Với nghĩa rộng hơn: Chính sách công là chính sách của nhà nước, là kết quả cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng cầm quyền thành các quyết định, tập hợp các quyết định chính trị có l
Trang 1Đề tài: “Thực tiễn thực hiên chính sách
công tại Thành phố Hồ Chí Minh”
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 01 năm 2020
GVHD : TS Bùi Quang Xuân
MSHV: 1921443 - Lớp QLKT K19A
Trang 2Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | LỜI NÓI ĐẦU 2
LỜI NÓI ĐẦU
Theo PGS.TS Văn Tất Thu - Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ: “Chính sách công là chính sách của nhà nước, ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sự ra đời, tồn tại, phát triển của nhà nước Chính sách công có vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Với nghĩa rộng hơn: Chính sách công là chính sách của nhà nước, là kết quả cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng cầm quyền thành các quyết định, tập hợp các quyết định chính trị có liên quan với nhau, với mục tiêu, giải pháp, công cụ cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, duy trì sự tồn tại và phát triển của nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ người dân Do đó chính sách công có vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quản trị quốc gia”
Chính sách công ở Việt Nam thường được thể chế hóa thành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm tạo căn cứ pháp lý cho việc thi hành, song nó bao gồm những phương án hành động không mang tính bắt buộc, mà có tính định hướng, kích thích phát triển
Để phát triển đất nước cần có sự hoàn thiện quy trình chính sách; trong đó có tổ chức thực hiện chính sách là một bước đặc biệt quan trọng của quy trình chính sách Thực hiện hay còn gọi là thực thi chính sách phải được chú trọng và kết hợp nhiều công đoạn, quyết định sự thành bại của một chính sách công
Từ đó, việc thực thi chính sách công không chỉ góp phần thực hiện tốt các mục tiêu của chính sách mà còn khẳng định tính đúng đắn của chính sách, góp phần nâng cao niềm tin của đối tượng quản lý đối với chủ thể chính sách cũng như niềm tin của nhân dân đối với các cấp ủy Đảng và chính quyền
Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố lớn nhất Việt Nam về dân số và kinh tế, đứng thứ hai về diện tích, đồng thời cũng là một trong những trung tâm kinh tế và văn hóa, giáo dục quan trọng nhất của cả nước, vì vậy, việc thực thi chính sách công có ảnh hưởng đặc biệt quan trọng
Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, việc tổ chức thực thi chính sách trong thời gian qua vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ kinh tế phát triển vượt bậc Vì vậy việc tìm hiểu thực trạng thực hiện chính sách công có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, phân tích các nút thắt đang là rào cản khiến kinh tế của thành phố Hồ Chí Minh không thể bứt phá và cạnh tranh được với các thành phố trong khu vực Đó là
lý do em chọn đề tài tiểu luận “Thực tiễn thực hiên chính sách công tại Thành phố Hồ Chí Minh”
Trang 3Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | MỤC LỤC 3
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 2
MỤC LỤC 3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 4
I Khái niệm chính sách công 4
1 Các định nghĩa chính sách công 4
2 Các định trưng chính sách công 5
II Thực thi chính sách công và ý nghĩa thực thi chính sách 6
1 Khái niệm thực thi chính sách công 6
2 Ý nghĩa thực thi chính sách 6
III Yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách công 7
1 Yếu tố khách quan: 7
2 Yếu tố chủ quan : 8
IV Quy trình tổ chức thực thi chính sách công 8
1 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách công 8
2 Phổ biến, tuyên truyền chính sách công 9
3 Phân công, phối hơp thực hiện chính sách công 10
4 Đôn đốc thực hiện chính sách công 10
5 Tổng kết thực chi chính sách công 10
V Mô hình tổ chức thực thi chính sách 11
1 Mô hình động 11
2 Mô hình tĩnh 11
3 Mô hình kết hợp 12
CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CÔNG Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 13
I Chính sách công và việc tổ chức thực hiện ở thành phố Hồ Chí Minh 13
II Các yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến thực thi chính sách công ở TP Hồ Chí Minh 14 III Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến thực thi chính sách công ở TP Hồ Chí Minh 15 IV Những hạn chế, bất cập trong thực thi chính sách công ở TP Hồ Chí Minh 16
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO HIỆU LỰC, HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CÔNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 18
I Một số giải pháp, kiến nghị nhằm áp dụng và hoàn thiện quy trình đánh giá tác động của chính sách trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật 18
II Một số giải pháp, kiến nghị cải thiện việc tổ chức thực hiện chính sách công tại TP Hồ Chí Minh 18
KẾT LUẬN 21
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 4Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG
I Khái niệm chính sách công
1 Các định nghĩa chính sách công
Chính sách công trong tiếng Anh là Public policy
Theo PGS.TS Văn Tất Thu - Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ: “Chính sách công là chính sách của nhà nước, ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sự ra đời, tồn tại, phát triển của nhà nước Chính sách công có vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Với nghĩa rộng hơn: Chính sách công là chính sách của nhà nước, là kết quả cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng cầm quyền thành các quyết định, tập hợp các quyết định chính trị có liên quan với nhau, với mục tiêu, giải pháp, công cụ cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, duy trì sự tồn tại và phát triển của nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ người dân Do đó chính sách công có vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quản trị quốc gia”
Còn trên thế giới, chính sách công được nhiều nhà luật sư, nhà chính trị học định nghĩa sau:
Theo Peter Aucoin năm 1971: “Chính sách công bao gồm các hoạt động thực tế do chính phủ tiến hành”
Theo William Jenkin năm 1978: “Chính sách công là một tập hợp các quyết định
có liên quan lẫn nhau của một nhà chính trị hay một nhóm các nhà chính trị gắn liền với việc lựa chọn các mục tiêu và các giải pháp để đạt các mục tiêu đó”
Theo Thomas R Dye năm 1984: “Chính sách công là cái mà chính phủ lựa chọn làm hay không làm”
Theo B Guy Peter năm 1990: “Chính sách công là toàn bộ các hoạt động của nhà nước có ảnh hưởng một cách trực tiếp hay gián tiếp đến cuộc sống của mọi công dân”
Theo William N Dunn năm 1992: “Chính sách công là một kết hợp phức tạp những sự lựa chọn liên quan lẫn nhau, bao gồm cả các quyết định không hành động, do các cơ quan nhà nước hay các quan chức nhà nước đề ra”
Theo Charle L Cochran and Eloise F Malone năm 1995: “Chính sách công bao gồm các quyết định chính trị để thực hiện các chương trình nhằm đạt được những mục tiêu xã hội”
Theo B Guy Peters năm 1999: “Nói cách đơn giản nhất, chính sách công là tổng hợp các hoạt động của chính phủ/chính quyền, trực tiếp hoặc thông qua tác nhân bởi vì nó
có ảnh hưởng tới đời sống của công dân”
Trang 5Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 5
Theo Clarke E Cochran, et al năm 1999: “Thuật ngữ chính sách công luôn chỉ những hành động của chính phủ/chính quyền và những ý định quyết định hành động này; hoặc chính sách công là kết quả của cuộc đấu tranh trong chính quyền để ai giành được cái gì”
Theo James Anderson năm 2003: “Chính sách là một quá trình hành động có mục đích mà một cá nhân hoặc một nhóm theo đuổi một cách kiên định trong việc giải quyết vấn đề”
Theo Kraft and Furlong năm 2004: “Chính sách công là một quá trình hành động hoặc không hành động của chính quyền để đáp lại một vấn đề công cộng Nó được kết hợp với các cách thức và mục tiêu chính sách đã được chấp thuận một cách chính thức, cũng như các quy định và thông lệ của các cơ quan chức năng thực hiện những chương trình”
2 Các định trưng chính sách công
cơ quan có thẩm quyền trong bộ máy nhà nước, bao gồm: Quốc hội, Chính, các Bộ, chính quyền địa phương các cấp, Chính sách công do Nhà nước đề ra và tổ chức thực thi, các chính sách công của nhà nước hướng vào việc tạo ra những động lực và phát huy sức mạnh nội tại trong dân, tạo dựng nguồn vốn, môi trường và điều kiện kinh tế để thực hiện
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
chuỗi hay một loạt các quyết định cùng hướng vào việc giải quyết một vấn đề chính sách,
do một hay nhiều cấp khác nhau trong bộ máy nhà nước ban hành trong một thời gian dài Một chính sách có thể được thể chế hóa thành các văn bản pháp luật để tạo căn cứ pháp lí cho việc thực thi
hiện dự định của nhà hoạch định chính sách làm thay đổi hay duy trì một hiện trạng nào
đó Chính sách công còn phải bao gồm các hành vi thực hiện những dự định nói trên và đưa lại những kết quả thực tế
xã hội theo những mục tiêu xác định Khác với các loại công cụ quản lí khác như chiến lược, kế hoạch của nhà nước là những chương trình hành động tổng quát, bao quát một hoặc nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội, đặc điểm của chính sách công là chúng được đề ra và được thực hiện nhằm giải quyết một hoặc một số vấn đề đang đặt ra trong đời sống xã hội
đó có nghĩa là, không phải mọi mục tiêu của chính sách công đều dẫn tới hành động, mà
Trang 6Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 6
có thể là yêu cầu của chủ thể không được hành động Ví dụ, chính sách thả nổi giá cả xác định việc Nhà nước không can thiệp vào sự lên xuống của giá cả mà để chúng biến động theo cơ chế thị trường
là những người chịu sự tác động hay điều tiết của chính sách Phạm vi điều tiết của chính sách có thể rộng hay hẹp tùy theo nội dung của từng chính sách
hoặc của quốc gia Trên thực tế có tình trạng là một chính sách công đem lại lợi ích cho
II Thực thi chính sách công và ý nghĩa thực thi chính sách
1 Khái niệm thực thi chính sách công
Thực thi chính sách công là quá trình đưa chính sách công vào thực tiễn đời sống
xã hội thông qua việc ban hành các văn bản, chương trình, dự án thực thi chính sách công
Tổ chức thực thi chính sách công là một khâu hợp thành chu trình chính sách, nếu thiếu vắng công đoạn này thì chu trình chính sách không thể tồn tại Tổ chức thực thi chính sách công là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách công thành một
hệ thống, nhất là với hoạch định chính sách So với các khâu khác trong chu trình chính sách, tổ chức thực thi có vị trí đặc biệt quan trọng, vì đây là bước hiện thực hoá chính sách trong đời sống xã hội
2 Ý nghĩa thực thi chính sách
Trong quản lý, Nhà nước phải đối xử với nhiều đối tượng có quan hệ khác nhau nên việc thực thi chính sách nhằm biến ý đồ chính sách thành hiện thực là rất quan trọng Trong hệ thống các thành phần hiện có, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo Do địa vị chính trị, kinh tế, xã hội và pháp lý của từng đối tượng thuộc các thành phần này không giống nhau, nên vai trò của chúng đối với sự nghiệp phát triển xã hội ở nước ta cũng khác nhau Để phát huy tác dụng của các đối tượng trong quá trình vận động đến mục tiêu, nhà nước có thái độ ứng xử một cách thích hợp với mỗi vấn đề phát sinh thuộc các thành phần kinh tế khác nhau Tuỳ theo yêu cầu quản lý phát triển nền kinh tế ở từng thời kỳ, nhà nước chủ động ban hành các chính sách công để thể hiện ý chí trong quan hệ với các thành phần kinh tế theo định hướng Như vậy có thể nói, thực thi chính sách công là giai đoạn biến thái độ ứng xử của nhà nước với các đối tượng quản lý thành hiện thực
Bên cạnh đó, mục tiêu chính sách công có liên quan đến nhiều hoạt động chính trị, kinh tế, xã hội theo những cấp độ khác nhau, nên không thể cùng một lúc giải quyết tất cả
1 Tài liệu tham khảo: Giáo trình Chính sách công, NXB Tài chính
2 TS Lê Như Thanh, TS Lê Văn Hòa: Hoạch định và thực thi chính sách công, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2016
Trang 7Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 7
các vấn đề có liên quan và cũng không thể đốt cháy giai đoạn của mỗi quá trình Tổ chức thực thi chính sách công để giải quyết các vấn đề trong mối quan hệ biện chứng với mục tiêu cơ bản nhất để thúc đẩy quá trình vận động của cả hệ thống đến mục tiêu chung Mục tiêu chính sách công chỉ có thể đạt được thông qua thực thi chính sách, đồng thời giữa các mục tiêu chính sách công có quan hệ chặt chẽ, ảnh hưởng rất lớn đến nhau và đến mục tiêu chung
Ngoài ra, tính đúng đắn của chính sách sẽ được khẳng định thông qua việc giải quyết các mâu thuẫn bằng chính sách đã hiệu quả hay không của vấn đề chính sách Vấn
đề chính sách tự nó đã phản ánh nhu cầu cơ bản của xã hội về việc giải quyết mâu thuẫn phát sinh Nếu nhu cầu đó là chính đáng, bức xúc cần được đáp ứng để xã hội tồn tại, phát triển thì vấn đề chính sách được coi là đúng đắn và ngược lại Chính sách công đúng đắn
là chính sách đáp ứng đầy đủ các yêu cầu (tiêu chuẩn) của một chính sách tốt Tuy nhiên, một chính sách công sau khi hoạch định được coi là tốt thì giá trị của nó cũng chỉ mới dừng lại ở phương diện nguyện vọng, mong muốn mà thôi Tính chuẩn mực của chính sách công ở giai đoạn này cũng mới chỉ là sự thừa nhận của chủ thể ban hành chính sách công Một khi chính sách công được triển khai thực hiện rộng rãi trong đời sổng xã hội, thì tính đúng đắn của nó được khẳng định ở mức cao hơn, tức là được cả xã hội thừa nhận, nhất là các đối tượng thụ hưởng chính sách
Cuối cùng, chính sách ngày càng hoàn chỉnh thông qua việc thực thi chính sách, bởi chính sách công được hoạch định bởi một tập thể, nên không thể tránh khỏi sự ảnh hưởng của ý chí chủ quan Không phải ý chí chủ quan chỉ ảnh hưởng đến quá trình hoạch định chính sách, mà còn tác động qua nhiều quá trình phân tích, dự báo, lựa chọn để có được mục tiêu, biện pháp chính sách Đồng thời, các quá trình kinh tế, xã hội lại thường xuyên vận động phát triển, trong khi chính sách được hoạch định lại dựa chủ yếu vào thực trạng của môi trường sống và có khoảng cách khá lớn về thời gian kể từ khi hoạch định đến lúc tổ chức thực thi Do ảnh hưởng của ý chí chủ quan và sự vận động, phát triển của môi trường nên giữa chính sách công và thực tế xã hội trong giai đoạn tổ chức thực thi chắc chắn có khoảng cách cần được lấp đầy bằng những điều chỉnh về chính sách hay các biện pháp tổ chức thực thi chính sách Những điều chỉnh bổ sung về mục tiêu hay biện pháp chính sách công trong quá trình thực thi, chính là hoạt động hoàn chỉnh những chính
III Yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách công
1 Yếu tố khách quan:
đối tượng thì thực thi sẽ dễ dàng và đơn giản hơn Tính chất của vấn đề có ảnh hưởng khách quan đến việc tổ chức thực thi chính sách nhanh hay chậm, thuận lợi hay khó khăn
3 Tài liệu tham khảo: Giáo trình Chính sách công, NXB Tài chính
Trang 8Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 8
trị, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng điều này nói lên rằng một môi trường ổn định ít biến đổi về chính trị sẽ đưa tới sự ổn định về hệ thống chính sách và thực thi thuận lợi Nếu các bộ phận của môi trường ổn định thì nó sẽ tạo cho các hoạt động thực thi dễ dàng
không về lợi ích của các đối tượng trong quá trình thực hiện mục tiêu chính sách Nếu mối quan hệ này có mâu thuẫn thì sẽ ảnh hưởng đến công tác tổ chức
trong mối quan hệ so sánh với các nhóm đối tượng khác Tiềm lực này thể hiện trên các phương diện chính trị, kinh tế, xã hội
có được từ bản tính cố hữu hoặc do môi trường sống tạo nên, các đặc tính như tính tự giác, kỷ luật, sáng tạo gắn liền với mỗi đối tượng thực thi chính sách do đó cần biết cách khơi dậy hay kiềm chế nó để có kết quả tốt nhất cho quá trình thực thi chính sách
để cùng yếu tố nhân sự và các yếu tố khác thực thi thắng lợi chính sách công Các điều kiện vật chất này là các trang thiết bị nhà nước đầu tư cho quá trình quản lý và khi thực thi chính sách thì họ dùng để tuyên truyền, phổ biến các chính sách
định sự thành bại của 1 chính sách Các chính sách là những vấn đề lớn lao, do đó cần có
sự đóng góp sức người, sức của trong suốt quá trình thực thi
IV Quy trình tổ chức thực thi chính sách công
Có 5 bước thực hiện như sau:
1 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách công
Việc xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách vì quá trình tổ chức thực thi chính sách công là quá trình phức tạp, diễn ra trong một thời gian dài, vì thế chúng cần được lập kế hoạch, chương trình để các cơ quan nhà nước triển khai thực hiện chính sách một cách chủ động hoàn toàn Kế hoạch triển khai thực thi chính sách công được xây
Trang 9Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 9
dựng trước khi đưa chính sách vào cuộc sống Các cơ quan triển khai thực thi chính sách
từ Trung ương đến địa phương đều phải xây dựng kế hoạch, chương trình thực hiện Kế hoạch triển khai thực thi chính sách công bao gồm những nội dung cơ bản sau:
- Lập kế hoạch tổ chức điều hành cần đảm bảo những dự kiến về hệ thống các cơ quan chủ trì và phối hợp triển khai thực hiện chính sách; số lượng và chất lượng nhân sự tham gia tổ chức thực thi; những dự kiến về cơ chế trách nhiệm của cán bộ quản lý và công chức thực thi; cơ chế tác động giữa các cấp thực thi chính sách
- Xác định kế hoạch cung cấp các nguồn vật lực như dự kiến về các cơ sở kiến trúc, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ cho tổ chức thực thi chính sách; các nguồn lực tài chính, các vật tư văn phòng phẩm
- Xác định thời gian triển khai thực hiện thông qua dự kiến về thời gian duy trì chính sách; dự kiến các bước tổ chức triển khai thực hiện từ tuyên truyền chính sách đến tổng kết rút kinh nghiệm Mỗi bước đều có mục tiêu cần đạt được và thời gian dự kiến cho việc thực hiện mục tiêu Có thể dự kiến mỗi bước cho phù hợp với một chương trình cụ thể của chính sách
- Lên kế hoạch kiểm tra thực thi chính sách là những dự kiến về tiến độ, hình thức, phương pháp kiểm tra, giám sát tổ chức thực thi chính sách
- Xây dựng dự kiến những nội quy, quy chế trong thực thi chính sách công bao gồm nội quy, quy chế về tổ chức, điều hành; về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của cán
bộ, công chức và các cơ quan nhà nước tham gia tổ chức điều hành chính sách; về các biện pháp khen thưởng, kỷ luật cá nhân, tập thể trong tổ chức thực thi chính sách
- Dự kiến kế hoạch thực thi ở cấp nào do lãnh đạo cấp đó xem xét thông qua.Sau khi được quyết định thông qua, kế hoạch thực thi chính sách mang giá trịpháp lý, được mọi người chấp hành thực hiện Việc điều chỉnh kế hoạch cũng do cấp có thẩm quyền thông qua kế hoạch quyết định
2 Phổ biến, tuyên truyền chính sách công
Sau khi bản kế hoạch triển khai thực hiện được thông qua, các cơ quan nhà nước tiến hành triển khai tổ chức thực hiện theo kế hoạch Việc trước tiên cần làm trong quá trình này là tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia thực hiện chính sách công Đây là một hoạt động quan trọng, có ý nghĩa lớn với cơ quan nhà nước và các đối tượng thực thi chính sách công Tuyên truyền, vận động thực thi chính sách công cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, kể cả khi chính sách công đang được thi hành, để mọi đối tượng cần được tuyên truyền luôn củng cố lòng tin vào chính sách và tích cực thực thi chính sách Việc phổ biến, tuyên truyền chính sách được thực hiện bằng nhiều hình thức như trực tiếp tiếp xúc, trao đổi với các đối tượng tiếp nhận; gián tiếp qua các phương tiện thông tin đại chúng Tuỳ theo yêu cầu của các cơ quan quản lý, tính chất của từng loại
Trang 10Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 10
chính sách và điều kiện cụ thể mà có thể lựa chọn các hình thức tuyên truyền, vận động thích hợp
3 Phân công, phối hơp thực hiện chính sách công
Bước tiếp theo sau bước tuyên truyền, phổ biến là phân công, phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức thực hiện chính sách công theo kế hoạch được phê duyệt Chính sách công được thực thi trên phạm vi rộng lớn, tối thiểu cũng là một địa phương - vì thế số lượng cá nhân và tổ chức tham gia thực thi chính sách là rất lớn Số lượng tham gia bao gồm các đối tượng tác động của chính sách, nhân dân thực hiện và bộ máy tổ chức thực thi của nhà nước Không chỉ có vậy, các hoạt động thực hiện mục tiêu chính sách công diễn ra cũng hết sức phong phú, phức tạp theo không gian và thời gian, chúng đan xen nhau, thúc đẩy hay kìm hãm nhau theo quy luật Bởi vậy, muốn tổ chức thực thi chính sách có hiệu quả cần phải tiến hành phân công, phối hợp giữa các cơ quan quản lý ngành, các cấp chính quyền địa phương, các yếu tố tham gia thực thi chính sách và các quá trình ảnh hưởng đến thực hiện mục tiêu chính sách Trong thực tế người ta thường hay phân công cơ quan chủ trì và các cơ quan phối hợp thực hiện một chính sách cụ thể nào đó Chính sách có thể tác động đến lợi ích của một bộ phận dân cư, nhưng kết quả tác động lại liên quan đến nhiều yếu tố, quá trình thuộc các bộ phận khác nhau, nên cần phải phối hợp chúng lại để đạt yêu cầu quản lý
4 Đôn đốc thực hiện chính sách công
Đôn đốc thực hiện chính sách công là hoạt động của cơ quan, cán bộ, công chức có thẩm quyền thực hiện thông qua các công cụ hữu ích nhằm làm cho các chủ thể thực thi nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực hiện các biện pháp theo định hướng chính sách Trên thực tế, khi triển khai thực hiện chính sách, không phải bộ phận nào cũng làm tốt, làm nhanh như nhau, vì thế cần có hoạt động đôn đốc để vừa thúc đẩy các chủ thể nỗ lực nhiều hơn để hoàn thành nhiệm vụ, vừa phòng, chống những hành vi vi phạm quy định trong thực hiện chính sách công
5 Tổng kết thực chi chính sách công
Tổ chức thực thi chính sách công được tiến hành liên tục trong thời gian duy trì chính sách Trong quá trình đó người ta có thể đánh giá từng phần hay toàn bộ kết quả thực thi chính sách, trong đó đánh giá toàn bộ được thực hiện sau khi kết thúc chính sách Đánh giá tổng kết trong bước tổ chức thực thi chính sách được hiểu là quá trình xem xét, kết luận về chỉ đạo - điều hành và chấp hành chính sách của các đối tượng thực thi chính sách Đối tượng được xem xét, đánh giá tổng kết về chỉ đạo điều hành thực thi chính sách
là các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến cơ sở Ngoài ra, còn xem xét cả vai trò, chức năng của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội và xã hội trong việc tham gia thực thi chính sách công Cơ sở để đánh giá, tổng kết công tác chỉ đạo, điều hành thực thi chính sách công trong các cơ quan nhà nước là kế hoạch được giao và những nội quy, quy chế
Trang 11Võ Hoàng Thủy Tiên – MSHV: 1921443 | CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH CÔNG 11
được xây dựng ở bước 1 của phần này Đồng thời còn kết hợp sử dụng các văn bản liên tịch giữa cơ quan nhà nước với các tổ chức xã hội và các văn bản quy phạm khác để xem xét tình hình phối hợp chỉ đạo, điều hành thực thi chính sách công của các tổ chức chính trị và xã hội với Nhà nước
Bên cạnh việc tổng kết, đánh giá kết quả chỉ đạo, điều hành của các cơ quan nhà nước, còn xem xét, đánh giá việc thực thi của các đối tượng tham gia thực hiện chính sách công bao gồm các đối tượng thụ hưởng lợi ích trực tiếp và gián tiếp từ chính sách, nghĩa
là tất cả các thành viên xã hội với tư cách là công dân Thước đo đánh giá kết quả thực thi của các đối tượng này là tinh thần hưởng ứng với mục tiêu chính sách và ý thức chấp hành những quy định về cơ chế, biện pháp do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành
để thực hiện mục tiêu chính sách trong từng điều kiện về không gian và thời gian
V Mô hình tổ chức thực thi chính sách
Có 3 mô hình tổ chức thực thi chính sách đó là:
1 Mô hình động
Mô hình này tồn tại trên cơ sở xét đoán trạng thái tồn tại của các yếu tố cấu thành
hệ thống sau những quá trình vận động theo quy luật được gọi là mô hình động Theo cách tiếp cận này các nhà nghiên cứu chỉ cần dựa vào kết quả vận động theo quy luật của các quá trình kinh tế xã hội một cách khách quan là có thể tạo dựng và thực thi một mô hình chính sách thích hợp
Mô hình động mang nặng tính nguyên lý vì thế nó sẽ vận hành có hiệu quả trong điều kiện môi trường lý tưởng, nhưng trên thực tế thì không tồn tại một môi trường lý tưởng như lý thuyết đã nêu do đó mô hình này khó thực hiện vì nó đòi hỏi các nhà tổ chức thực thi chính sách phải có trình độ, chuyên môn nhất định, am hiểu nhiều lĩnh vực hoạt động để có thể dự đoán được mô hình chuẩn
2 Mô hình tĩnh
Là mô hình được tạo dựng và duy trì theo thực tiễn tồn tại của các yếu tố hợp thành của các quá trình thực thi chính sách Theo cách tiếp cận này mô hình tĩnh hoàn toàn dựa trên cơ sở thực tiễn
Lựa chọn mô hình dựa trên cơ sở tự giác của mình thực thi chính sách vì nếu mọi
tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện chính sách đều có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ được giao thì sẽ tiết kiệm đáng kể về chi phí, thời gian thực hiện chính sách Cách lựa chọn này thường được thực hiện ở những nước có nền kinh tế phát triển, chính trị ổn định, trình độ dân chí cao
Lựa chọn mô hình dựa trên cơ sở niềm tin của người thực thi vào chính sách nhà nước trên thực tế thì có nhiều chính sách công được thực hiện theo mô hình này vì một