QUY LUẬT PHỦ ĐỊNH của PHỦ ĐỊNH và vận DỤNG QUY LUẬT này TRONG HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN nền NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Ý nghĩa của phương pháp luận...7 Chương 2: Vận dụng quy luật phủ định của phủ định trong hoạt động phát triển nền nông nghiệp Việt Nam...8 2.1 Khái quát về nền nông nghiệp nước ta hiện n

ĐẠI HỌC QUỐC GIA ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP HỒ CHÍ MINH

Giảng viên hướng dẫn: An Thị Ngọc Trinh

Thành phố Hồ Chí Minh – 2020

MỤC LỤC

1 PHẦN MỞ ĐẦU: 2

2 NỘI DUNG: 3

Chương 1 Quy luật phủ định của phủ định 3

1.1.1 Phủ định siêu hình 3

1.1.2 Phủ định biện chứng 3

1.1.3 Các đặc điểm của phủ định biện chứng: 4

1.1.4 Chu kì: 4

1.1.5 Đường xoáy ốc: 5

1.2 Nội dung quy luật phủ định của phủ định: 6

1.3 Kế thừa siêu hình 6

1.4 Kế thừa biện chứng 6

1.5 Ý nghĩa của phương pháp luận 7

Chương 2: Vận dụng quy luật phủ định của phủ định trong hoạt động phát triển nền nông nghiệp Việt Nam 8

2.1 Khái quát về nền nông nghiệp nước ta hiện nay 8

2.2 Đánh giá thực trạng liên hệ vạn dụng quy luật phủ định của phủ định trong hoạt động phát triển nền nông nghiệp Việt Nam 8

2.2.1 Những tích cực đã đạt được trong việc vận dụng quy luật phủ định của phủ định trong phát triển nền nông nghiệp Việt Nam 8

2.2.2 Những hạn chế và nguyên nhân 14

2.2.3 Những giải pháp khắc phục hạn chế 15

3 KẾT LUẬN 17

4 TÀI LIỆU THAM KHẢO: 17

1 PHẦN MỞ ĐẦU:

Quy luật phủ định của phủ định là một trong ba quy luật cơ bản của phép duy vật biệnchứng trong chủ nghĩa duy vật biện chứng Marx – Lenin Quy luật này giúp ta hiểu vàbiết được khuynh hướng phát triển phổ biến của sự vật, hiện tuợng, từ đó vận dụngquy luật để phục vụ trong đời sống thực tiễn hàng ngày

Hiện nay trong đời sống thực tiễn, không tránh khỏi sự lệch lạc về tư duy phát triểncủa sự vật , hiện tượng - điều này kìm nén thậm chí phủ định sự tiến bộ của thời đại.Việc hiểu và vận dụng đúng quy luật phủ định của phủ định càng trở nên cần thiết và

là hành trang tư duy cần trang bị cho mỗi người Hiểu và nắm bắt quy luật, ta có thểtạo điều kiện chủ quan, khách quan tích cực để thôi thúc cái mới, cái tiến bộ phát triển.Đồng thời xem xét, nhìn rõ được những thứ lạc hậu nhưng vẫn sử dụng được từ đó loại

bỏ, xóa đi tránh sử dụng kém hiệu quả, thêm vào đó bài trừ tư tưởng bảo thủ, giáo điềuphụ nhận cái mới Đồng thời, thông qua quan sát rộng và kĩ càng sự phát triển của sựvật hiện tượng, ta còn có khả năng dự đoán được cái đích cuối cùng , từ đó đưa raphương pháp , mục tiêu khai thác sự vật, hiện tượng một cách hợp lý và hiệu quả.Quy luật phủ định của phủ định được vận dụng trong nhiều lĩnh vực đời sống, kinh tế,văn hóa, giáo dục, y tế Nhận thấy nền nông nghiệp Việt Nam trong thời kì đang pháttriển, nhóm quyết định vận dụng cao hơn nữa quy luật phủ định của phủ định tronghoạt động phát triển nền nông nghiệp hiện nay Thông qua đánh giá những hoạt động,những thành tựu, mặt tích cực đã đạt được trong việc vận dụng, nhóm còn tìm ranhững điểm yếu, điểm hạn chế khi vận dụng quy luật này, song song với đó là đưa racác giải pháp khắc phục hạn chế cụ thể Khi đưa ra các hạn chế và giải pháp khắcphục, mục tiêu của nhóm là đưa nền nông nghiệp Việt Nam phát triển hơn nữa, tạo ragiá trị cao, thân thiện môi trường và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, cải thiện đờisống về mặt kinh tế cho những người nông dân, hơn nữa lại góp một phần lớn để pháttriển kinh tế đất nước

2 NỘI DUNG:

Chương 1 Quy luật phủ định của phủ định

1.1 Phủ định là khái niệm chỉ sự thay thế sự vật này bằng sự vật khác trong quá trình

vận động và phát triển

1.1.1 Phủ định siêu hình: Chấm dứt sự phát triển.

-Diễn ra do sự can thiệp, tác động từ bên ngoài

-Xóa bỏ sự tồn tại và phát triển tự nhiên của sự vật

-Sự vật sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn, không tạo ra và không liên quan đến sự vật mới

Ảnh 1: Cây gió bị đánh gãy đổ

Ví dụ về cây bị gió đánh gãy đổ là một ví dụ cho sự phủ định siêu hình Tác nhân bên

ngoài là điều kiện thời tiết ở đây là gió, xoá bỏ đi sự tồn tại vốn có của cái cây này

1.1.2 Phủ định biện chứng: Là khái niệm dùng để chỉ sự phủ định làm tiền đề, tạo

điều kiện cho sự phát triển

-Diễn ra do sự phát triển bên trong bản thân sự

-Xóa bỏ sự tồn tại và phát triển tự nhiên của sự vật

-Sự vật không bị xóa bỏ hoàn toàn, mà là cơ sở cho sự xuất hiện sự vật mới và sẽtiếp tục tồn tại và phát triển trong sự vật mới

Ảnh 2: Sự tiến hóa của loài người

Ví dụ sự tiến hoá của con người là một ví dụ điển hình về sự phủ định biện chứng Để

phù hợp với môi trường sống hình thái cũng những các đặc điểm khác của con ngườicũng dần thay đổi, phát triển hơn, nhưng mặc dù thay đổi nó vẫn giữ được những đặcđiểm nổi trội của giai đoạn trước

1.1.3 Các đặc điểm của phủ định biện chứng:

- Tính khách quan:

Sự vật, hiện tượng tự phủ định mình do mâu thuẩn bên trong nó gây ra

Ví dụ: Chế độ phong kiến tồn tại nhiều mâu thuẩn bên trong nó như con người bị

ảnh hưởng nặng nề bởi tư tưởng nho giáo, mâu thuẩn giữa các giai cấp (địa chủ nông dân), …Vì vậy nó bị thay thế bởi chế độ tư bản chủ nghĩa

Diễn ra trong mọi lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy.

Ảnh 3: Chu kì của hạt lúa

Hạt lúa khi đưa vào môi trường nhiệt độ, độ ẩm thích hợp sẽ nảy mầm, sau một thờigian cây con sẽ mọc lên từ hạt lúa ban đầu lúc này hạt lúa ban đầu đã không còn tức

đã bị xoá bỏ (kết thúc lần phủ định 1)

Cây con được chăm sóc dần dần trở thành những cây lúa trưởng thành, kết hạt Đếnkhi lúa đã chín, những hạt lúa từ những cây trưởng thành được thu hoạch, những câylúa trưởng thành đó cũng không còn nữa (kết thúc lần phủ định 2)

Những hạt lúa sau khi thu hoạch sẽ được chọn lọc, những hạt lúa có phẩm chất tốt sẽđược giữ lại để gieo trồng vào vụ mùa sau Cứ như vậy chu kì này được lặp đi lặp lại

vô tận, tưởng chừng như chu kì này vẫn giậm chân tại chỗ nhưng nó đã có sự pháttriển, những hạt giống sau mang nhiều phẩm chất tốt hơn hạt giống trước

1.1.5 Đường xoáy ốc:

- Chỉ sự vận động của những nội dung mang tính kế thừa có trong sự vật hiệntượng mới nên không đi theo đường thẳng mà diễn ra theo những đường tròn khôngnằm trên một mặt phẳng tựa như đường xoáy ốc

- Biểu hiện tính quanh co, phức tạp, tính kế thừa, tính lặp lại, tính tiến lên, tính vôtận của quá trình phát triển

- Sự phát triển dường như lặp lại nhưng trên cơ sở mới cao hơn, đây cũng chính làđặc điểm quan trọng nhất của quy luật phủ định của phủ định

Ảnh 4: minh họa đường xoáy ốc đi lên

1.2 Nội dung quy luật phủ định của phủ định:

- Nêu lên mối liên hệ, sự kế thừa giữa cái khẳng định và cái phủ định, nhờ đó phủđịnh biện chứng là điều kiện cho sự phát triển, nó bảo tồn nội dung tích cực của cácgiai đoạn trước và bổ sung thêm những thuộc tính mới làm cho sự phát triển đi theođường xoáy ốc

- Quy luật phủ định của phủ định coi sự phát triển của sự vật hiện tượng là do mâuthuẩn bên trong chúng quy định Mỗi lần phủ định là kết quả của sự đấu tranh vàchuyển hoá giữa những mặt đối lập trong sự vật hiện tượng Phủ định lần thứ nhất làmcho sự vật hiện tượng cũ chuyển thành sự vật hiện tượng đối lập với nó, phủ định lầnthứ hai dẫn đến sự ra đời của sự vật hiện tượng mới mang nhiều nội dung tích cực của

sự vật hiện tượng cũ nhưng cũng đã mang không ít nội dung đối lập với sự vật hiệntượng đó

1.3 Kế thừa siêu hình: Đối tượng giữ lại nguyên si những gì bản thân nó đã có ở giai

đoạn phát triển trước, không tự mình rủ bỏ những yếu tố đã tỏ ra lạc hậu hết thời, không còn phù hợp, thậm chí còn ngáng đường, ngăn cản sự phát triển tiếp theo của chính nó, của đối tượng mới

Ví dụ: Hủ tục là những thói hư, tật xấu, những thứ lạc hậu, tồi tàn làm cho xã hội bịtrì trệ, chậm phát triển Những hủ tục này mang màu sắc mê tín đã thành vật cản, gánhnặng trong đời sống con người Dù đem lại nhiều bất lợi như vậy nhưng hiện nay ởmột số vùng của nước ta nói riêng và trên thế giới nói chung vẫn còn một số hủ tục lạchậu như nạn tảo hôn, cướp vợ, ma trùng, đẽo sọ người chết, …

1.4 Kế thừa biện chứng:

-Sự vật, hiện tượng mới ra đời vẫn giữ lại có chọn lọc và cải tạo yếu tố còn thích hợp

để chuyển sang chúng; loại bỏ các yếu tố không còn thích hợp của sự vật, hiện tượng

cũ đang gây cản trở cho sự phát triển của sự vật, hiện tượng mới

-Đặc điểm của kế thừa biện chứng là duy trì các yếu tố tích cực của sự vật, hiệntượng bị phủ định dưới dạng vượt bỏ, các yếu tố chọn giữ lại sẽ được cải tạo, biến đổi

để phù hợp với sự vật, hiện tượng mới

-Giá trị của sự kế thừa biện chứng chịu sự quy định bởi vai trò của yếu tố phù hợpđược kế thừa; do vậy, việc giữ lại yếu tố tích cực của sự vật, hiện tượng bị phủ địnhlàm cho sự vật, hiện tượng mới có chất giàu có hơn, phát triển cao hơn, tiến bộ hơn.-Đảm bảo mối dây liên hệ thông suốt bền chặt giữa đối tượng mới với đối tượng cũ,giữa nó với quá khứ của chính nó

Ví dụ: Chiếc áo dài từ xưa đã trở thành một biểu tượng không thể thiếu khi nói đến

người phụ nữ Việt Nam Ngày nay để phù hợp với xã hội hiện đại cũng như sở thíchcủa mỗi người mà chiếc áo dài đã được cách tân rất nhiều Từ màu sắc, hoa văn, chấtliệu vải, …Tuy nhiên nó vẫn giữ được cấu trúc của chiếc áo dài xưa Nước ta cũng tíchcực đưa hình ảnh chiếc áo dài Việt Nam vươn ra thế giới thông qua các lễ hội, sự kiện

Ảnh 7: Áo dài ngày xưa Ảnh 8: Áo dài đã được cách tân

1.5 Ý nghĩa của phương pháp luận:

- Quy luật này chỉ ra khuynh hướng tiến lên của sự vận động của sự vật hiện tượng; sựthống nhất giữa tính tiến bộ và tính kế thừa của sự phát triển Vì vậy có thể xác địnhđược kết quả cuối cùng của sự phát triển

- Quy luật này giúp nhận thức đúng về xu hướng của sự phát triển đó là quá trình diễn

ra quanh co, phức tạp, không hề đều đặn thẳng tắp, không va vấp, không có nhữngbước thụt lùi Trái lại là không biện chứng, không khoa học, không đúng về mặt líluận

- Quy luật này giúp nhận thức đầy đủ hơn về sự vật, hiện tượng mới ra đời phù hợp vớiquy luật phát triển, biểu hiện giai đoạn cao về chất trong sự phát triển

- Ủng hộ cái mới tạo điều kiện cho nó phát triển hợp quy luật; biết kế thừa có chọn lọcnhững yếu tố tích cực và hợp lí của sự vật, hiện tượng cũ làm cho nó phù hợp với xuthế vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng mới

Chương 2: Vận dụng quy luật của phủ định trong hoạt động phát triển nền nông nghiệp Việt Nam

2.1 Khái quát về nền nông nghiệp nước ta hiện nay

Nước ta là một nước nông nghiệp lâu đời, nông nghiệp chiếm một phần quan trọngtrong thành phần kinh tế của nước ta, chiếm 13,96% tổng GDP với lực lượng lao độngđông đảo gần 19,3 triệu người, chiếm 34,7% số lượng người lao động cả nước là 54,7triệu người (số liệu năm 2019) Dựa trên tình hình thực tiễn phát triển chung của thếgiới và việc quan sát hiệu quả kinh tế nông nghiệp mang lại, nhà nước ta đã đưa ra chủtrương, đường lối phát triển nông nghiệp hiện đại hóa tạo ra giá trị cao, nông nghiệpphát triển bền vững theo hướng tập trung và khép kín, bảo vệ môi trường đồng thờigiảm bớt tỉ trọng nông nghiệp trong tổng nền kinh tế quốc dân ( GDP ), và tăng tỉtrọng các ngành công nghiệp và dịch vụ Nhưng không vì thể Đảng ta bỏ qua sự quantrọng của nền nông nghiệp vốn là ngành sản xuất được đánh giá là thế mạnh và điểmyếu của kinh tế Thực tế sản xuất ở nước ta vẫn còn đang lạc hậu, sản xuất trên quy môlớn và có sản lượng tương đối cao nhưng hiệu quả kinh tế thấp do chất lượng sản phẩmchưa cao, thị trường bán hàng con đang hạn chế do khó tiếp cận thị trường khó tính vàcần nguồn sản phẩm chất lượng cao Để xây dựng nên một nền nông nghiệp phát triểnđáp ứng với sự phát triển của thời đại, tạo ra giá trị cao ta phải áp dụng các thành tựukhoa học kĩ thuật, máy móc trang thiết bị vào việc sản xuất Hướng dẫn nông dân canhtác chăm sóc và truyền dạy kiến thức nâng cao về nông nghiệp, gắn nông nghiệp sạchbền vững với sản xuất Dựa trên thực tiễn đó ta vận dụng quy luật phủ định của phủđịnh để giải quyết cấp thiết những gì đang được đặt ra

2.2 Đánh giá thực trạng liên hệ vạn dụng quy luật phủ định của phủ định trong hoạt động phát triển nền nông nghiệp Việt Nam

2.2.1 Những tích cực đã đạt được trong việc vận dụng quy luật phủ định của phủ định trong phát triển nền nông nghiệp Việt Nam

- Cải tiến giống vật nuôi và cây trồng nông nghiệp

Giống lợn lai F1 được nuôi để lấy thịt được lai từ 2 loài heo bố mẹ là lợn bốYorkshire có nguồn gốc nước ngoài và lợn mẹ Móng Cái từ Quảng Ninh Lợn F1được kế thừa khả năng cho nhiều thịt của loài lợn Yorkshire nước ngoài, lại vừa thíchnghi tốt được với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa của nước ta Giống lợn đã khắcphục được việc không chịu được khí hậu Việt Nam của lợn Yorkshire, đồng thời cảithiện việc cho năng suất thịt ít của lợn thuần chủng Việt Nam là loại lợn Móng Cái.Giống lợn lai được tạo ra đã tạo ra hiệu quả kinh tế cao cho chăn nuôi

Giống lúa Việt lai 20 (VL20) cho đặc tính vượt trội như trồng ngắn ngày, có năngsuất cao, chống chịu tốt với điều kiện thời tiết khắc nhiệt, ít bị sâu bệnh, cho gạomềm dẻo và thơm Đây là giống lúa được TS Nguyễn Văn Hoan và cộng sự của ôngphát triển dựa trên lúa cơ sở dòng bất dục mẹ kiểu TMGS và dòng bố là dòng phụchồi R20, giống VL20 khắc phục những đặc điểm dễ sâu bệnh, chống trọi thời tiếtkém, và mang đặc tính dẻo thơm năng suất cao của giống bố mẹ Giống lúa đã đượcđem trồng khắp cả nước đem lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân

Cải tiến phương thức nuôi heo dựa trên máy móc tự dộng Từ sản xuất quy mô nhỏ

lẻ mang tính chất hộ gia đình sang sản xuất quy mô tập trung Heo được chăm sócthông qua hệ thống ăn và nước uống cung cấp hoàn toàn tự động, con người chỉ điềukhiển hệ thống mà không trực tiếp thực hiện, heo thậm chí tiếp cận với các phươngthức chăm sóc đặc biệt với quạt và âm nhạc để cho chất lượng thịt cao nhất Có thểthấy trong việc sản xuất này, hệ thống máy móc đã thay thế con người cho hiệu quảcao, hơn nữa trong quá trình sản xuất, hệ thống máy luôn được cải thiện và cải tiếnliên tục thông qua thực tiễn xảy ra Điều này hoàn toàn giúp ích lớn cho phát triểnkinh tế hiện nay

Ảnh 10: Hệ thống nuôi heo hiện đại.

- Sản xuất khép kín, tạo ra chuỗi cung ứng liền mạch giữa người dân và doanhnghiệp

Chuỗi cung ứng, và giá trị nông sản Việt Nam đang gặp vấn đề lớn do thông quaquá nhiều quá trình trung gian chuyển tiếp để nông sản có thể đến tay người tiêudung hiện nay Có thể kể một quá trình nông sản đến với tay người tiêu dùng nhưsau: Người nông dân – thương lái – doanh nghiệp chế biến – các siêu thị nhỏ lẻ -người tiêu dùng Việc thông qua quá nhiều khâu như vậy khiến giá trị nông sản giảm,dòng tiền chu chuyển qua nhiều trung gian=> Thâm hụt dòng tiền Người nông dânbán với giá thấp, mà khi nông sản tới người tiêu dùng giá lại cao Để khắc phục tìnhtrạng trên thì phải cắt bỏ các khâu trung gian, tạo ra mô hình khép kín trong sản xuất.Phải đổi mới cải thiện các mô hình, giữ lại đặc tính tốt của mô hình tốt đồng thời cảithiện đặc tính xấu, thêm đặc tính tốt, mô hình cần phải giảm tối đa các khâu trunggian

Ảnh 11: Mô hình 3F của công ty C.P Việt Nam

- Nâng cao trình độ tay nghề, vốn hiểu biết và dân trí của người nông dân

Một trong những vụ việc nổi cộm và luôn âm ỉ suốt thời gian vừa qua trong nôngnghiệp là vụ việc thương lái Trung Quốc thu mua sản phẩm nông nghiệp lạ Cái lạ ởđây chính là họ mua những thứ gây hủy diệt và tổn hại kinh tế lâu dài cho cây trồng,vật nuôi của người nông dân: Móng trâu, lá cà phê, rễ sim Mua lá cà phê làm chocây cà phê không thể nào ra phát triển tiếp và cho ra quả - thứ mang lại giá trị cho cây

cà phê, đồng thời làm chết cây cà phê vốn là cây công nghiệp lâu năm, mất ít nhất 3năm trồng thì cây mới cho ra đều quả thu hoạch ổn định Mua móng trâu, mọi ngườibắt đầu đổ xô thịt trâu, bán móng bán kiêm luôn thịt trâu dẫn tới không có trâu càymùa vụ Nạn trộm chân trâu bắt đầu nhen nhóm, chặt trộm chân chứ không trộm cảcon, làm ảnh hưởng tới an ninh trật tự Điều này phản ánh rõ trình độ dân trí củangười dân chưa cao, sự thiếu hiểu biết và tầm nhìn kém sâu rộng Để giải quyết tìnhtrạng trên, chính quyền địa phương đã có những hoạt động tuyên truyền, lớp học tập

để hướng dẫn cho người nông dân, đồng thời cấm thương lái Trung Quốc hoạt độngkhông đúng theo pháp luật Kết quả bước đầu những hiện tượng trên đã bị loại bỏ