ĐỀ TÀI:01 Dựa vào pháp luật Việt Nam và thực tiễn tổ chức, hoạt động của Quốc hội Việt Nam, hãy bình luận nhận định sau để làm rõ vai trò của các ủy ban hội đồng trong hoạt động của Quốc
Trang 1MỤC LỤC :
MỞ ĐẦU……….…1
NỘI DUNG……… ……1
I.Khái quát về Quốc Hội:……….… 1
1.Khái niệm Quốc Hội……….1
2.Cơ cấu tổ chức của Quốc hội………1
II.Khái quát về Ủy ban trong Quốc hội……….….5
1.Ủy ban Quốc Hội……… …5
2.Các Ủy ban trong Quốc hội……… 5
III.Nhận xét về nhận định “ Quốc hội phiên toàn thể là Quốc hội trình diễn, Quốc hội trong các Ủy ban là Quốc hội làm việc”………6
1.Quốc hội phiên toàn thể là Quốc hội trìn diễn……….6
2.Quốc hội trong các Ủy ban (Hội đồng)là Quốc hội làm việc………….…….7
IV Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của kì họp Quốc hội……….8
KẾT LUẬN……… 9
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO………10
Trang 2ĐỀ TÀI:01
Dựa vào pháp luật Việt Nam và thực tiễn tổ chức, hoạt động của Quốc hội Việt Nam, hãy bình luận nhận định sau để làm rõ vai trò của các ủy ban (hội đồng)
trong hoạt động của Quốc hội Việt Nam: “Quốc hội phiên toàn thể là Quốc hội trình diễn, Quốc hội trong các Ủy ban là Quốc hội làm việc”
MỞ ĐẦU:
Trong điều kiện đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ bởi công cuộc công nghiệp hóa hiên đại hóa, hội nhập quốc tế sau rộng Sau hơn 20 năm đổi mới, với sự nỗ lực, phấn đấu to lớn của toàn Đảng, toàn dân, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tưu to lớn trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội,… đưa đất nước ta lên một tầm cao mới Trong thời đại ngày nay đứng trước những thuận lợi những cơ hội thì đất nước ta cũng đứng trước những khó khăn, thử thách, nguy cơ bị thụt lùi, lạc hậu Vì thế, chúng ta cần có một bộ máy nhà nước hoàn thiện hơn đặc biết lag Quốc HỘi – với vị trí là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất Tuy nhiên, hiện nay ngoài những mặt tích cực mà Quốc Hội
đã đạt được thì Quốc Hội Việt Nam hiện nay chưa đáp ứng hết được nhu cầu của thực tiễn trong quá trình tổ chức và hoạt động Do vậy ở bài tập lớn này em xin lấy
đề tài nhận định về “ Quốc Hội phiên toàn thể là Quốc Hội trình diễn, Quốc Hội trong các Ủy Ban là Quốc Hội làm việc” để có thể làm rõ hơn về vai trò của Ủy Ban ( Hội đồng) trong Quốc Hội Em xin chân thành cảm ơn !
NỘI DUNG:
I.Khái quát về Quốc Hội:
1.Khái niệm Quốc Hội
Trang 3Theo từ điển tiếng việt Quốc hội Việt Nam là một cơ quan thực hiệm quyền lập pháp quan trọng trong hệ thống chính trị Việt Nam, là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân Việt Nam và là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
2.Cơ cấu tổ chức của Quốc Hội
2.1 Lãnh đạo Quốc hội gồm
Chủ tịch Quốc hội do Quốc hội bầu ra trong số các đại biểu Quốc hội Với vị trí là người đứng đầu chủ tịch Quốc hội có những nhiệm vụ và quyền hạn nhất định Các Phó chủ tịch Quốc hội cũng do Quốc hội bầu ra Các Phó chủ tịch Quốc hội giúp Chủ tịch Quốc hội làm nhiệm vụ theo sự phân công của chủ tịch.Khi chủ tịch Quốc hội vắng mặt một chủ tịch Quốc hội được ủy thác thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của chủ tịch Quốc hội
2.2 Ủy ban thường vụ Quốc hội
Là cơ quan thường trực của quốc hội Việt Nam Ủy ban thường vụ Quốc hội gồm Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội và các Ủy viên Ủy ban thường
vụ Quốc hội do Chủ tịch Quốc hội làm Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Quốc hội làm Phó Chủ tịch
Thành viên Ủy ban thường vụ Quốc hội là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách và không đồng thời là thành viên chính phủ Số Phó Chủ tịch Quốc hội và Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội do Quốc hội quyết định
Nhiệm kì của Ủy ban thường vụ Quốc hội bắt đầu từ khi được Quốc hội bầu ra
và kết thúc khi Quốc hội khóa mới bầu ra Ủy ban thường vụ Quốc hội
2.3 Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội
Trang 4Hội đồng dân tộc gồm có Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, Ủy viên thường trực, Ủy viên chuyên trách và các Ủy viên khác Ủy ban của Quốc hội gồm có Chủ nhiệm, các Phó Chủ nhiệm, Ủy viên thường trực, Ủy viên chuyên trách và các Ủy viên khác
Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội thành lập các tiểu ban để nghiên cứu, chuẩn bị các vấn đề thuộc lĩnh vực hoạt động của Hội đồng, Ủy ban Trưởng tiểu ban phải là thành viên của Hội đồng, Ủy ban, các thành viên khác có thể không phải là thành viên của Hội đồng, Ủy ban hoặc không phải là đại biểu Quốc hội
2.4 Đoàn đại biểu Quốc hội
Đoàn đại biểu Quốc hội là tổ chức của các đại biểu Quốc hội được bầu tại một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoặc được chuyển đến công tác tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
Đoàn đại biểu Quốc hội có Trưởng đoàn hoặc Phó Trưởng đoàn là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách Trưởng đoàn và Phó Trưởng đoàn do Đoàn đại biểu Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội của Đoàn và được Ủy ban thường vụ Quốc hội phê chuẩn
Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tổ chức và điều hành các hoạt động của Đoàn Phó Trưởng đoàn giúp Trưởng đoàn thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Trưởng đoàn Khi Trưởng đoàn vắng mặt thì Phó Trưởng đoàn được Trưởng đoàn
ủy nhiệm thực hiện nhiệm vụ của Trưởng đoàn
Đoàn đại biểu Quốc hội có trụ sở làm việc Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội
là cơ quan tham mưu, giúp việc, phục vụ hoạt động của các đại biểu Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội tại địa phương Kinh phí hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội do ngân sách nhà nước bảo đảm
Trang 52.5 Văn phòng Quốc hội
Văn phòng Quốc hội là cơ quan hành chính, tham mưu tổng hợp, phục vụ Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và đại biểu Quốc hội
Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của Văn phòng Quốc hội; quyết định biên chế đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và quy định chế độ, chính sách áp dụng đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khác thuộc Văn phòng Quốc hội phù hợp với tính chất đặc thù trong hoạt động Quốc hội
2.6 Các cơ quan thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội
Ủy ban thường vụ Quốc hội thành lập các cơ quan thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội để tham mưu, giúp Ủy ban thường vụ Quốc hội về các lĩnh vực công việc
cụ thể
Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn, chế
độ, chính sách áp dụng đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khác làm việc tại các cơ quan này phù hợp với tính chất đặc thù trong hoạt động của Quốc hội
Hiện tại, các cơ quan thuộc Ủy ban thường vụ Quốc hội bao gồm: Ban công tác đại biểu; Ban dân nguyện; Viện Nghiên cứu Lập pháp
II.Khái quát về Ủy ban trong Quốc Hội
1.Ủy ban Quốc Hội gồm : Chủ nhiệm, các Phó Chủ nhiệm và các Ủy viên Chủ
nhiệm Ủy ban do Quốc hội bầu; các Phó Chủ nhiệm và các Ủy viên Ủy ban do Ủy ban thường vụ Quốc hội phê chuẩn Ủy ban của Quốc hội thẩm tra dự án luật, kiến nghị về luật, dự án khác và báo cáo được Quốc hội hoặc Ủy ban thường vụ Quốc hội giao; thực hiện quyền giám sát trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn do luật
Trang 6định; kiến nghị những vấn đề thuộc phạm vi hoạt động của Ủy ban Việc thành lập, giải thể Ủy ban của Quốc hội do Quốc hội quyết định
2.Các Ủy ban trong Quốc hội
Ủy ban Pháp luật: : là cơ quan thảo luận, đóng góp ý kiến về các nội dung
của dự thảo sửa đổi Luật, Hiến pháp, Pháp lệnh của Quốc hội
Ủy ban Đối ngoại: là cơ quan đối ngoại của Quốc hội với nhiệm vụ thực thi
ngoại giao với Quốc hội các nước khác
Ủy ban Kinh tế: là cơ quan giám sát kinh tế của Quốc hội, đồng thời thảo
luận sửa đổi về các bộ luật, nghị quyết liên quan đến Kinh tế trước khi dự thảo trình Quốc hội
Ủy ban Tài chính, Ngân sách: là cơ quan giám sát về tình hình thực hiện dự
toán ngân sách và một số vấn đề liên quan đến lĩnh vực tài chính – ngân sách của Quốc hội, xem xét việc thực hiện hoạch định tài chính của các địa phương Đây cũng là cơ quan Tổng kiểm toán của Quốc hội
Ủy ban Quốc phòng, An ninh: là cơ quan chuyên trách của Quốc hội Việt
Nam, cơ quan giám sát pháp lệnh liên quan đến An ninh và Quốc phòng
Ủy ban Về các vấn đề xã hội: là cơ quan chuyên trách của Quốc hội Việt
Nma, cơ quan giám sát các hoạt động liên quan đến lao động, y tế, xã hội, tôn giáo và vấn đề khác do Quốc hội giao
Ủy ban Tư pháp : là cơ quan thảo luận, đóng góp ý kiến về các nội dung dự
án pháp lệnh về hình sự, tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, thi hành án, bổ trợ tư pháp
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường: là cơ quan chuyên trách của
Quốc hội Việt Nam, cơ quan giám sát các lĩnh vực liên quan đến khoa học, công nghệ và môi trường sinh thái
Trang 7 Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng: là cơ quan
giám sát lĩnh vực văn hóa giáo dục thanh niên thiếu niên nhi đồng của Quốc hội Đồng thời thảo luận, sửa đổi các đạo luật liên quan đên văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên nhi đồng trước khi trình Quốc hội
III.Nhận xét về nhận định “ Quốc hội phiên toàn thể là Quốc hội trình diễn, Quốc hội trong các Ủy ban là Quốc hội làm việc”
1.Quốc hội phiên toàn thể là Quốc hội trìn diễn
Điều 83 Hiến pháp 2013 quy định
1) Quốc hội họp công khai Trong trường hợp cầm thiết, theo đề nghị của Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội, Quốc hội quyết định họp kín
2) Quốc hội họp mỗi năm hai kỳ Trường hợp Chủ tịch nước, Ủy ban thường
vụ Quốc hội, Thủ tướng chính phủ hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc yêu cầu thì Quốc hội họp bất thường Ủy ban thường vụ Quốc hội triệu tập kỳ họp Quốc hội
3) Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa mới được triệu tập chậm nhất là sáu mươi ngày, kể từ ngày bầu cử đại biểu Quốc hội, do Chủ tịch Quốc hội khóa trước khai mạc và chủ tọa cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu ra Chủ tịch Quốc hội
Phiên họp toàn thể của Quốc hội bao gồm một số lượng lớn các Đại biểu Quốc (gần 500 người) đại diễn cho tất cả các tỉnh thành trên cả nước có địa vị pháp lí như nhu với thành phần tham gia gồm tất cả các Đại biểu và lãnh đạo Bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam Từ đó cho thấy bộ máy Quốc hội đông đảo và tương đối lớn hoạt động theo hình thức hội nghị toàn thể và quyết định theo đa số Tuy nhiên Quốc hội toàn thể chỉ giải quyết được những vấn về ngay trước mắt,
Trang 8nóng hổi lúc đó còn những vấn đề sâu xa, có tính lâu dài , chiến lược cao thì chưa giải quyết được mà chuyển sang cho Ủy ban, Hội đồng bàn bạc cụ thể, mag tính chuyên sâu đi sâu vào vấn đề với những phương án hợp lí rồi mới trình nên Quốc hội tại kì họp sau để Quốc hội xem xét phê chuẩn những quyết định đó
Nếu như nói để đóng góp vào Quốc hội thì phiên toàn thể chỉ là trình diễn vì chưa giải quyết được nhiều vấn đề mà chỉ dừng lại ở những vấn đề với độ nông nhất định vì phiên toàn thể của Quốc hội nước ta chỉ diễn ra trong 5-10 ngày nhiều nhất cũng chỉ kéo dài 20 ngày trong khi đó có rất nhiều khâu bước thủ tục rườm rà làm mất nhiều thời gian Thời gian để Quốc hội bàn bạc bị rút ngắn cũng như thời gian hỏi đáp cũng chỉ có kéo dài hơn 3 ngày gây nên tình trạng thời gian hỏi ngắn thời gian trả lời câu hỏi bị hạn chế nên chưa phân tích sâu được vào vấn đề Nhưng ta cũng không thể phủ định được vai trò quan trọng của Quốc hội Không có sự thông qua của Quốc hội thì không có vấn đề nào được thông qua bởi hình thức thông qua
là sự đồng tình nhất trí bằng hình thức bỏ phiếu của đa sô Đại biểu Quốc hội có mặt trong kì họp
Trong thời gian Quốc hội phiên toàn thể diễn ra những vấn đề, báo cáo, dự thảo luật đều được Quốc hội xem xét dưới sự tham mưu của của Ủy ban, Hội đồng Trước khi trình nên Quốc hội những vấn đề, văn bảo, dự thảo,… đó đã được Ủy ban , Hội đồng thẩm tra, báo cáo trình nên Quốc hội Nội dung, Quyết định chủ yếu dự trên những gì mà Ủy ban, Hội đồng đã thông qua hơn là những trao đổi ở phiên toàn thể
2.Quốc hội trong các Ủy ban (Hội đồng)là Quốc hội làm việc
Trong bối cảnh đó, Quốc hội buộc phải chuyên môn hóa hơn, trong đó hệ thống ủy ban đóng vai trò cốt lõi Uỷ ban là diễn đàn lý tưởng để các Đại biểu đi sâu hơn vào những vấn đề cụ thể, chi tiết và đi đến thỏa thuận với nhau dễ hơn Những gì
Trang 9diễn ra trên thực tế đang cho thấy vai trò ngày càng quan trọng hơn của các ủy ban Chẳng hạn, trong khóa XI vừa qua, Quốc hội nhiều khi đã đạt kỷ lục về tốc độ làm luật Trên thực tế, có lúc thời gian thông qua mỗi đạo luật chỉ khoảng chưa đầy 2 tiếng đồng hồ so vớì một hai ngày như ở những khóa trước đây Sở dĩ Quốc hội có thể rút ngắn thời gian như vậy một phần là vì các ủy ban có liên quan đã làm việc rất công phu (với cả các chuyên gia của cơ quan soạn thảo) để hoàn thiện văn bản
Hệ thống các Ủy ban của Quốc hội còn đóng vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động giám sát Để giám sát một vấn đề cụ thể nào đó, một trình độ chuyên môn sâu
là rất cần thiết Các ủy ban được chia thành các tiểu ban với những chuyên ngành sâu Với cách làm như vậy, sau một vài nhiệm kỳ, các vị Đại biểu ở các ủy ban đều trở thành các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực của mình Và giám sát của Quốc hội nhờ vậy mà trở nên hết sức hữu hiệu
Hoặc bên cạnh các ủy ban họat động thường xuyên theo nhiệm kỳ của Quốc hội, trong một số trường hợp Quốc hội có thể thành lập các ủy ban đặc biệt về một vấn
đề nào đó Trong khi các ủy ban thường xuyên đảm nhận công việc hàng ngày của Quốc hội, bảo đảm tính liên tục, thì ủy ban đặc biệt có tính chất phản ứng nhanh trước một tình thế chính trị nào đó Ở nước ta, trong Quốc hội khóa XI, lần đầu tiên có Đại biểu đã kiến nghị thành lập Ủy ban đặc biệt điều tra về thực trạng giáo dục hiện hành Mặc dù không được chấp nhận, nhưng tiền lệ này có thể mở đường cho việc thành lập Ủy ban đặc biệt của Quốc hội Việt Nam
Vì vậy, ta thấy được vai trò của các Ủy ban, Hội đồng rất quan trọng và ngày càng được đề cao Ủy ban, Hội đồng có những đóng góp to lớn trong quá trình phát triển của đất nước giúp cho Quốc hội làm việc hiệu quả hơn nâng cao vai trò của Quốc hội trong Nhà nước ta hiện nay
IV Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của kì họp Quốc hội.
Trang 10 Nâng cao hiệu quả công tác chuẩn bị, triệu tập, chủ trì kỳ họp
Nâng cao hiệu quả công tác thảo luận, thông qua dự án luật
Nâng cao hiệu quả của việc cung cấp thông tin phục vụ kỳ họp Quốc hội
Nâng cao hiệu quả hoạt động quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước tại kỳ họp
Hoàn thiện vai trò của các cơ quan giúp việc cho Quốc hội
Hoàn thiện quy trình chất vấn và trả lời chất vấn
Tăng cương việc giám sát, tổ chức Quốc hội
Nới rộng thời gian phiên họp Quôc hội
KẾT LUẬN:
Tóm lại, thông qua bài viết trên ta thấy được nhận định “Quốc hội phiên toàn thể là Quốc hội trình diễn, Quốc hội trong các Ủy ban là Quốc hội làm việc” không hoàn toàn sai nhưng cũng không hoàn toàn đúng bởi cả phiên toàn thể và Ủy ban đề có vai trò riêng nhưng cũng thấy được vị trí của Ủy ban, Hội đồng ngày càng quan trọng trong Quốc hội không chỉ trong việc giám sát mà còn trong việc giải quyết những vấn đề, dự luật để Quốc hội giải quyết dễ dàng hơn
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Hiến pháp năm 2013 Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
2 Giáo trình Hiến pháp đại học Luật Hà Nội
Trang 113 Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam, GS.TS Nguyễn Đăn Dung PGS.TS Đăng Minh Tuấn – PGS.TS Vũ Công Giao, 2004
4 Quốc hội Việt Nam – Chuyện về chất vấn và phát ngôn trong Quốc hội, tác giả Hà Minh Hồng – Trần Thuân
5. https://thukyluat.vn/vb/nghi-quyet-102-2015-qh13-noi-quy-ky-hop-quoc-hoi-48d8e.html
6. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Nghi-quyet-1075- 2015-UBTVQH13-quy-che-lam-viec-cua-uy-ban-thuong-vu-Quoc-hoi-2015-302775.aspx
7. https://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_%C4%90%E1%BA
%A1i_bi%E1%BB%83u_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi
%E1%BB%87t_Nam_kh%C3%B3a_XIV
8. https://coccoc.com/search#query=ch%C6%B0%C6%A1ng+trinh+k
%C3%AC+h%E1%BB%8Dp+c%E1%BB%A7a+qu%E1%BB%91c+h
%E1%BB%99i%3F+c%C3%B3+m%E1%BA%A5y+phi%C3%AAn+to
%C3%A0n+th%E1%BB%83+trong+m%E1%BB%99t+k%C3%AC+h
%E1%BB%8Dp
9. http://luanvan.net.vn/luan-van/de-tai-mot-so-van-de-dat-ra-ve-to-chuc-va-hoat-dong-cua-hoi-dong-dan-toc-va-cac-uy-ban-cua-quoc-hoi-28745/
10. https://thukyluat.vn/vb/luat-hoat-dong-giam-sat-cua-quoc-hoi-va-hoi-dong-nhan-dan-2015-48d7e.html
11. http://quochoi.vn/Pages/default.aspx