Ở nước ta, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý là những người giữ chức vụ trong tổ chức của hệ thống chính trị các cấp, do bầu cử hoặc chỉ định giữ cương vị lãnh đạo, điều hành, quản lý; những người quán triệt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và trực tiếp ra quyết định lãnh đạo, quản lý để triển khai, tổ chức, hướng dẫn, chỉ đạo nhân dân triển khai thực hiện những chủ trương, đường lối đó trong hiện thực. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý còn là lực lượng tham mưu cho Đảng và Nhà nước trong việc hoạch định chiến lược, kế hoạch, chủ trương, chính sách, bước đi, giải pháp thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của các ngành, các lĩnh vực, các địa phương và cả đất nước. Do vậy, người cán bộ lãnh đạo, quản lý có vị trí, vai trò rất quan trọng. Mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống, mang lại thành công hay thất bại đều phụ thuộc vào vai trò to lớn của cán bộ lãnh đạo, quản lý. Để hoạt động lãnh đạo, quản lý có hiệu quả, đòi hỏi đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có phương pháp luận nhận thức và hoạt động thực tiễn khoa học. Một trong những yêu cầu đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn hiện
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ
BÀI THU HOẠCH
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TÊN MÔN HỌC: TRIẾT HỌC MÁC – LÊNIN
TÊN BÀI THU HOẠCH:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NỘI DUNG CỦA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN SỰ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU 1
PHẦN II: NỘI DUNG 2
1.Cơ sở lý luận và nội dung của quan điểm toàn diện - Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến 2
1.1.Khái niệm về mối liên hệ phổ biến 2
1.2.Các tính chất của mối liên hệ 2
1.3.Quan điểm toàn diện 3
1.4 Những yêu cầu của quan điểm toàn diện trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay 4
2.Sự vận dụng quan điểm toàn diện của Đảng Cộng Sản Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 8
3.Sự vận dụng quan điểm toàn diện của tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn hiện nay 12
4 Sự vận dụng quan điểm toàn diện của huyện Xuân Lộc công tác phát triển nông nghiệp bền vững 13
5.Liên hệ bản thân 14
PHẦN III: KẾT LUẬN 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
Trang 3PHẦN I: MỞ ĐẦU
Ở nước ta, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý là những người giữ chức vụ trong tổ chức của hệ thống chính trị các cấp, do bầu cử hoặc chỉ định giữ cương
vị lãnh đạo, điều hành, quản lý; những người quán triệt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và trực tiếp ra quyết định lãnh đạo, quản lý để triển khai, tổ chức, hướng dẫn, chỉ đạo nhân dân triển khai thực hiện những chủ trương, đường lối đó trong hiện thực Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản
lý còn là lực lượng tham mưu cho Đảng và Nhà nước trong việc hoạch định chiến lược, kế hoạch, chủ trương, chính sách, bước đi, giải pháp thực hiện nhiệm
vụ phát triển kinh tế - xã hội của các ngành, các lĩnh vực, các địa phương và cả đất nước Do vậy, người cán bộ lãnh đạo, quản lý có vị trí, vai trò rất quan trọng Mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống, mang lại thành công hay thất bại đều phụ thuộc vào vai trò to lớn của cán bộ lãnh đạo, quản lý
Để hoạt động lãnh đạo, quản lý có hiệu quả, đòi hỏi đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có phương pháp luận nhận thức và hoạt động thực tiễn khoa học
Một trong những yêu cầu đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn hiện nay phải quát triệt quan điểm toàn diện vào trong hoạt động lãnh đạo, quản lý của mình
Vì vậy bản thân chọn chủ đề “Cơ sở lý luận và nội dung của quan điểm toàn diện Sự vận dụng quan điểm toàn diện của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay” làm bài thu hoạch môn Triết học Mác
-LêNin
Trong khuôn khổ chủ đề đặt ra, với sự vận dụng lý luận của bản thân sẽ không tránh khỏi những thiếu sót nhất định về trình bày bố cục bài thu hoạch, nội dung lý luận chưa trọng tâm…, rất mong nhận được sự hướng dẫn và góp ý
từ quý thầy, quý cô để hoàn thiện hơn./
Trân trọng cảm ơn!
Trang 4PHẦN II: NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận và nội dung của quan điểm toàn diện - Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
1.1 Khái niệm về mối liên hệ phổ biến
Liên hệ là khái niệm dùng để chỉ sự nương tựa vào nhau, thâm nhập,
chuyển hóa lẫn nhau giữa các mặt, các yếu tố của một sự vật, một hiện tượng hay giữa các sự vật, hiện tượng với nhau
Liên hệ phổ biến là khái niệm dùng để chỉ sự liên hệ tồn tại ở mọi sự vật,
hiện tượng, quá trình trong tự nhiên, xã hội và tư duy
Cơ sở của mối liên hệ phổ biến là tính thống nhất vật chất của thế giới Vì
thế giới là vật chất nên các sự vật, hiện tượng đều tồn tại, biến đổi theo các quy luật của vật chất Tính thống nhất vật chất của thế giới được thể hiện ở những điểm cơ bản sau đây:
Một là, chỉ có một thế giới duy nhất và thống nhất là thế giới vật chất Thế
giới vật chất có thuộc tính chung nhất là tồn tại khách quan Tồn tại khách quan
là bản chất của thế giới vật chất, là cơ sở tạo nên tính thống nhất của thế giới
Hai là, toàn bộ thế giới vật chất là một thể thống nhất không do ai sáng tạo
ra và không bao giờ mất đi Các hình thức tồn tại của vật chất chỉ có thể chuyển
từ dạng này sang dạng khác
Ba là, thế giới vật chất đều vận động và biến đổi theo những quy luật
chung nhất Mặc dù mỗi lĩnh vực vật chất có những quy luật đặc thù nhưng tất cả mọi sự vật đều vận động theo những quy luật phổ biến Đó là những quy luật chung của cả tự nhiên, xã hội và tư duy Thế giới vật chất thống nhất trong chu trình vận động và chuyển hóa vĩnh viễn Mọi sự vật hiện tượng trong thế giới hiện tại tác động qua lại với nhau, là nguồn gốc, nguyên nhân và kết quả của nhau
1.2 Các tính chất của mối liên hệ
Tính khách quan: mối liên hệ không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của
con người, chỉ phụ thuộc vào bản thân sự vật, hiện tượng Mối liên hệ là mối liên
hệ vốn có của bản thân sự vật, hiện tượng
Tính phổ biến: mối liên hệ tồn tại cả trong tự nhiên, xã hội và tư duy; có ở
mọi lúc, mọi nơi
Trang 5Tính đa dạng, phong phú: có rất nhiều mối liên hệ khác nhau phụ thuộc
vào góc độ xem xét: có mối liên hệ bên trong bên ngoài, mối liên hệ bản chất -không bản chất, mối liên hệ tất yếu - ngẫu nhiên, mối liên hệ chủ yếu - thứ yếu, mối liên hệ trực tiếp - gián tiếp, Tính đa dạng của sự liên hệ do tính đa dạng trong sự tồn tại, vận động và phát triển của chính sự vật và hiện tượng quy định
Dĩ nhiên, sự phân loại các mối liên hệ chỉ có ý nghĩa tương đối, do góc độ của sự xem xét, đánh giá và các loại liên hệ khác nhau có thể chuyển hóa lẫn nhau Ví dụ cái là ngẫu nhiên khi xem xét trong quan hệ này, nhưng lại là tất nhiên, khi xem xét trong mối quan hệ khác Mặt khác, trong quá trình vận động, phát triển mối liên hệ ngẫu nhiên có thể chuyển hóa thành tất nhiên và ngược lại
Các loại liên hệ khác nhau có vai trò khác nhau đối với sự vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng Ví dụ, giữa mối liên hệ bên trong và mối liên hệ bên ngoài, mối liên hệ bên trong bao giờ cũng giữ vai trò quyết định, còn mối liên hệ bên ngoài không có ý nghĩa quyết định, thậm chí nó phải thông qua mối liên hệ bên trong mà phát huy tác dụng đối với sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng
Như vậy, sự liên hệ tác động qua lại của sự vật, hiện tượng trên thế giới rất phong phú, đa dạng và phức tạp Đặc biệt trong lĩnh vực đời sống xã hội, tính phức tạp của sự liên hệ được nhân lên do sự đan xen, chồng chéo, chằng chịt của
vô vàn các hoạt động có mục đích, có ý thức của con người Chính vì vậy, nhận thức và phân loại đúng đắn các mối liên hệ trong xã hội khó khăn hơn nhiều so với trong giới tự nhiên
Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến cho ta hiểu tính đa dạng, phức tạp về mối liên hệ của các sự vật, hiện tượng Những mối liên hệ đó bộc lộ thuộc tính, tính chất của các sự vật, hiện tượng Do đó, muốn nhận thức đúng bản chất của
sự vật, hiện tượng phải thông qua mối liên hệ của nó với sự vật, hiện tượng khác
1.3 Quan điểm toàn diện
Cơ sở lý luận của quan điểm toàn diện là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của phép biện chứng duy vậy Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến chỉ ra rằng, mọi sự vật, hiện tượng khách quan tồn tại trong mối liên hệ, ràng buộc lẫn nhau Vì vậy, muốn nhận thức được sự vật, hiện tượng phải xem xét tất cả các mặt, các mối liên hệ giữa các yếu tố, các bộ phận trong sự vật đó và giữa các sự
Trang 6vật, hiện tượng với nhau.
Nội dung chính của quan điểm toàn diện trong hoạt động nhận thức và thực tiễn cần phải xem xét sự vật trên nhiều mặt, nhiều mối quan hệ của nó Thực hiện điều này sẽ giúp cho chúng ta tránh được hoặc hạn chế được sự phiến diện, siêu hình, máy móc, một chiều trong nhận thức cũng như trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn, nhờ đó tạo ra khả năng nhận thức đúng được sự vật như nó vốn có trong thực tế và xử lý chính xác, có hiệu quả đối với các vấn
đề thực tiễn
1.4 Những yêu cầu của quan điểm toàn diện trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay
Một là, muốn nhận thức được bản chất của sự vật, hiện tượng phải xem
xét sự tồn tại của nó trong mối liên hệ qua lại giữa các bộ phận, các yếu tố, thuộc tính khác nhau của sự vật, hiện tượng ấy và trong mối liên hệ qua lại giữa sự vật, hiện tượng đó với sự vật, hiện tượng khác Bởi vì bản chất của sự vật, hiện tượng được hình thành, biến đổi và bộc lộ thông qua mối liến hệ giữa chúng với các sự vật, hiện tượng khác
V.I.Lênin viết: “Muốn thực sự hiểu được sự vật, cần phải nhìn bao quát
và nghiên cứu tất cả các mặt, tất cả các mối liên hệ và “quan hệ gián tiếp” của sự vật đó Chẳng hạn, kinh tế và chính trị tồn tại trong mối quan hệ biện chứng với nhau Xem xét vấn đề chính trị mà không tính đến các quy luật kinh tế khách quan sẽ dẫn đến chủ quan duy ý chí, xem thường các quy luật khách quan Ngược lại, nếu chỉ chú ý đến kinh tế, xem nhẹ vai trò của chính trị sẽ dẫn đến chủ nghĩa duy kinh tế, không thấy được tính tích cực của chính trị Chính trị và kinh tế có mối quan hệ biện chúng với nhau, kinh tế thay đổi thì chính trị cũng thay đổi, nhưng không phải mọi sự thay đổi của kinh tế đều dẫn đến sự thay đổi của chính trị, chính trị cũng có quy luật vận động, biến đổi của riêng nó
Mặt khác, quan điểm toàn diện cũng yêu cầu phải nhận thức sự vật trong tính chỉnh thể của nó, trong tính nhiều mặt và sự tác động qua lại quy định lẫn nhau, chi phối lẫn nhau của chúng Sự vật trong thực tế tồn tại với tư cách như
Trang 7một chỉnh thể Nó không phải là “tổng số đơn giản” các mối liên hệ mà là tổng
số các mối liên hệ hữu cơ, có sự tác động qua lại quy định, chi phối lẫn nhau Có nhận thức sự vật trong tính chỉnh thể thì mới nhận thức đưực sự vật, nhận thức được bản chất của sự vật
Từ khi đổi mới đất nước, với quan điểm đa phương hóa, đa dạng hóa quan
hệ quốc tế, Việt Nam đã hội nhập quốc tế sâu rộng Năm 1992, chúng ta đã nối lại được quan hệ với Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB); năm 1995, Việt Nam gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN); năm 1996 tham gia Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), tham gia diễn đàn hợp tác Á - Âu với tư cách là thành viên sáng lập; năm 1998, Việt Nam được kết nạp là thành viên chính thức của APEC (Diễn đàn Họp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương)
Sau hơn 35 năm đổi mới hội nhập quốc tế, đến nay Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hơn 170 nước, trong đó bao gồm tất cả các nước lớn; có quan hệ thương mại với hơn 220 nước và vùng lãnh thổ, là thành viên chính thức của tất cả các tổ chức quốc tế lớn, các tổ chức và định chế thương mại, tài chính chủ chốt ở khu vực cũng như trên thế giới Điều đó chững tỏ tính đúng đắn và sáng tạo trong các quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trong thời đại hiện nay, việc nhận thức sâu sắc quan điểm, đường lối của Đảng về hội nhập quốc tế cũng là tiền đề cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ra quyết định phù họp, mở ra khả năng hợp tác cho các tỉnh, thành phố trong hội nhập quốc tế để phát triển kinh tế - xã hội và mở rộng giao lưu hợp tác văn hóa, tiếp thu thành tựu khoa học công nghệ trong lao động sản xuất Bên cạnh đó, để hoạt động lãnh đạo, quản lý có hiệu quả, người cán bộ phải nắm chắc đặc điểm kinh tế, xã hội, văn hóa, lối sống, truyền thống, phong tục tập quán, con người ở địa phương mình thì mới ban hành được những quyết định lãnh đạo, quản lý đúng đắn, phù hợp Ngoài ra, phải biết đặt địa phương mình vào trong tổng thể liên kết một vùng, miền để tạo ra hệ thống đồng bộ, thống nhất
Hai là, quan điểm toàn diện chỉ ra rằng, sự vật, hiện tượng tồn tại trong
mối liên hệ phổ biến, nhưng vị trí, vai trò của các mối liên hệ không “ngang
Trang 8bằng” nhau Do vậy, trong vô vàn các mối liên hệ của sự vật, hiện tượng phải nắm được mối liên hệ chủ yếu, bản chất, quy định sự tồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng để tìm ra xu hướng, cách thức, cơ chế tác động cho sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng
Trong những năm đổi mới, việc nhận thức và giải quyết những mối quan
hệ lớn thể hiện rõ quan điểm toàn diện của Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng ta cho rằng, những mối quan hệ lớn góp phần xác định quy luật và tính quy luật của đổi mới và phát triển đất nước, đồng thời làm rõ hơn những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội, góp phần vào sự hoàn thiện lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; tạo ra động lực của đổi mới và phát triển toàn diện đất nước trong thời kỳ mới Trong các mối quan hệ lớn đó, mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị giữ vai trò trung tâm, cơ bản bởi việc giải quyết mối quan hệ này sẽ quyết định tới việc giải quyết các mối quan hệ khác
Ở mỗi địa phương, cơ sở, người cán bộ lãnh đạo, quản lý cũng cần biết xác định rõ thế mạnh của từng vùng, miền để ra quyết định, lãnh đạo, quản lý Hiện nay, việc thực hiện Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) theo Quyết định số 490/QĐ-TTg, của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 7-5-2018 đang góp phần thúc đẩy phát triển thế mạnh nông sản ở các vùng miền trên địa bàn cả nước ta, cũng là tinh thần của quan điểm toàn diện
Ba là, quan điểm toàn diện chỉ ra rằng, nhận thức của con người về sự vật,
hiện tượng cũng chỉ mang tính tương đối, không đầy đủ, trọn vẹn Bởi lẽ, trong quá trình vận động, phát triển, sự vật, hiện tượng không phải lúc nào cũng bộc lộ hết các thuộc tính ra bên ngoài Mặt khác, bản thân chủ thể nhận thức lại luôn bị giới hạn bởi những điều kiện xã hội, lịch sử gắn với nhu cầu thực tiễn và mục đích của con người Nhận thức rõ điều này, chúng ta sẽ tránh tuyệt đối hoá tri thức về sự vật, hiện tượng và tránh coi những tri thức đã có là những chân lý bất biến, tuyệt đối, cuối cùng về sự vật, hiện tượng mà không bổ sung phát triển nữa Yêu cầu cần thiết phải xét tất cả mọi mặt sẽ đề phòng cho chúng ta khỏi phạm
Trang 9phải sai lầm và sự cứng nhắc.
Không có một đường lối, chính sách, quyết định lãnh đạo, quản lý luôn đúng khi thực tiễn đã thay đổi Do vậy, người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải luôn nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý thông qua việc học tập, đào tạo, tu dưỡng rèn luyện, nhất là bồi dưỡng năng lực tư duy lý luận để có tư duy khái quát, hệ thống, tư duy chiến lược trong việc xây dựng, ban hành các quyết định quản lý đúng đắn, phù hợp với thực tiễn
Quan điểm toàn diện chống quan điểm phiến diện, chiết trung và ngụy
Trang 10tính đồng bộ; không thấy được vị trí, vai trò khác nhau của các mối liên hệ.
Những năm qua, nhiều tỉnh, thành trong cả nưởc đã thu hút các dự án đầu
tư mà không tính tới các vấn đề về môi trường, an sinh xã hội và các vấn đề xã hội khác Những dự án có quy mô lớn đã gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đem lại hậu quả nặng nề cho nền kinh tế và đời sống của nhân dân Ngoài ra, những hệ lụy mà nó mang lại, như: nông dân bị thu hồi đất sản xuất, tình trạng thừa lao động, thiếu việc làm vẫn là những vấn đề khó giải quyết hiện nay Do vậy, đây vẫn là vấn đề rất căn bản trong việc thay đổi tư duy, nhận thức cho cán
bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay
Quan điểm toàn diện cũng hoàn toàn xa lạ với chiết trung và ngụy biện Thực chất của chiết trung là kết hợp một cách vô nguyên tắc, chủ quan những cái
mà về nguyên tắc là không thể kết hợp được hoặc coi những mối liên hệ là
“ngang bằng” nhau, không có sự phân biệt về vai trò của chúng Trong lãnh đạo, quản lý, những người có tư tưởng chiết trung thường thể hiện ra là những người thiếu chính kiến, thiếu bản lĩnh, lập trường, không có thái độ rõ ràng trong lời nói và việc làm Một bệnh nguy hiểm nảy sinh từ những người chiết trung là chủ nghĩa cơ hội Người cơ hội về chính trị thường tung hô, ca ngợi những thành tích của tổ chức, cơ quan, nhưng lại nhấn mạnh những sai lầm, khuyết điểm của cơ quan, tổ chức ấy Những người cơ hội thường dẫn đến “tự diễn biến”, “tự chuyển