Giáo án ngữ văn 6 sách kết nối tri thức với cuộc sống (bài 5 và các tiết ôn tập, kiểm tra cuối kì, có ma trận, đáp án)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức + Qua các ngữ liệu đọc, các em sẽ được biết đến những vùng đất, những địa danh của đất nước ta.. Bư

Trang 1

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 BÀI 5 VÀ TIẾT ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI KÌ 1

- HS nhận biết được vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước và tình cảm, cảm xúc của người

viết thể hiện qua các văn bản Cô Tô, Hang Én và Cửu Long Giang ta ơi.

- Hiểu được công dụng của dấu ngoặc kép (đánh dấu một từ ngữ được hiểu theo nghĩađặc biệt);

- Viết được bài văn tả cảnh sinh hoạt;

- Chia sẻ một trải nghiệm về nơi em sống hoặc từng đến;

2 Năng lực

a Năng lực chung

- Hướng học sinh trở thành người đọc độc lập với các năng lực giải quyết vấn đề, tựquản bản thân, năng lực giao tiếp, trình bày, thuyết trình, tương tác, hợp tác, v.v…

b Năng lực riêng biệt

- Nhận biết và phân tích được các đặc điểm nghệ thuật của thể kí

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản có cùngchủ đề

- Năng lực ngôn ngữ (đọc – viết – nói và nghe); năng lực văn học

Trang 2

- Kế hoạch bài dạy;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Máy chiếu, máy tính;

- Các phương tiện kỹ thuật, tranh ảnh liên quan đến chủ đề bài học;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp và ở nhà

2 Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 6 tập một, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

hướng dẫn học bài, vở ghi, v.v…

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

TIẾT 57,58,59: CÔ TÔ HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập

của mình HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học

b Nội dung: GV đặt cho HS những câu hỏi gợi mở vấn đề.

? Tìm vị trí quần đảo Cô Tô trên bản đồ Việt Nam

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- HS trình bày, chia sẻ, trả lời câu hỏi;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức

Trang 3

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong Bài 5: Những nẻo đường xứ

sở mà chúng ta sắp tìm hiểu, các em sẽ được khám phá vùng đảo Cô Tô và hang Én – hai danh lam thắng cảnh nổi tiếng của đất nước Không chỉ vậy, chúng ta sẽ được biết thêm một thể loại mới – thể loại du kí Trước hết, chúng ta cùng đi vào phần Giới thiệu bài học và Tri thức ngữ văn.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

ĐỌC

A KHÁM PHÁ TRI THỨC NGỮ VĂN

a Mục tiêu: HS nắm được nội dung của bài học, nhận biết được hình thức ghi chép,

cách kể sự việc, người kể chuyện ngôi thứ nhất của du kí;

b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức thông qua sự hướng dẫn của GV, câu trả

lời của HS

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chuyển giao nhiệm vụ: Gv sử dụng kĩ thuật tia chớp kết

hợp với câu hỏi gợi mở: Hãy quan sát SGK trang 10 và cho

cô biết

? Từ tên bài, đề từ của bài học hướng đến vấn đề nào? Qua

đó em hiểu gì về chủ đề?

? Để thể hiện chủ đề, bài học đưa vào mấy ngữ liệu? Thể

loại chính của các ngữ liệu?

? Hãy đọc phần tri thức ngữ văn liên quan đến kí, du kí và

cho biết kí và du kí là gì?

? Trong phần tri thức ngữ văn này còn cung cấp cho các em

thêm một đơn vị kiến thức tiếng việt nữa đó là dấu ngoặc

kép Tri thức này các em đã học ở tiểu học Hãy nhắc lại tác

dụng của dấu ngoặc kép?

- GV quan sát, lắng nghe

- HS quan sát sách giáo khoa tìm câu trả lời

A Khám phá tri thức ngữ văn

- Chủ đề: quê hương đấtnước

- Thể loại chính: Kí.+ Kí là tác phẩm vănhọc chú trọng ghi chép

sự thật;

+ Trong kí có kể sựviệc, tả người, tả cảnh,cung cấp thông tin vàthể hiện cảm xúc, suy

Trang 4

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS trình bày sản phẩm cá nhân

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

+ Qua các ngữ liệu đọc, các em sẽ được biết đến những

vùng đất, những địa danh của đất nước ta Từ đó các em sẽ

yêu, tự hào hơn về quê hương xứ sở của mình.

+Trong ba ngữ liệu, có hai ngữ liệu là văn xuôi, thể loại

chính là kí Nghĩa gốc của từ “kí” là ghi chép một sự việc gì

đó để không quên Từ chỉ hoạt động (động từ) được chuyển

thành danh từ, xác lập một thể loại văn học- kí Kí: có

những tác phẩm nghiêng về kể sự việc, có những tác phẩm

nghiêng về thể hiện cảm xúc Kí không phải một loại tác

phẩm văn học thuần nhất mà có nhiều biến thể Về cấu trúc

tác phẩm: kí là sự kết hợp của tự sự, trữ tình, nghị luận cùng

các thao tác tư duy khoa học.

+ Ngoài tri thức về dấu ngoặc kép, trong bài 5 các em còn

được ôn tập các kiến thức Tiếng Việt khác nữa như so sánh

nhân hóa, ẩn dụ trong các văn bản kí.

nghĩ của người viết Cónhững tác phẩmnghiêng về kể sự việc,

có những tác phẩmnghiêng về thể hiện cảmxúc;

+ Với một số thể loại kí,tác giả thường là ngườitrực tiếp tham gia hoặcchứng kiến sự việc

- Du kí là thể loại ghichép vể những chuyến

đi tới các vùng đất, các

xứ sở nào đó Ngườiviết kể lại hoặc miêu tảnhững điều mắt thấy tainghe trên hành trình củamình

- Dấu ngoặc kép dùngđể:

+ Đánh dấu từ ngữ,đoạn dẫn trực tiếp, lờiđối thoại

+ Đánh dấu yên tácphẩm, tờ báo, tập san…+ Đánh dấu từ ngữ đượchiểu theo nghĩa đặc biệt

B ĐỌC HIỂU VĂN BẢN VĂN BẢN 1: CÔ TÔ

(Nguyễn Tuân)

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

a Mục tiêu: Nắm được thông tin chính về nhà văn Nguyễn Tuân và tác phẩm Cô Tô.

b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để trả lời câu hỏi.

Trang 5

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.

NV1: Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

- Yêu cầu HS đọc phần thông tin SGK và trả lời câu hỏi

? Nêu những hiểu biết của em về nhà văn Nguyễn Tuân và tác

phẩm Cô Tô?

- HS báo cáo kết quả thảo luận;

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức và mở rộng

thên 1 số nhận định về Nguyễn Tuân và 1 số tác phẩm chính của

Nguyễn Tuân

NV2: Đọc văn bản

? Đề xuất cách đọc:

- GV hướng dẫn và yêu cầu HS thực hiện 3 nhiệm vụ

? Đọc và tìm hiểu nghĩa của những từ được chú thích ở chân

(1910 – 1987)

- Quê quán: HàNội;

- Ông là nhà văn

có phong cách độcđáo, lối viết tàihoa, cách dùng từngữ đặc sắc Thểloại sở trường củaông là kí, truyệnngắn Kí củaNguyễn Tuân chothấy tác giả có vốnkiến thức sâu rộng

về nhiều lĩnh vựcđời sống - Một sốtác phẩm tiêu biểu:

Vang bóng một thời (tập truyện ngắn), Sông Đà

Trang 6

phương thức biểu đạt của VB;

? Bố cục của VB gồm mấy phần? Nội dung của các phần là gì

( HS hoàn thành theo sơ đồ)

Bố cục văn bản Cô Tô

- HS trả lời câu hỏi;

+ Ngữ điệu đọc phù hợp với nội dung từng phần của VB (phần

miêu tả bão biển đọc khác với phần tả cảnh bình yên trên đảo,…);

+ Lưu ý trong khi đọc VB, chủ yếu sử dụng hai chiến lược hình

dung và theo dõi bằng các câu hỏi gợi ý: Theo em, để nhận ra vẻ

đẹp của Cô Tô, nhà văn đã quan sát cảnh thiên nhiên và hoạt động

của con người trên đảo ở những thời điểm nào và từ những vị trí

nào? Đoạn 1: Tác giả quan sát và cảm nhận trận bão bằng những

giác quan nào? Đoạn 2: Chú ý những từ ngữ miêu tả cảnh biển Cô

Tô sau bão Đoạn 3: Cảnh bình minh trên biển Đoạn 4: Chú ý nơi

- Xuất xứ: Bài kíđược in trong tập

- Bố cục: 4 phần

+ Từ đầu… quỷ khốc thần linh:

Cơn bão biển CôTô;

Trang 7

đông vui và gợi sức sống nhất trên đảo + Ngày thứ Năm

trên đảo Cô Tô… lớn lên theo mùa sóng ở đây: Cảnh

Cô Tô một ngàysau bão (điểmnhìn: trên nóc đồnbiên phòng CôTô);

+ Mặt trời… nhịp cánh: Cảnh mặt

trời lên trên biển

Cô Tô (điểm nhìn:nơi đầu mũi đảo);+ Còn lại: Buổisớm trên đảoThanh Luân (điểmnhìn: cái giếngnước ngọt ở rìađảo)

Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết

a Mục tiêu: Nắm được nội dung và nghệ thuật của văn bản Cô Tô;

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.

GV Giao nhiệm vụ:

Nhóm 1: Sự dữ dội của trận bão

Nhóm 2: Vẻ đẹp Cô Tô sau cơn bão

Nhóm 3: Cảnh mặt trời mọc trên biển

Nhóm 4: Cảnh sinh hoạt vào buổi sáng trên đảo

GV hướng dẫn HS tổ chức thảo luận theo các nội dung sau:

1 Hãy tìm các chi tiết miêu tả trong từng thời điểm?

Trang 8

2 Xác định nghệ thuật và nhận xét về cảnh ở từng thời điểm đó?

NV1:Tìm hiểu sự dữ dội của trận bão

a Mục tiêu: Liệt kê được những địa danh, nhân vật xuất hiện

trong đoạn trích; Thấy được cái nhìn rất độc đáo của tác giả

về cơn bão biển

b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến

hành trả lời câu hỏi

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của

HS

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi

? Em hãy kể tên những địa danh, nhân vật được xuất hiện

trong đoạn trích?

? Em hãy tìm những từ ngữ miêu tả sự dữ dội của trận bão

Những từ ngữ nào cho thấy rõ nhất việc tác giả có chủ ý miêu

tả trận bão giống như một trận chiến?

Nhân vật: anh hùng Châu Hòa Mãn, chị Châu Hòa Mãn

- Các danh từ: Cánh cung, hỏa lực, trống trận;

- Cụm tính từ + động từ mạnh: buốt, rát, liên thanh quạt lia

lịa, trời đất trắng mù mù, thúc, âm âm rền rền, vỡ tung, rít lên,

rú lên, ghê rợn;

- Lượng từ: ba ngàn thước, trăm thước

-> không gian rộng, bao la -> cho thấy sức gió mạnh, đẩy con

người ra đi rất xa;

II Tìm hiểu chi tiết

1 Sự dữ dội của trận bão.

Trang 9

- Các từ, cụm từ Hán Việt: hỏa lực, thủy tộc, quỷ khốc thần

linh -> tăng màu sắc kì quái cho cơn bão

- Biện pháp so sánh:

+ mỗi viên cát như viên đạn mũi kim -> bắn vào má;

+ gió như người bắn: chốc chốc gió ngừng trong tích tắc như

để thay băng đạn;

+ sóng như vua thủy;

+ gió rú rít như quỷ khốc thần linh => so sánh làm nổi bật sự

kì quái, rùng rợn của những trận gió

- Thủ pháp tăng tiến:

Gác đảo nhiều khuôn cửa kính bị gió vây và dồn, bung hết.

Kính bị thứ gió cấp 11 ép, vỡ tung Tiếng gió càng ghê rợn

[…] như cái kiểu người ta vẫn thường gọi là quỷ khốc thần

linh:

+ Từ vây => dồn => bung hết, ép => vỡ tung => Thủ pháp

tăng tiến miêu tả sức mạnh và hành động của cơn gió, làm cho

hình ảnh sống động như thật;

+ “càng”: cấp độ được tăng thêm => Từ miêu tả những cửa

kính bị vỡ => miêu tả tiếng gió “ghê rợn” => so sánh với hình

ảnh kì quái, sử dụng từ Hán Việt: “quỷ khốc thần linh”

=> Sử dụng các từ ngữ gây ấn tượng mạnh, tập hợp các từ

ngữ trong trường nghĩa chiến trận

=> diễn tả sự đe dọa và sức mạnh hủy diệt của cơn bão

=> Cái nhìn độc đáo của tác giả về trận bão biển Miêu tả cơn

bão như trận chiến dữ dội, để cho thấy sự đe dọa và sức mạnh

hủy diệt của cơn bão

=> Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân

- HS trình bày sản phẩm;

- Biện pháp so sánh,thủ pháp tăng tiến:

- Sử dụng các từ ngữgây ấn tượng mạnh,tập hợp các từ ngữtrong trường nghĩachiến trận

=> Diễn tả sự đe dọa

và sức mạnh hủy diệtcủa cơn bão

=> Cái nhìn độc đáocủa tác giả về trận bãobiển Miêu tả cơn bãonhư trận chiến dữ dội,

để cho thấy sự đe dọa

và sức mạnh hủy diệtcủa cơn bão

=> Phong cách nghệthuật của NguyễnTuân

Trang 10

GV có thể bổ sung thêm: Phong cách nghệ thuật của Nguyễn

Tuân, bút pháp tài hoa, miêu tả cảnh thiên nhiên bằng những

từ ngữ chiến sự, những từ Hán Việt tinh anh (liên hệ với VB

Người lái đò sông Đà).

NV2: Cảnh Cô Tô sau cơn bão

a Mục tiêu: Vẻ đẹp của Cô Tô sau khi cơn bão đi qua

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của

HS

- GV chia lớp thành 3 nhóm đặt câu hỏi yêu cầu HS thảo

luận :

+ Biển sau bão hiện lên như thế nào (qua hình ảnh, bầu trời,

cây, nước biển, mặt trời,…)?

+ Em có nhận xét gì về cảnh Cô Tô trong và sau bão? Từ đây

em có thấy hình ảnh trong kí có tác động như thế nào đến cảm

nhận của người đọc?

+ Em hãy chỉ ra câu văn thể hiện sự yêu mến đặc biệt của tác

giả đối với Cô Tô trong đoạn văn từ Ngày thứ Năm trên đảo

Cô Tô… theo mùa sóng ở đây.

Trang 11

▪ - Cá – trong bão: biệt tăm biệt tích, bão tan: lưới càng thêm

nặng mẻ cá giã đôi -> tài nguyên phong phú

=> Khác với cách miêu tả trận bão biển, biển sau bão không

còn được miêu tả bằng những từ ngữ tạo cảm giác mạnh, kịch

tính mà được miêu tả bằng các hình ảnh giàu màu sắc, gợi

không khí yên ả và vẻ đẹp tinh khôi của Cô Tô

- Cảm xúc của tác giả: cách dùng từ gần gũi với dân chài:

động bão, mẻ cá giã đôi, mùa sóng;

=> Kể bằng hình ảnh trong kí có tác động lớn đến cảm nhận

của người đọc

- Biển sau bão đượcmiêu tả bằng các hìnhảnh giàu màu sắc, gợikhông khí yên ả và vẻ

Trang 12

đẹp tinh khôi của CôTô.

- Cảm xúc của tác giả:cách dùng từ gần gũi

với dân chài: động bão, mẻ cá giã đôi, mùa sóng;

NV3: Cảnh mặt trời mọc trên biển, đảo Cô Tô

a Mục tiêu: Vẻ đẹp có một không hai của biển đảo Cô Tô

khi mặt trời lên

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời

của HS

- GV đặt câu hỏi thảo luận theo nhóm bàn

? Nhà văn Nguyễn Tuân đã sử dụng những từ ngữ nào để

miêu tả cảnh mặt trời mọc trên biển? Em có nhận xét gì về

những từ ngữ ấy?

? Theo em để nhận ra vẻ đẹp của Cô Tô, nhà văn đã quan

sát cảnh thiên nhiên và hoạt động của con người trên đảo ở

những thời điểm nào và từ những vị trí nào?

Trang 13

+ Khi mặt trời bắt đầu nhú lên:

▪ mặt trời như lòng đỏ trứng thiên nhiên đầy đặn, hồng hào

thăm thẳm -> kết hợp từ mới lạ: hồng hào: chỉ màu sắc,

thăm thẳm: chỉ độ sâu;

▪ + bầu trời: mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái

chân trời màu ngọc trai nước biển hửng hồng; mâm lễ phẩm

tiến ra từ trong bình minh -> hình ảnh nên thơ, tưởng tượng

phong phú, lối viết độc lạ, tài hoa;

=> Hình ảnh so sánh độc đáo mới lạ

=> Tài quan sát, tưởng tượng

=> Bức tranh cực kỳ rực rỡ, lộng lẫy về cảnh mặt trời mọc

trên biển;

- Dậy từ canh tư, ra tận mũi đảo ngồi rình mặt trời lên

=> Cách đón nhận công phu và trang trọng

=> Thể hiện tình yêu của tác giả đối với thiên nhiên

- HS báo cáo kết quả;

NV4: Cảnh sinh hoạt của con người trên đảo Cô Tô

a Mục tiêu: Cuộc sống của người dân trên đảo Cô Tô và

tình yêu của tác giả với thiên nhiên và con người nơi đây

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời

của HS

- Hình ảnh so sánh độcđáo, mới lạ:

->Tài quan sát, tưởngtượng miêu tả bức tranhcực kỳ rực rỡ, lộng lẫy

về cảnh mặt trời mọctrên biển;

- Dậy từ canh tư, ra tậnmũi đảo ngồi rình mặttrời lên

-> Cách đón nhận côngphu và trang trọng

=> Thể hiện tình yêu củatác giả đối với thiênnhiên

4 Cảnh sinh hoạt của con người trên đảo Cô

Trang 14

- GV đặt câu hỏi:

? Em hình dung khung cảnh Cô Tô sẽ như thế nào nếu thiếu

chi tiết miêu tả giếng nước ngọt và hoạt động của con người

quanh giếng?

? Kết thúc bài Kí Cô Tô là suy nghĩ của tác giả về hình ảnh

chị Châu Hòa Mãn: “Trông chị Châu Hòa Mãn địu con,

thấy nó dịu dàng yên tâm như cái hình ảnh biển cả là mẹ

hiền mớm cá cho lũ con lành” Cách kết thúc này cho thấy

tình cảm của tác giả với biển và những con người bình dị

trên đảo như thế nào?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

- HS thảo luận, thực hiện nhiệm vụ;

- Dự kiến sản phẩm:

+ Khung cảnh Cô Tô nếu thiếu chi tiết giếng nước ngọt sẽ

thiếu sự sinh động, thiếu hình ảnh con người, mà chỉ là một

quần đảo thiên nhiên đơn thuần, ở giữa biển Nếu thiếu

giếng nước ngọt, con người không thể sinh sống ở Cô Tô

Giếng nước ngọt là một phần không thể thiếu trong sinh

hoạt của người dân nơi đây Nếu không miêu tả chi tiết này,

tác phẩm Cô Tô của Nguyễn Tuân thực sự đã thiếu đi một

chi tiết rất quan trọng

+ Hình ảnh chị Châu Hòa Mãn địu con: hình ảnh so sánh

nhiều tầng bậc với các cặp so sánh:

Biển cả – người mẹ hiền

Biển cho tôm cá – mẹ mớm thức ăn cho con

Người dân trên đảo – lũ con lành của biển

-> Kết thúc bằng tình yêu của tác giả với biển đảo quê

hương và sự tôn vinh những người lao động trên đảo

- HS trả lời câu hỏi, báo cáo kết quả;

Tô

- Cái giếng nước ngọt

Trang 15

NV4: Tổng kết giá trị nghệ thuật, nội dung văn bản

a Mục tiêu: Hs khái quát, nắm được những đặc sắc về

nghệ thuật và nội dung văn bản

b Nội dung: HS chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu

hỏi

c Sản phẩm học tập: câu trả lời của HS.

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

? Học xong VB, em ấn tượng với những nét đặc sắc NT

nào?

? Những yếu tố nghệ thuật đó chuyển tải tới chúng ta

nội dung nào?

? Học xong văn bản thôi thúc em tình cảm nào, mong

* HS bày tỏ: Có thể là muốn được đặt chân đến hòn đảo để

tận hưởng dòng nước ngọt ngào, thêm yêu cảnh sắc thiên

nhiên đất nước, yêu bà con làng chài trên đảo.

- HS trả lời câu hỏi, báo cáo kết quả;

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung

- GV nhận xét, đánh giá, chốt lại kiến thức

giữa đảo rất đông người

=> Nguồn nước ngọtsinh hoạt chính củangười dân Cô Tô;

- Hình ảnh chị Châu HòaMãn địu con: hình ảnh sosánh nhiều tầng bậc vớicác cặp so sánh:

+ Biển cả – người mẹhiền

+ Biển cho tôm cá – mẹmớm thức ăn cho con+ Người dân trên đảo –

lũ con lành của biển

=> Kết thúc bằng tìnhyêu của tác giả với biểnđảo quê hương và sự tônvinh những người laođộng trên đảo

III Tổng kết 1.Nghệ thuật:

+ Ngôn ngữ điêu luyện,miêu tả tinh tế gợi cảm + Cách so sánh bất ngờ,độc đáo

+ Giàu trí tưởng tượng + Lời văn giàu cảm xúc

2.Nội dung:

Trang 16

- Cảnh thiên nhiên vàsinh hoạt của con ngườitrên vùng đảo Cô Tôhiện lên trong sáng, tươiđẹp.

- Tình yêu thiên nhiên vàtam hồn tinh tế, giàu trítưởng tượng của tác giả

*Luyện tập:

Bài tập: VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Trong Cô Tô, mặt trời lúc bình minh được ví như lòng đỏ quả trứng thiên nhiên đầy

đặn Viết đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) chỉ ra ý nghĩa của hình ảnh so sánh đó (có thểliên hệ với cảnh miêu tả mặt trời lúc bình minh của tác phẩm khác mà em biết)

GV hướng dẫn HS viết đoạn:

- Hình thức: Đoạn văn từ 5 – 7 câu

- Nội dung:

+ Chỉ ra hình ảnh so sánh

+ Ý nghĩa của hình ảnh so sánh đó với: cảnh mặt trời mọc, cách diễn đạt

+ Có thể liên hệ với cảnh miêu tả mặt trời lúc bình minh của tác phẩm khác mà em biết

*GV giao nhiệm vụ về nhà:

- Lựa chọn và hoàn thành một trong các nhiệm vụ sau:

+ Sưu tầm các bài văn, thơ viết về cảnh bình minh trên biển.

+ Sáng tác bài thơ ngắn về bình minh trên biển

+ Hãy cùng với người thân trong gia đình tìm hiểu về các đảo/ quần đảo mà em chưabiết của nước ta Sau đó, chọn ra ít nhất 3 đảo/ quần đảo để giới thiệu với bạn bè một sốthông tin cơ bản về những quần đảo đó

- Chuẩn bị nội dung tiết học sau: Thực hành Tiếng Việt.

Tiết 60: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

Biện pháp tu từ

Trang 17

*Ổn định lớp:

*Tổ chức trò chơi: “Ai nhanh hơn”

- Trò chơi“ Ai nhanh hơn“: Trong 3 phút, mỗi đội gồm 3 HS, từng Hs trong đội lần lượt, hết lượt quay vòng đến khi hết thời gian Nhiệm vụ: ghi lại các câu thơ, câu văn

có sử dụng phép tu từ so sánh hoặc ẩn dụ mà em biết.

* GV dẫn dắt vào tiết học mới:

Trong các tiết học trước, chúng ta đã được học về biện pháp tu từ ẩn dụ và so sánh.Trong tiết học hôm nay, chúng ta tiếp tục nhận diện và phân tích tác dụng của biệnpháp tu từ ẩn dụ và so sánh trong các ví dụ cụ thể

Hoạt động 1: Củng cố kiến thức Tiếng Việt đã học

a Mục tiêu: Nắm được các khái niệm về ngôn ngữ thơ, so sánh, nhân hóa, điệp ngữ.

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS

- GV yêu cầu HS: Qua việc chuẩn bị bài ở nhà, hãy nêu lại

kiến thức về biện pháp ẩn dụ và so sánh Lấy ví dụ cho từng

biện pháp

I Củng cố kiến thức Tiếng Việt đã học

1 Ẩn dụ

- Ẩn dụ là biện pháp tu

từ gọi tên sự vật, hiệntượng này bằng tên sựvật, hiện tượng khác cónét tương đồng với nó,nhằm tăng khả năng gợihình, gợi cảm cho sự

Trang 18

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học: biện pháp tu từ ẩn dụ, điệp ngữ; dấu câu;

đại từ nhân xưng

b Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.

c Sản phẩm: Kết quả của HS.

NV1:

- GV tổ chức chơi điền từ ngữ vào các ô ở cột phải

tương ứng với các từ ngữ ở cột trái để chỉ ra những sự

=> Tác dụng: làm tăng sứcgợi hình gợi cảm cho sự diễnđạt, cụ thể ở đây là tăng vẻ

Trang 19

- HS thực hiện nhiệm vụ.

- HS trả lời câu hỏi, viết các từ tương ứng;

NV2:

- GV yêu cầu HS đọc và hoàn thành bài tập 2 SGK

đẹp cho hình ảnh thiên nhiên

ở Cô Tô

Bài tập 2 SGK trang 114

a Mỗi viên cát bắn vào má vào gáy lúc này buốt như một viên đạn mũi kim.

- Biện pháp tu từ: so sánh Sosánh mỗi một hạt cát nhưmột viên đạn mũi kim, sosánh việc cát bắn vào má (dogió bão) mạnh và đau buốtnhư bị viên đạn mũi kim bắnvào So sánh hợp lý vì hạt cátnhỏ, viên đạn mũi kim cũngnhỏ, khi bắn chỉ tập trunglàm đau buốt một điểm

- Tác dụng: Làm tăng sức gợihình gợi cảm cho sự diễn đạt

Cụ thể là làm rõ và cụ thểhóa cảm giác bị cát bắn vàomặt Từ đó cho thấy sự dữdội của cơn bão ở Cô Tô

b Hình như gió bão chờ chúng tôi lọt hết vào trận địa cánh cung bãi cát, rồi mới tăng thêm hỏa lực của gió.

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa.Gió bão vốn là các hiệntượng tự nhiên, vô tri vôgiác, đã được gán với các đặc

Trang 20

- GV yêu cầu HS: Đọc bài tập 3 SGK trang 114, sau đó

đọc lại VB Cô Tô và tìm ba câu văn sử dụng biện pháp

tu từ so sánh trong VB này

- HS đọc bài tập 3 và đọc lại VB Cô Tô;

- HS hoàn thành bài tập

- HS trình bày sản phẩm;

điểm như con người: biết

chờ cho « chúng tôi » vào

hết trận địa cánh cung bãi

cát, biết tăng thêm hỏa lực.

- Tác dụng: làm cho gió bãotrở nên sinh động, câuchuyện được kể trở nên hấpdẫn

Bài tập 3 SGK trang 114

Trong Cô Tô, Nguyễn Tuân

sử dụng nhiều hình ảnh sosánh sinh động

Ba câu văn sử dụng biệnpháp tu từ so sánh trong VBnày:

+ Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây, hết bụi

=> Cách so sánh cho ngườiđọc hình dung một khônggian trong veo (tấm kính), rấtsạch (lau hết mây, hết bụi),gợi một cảm giác nhẹ nhõm

và tinh khiết, trong lành, tầmmắt như được mở rộng ra khinhìn "chân trời", "ngấn bể"

+ Sóng thúc lẫn nhau mà vào bờ âm âm rền rền như vua thủy cho các loài thủy tộc rung thêm trống trận.

=> So sánh hình ảnh sóngthúc lẫn nhau vào bờ như vuathủy; so sánh âm thanh củasóng thúc vào bờ với âm

Trang 21

thanh của trống trận mà vuathủy cho các loài thủy tộcrung thêm: âm âm, rền rền ->gợi nhịp điệu, độ hăng say,

dữ dội của trống trận trongtrận chiến

-> tăng sức gợi cho sự dữ dộicủa những đợt sóng

+ Nó rít lên rú lên như cáikiểu người ta vẫn thường gọi

là quỷ khốc thần linh

=> So sánh tiếng gió vớitiếng khóc của quỷ, khôngchỉ đơn giản là tiếng khóccủa quỷ mà còn là tiếng khóccủa quỷ dành cho thần linh -

> sự kỳ quái, ghê rợn, đáng

sợ -> Tiếng gió rú rít đượctăng sức gợi cảm, khiếnngười đọc cảm nhận được sựđáng sợ, ghê rợn của gió vàthấy được sức mạnh của mộtcơn bão Đồng thời thấyđược cách lựa chọn hình ảnh

so sánh tài hoa, độc đáo, mới

lạ của nhà văn Nguyễn Tuân

TIẾT 61: ÔN TẬP HỌC KÌ I

I MỤC TIÊU

Trang 22

1 Kiến thức

- Củng cố kiến thức về đọc hiểu các văn bản tiêu biểu của 5 chủ đề đã học trong học kì I; kiến thức về tiếng Việt và phần viết bài văn kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của em; viết đoạn văn ghi lại cảm xúc của em về một bài thơ có yếu tố tự sự và miêu tả; bài thơ lục bát

2 Năng lực

- Tự học, năng lực giải quyết vấn đề, tự quản bản thân, năng lực giao tiếp

3 Phẩm chất: Chăm chỉ và tinh thần tự học để củng cố kiến thức

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của GV

- Giáo án;

2 Chuẩn bị của HS: SGK, soạn bài theo hệ thống câu hỏi ôn tập, vở ghi, v.v…

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Nghệ thuật Nội dung

Tôi và

các bạn

đường đời đầu

tiên (trích Dế mèn phiêu lưu kí)

Tô Hoài Truyện

đồngthoại

Nhân vậtđược nhânhóa, vừa gắnliền với sinhhoạt loài vậtvừa phảnánh cuộcsống conngười

Kể về bài họcđường đời đầutiên của Dế Mènkhi câu trêu ghẹochị Cốc khiến DếChoắt chết thảm

Trang 23

Gõ cửa

trâi tim

Chuyện cổ tích về loăi người

XuđnQuỳnh

mang măusắc cổ tíchsuy nguyín,những từngữ, hìnhảnh, biệnphâp tu từđộc đâo

Kể về nguồn gốcloăi người mangmău sắc hoangđường, kì lạ

ThạchLam

Truyệnngắn

Miíu tả nộitđm nhđnvật; hănhđộng, cử chỉ,suy nghĩ củanhđn vật,

Hănh động giúp

đỡ của hai chị emSơn vă câch ứng

Lđm Thị

Mỹ Dạ

Thơ lụcbât

Từ ngữ, hìnhảnh độc đâo,gợi cảmcùng phĩp sosânh, liệt kí,

…

Những giâ trịnhđn văn, nĩt đẹpcủa con người mẵng cha ta để lạiqua những cđuchuyện cổ tích

Từ ngữ giăubiểu cảm

Vẻ đẹp của cảnh

vă người ở Cô Tô

Cđu 2:

a Yíu cầu đối với mỗi kiểu băi:

*Kể lại một trải nghiệm của bản thđn:

- Được kể theo ngôi thứ nhất

- Giới thiệu được trải nghiệm đâng nhớ

Trang 24

- Tập trung vào sự việc đã xảy ra.

- Sắp xếp các sự việc, chi tiết hợp lí

- Sử dụng các chi tiết miêu tả cụ thể

- Thể hiện được cảm xúc, ý nghĩa rút ra của người viết

*Nêu cảm xúc về một bài thơ:

- Giới thiệu bài thơ, tác giả

- Thể hiện được cảm xúc chung về nội dung

- Cảm nhận một số yếu tố hình thức nghệ thuật

- Chỉ ra được nét độc đáo, riêng biệt

*Tập làm thơ làm lục bát:

- Nắm rõ những đặc điểm cơ bản của thể thơ

- Lựa chọn đề tài gợi cảm xúc

*Tả cảnh sinh hoạt:

- Giới thiệu cảnh sinh hoạt

- Tả bao quát quang cảnh

- Tả cụ thể hoạt động con người

- Sử dụng từ ngữ phù hợp

- Nêu cảm nghĩ về cảnh

b Đề tài mà em lựa chọn nếu thực hành viết một trong các kiểu bài:

- Kể lại một trải nghiệm của bản thân: Kể lại chuyến đi đến Huế

- Nêu cảm xúc về một bài thơ: Nêu cảm xúc về bài thơ Chuyện cổ nước mình

- Tập làm thơ làm lục bát: Viết một bài thơ lục bát về bà

- Tả cảnh sinh hoạt: Tả cảnh thu hoạch lúa quê em

Câu 3:

- Những nội dung mà em đã thực hành nói và nghe ở mỗi bài học trong học kì vừa qua:

+ Tôi và các bạn: Kể lại một trải nghiệm của em

+ Gõ cửa trái tim: Trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống gia đình

+ Yêu thương và chia sẻ: Kể về một trải nghiệm của em

Trang 25

+ Quê hương yêu dấu: Trình bày suy nghĩ về tình cảm của con người với quê hương + Những nẻo đường xứ sở: Chia sẻ một trải nghiệm về nơi em sống hoặc từng đến

- Các nội dung nói và nghe liên quan đến nội dung đọc hiểu và viết, chỉ khác cáchthức thực hiện:

+ Nói là trình bày bằng lới nói (ngôn ngữ nói)

+ Viết là trình bày bằng văn viết (ngôn ngữ viết)

- Từ phức: từ hai tiếng trở lên

+ Từ ghép: các tiếng có quan hệ về nghĩa

VD: ca hát, nhảy múa,…

+ Từ láy: các tiếng có quan hệ về âm

VD: lung linh, hu hu,…

- So sánh: đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việckhác để tìm ra nét tương đồng giữa chúng; thường sử dụng

đi kèm từ như.

Trang 26

Ánh nắng chảy đầy vai.

(Hoàng Trung Thông, Những cánh buồm)

- Điệp ngữ: lặp lại một từ ngữ (cả câu) để làm nội bật ýmuốn nhân mạnh

VD:

Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.

Nhớ ai dãi nắng dầm sương Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.

(Ca dao)

- Đại từ: dùng để xưng hô, để hỏi,…

VD: tôi, chúng ta, chúng tôi,…

- Dấu ngoặc kép dùng để trích đãn lời nói trực tiếp của cácnhân vật

VD: “Mẹ mình đang đợi ở nhà” – con bảo… ra-nát Ta-go, Mây và sóng)

(Ra-bin-đơ-Yêu thương và chia

Quê hương yêu dấu - Từ đồng âm: giống âm khác nghĩa.

VD: Đỗ này để nấu chè.

Mẹ vui vì em đã đỗ.

- Từ đa nghĩa: các nghĩa có liên quan với nhau

VD: Em hãy suy nghĩ cho chín nhé!

Quả này chưa chín đâu.

- Hoán dụ: gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật,

Trang 27

hiện tượng khác có mối quan hệ tương cận với nó.

VD:

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp

b Năng lực riêng biệt

- Năng lực nhận diện và phân tích

3 Phẩm chất

- Có ý thức vận dụng kiến thức vào giao tiếp và tạo lập văn bản

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của GV

- Giáo án;

Trang 28

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

2 Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 6 tập một, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

hướng dẫn học bài, vở ghi, v.v…

III TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập

của mình HS huy động được kiến thức để giải quyết bài kiểm tra đánh giá

b Nội dung: GV giao đề.

c Sản phẩm: Câu trả lời của HS trong bài kiểm tra.

- GV phát đề.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, làm bài;

HOẠT ĐỘNG2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a Mục tiêu: Nắm được các kiến thức cơ bản về VB, Tiếng Việt và Viết.

b Nội dung: HS chắt lọc kiến thức để hoàn thành bài.

1 Phần đọc

hiểu

- Xác định PTBĐ của

- Hiểu được ý nghĩa của

Trang 29

đoạn văn.

- Nhận biết được thể loại thơ lục bát, dấu hiệu nhậnbiết thơ lục bát

- Nhận biết biện pháp tu

từ so sánh

biện pháp tu

từ so sánh trong việc thể hiện nội dung câu thơ

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

Số câu: 1,2, 3a

Tỉ lệ: 30%

2 Phần làm

văn

Viết được đoạn văn ngắn theo chủ đề cụ thể, có vận dụng biện pháp tu từ sosánh hoặc ẩndụ

Viết được bàivăn kể lạimột trảinhiệm hoànchỉnh

Tỉ lệ: 100 %

Trang 30

II ĐỀ BÀI

ĐỀ CHẴN

PHẦN I ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

Mẹ là biển rộng mênh mông Dạt dào che chở con trông con chờ

Đi xa con nhớ từng giờ

Mẹ là tất cả bến bờ bình yên (“Mẹ là tất cả” - Phạm Thái)

Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên?

Câu 2 (1 điểm): Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào ? Vì sao em biết?

Câu 3 (1,5 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong

câu thơ:

Mẹ là biển rộng mênh mông Dạt dào che chở con trông con chờ.

PHẦN II LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1(2 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) về một cảnh đẹp thiên nhiên

trong đó có sử dụng biên pháp tu từ so sánh hoặc ẩn dụ

Câu 2 (5 điểm): Có một lần trong bữa cơm chiều của gia đình, em đã gây ra một

việc khiến cha mẹ buồn Em hãy viết bài văn kể lại trải nghiệm đó

ĐỀ LẺ

PHẦN I ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi:

Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Trang 31

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.

(“Mẹ” - Trần Quốc Minh)

Câu 1 (0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên?

Câu 2 (1 điểm): Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào ? Vì sao em biết? Câu 3: (1,5 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong cặp câu thơ

sau:

Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con.

PHẦN II LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1(2 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) về một cảnh đẹp thiên nhiên

trong đó có sử dụng biên pháp tu từ so sánh hoặc ẩn dụ

Câu 2 (5 điểm): Có một lần trong bữa cơm chiều của gia đình, em đã gây ra một

việc khiến cha mẹ buồn Em hãy viết bài văn kể lại trải nghiệm đó

* Tổ chức cho HS chơi trò chơi: “Nhìn hình đoán địa danh”

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời câu hỏi;

* GV dẫn dắt vào tiết học mới: Trong tiết học trước, chúng ta đã tìm hiểu về thể

loại kí qua VB Cô Tô của Nguyễn Tuân Trong tiết học này, chúng ta tiếp tục tìm hiểu thể loại kí qua VB Hang Én.

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

a Mục tiêu: Nắm được các thông tin về tác giả, tác phẩm.

Trang 32

- GV hướng dẫn và yêu cầu HS:

+ Ngữ điệu đọc phù hợp với nội dung từng phần của

VB

+ Lưu ý trong khi đọc VB, theo dõi trong khung màu

vàng ở bên phải văn bản;

+ Đọc và tìm hiểu nghĩa của những từ được chú thích

ở cuối trang;

-GV đặt câu hỏi HS:

+ Nêu tên tác giả và những thông tin cơ bản của VB

“Hang Én”?

+ Dựa vào phần Tri thức ngữ văn đã học trong các tiết

trước, em hãy cho biết VB thuộc thể loại nào?

+ Xác định phương thức biểu đạt của VB?

+ Thể loại: Kí Kể theo trình tự thời gian, tuyến tính,

phù hợp với thể loại kí, cho thấy sự tuần tự, câu

chuyện trở nên chân thật và người đọc dễ hình dung

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời của

Du lịch Quảng Bình; truycập: 14/10/2020

- Thể loại: Kí

- Phương thức biểu đạt: Tự

sự kết hợp miêu tả, biểucảm

- Trình tự kể:

+ Không gian: Từ ngoài

Trang 33

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức vào trong, hành trình khởi

đầu từ con dốc Ba Giàn,đến thung lũng RàoThương để đến với HangÉn

+ Thời gian: từ sáng khihành trình bắt đầu, đến khibóng tối chùm xuống HangÉn

- Bố cục: 2 phần chính:

+ Phần 1: Từ đầu lòng hang chính: Hành trình đi

đến hang Én+ Phần 2: Còn lại: Khámphá vẻ đẹp bên trong hangÉn

Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết

a Mục tiêu: Nắm được nội dung và nghệ thuật của VB Hang Én.

NV1:

- GV chia 2 nhóm lớn cho HS thảo luận

Nhóm 1: Chặng từ dốc Ba Giàn đến thung lũng Rào

Thương

Nhóm 2: Chặng từ thung lũng Rào Thương đến hang

Én

GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi và tái hiện hành trình

đến hang Én theo nội dung:

? Cách thức di chuyển vào hang Én có gì đặc biệt?

II Tìm hiểu chi tiết

1 Hành trình đến hang Én

Trang 34

? Việc đi bộ sẽ cho tác giả cơ hội trải nghiệm nhữngđiều kì thú của thiên nhiên như thế nào?

? Em hãy tìm những chi tiết miêu tả địa hình, cây cối,loài vật trên đường đến hang Én Những chi tiết nàygợi cho em cảm nhận gì về rừng nguyên sinh ( Câu hỏinày HS thực hiện trên phiếu học tập số 1 và phiếu số2)

-> Đến được hang Én là một thách thức, đòi hỏi conngười có nghị lực, sự quyết tâm, kiên trì và khát vọngchinh phục

- Chỉ có cách đi bộ -> cách duy nhất để đến được hang

Én -> có thời gian để khám phá và hòa mình vào thiênnhiên:

+ Thách thức, nguy hiểm: dốc cao gập ghềnh; đườngmòn, trơn; cây cổ thụ chắn ngang, vòm dây leo giăngkín; lội sông, trèo ngược vách đá cao hiểm trở;

- Vẻ đẹp rừng nguyên sinh:

+ một cuộc “ngược dòng” tìm về thuở sơ khai;

+ cây cổ thụ tán cao vút, hoa phong lan nở, nhiều côntrùng, chim chóc;

+ con đường, thảm cỏ (cách dùng từ “thảm”, khôngphải “bãi), tiếng chim, đàn cá bơi, đàn bướm quấnquýt cả vào chân người;

+ các từ, cụm từ chỉ cảm xúc: thích nhất, yêu vô cùng,ngỡ mình đang đi trong một giấc mộng đẹp

Trang 35

-> Các phép tu từ: liệt kê, so sánh: Đàn bướm đậu với

“đám hoa ai ngẫu hứng xếp trên mặt đất”; Các từ ngữ

miêu tả thiên nhiên có độ gợi cảm cao“róc rách, rậm

rạm, liêu xiêu, ”, thể hiện thái độ, tình cảm yêu mến

của người viết

bạn

a Chặng từ dốc Ba Giànđến thung lũng RàoThương

- Địa hình: Dốc cao và gậpghềnh; Đường nhỏ hẹp ;Trơn trượt; Cây đổ chắnngang đường, rậm rạp…

- Cách thức di chuyển: Đibộ

b Chặng từ thung lũng RàoThương đến hang Én

- Địa hình: thấp trũng nhưthung lũng, suối

- Cây cối: thảm cỏ, cây cốirậm rạp

=> Cách thức di chuyểnđến hang Én thách thức, đòihỏi con người có nghị lực,

sự quyết tâm, kiên trì vàkhát vọng chinh phục

- Cảnh thiên nhiên của rừngnguyên sinh:

=> Cảnh rừng nguyên sinhsống động mang vẻ đẹphoang sơ, hiểm trở, đầythách thức, mà cũng gầngũi, bao dung và mê hoặc

- Cảm xúc háo hức, mê say,ngạc nhiên, bất ngờ

Trang 36

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm theo Kĩ thuật

mảnh ghép và trả lời câu hỏi

Vòng chuyên sâu: (8 phút)

Tổ chức HĐ nhóm: Chia lớp làm 3 nhóm, yêu cầu HS

đánh số thành viên nhóm

- Phát phiếu học tập

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm

Nhóm 1: Kích thước của hang Én được thể hiện qua

các số liệu nào? Các số liệu đó nói lên điều gì?

Nhóm 2: Qua bài kí, em hiểu được gì về sự “sống”

của đá?

Nhóm 3: Cuộc sống của loài én trong hang Én như thế

nào? Tác giả miêu tả cuộc sống của én chủ yếu qua

biện pháp nghệ thuật gì? Tại sao én ở đây chưa biết sợ

người?

* Vòng mảnh ghép:(8 phút)

-Tạo nhóm mới và giao nhiệm vụ mới

+ Chia sẻ kết quả thảo luận ở vòng chuyên sâu

- Tại sao tác giá lại ví Hang Én như cái tổ không khí

và ánh sáng?

-> HS tiếp nhận nhiệm vụ và thực hiện hoạt động

nhóm; tiến hành báo cáo hoạt động nhóm

* Đường vào hang Én có 3cửa lớn

* Vẻ đẹp trong hang chính

- Cảnh vật:

+ Bờ sông cát mịn thoảidần

+ Nước mát lạnh, trongveo, đáy toàn sỏi, đá bào

Trang 37

trở nên nhỏ bé trước thiên nhiên rộng lớn

+ Mỗi xen-ti-mét đá kia phải qua cả trăm triệu năm

bào mòn hay bồi đắp nên.

Hang Én tuyệt đẹp, đá vốn là vật vô tri nhưng đều có

sự sống, sinh thành, biến hóa qua chiều dài của lịch

sử địa chất.Qua cách miêu tả, thiên nhiên trở nên có

hồn, thân thiết, gần gũi với con người, giúp con

người hiểu được chiều sâu của lịch sử, cội nguồn của

+ Én bố mẹ tấp nập đi, về, mải mớm mồi cho con; én

anh chị rập rờn bay đôi; én con chấp chới vỗ cánh;

én thiếu niên ngủ nướng.

+ Én xuống kiếm ăn, gãy cánh: ung dung mổ cơm

trong tay con người, thản nhiên đi quanh lều

- Nhân hóa, cách dùng từ, viết câu thể hiện tình cảm,

cảm xúc: Én bố mẹ, én anh chị, én ra ràng,

- Loài én ở đây còn nguyên sự nguyên sơ, so với

những nơi khác đã bị con người không có ý thức tàn

phá;

+ Cách tác giả miêu tả cho thấy sự hòa nhập của con

người với tự nhiên

* Cách gọi hang Én: cái tổ được Mẹ Thiên Nhiên ban

tặng Tác giả muốn bày tỏ thái độ ngưỡng vọng, biết

nhẵn

b Sự “sống” của đá:

Những khối đá từ vật vô tri

vô giác trở thành nhữngthực thể sống động, có hồn

và luôn luôn biến đổi à Sựcảm nhận tinh tế của tác giả

c Cuộc sống của loài én:

- Bình yên có sự gần gũigiao hòa, hòa hợp với conngười

à Tình yêu thiên nhiên củatác giả

Trang 38

ơn, trân trọng sự dồi dào, phong phú, vẻ đẹp của

thiên nhiên.

GV:

- Yêu cầu đại diện nhóm đứng lên báo cáo trình bày

- Hướng dẫn HS trình bày (nếu cần)

- Nhận xét kết quả hoạt động cho từng nhóm và chỉ ra

những điểm còn hạn chế trong hoạt động nhóm

- Chốt lại kiến thức Chuyển dẫn phần 3

NV 3:

Giáo viên giao nhiệm vụ thảo luận cặp đôi

? Trong lịch sử, bằng chứng nào đã chứng minh hang

Én có dấu tích của con người

? Tâm trạng của du khách khi sống trong không gian

hang Én, thiếu thốn các tiện nghi thông thường được

miêu tả qua những chi Tiết nào

-> HS Tiếp nhận nhiệm vụ và thực hiện hoạt động

* Dự kiến trả lời:

- Trong lịch sử: Người A-rem ngày trước ở hang Én,

trứng chim là nguồn thực phẩm của họ Khi ra ngoài

họ vẫn giữ hội “ăn én”, dấu tích của một thế hệ leo

vách đá, trần hang: bàn chân mỏng, ngón dẹt

- Đoàn người hiện tại:

+ Đối với nhân vật tôi, là một chuyến hành trình thú

vị

3 Con người với hang Én

Trang 39

+ Sự tương tác với động vật: đàn bướm, chú én ngủ

nướng, chú én bị gãy cánh

+ Ai nấy nhoài khỏi lều, chân trần chạy quanh sông

rồi ngồi ngay bên bờ cát vực nước rửa mặt, hít căng

lồng ngực không khí tinh khiết

bạn

NV4:

- GV đặt câu hỏi và yêu cầu HS thảo luận cặp đôi:

? Trong lịch sử, bằng chứng nào đã chứng minh hang

Én có dấu tích của con người?

? Tâm trạng của du khách khi sống trong không gian

hang Én, thiếu thốn các tiện nghi thông thường được

miêu tả qua những chi Tiết nào?

? Có ý kiến cho rằng hành trình khám phá hang Én

thích hợp với những người ưa mạo hiểm Theo em,

hành trình này còn đánh thức điều gì ở con người?

(GV gợi ý HS dựa vào những chi tiết như hành trình

để đến được hang Én, điều kiện sống trong hang Én)

? Hãy tổng kết nội dung và nghệ thuật của VB

- HS thực hiện nhiệm vụ;

- Dự kiến sản phẩm:

- Trong lịch sử: Người A-rem ngày trước ở hang Én,

trứng chim là nguồn thực phẩm của họ Khi ra ngoài

họ vẫn giữ hội “ăn én”, dấu tích của một thế hệ leo

- Trong lịch sử: vẫn giữ hội

“ăn én”,

- Đoàn người hiện tại: Hòahợp, gắn bó của con ngườiđối với thiên nhiên

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Ngôn ngữ tinh tế gợi cảm

- Các so sánh táo bạo, bấtngờ, giàu trí tưởng tượng

- Lời văn giàu cảm xúc

2 Nội dung

Vẻ đẹp độc đáo của cảnhsắc thiên nhiên và conngười nơi đảo Cô Tô

Trang 40

vách đá, trần hang: bàn chân mỏng, ngón dẹt.

- Đoàn người hiện tại:

+ Đối với nhân vật tôi, là một chuyến hành trình thúvị

+ Sự tương tác với động vật: đàn bướm, chú én ngủnướng, chú én bị gãy cánh

+ Ai nấy nhoài khỏi lều, chân trần chạy quanh sông rồingồi ngay bên bờ cát vực nước rửa mặt, hít căng lồngngực không khí tinh khiết

+ HS nêu quan điểm đồng tình hoặc không về ý kiếncho rằng hành trình khám phá hang Én thích hợp vớinhững người ưa mạo hiểm

+ Hành trình khám phá hang Én đánh thức ở conngười: mở rộng tầm mắt với những trải nghiệm thú vị + HS tổng kết về nội dung và nghệ thuật của VB

- NT: + Lối ghi chép chân thực, sinh động; cách kể sựviệc, ngôi kể thứ nhất phù hợp với thể kí giúp câuchuyện trở nên gần gũi, sống động, chân thực vớingười đọc

+ VB có nhiều chi tiết miêu tả sinh động, sửdụng phép tu từ gợi hình, gợi cảm

- ND:VB cho thấy vẻ đẹp hoang dã, nguyên sơ củahang Én và thái độ của con người trước vẻ đẹp của tựnhiên

- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung câu trả lời củabạn

*Luyện tập:

Bài 1: VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Định dạng
Số trang	96
Dung lượng	150,74 KB