hàng mua spot 1.000 USD, bán forward 3 tháng 1.000 USD Tỷ giá USD/SGD trên thị trường như sau:
Mua giao ngay 1.000$
Trang 15HOÁN ĐỔI ĐỔNG NHẤT
VÀ HOÀN ĐỔI GHÉP
Giả sử, một công ty tại thời điểm hiện tại:
✓ Dư thừa VND, nhưng có kế hoạch sử dụng sau 1 tháng
✓ Có nhu cầu sử dụng ngay USD, nhưng theo kế hoạch 1tháng nữa mới nhận được USD
Công ty xử lý như thế nào?
Cách 1: - Vay USD để sử dụng và gửi VND dư thừa
- Sau 1 tháng nhận gốc và lãi VND
- Sau 1 tháng nhận được USD, sẽ trả gốc và lãi vay
Trang 16HOÁN ĐỔI ĐỔNG NHẤT
VÀ HOÀN ĐỔI GHÉP
Giả sử, một công ty tại thời điểm hiện tại:
✓ Dư thừa VND, nhưng có kế hoạch sử dụng sau 1 tháng
✓ Có nhu cầu ngay USD, nhưng theo kế hoạch 1 thángsau mới nhận được USD
Công ty xử lý như thế nào?
Cách 2: - Bán giao ngay VND mua USD
- Sau 1 tháng, bán giao ngay USD mua VND
Cách 3: - Bán giao ngay VND mua USD
- Ký HĐ kỳ hạn bán USD mua VND sau 1 tháng
Trang 17HOÁN ĐỔI ĐỔNG NHẤT
VÀ HOÀN ĐỔI GHÉP
Giả sử, một công ty tại thời điểm hiện tại:
✓ Dư thừa VND, nhưng có kế hoạch sử dụng sau 1 tháng
✓ Có nhu cầu ngay USD, nhưng theo kế hoạch 1 thángsau mới nhận được USD
Công ty xử lý như thế nào?
Cách 4: Ký 1 hợp đồng hoán đổi gồm 2 vế:
- Vế giao ngay: Mua USD bán VND
- Vế kỳ hạn: Bán USD mua VND sau 1 tháng
Trang 18ỨNG DỤNG SWAPS VÀO PHÒNG NGỪA RỦI RO TỶ GIÁ
1 Kéo dài trạng thái tiền tệ (Extension)
2 Rút ngắn trạng thái tiền tệ (Early Termination)
Trang 19KÉO DÀI TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Hỏi công ty có những phương án nào để xử lý trạng tháinày?
Trang 20KÉO DÀI TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Phương án 1: Thông qua thị trường giao ngay
➢Tại thời điểm hiện tại: Công ty dùng VND (đi vay hay sử dụng số dư tiền gửi VND) để mua giao ngay 100.000 USD thanh toán cho hợp đồng đến hạn.
➢5 ngày sau: Doanh nghiệp bán giao ngay USD thu được từ tiền hàng xuất khẩu để nhận VND.
Trang 21KÉO DÀI TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Phương án 2: Thông qua thị trường tiền tệ
➢Tại thời điểm hiện tại: Vay 100.000 USD kỳ hạn
5 ngày để thanh lý hợp đồng kỳ hạn.
➢5 ngày sau: Nhận 100.000 USD từ tiền hàng xuất khẩu và thanh toán cả gốc lẫn lãi cho ngân hàng.
Trang 22KÉO DÀI TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Phương án 3: Xử lý bằng hợp đồng hoán đổi
➢Tại thời điểm hiện tại: Mua giao ngay 100.000 USD đồng thời ký hợp đồng bán kỳ hạn 100.000 USD kỳ hạn 5 ngày.
➢5 ngày sau: Bán 100.000 USD theo hợp đồng
kỳ hạn 5 ngày ➔ thanh lý hợp đồng.
Trang 23Một công ty NK ký một hợp đồng mua 100.000 USD kỳ hạn 3 tháng để thanh toán tiền hàng nhập khẩu tại TG kỳ hạn USD/VND = 23.478 Hợp đồng kỳ hạn đến hạn, nhưng công ty chưa phải thanh toán tiền hàng nhập khẩu trong 15 ngày.
Hỏi nhà NK có những phương án nào để xử lý trạng thái dư thừa USD và thiếu hụt VND?
Biết rằng các thông số thị trường hiện hành như sau:
- Tỷ giá giao ngay USD/VND: 23.469 – 23.477
- Điểm kỳ hạn15 ngày: 03 - 07
- Mức lãi suất 15 ngày của VND: 10,68% - 10,84%/năm
- Mức lãi suất 15 ngày của USD: 8,82% - 8,96%/năm
Bài tập ứng dụng
Trang 24RÚT NGẮN TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Ví dụ:
Ngày 1/8/2018, Công ty XNK ký một hợp đồng kỳ hạn
3 tháng bán 100.000 USD cho ngân hàng tại tỷ giá mua
kỳ hạn USD/VND = 23.478 Mặc dù còn 5 ngày nữahợp đồng mới đến hạn nhưng công ty đã nhận được tiền
và muốn có ngay VND để sử dụng
Hỏi công ty có những phương án nào để xử lý trạng tháinày?
Trang 25RÚT NGẮN TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Phương án 1: Thông qua thị trường giao ngay
➢Tại thời điểm hiện tại: Bán giao ngay 100.000 USD để nhận VND.
➢5 ngày sau: Doanh nghiệp mua giao ngay 100.000 USD để thanh toán hợp đồng kỳ hạn đến hạn.
Trang 26RÚT NGẮN TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Phương án 2: Thông qua thị trường tiền tệ
➢Tại thời điểm hiện tại: Gửi 100.000 USD kỳ hạn
5 ngày đồng thời đi vay VND kỳ hạn 5 ngày.
➢5 ngày sau: Nhận cả gốc và lãi tiền gửi 100.000 USD và thanh lý hợp đồng kỳ hạn
Trang 27RÚT NGẮN TRẠNG THÁI TIỀN TỆ
Phương án 3: Xử lý bằng hợp đồng hoán đổi
➢Tại thời điểm hiện tại: Bán giao ngay 100.000 USD thu được từ xuất khẩu, đồng thời ký hợp đồng mua kỳ hạn 100.000 USD kỳ hạn 5 ngày.
➢5 ngày sau: Mua 100.000 USD theo hợp đồng
kỳ hạn 5 ngày ➔ thanh lý hợp đồng.
Trang 28Ví dụ minh họa
Vào ngày 16/6/2019, công ty XYZ có một hợp đồngnhập khẩu trị giá 30.000 EUR cần thanh toán ngay.Đồng thời, công ty có một hợp đồng xuất khẩu trị giá30.000 EUR sẽ nhận được tiền trong 6 tháng tới (tứcngày 16/12/2019) Công ty quyết định thực hiện mộthợp đồng hoán đổi với Ngân hàng A Biết các thông sốthị trường sau:
✓ Tại ngày 16/6/2019, tỷ giá giao ngay S(EUR/VND)
= 25.771 - 26.320
✓ Lãi suất EUR theo năm : 0,10% - 0,15%
✓ Lãi suất VND theo năm: 6,7% - 8%
Trang 29Ví dụ minh họa
Vào ngày 16/6/2019
- Công ty mua giao ngay 30.000 EUR tại ngân hàngtheo tỷ giá EUR/VND = 26.320, phải trả cho ngânhàng số tiền là: 26.320 x 30.000 = 789.600.000 VND
- Đồng thời, công ty ký hợp đồng bán kỳ hạn 6 tháng30.000 EUR với ngân hàng theo tỷ giá kỳ hạn đượcxác định là:
Trang 30Ví dụ minh họa
Vào ngày đáo hạn - 16/12/2019
Công ty nhận được tiền hàng từ XK, thực hiện bán kỳhạn 30.000 EUR cho ngân hàng theo thỏa thuận củahợp đồng hoán đổi và nhận về số tiền:
30.000 x 26.615 = 798.450.007,5VND
Lợi nhuận mà công ty thu được là:
798.450.007,5 – 789.600.000 = 8.850.000VND
Trang 31Bài tập ứng dụng
Công ty A của Singapore 3 tháng trước đây, đã ký hợp đồng mua
kỳ hạn 3 tháng USD 720,000 để bảo hiểm cho khoản thanh toán
dự tính bằng USD tại tỷ giá kỳ hạn USD/SGD = 1.7000 Do tàu chở hàng đến trễ, công ty A chưa phải thanh toán tiền hàng bằng USD trong thời hạn 30 ngày.
Giả sử các thông số hiện hành của thị trường như sau:
- Tỷ giá giao ngay (USD/SGD): 1.7020 – 1.7030
- Điểm kỳ hạn 30 ngày: 40 – 60
- Mức lãi suất 30 ngày của USD: 4% - 6%/năm
- Mức lãi suất 30 ngày của SGD: 8% - 10%/năm
Hỏi công ty A có những phương án nào để xử lý cho việc thanh toán trễ 30 ngày?
Trang 32Bài tập ứng dụng
Công ty XYZ của Mỹ vào ngày 01/09, đã ký hợp đồng bán 1.250.000 EUR, kỳ hạn 3 tháng với tỷ giá kỳ hạn EUR/USD = 1.2570 để phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho khoản thu xuất khẩu bằng EUR Theo dự tính đến ngày 01/12, công ty XYZ mới nhận được thanh toán khoản thu từ xuất khẩu Tuy nhiên ngày 01/11, công ty XYZ đã nhận được khoản thu xuất khẩu này và muốn có USD sử dụng ngay Hỏi công ty có phương án nào để xử lý trạng thái trên?
Các thông tin hiện hành như sau:
- Tỷ giá giao ngay (EUR/USD): 1.2560 – 1.2580
- Điểm hoán đổi 1 tháng: 30 – 20.
- Mức lãi suất 1 tháng EUR: 4% - 6%/năm
- Mức lãi suất 1 tháng USD: 3% - 5%/năm
Trang 33ƯU ĐIỂM CỦA HĐ HOÁN ĐỔI
▪ Thỏa mãn được nhu cầu ngoại tệ của khách hàng ở thời điểm hiện tại (vào ngày hiệu lực); đồng thời cũng thỏa mãn nhu cầu mua hoặc bán ngoại tệ ở tương lai (vào ngày đáo hạn)
→ khách hàng không phải gánh chịu rủi ro biến động tỷ giá như trong giao dịch giao ngay và kỳ hạn.
▪ Về phía ngân hàng, ngoài việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng thì ngân hàng có thể kiếm được lợi nhuận từ chênh lệch giá mua và bán ngoại tệ khi thực hiện HĐ hoán đổi
Trang 34HẠN CHẾ CỦA HĐ HOÁN ĐỔI
▪ Các bên tham gia hợp đồng hoán đổi bắt buộc phảithực hiện nghĩa vụ của mình khi đáo hạn, bất chấp tỷgiá biến động theo hướng có lợi hay bất lợi nên tínhthanh khoản của hợp đồng hoán đổi không cao
▪ Hợp đồng hoán đổi không được tiêu chuẩn hóa màchủ yếu mang tính thỏa thuận cá nhân nên rủi ro tíndụng của đối tác khá cao