Giáo án ôn tập và kiểm tra cuối kì 1 ngữ văn 6, sách cánh diều (có ma trận đề, đáp án) đề kiểm tra cuối kì 1 Ngữ văn 6 sách cánh diều có ma trận, đáp án
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI HỌC NGỮ VĂN 6
ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
(ĐỀ CÓ MA TRẬN, ĐÁP ÁN) Thời gian thực hiện: 2 tiết (từ tiết 68 đến tiết 69 )
-A.MỤC TIÊU
1.Góp phần giúp HS: biết sống nhân ái, yêu thương gia đình, quí trọng bản thân,
yêu thiên nhiên và giữ gìn, bảo vệ môi trường, tự hào về lịch sử dân tộc
2 Qua bài học, các em học sinh biết:
- Phát biểu được đặc điểm thể loại : Truyện, thơ , kí Nghị luận văn học và văn bản thông tin
- Khái quát nội dung các văn bản đã thể hiện: Lòng yêu nước, tình gia đình, tình yêu thiên nhiên, cuộc sống, giá trị của các sự kiện lịch sử dân tộc
- Khắc sâu đặc điểm hình thức đặc trưng trong mỗi thể loại văn bản
- Liên hệ, mở rộng: thực hành làm một số bài tập vận dụng
- Hiểu cách viết được, nói và nghe được bài văn kể lại một truyện cổ tích, truyền
thuyết, kể được một trải nghiệm của bản thân hay sáng tác được một bài thơ lục bát đơn giản, trình bày được một vấn đề hay tả lại một cảnh thiên nhiên, sinh hoạt
-Tiếng Việt: hiểu và sử dụng hiệu quả: từ đơn, từ phức (từ láy, từ ghép), biện
pháp tu từ ẩn dụ, từ đồng âm, đa nghĩa, từ mượn, mở rộng câu, thành ngữ, dấu chấm phẩy vào đọc hiểu và tạo lập văn bản.
3.Phát triển năng lực:
-Giao tiếp: Lắng nghe và phát biểu chính kiến các vấn đề liên quan đến bài học -Hợp tác: Biết trách nhiệm, vai trò của mình trong nhóm ứng với công việc cụ thể
B PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC
1.Phương tiện: Kế hoạch bài học -Hình ảnh - Phiếu học tập - Sơ
đồ tư duy
2 Phương pháp, hình thức dạy học
-Thuyết trình, vấn đáp, đàm thoại, hoạt động nhóm,
Trang 2C.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU a.Mục tiêu: Hoạt động nhằm khởi động - kích hoạt kiến thức nền, kết nối kiến
thức đã biết với bài học Qua đó tạo sự hứng thú, tâm thế sẵn sàng tham gia hoạt động học tập của học sinh
b Nội dung:- HS quan sát hình ảnh, lắng nghe, trả lời câu hỏi
c Sản phẩm:Tất cả HS nắm được nhiệm vụ học tập- chia sẻ được hiểu biết của
bản thân
d Tổ chức thực hiện:
Trang 3(7) (8) (9)
Hoạt động của GV -HS Kết quả cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1(1) Quan sát hình ảnh và cho biết mỗi
hình ảnh gợi nhớ tới văn bản nào? Trong
các văn bản, em tâm đắc nhất văn bản
nào? Vì sao?
B2.HS quan sát, trả lời câu hỏi.
B3.Tổ chức cho HS nhận xét, đánh giá
(Đồng ý/ bổ sung) ý kiến của bạn?
B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học:
(1) Sự tích Hồ Gươm (2) Thánh Gióng (3) Thạch Sanh (4) À ơi tay mẹ (5) Trong lòng mẹ (6) Đồng Tháp Mười mùa nước nổi (7) Hồ Chí Minh và tuyên ngôn độc lập
(8) Chiến dịch Điện Biên Phủ (9) Giờ trái đất
I.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1.Các thể loại văn bản Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 Thống kê tên các thể loại kiểu
văn bản cụ thể đã học trong sách
Ngữ văn 6 tập 1? Mỗi thể loại
được học những văn bản nào?
(Có thể trình bày miệng hoặc
dùng sơ đồ tư duy, đồ họa thông
tin)
- Truyền thuyết: Thánh Gióng, Thạch
Sanh, sự tích Hồ Gươm
- Thơ: À ơi tay mẹ, Về thăm mẹ, ca dao
Việt Nam
- Kí: Trong lòng mẹ, Đồng Tháp Mười mùa
nước nổi, thơ ấu của Hon-đa
- Văn bản nghị luận: Nguyên Hồng- nhà
văn của những người cùng khổ, vẻ đẹp của
Trang 4B2.HS suy nghĩ - Phát hiện chi tiết
- Xung phong trả lời câu hỏi
B3.Tổ chức cho HS trình bày, thảo
luận
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận
kiến thức
một bài ca dao, Thánh Gióng- tượng đài vĩnh cửu của lòng yêu nước,
- Thuyết minh: Hồ Chí Minh và " Tuyên
ngôn Độc lập", " Diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ", giờ Trái Đất
2 Các văn bản đã học
Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 Nêu nội dung chính của các
văn bản đọc hiểu trong sách Ngữ
văn 6, tập một theo bảng sau:
B2.HS suy nghĩ Phát hiện chi tiết
-Xung phong trả lời câu hỏi
B3.Tổ chức cho HS trình bày, thảo
luận
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận
kiến thức
GV khái quát lại nội dung các văn bản đã học:
VĂN BẢN VĂN HỌC
Thánh Gióng Hình tượng Thánh Gióng với nhiều sắc màu thần kì là biểu
tượng rực rỡ của ý thức và sức mạnh bảo vệ đất nước, đồng thời là sự thể hiện quan niệm và ước mơ của nhân dân ta ngay
từ buổi đầu lịch sử về người anh hùng cứu nước chống giặc ngoại xâm
Thạch Sanh Qua câu chuyện về chàng dũng sĩ Thạch Sanh, gửi gắm mơ
Trang 5ước về một xã hội lí tưởng của sự công bằng, về niềm tin đạo đức ở những phẩm chất tốt đẹp của con người cùng lí tưởng nhân đạo, lòng yêu hòa bình của nhân dân ta
Sự tích Hồ
Gươm
Ca ngợi tính chất chính nghĩa, tính chất nhân dân và chiến thắng vẻ vang của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh xâm lược do Lê Lợi lãnh đạo ở đầu thế kỉ XV Truyện cũng nhằm giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm, đồng thời thể hiện khát vọng hòa bình dân tộc
À ơi tay mẹ Nói về tình cảm yêu thương, hi vọng của người mẹ dành cho
con
Về thăm mẹ Nỗi nhớ, tình cảm của con dành cho mẹ cũng như sự hi sinh
vất vả của mẹ cho con
Ca dao Việt
Nam
Tình cảm cha mẹ, anh em và nhớ về quê hương cội nguồn
Trong lòng mẹ
kể lại một cách chân thực và cảm động những cay đắng và tủi cực cùng tình yêu thương cháy bỏng của nhà văn thời thơ ấu đối với người mẹ bất hạnh, đáng thương của mình
Đồng Tháp
Mười mùa nước
nổi
Văn bản viết về chuyến đi đến đồng tháp Mười, tái hiện vẻ đẹp thiên nhiên, con người, lịch sử vùng Đồng Tháp
Thơ ấu của
Honda
Kể về kỉ niệm thời thơ ấu và niềm đam mê của cậu bé Honda
VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
Nguyên Hồng-
nhà văn của
những người
cùng khổ
Chứng minh Nguyên Hồng là nhà văn của những người cùng khổ bằng những lý lẽ, dẫn chứng cụ thể, thuyết phúc từ chính cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn
Trang 6Vẻ đẹp của bài
ca dao
Phân tích và làm rõ vẻ đẹp của bài ca dao: “ Đứng bên ni đồng…” về phương diện nghệ thuật và nội dung
Thánh Gióng-
tượng đài vĩnh
cửu của lòng yêu
nước
Chỉ ra nội dung và ý nghĩa của truyện Thánh Gióng từ những
sự kiện theo diễn biến cốt truyện Khẳng định giá trị lan tỏa, thắp lửa yêu nước tới các thế hệ Việt Nam từ hình tượng Thánh Gióng
VĂN BẢN THÔNG TIN
HCM và “
Tuyên ngôn
Độc lập”
Thuật lại diễn biến từng sự kiện dẫn đến sự kiện lịch sử quan trọng về Bác và bản tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945
Diễn biến chiến
dịch Điện Biên
Phủ
Diễn biến lịch sử của chiến dịch Điện Biên Phủ
Giờ Trái Đất
Sự phát triển sự phát triển, tham gia hưởng ứng của tất cả mọi người trên thế giới hành động nhằm cổ vũ cho hành động bảo
vệ năng lượng, tránh biến đổi khí hậu của toàn thế giới trong
đó có Việt Nam
3 Phương pháp đọc hiểu văn học theo đặc trưng thể loại
Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 Nêu những điểm cần chú ý về cách
đọc truyện (truyền thuyết, cổ tích), thơ
lục bát và kí (hồi kí, du kí)?
B2.HS suy nghĩ - Xung phong trả lời
câu hỏi
B3.Tổ chức cho HS trình bày, thảo
luận
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận kiến
-Ngắt nhịp, ngừng nghỉ đúng chỗ
-Nói rõ ràng, âm lượng phù hợp, kết hợp với sử dụng nét mặt, ánh mắt,
để biểu cảm
-Đọc kết hợp với tìm hiểu hộp chỉ dẫn, tìm hiểu từ ngữ phần chú thích
-Đọc kết hợp tìm hiểu văn bản: Tác giả,
nghệ thuật, nội dung
Trang 7thức
Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1.Theo em, trong sách Ngữ văn 6,
tập 1, có những nội dung nào gần gũi
và có tác dụng với đời sống hiện nay
và với chính bản thân em? Hãy nêu lên
một văn bản và làm sáng tỏ điều đó
B2.Tổ chức cho HS thảo luận.
B3.Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm.
B4 GV tổng hợp ý kiến, kết luận kiến
thức
-Văn bản “Giờ Trái Đất” bởi văn bản này khuyến khích một cộng đồng toàn cầu hãy liên kết với nhau để chia sẻ những cơ hội và thách thức của việc tạo ra một thế giới phát triển bền vững Chiến dịch Giờ Trái Đất góp phần không nhỏ vào việc tiết kiệm điện năng, giảm thiểu khí thải CO2, giảm hiệu ứng nhà kính, chống biến đổi khí hậu
-
II VIẾT
1 Các dạng bài Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1.Nêu các kiểu văn bản đã tiến hành
học viết trong học kì I?
B2.Tổ chức cho HS thảo luận.Quan
sát, khích lệ HS
B3.Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm.
B4 GV tổng hợp ý kiến, kết luận kiến
thức
Trang 8GV khái quát các dạng bài viết:
KIỂU VĂN
BẢN
DẠNG BÀI
TỰ SỰ
Viết được bài hoặc đoạn văn kể về một kỉ niệm của bản thân
Viết bài văn kể lại một truyền thuyết hoặc cổ tích
Kể lại một trải nghiệm đáng nhớ
BIỂU CẢM Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ về thơ lục bát
NGHỊ LUẬN Trình bày ý kiến về một vấn đề
THÔNG TIN Viết bài văn thuyết minh thuật lại một sự kiện
2 Các bước thực hiện hoạt động viết Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1.Nêu các bước tiến hành viết một
văn bản, chỉ ra nhiệm vụ từng bước?
Thực hiện theo mẫu bảng SGK
B2.Tổ chức cho HS thảo luận.Quan
sát, khích lệ HS
B3.Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm.
B4 GV tổng hợp ý kiến, kết luận kiến
thức
GV khái quát, khắc sâu kiến thức
Bước 1:Chuẩn
bị
-Thu nhập lựa chọn tư liệu và thông tin về vấn đề sẽ viết
Bước 2: Tìm ý - Tìm ý cho bài viết và phát triển các ý bằng cách đặt và trả
Trang 9và lập dàn ý lời các câu hỏi, sắp xếp các ý có một bố cục rành mạch, hợp lí
- Lập dàn bài ( có thể bằng sơ đồ tư duy) đầy đủ 3 bước: Mở bài, thân bài, kết bài
Bước 3: Viết Diễn đạt các ý đã ghi trong bố cục thành những câu, đoạn văn
chính xác, trong sáng, có mạch lạc và liên kết chặt chẽ với nhau
Bước 4: Kiểm
tra và chỉnh
sửa
Kiểm tra lại văn bản , đối chiếu với dàn ý -bảng kiểm để xem
có đạt các yêu cầu đã nêu chưa và cần sữa chữa gì không
HS tham khảo mô hình dàn ý bài viết và các tiêu chí kiểm tra, chỉnh sửa bài.
Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ
LỚP
B1(1) Nêu tác dụng của việc làm
thơ lục bát và tập viết bài văn kể
về một kỉ niệm của bản thân?
B2.HS suy nghĩ -khái quát kiến
thức- Xung phong trả lời câu hỏi
B3.Tổ chức cho HS trình bày,
thảo luận
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận
- Làm thơ theo thể thơ lục bát để nắm được cách gieo vần và phối thanh, ngắt nhịp giản dị
mà biến hoá vô cùng linh hoạt, phong phú và
đa dạng trong khả năng diễn tả thể hiện sức sống mãnh liệt, mang đậm vẻ đẹp tâm hồn con người Việt Nam
-Tập viết bài văn kể một kỉ niệm của bản thân
để rèn luyện kĩ năng viết văn bản tự sự kể chuyện giúp các em tập cách diễn đạt kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ phù hợp trong sáng để diễn tả lại điều muốn kể kể cả trong
Trang 10kiến thức văn viết và văn nói
NÓI VÀ NGHE Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1 (1)Nêu các nội dung chính được rèn
luyện trong kĩ năng nói và nghe ở sách
Ngữ văn 6, tập một Các nội dung nói
và nghe liên quan gì đến nội dung đọc
hiểu và viết?
(2) Các bước thực hiện hoạt động?
B2.Tổ chức cho HS thảo luận.
B3.Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm.
B4 GV tổng hợp ý kiến, kết luận kiến
thức
GV khái quát, khắc sâu kiến thức
Nói
-Kể được một truyện truyền thuyết hoặc cổ tích, một trải nghiệm, kỉ niệm đáng nhớ
-Trình bày được ý kiến về một vấn đề quan tâm ( sự kiện lịch
sử hoặc vấn đề trong cuộc sống)
- Có thái độ và kĩ năng nói phù hợp
Nghe
Nắm được nội dung trình bày của người khác
Có thái độ và kĩ năng nghe phù hợp
Biết tương tác trong quá trình nghe
=> Học nói và nghe sẽ giúp chúng ta rèn luyện kĩ năng tiếp thu nội dung thông tin
cả về thái độ, tình cảm khi nghe và nói, vận dụng vào thực tế đọc hiểu và tạo lập văn bản
Trang 11TIẾNG VIỆT Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1.Liệt kê các nội dung tiếng Việt
được học thành mục riêng trong sách
Ngữ văn 6 tập 1 theo bảng ?
B2.Tổ chức cho HS trình bày - thảo
luận
B3.Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm.
B4 GV tổng hợp ý kiến, kết luận kiến
thức
- Bài 1: Từ đơn và từ phức ( từ ghép,
từ láy)
- Bài 2: Các biện pháp tu từ( ẩn dụ)
- Bài 3: Từ đa nghĩa, từ đồng âm, từ mượn
- Bài 4: Thành ngữ, dấu chấm phẩy
- Bài 5: Mở rộng vị ngữ
HỆ THỐNG KIẾN THỨC TIẾNG VIỆT (HỌC KÌ I)
1.
Trang 12Từ đơn, từ
phức
2.
Các biện pháp
tu từ( ẩn dụ)
3.
Từ đa nghĩa,
từ đồng âm, từ
mượn
4.
Thành ngữ,
dấu chấm phẩy
Trang 13Mở rộng vị
ngữ
TỰ ĐÁNH GIÁ CUỐI HỌC KÌ 1.HS tiến hành làm bài cuối SGK
2.Nêu những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ trong quá trình thực hiện?
3 Những nội dung kiến thức còn hạn chế?
4 Chuẩn bị kiểm tra cuối kì
KIỂM TRA CUỐI KỲ I, NĂM HỌC
2021-2022 MÔN: NGỮ VĂN lớp 6
I MỤC TIÊU
Đánh giá năng lực đọc – viết – nói - nghe và tạo lập văn bản của học sinh; bồi dưỡng phẩm chất đạo đức học sinh qua hình thức kiểm tra tự luận
II YÊU CẦU
1 Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về các văn bản truyền thuyết, cổ tích, thơ lục bát, hồi kí, du
kí, văn bản nghị luận, văn bản thông tin…
- Kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh về từ tiếng Việt: từ đơn, từ phức (từ ghép, từ láy), các biện pháp nghệ thuật: so sánh, nhân hóa, ẩn dụ; từ đa nghĩa, từ đồng âm, từ mượn; thành ngữ, dấu chấm phẩy
Trang 142 Kỹ năng:
- Viết đoạn văn trình bày cảm nhận, trình bày suy nghĩ về một nội dung trong
đoạn trích; viết một bài văn tự sự hoàn chỉnh
- Rèn luyện và đánh giá kĩ năng diễn đạt (sử dụng từ ngữ, viết câu, đoạn văn)
3 Thái độ: Học sinh làm bài trung thực.
4 Năng lực: Thể hiện năng lực tự nhận thức, hành động phù hợp trước các tình
huống trong cuộc sống, năng lực cảm thụ, đánh giá, sáng tạo, tạo lập văn bản…
5 Hình thức: Tự luận
- Thời gian làm bài: 90 phút
- Đối tượng: học sinh lớp 6
III MA TRẬN: Văn 6
Mức
độ
Chủ đề
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
I Chủ đề 1:
Đọc hiểu
- Ngữ liệu:
đoạn văn
trích từ trang
gacsach
- Tiêu chí
lựa chọn
ngữ liệu:
+ 01 đoạn
trích
-Nhận diện ngôi kể
- Dấu hiệu nhận biết ngôi kể
- Xác định từ láy
-Nội dung của đoạn trích
-Tác dụng của từ láy
- Trình bày cảm nhận của bản thân về một nội dung trong đoạn trích
- Rút ra bài học nhận thức, liên hệ qua nội dung đoạn trích
Số câu: 3
Số điểm: 3
Tỉ lệ: 30 %
3 2 20%
2 1,5 15%
2 1,5 15%
Trang 15III Tạo lập
văn bản
Kể trải
nghiệm của
bản thân về
gia đình
Kĩ năng nhận biết yêu cầu
đề bài, xác định đúng nội dung đề bài
Kĩ năng trình bày cấu tạo một bài văn tự
sự (đủ ba phần)
Kĩ năng viết một bài văn tự sự)
Số câu: 2
Số điểm: 7
Tỉ lệ: 70 %
1 0,5 5%
1 1,5 15%
1 5 50%
Tổng số
câu: 5
Ts điểm: 10
Tỉ lệ: 100 %
Số câu 2 + 2 yc
Số điểm 2 20%
Số câu 2+1yc
Số điểm 2,5 25%
1 +1 yc 1,5 15%
Số câu 1
Số điểm 5
50 %
TRƯỜNG THCS ĐINH TIÊN
HOÀNG
Họ tên HS: ……
………
Lớp: …… SBD: …
Phòng: …
KIỂM TRA CUỐI KỲ I, NĂM
HỌC: 2021 – 2022 MÔN: NGỮ VĂN lớp 6
Thời gian 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
I ĐỌC HIỂU VĂN BẢN (3,00 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Trang 16“Chiều muộn màng với những tia nắng tắt dần sau những toà nhà cao chọc trời Từng dòng người vội vã trên những con đường đông đúc trở về tổ ấm, trở về với những bữa cơm chiều bên gia đình yêu thương (…)
Tôi sinh ra và lớn lên ở một miền quê nghèo của dải đất miền Trung Tuổi thơ gắn liền với những bữa cơm mẹ nấu dù đạm bạc nhưng ấm áp tình thương Nơi tôi sống chẳng có những nhà hàng xa hoa, thậm chí đến cả một quán ăn nhỏ ven đường cũng không Chỉ có những bếp tranh đơn sơ toả khói lam quyện trong làn sương mờ đặc buổi sớm; có những bữa cơm nho nhỏ với những yêu thương đong đầy đượm lên trong tâm hồn trẻ thơ Những hồi ức đẹp đẽ ấy khắc khoải trong nỗi nhớ không bao giờ quên
Ai rồi cũng sẽ có lúc lớn lên và đi xa Nhưng những kỉ niệm thân thương bên gia đình vẫn luôn còn mãi Và những kỉ niệm ấy là chút dư âm ngọt ngào mà cuộc đời ban tặng mỗi chúng ta.”
(Trích: Bữa cơm gia đình -gacsach.club)
Câu 1 (1,00 điểm)
a/ Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy? Dấu hiệu giúp em nhận biết điều đó?
b/ Nêu nội dung đoạn trích trên?
Câu 2 (1,00 điểm) Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi: “Từng dòng người vội vã
trên những con đường đông đúc trở về tổ ấm, trở về với những bữa cơm chiều bên gia đình yêu thương.”
a/ Xác định hai từ láy có trong câu trên?
b/ Nêu tác dụng của việc sử dụng từ láy đó?
Câu 3 (1,00 điểm) Từ đoạn trích trên, em hiểu tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta
điều gì?
II PHẦN TẠO LẬP VĂN BẢN (7,00 điểm)
Câu 4 (1,00 điểm) Viết đoạn văn ngắn (5 đến 7 câu) về vai trò của gia đình trong
cuộc sống mỗi người?
Câu 5 (6,00 điểm)