Bằng những hiểu biết vàhoặc kinh nghiệm bản thân anhchị nhận định, phân tích và cho các ví dụ cụ thể để làm rõ nhận định của bản thân về lời phát biểu dưới đây

“Nghề phiên dịch đòi hỏi liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức và am hiểu nhiều lĩnh vực, không lúc nào tự thỏa mãn với kiến thức và kĩ năng của bản thân.” Yêu cầu: Độ dài bài viết 8-10 t

Bằng những hiểu biết và/hoặc kinh nghiệm bản thân Anh/Chị nhận định, phân tích và cho các ví dụ cụ thể để làm rõ nhận định của bản thân về lời phát biểu dưới đây

“Nghề phiên dịch đòi hỏi liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức và am hiểu nhiều lĩnh vực, không lúc nào tự thỏa mãn với kiến thức và kĩ năng của bản thân.”

Yêu cầu: Độ dài bài viết 8-10 trang A4, cách hàng 1.5, font chữ 14, ngôn ngữ

sử dụng: tiếng Anh

Tiểu luận sau khi hoàn thành, Anh/Chị vui lòng

- trình bày bằng slide (tiếng Anh) trong vòng 10 phút trước lớp;

- gửi bản scan (ppt hoặc pdf) về địa chỉ email: phuc@hcmut.edu.vn (C Phúc) và bản cứng (bản in) về cho lớp trưởng thay mặt chuyển về trường

-

-Nói đến nghề ở bất cứ lĩnh vực nào người làm nghề phải đạt trình độ chuyên môn theo tiêu chí của ngành nghề và không dừng ở đó người làm nghề phải luôn luôn học hỏi, trau dồi chuyên môn của mình Xã hội luôn vận động phát triển không ngừng về mọi lĩnh vực nếu người làm nghề không học hỏi , trau dồi không nắm bắt được những đổi mới, những thông tin mới sẽ lạc hậu thụt lùi Đặc biệt đối với nghề phiên dịch là nghề đặc thù công việc hết sức quan trọng trong việc chuyển tải thông tin từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ mục tiêu, đòi hỏi người làm phiên dịch phải có năng lực chuyên môn, kiến thức về ngôn ngữ, các giá trị văn hóa truyền thống, xã hội và kiến thức nền tảng ở nhiều lĩnh vực, phải có kỹ năng Chính vì vậy nói đến nghề phiên dịch đã có nhận định “Nghề phiên dịch đòi hỏi liên tục học hỏi, cập nhật kiến thức và

am hiểu nhiều lĩnh vực, không lúc nào tự thỏa mãn với kiến thức và kĩ năng của bản thân.”

When it comes to professions in any field, the profession must reach a professional level according to the criteria of the industry In addition, the profession cannot stop there, but they must always learn and develop his expertise The society is always in constant motion for development in all fields If the profession do not learn, improve themselves, or keep up with new innovations and new information, they will be outdated Especially interpreting professions, which are a very important job in the transfer of information from the source language to the target language, requires interpreters to have professional competence and knowledge of the language, traditional cultural values, society and background knowledge in many fields, and skills Therefore, when it comes to the translation profession, it is said that “The interpreting profession requires people to constantly learn, update knowledge, understand many fields, and never be satisfied with their own knowledge and skills.”

Chúng ta biết phiên dịch là cầu nối giao tiếp giữa con người và quốc gia khác nhau trên thế giới Các mối quan hệ hợp tác giữa các quốc gia nói chung hay các hội nghị, hội thảo có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào người phiên dịch khi truyền tải thông tin từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ mục tiêu trong bối cảnh và thời gian trực tiếp Vì vậy người phiên dịch phải luôn có kiến thức chuyên môn, am hiểu các lĩnh vực, kỹ năng, phẩm chất đạo đức Để đạt những yêu cầu trên người phiên dịch phải luôn học hỏi, rèn luyện

để giữ được danh dự, uy tín và để có thể thực hiện công việc một cách chuyên nghiệp Cụ thể người phiên dịch khi hoạt động nghề phải có năng lực nghề nghiệp (professional Competence) thể hiện ở hai bình diện kiến thức và

kỹ năng

We know that interpreters are the communication bridge among people and different countries in the world The success of the cooperation among countries in general, conferences and seminars depends a lot on interpreters because they convey information from the source language to the target

language in the present context and current time Therefore, interpreters must always have professional knowledge, understanding of the fields, skills, and ethical qualities In order to meet the above requirements, interpreters must always learn and practice to maintain their honor and reputation in order to perform their work professionally Specifically, when performing professional activities, interpreters must have professional competence such

as knowledge and skills

1 Kiến thức về ngôn ngữ, văn hóa, xã hội,

Kiến thức ngôn ngữ: phải có kiến thức sâu về ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ mục tiêu và kiến thức nền về chủ đề phiên dịch hay nói cách khác phải có vốn từ vựng đồ sộ tích cực để nghe hiểu được các buổi nói chuyện về chính trị, kinh tế, xã hội và để sản sinh phát ngôn tương ứng trong ngôn ngữ mục tiêu Người phiên dịch phải học bổ sung kho từ vựng của mình bao gồm cả những từ chuyên ngành thuộc các lĩnh vực khác nhau Số lượng từ này tuy hạn chế đối với từng ngành chuyên môn nhưng số lượng ngành chuyên môn lại quá nhiều do đó số lượng từ là vô cùng lớn đòi hỏi người phiên dịch phải liên tục học hỏi và cập nhật kiến thức

1 Knowledge of language, culture, society

First of all, interpreters must have good linguistic knowledge, and they have a deep knowledge of the source language, the target language, and background knowledge of interpretation In other words, they must have a large volume

of active vocabulary in order to listen, understand talks about government, economy, society, and produce corresponding utterances in the target language Interpreters must learn to supplement their vocabulary including specialized words of different fields Although the number of words is limited for each specialty, the number of specialties is too much, so the number of words is extremely large, requiring interpreters to constantly learn and update their knowledge

Ví dụ người phiên dịch phải nắm vững những khái niệm về chính trị (phong trào ba sẵn sang, ba đảm đang), kinh tế (nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa), xã hội (nhà tình thương, quỹ tình nghĩa, người có công với

cách mạng), những thiết chế (cục, vụ, viện), chức vụ (thứ trưởng, trưởng ban)

Kiến thức văn hóa, xã hội là yêu cầu không thể thiếu được của người làm nghề phiên dịch, phải am hiểu kiến thức của ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ mục tiêu để trong bất kỳ tình huống nào đều có thể thường xuyên va chạm yếu tố văn hóa của bên này hoặc bên kia

For example, interpreters must master the Vietnamese vocabulary in regard to politics (phong trào ba sẵn sang, ba đảm đang), the economy (nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa), the society (nhà tình thương, quỹ tình nghĩa, người có công với cách mạng), institutions (cục, vụ, viện), positions (thứ trưởng, trưởng ban) because it is quite difficult to find the equivalent meanings in English

Cultural and social knowledge is an indispensable requirement for interpreters who must master the knowledge of the source and target languages so that they can often encounter cultural factors in any situation

Ví dụ khi thảo luận biện pháp đào tạo của một dự án, phía Việt Nam yêu cầu phải trả tiền cho người đi học, đây là một khái niệm mà phía Anh không hiểu được và không chấp nhận Mặc khác, những lối nói giảm nói tránh của người Anh (I don’t think you’re right), hoặc nói quá lên (I’ve invited millions of friends to my birthday party) sẽ gây khó khăn cho người phiên dịch nếu người phiên dịch không có sự hiểu biết về văn hóa Anh

Người phiên dịch không những chỉ biết yếu tố văn hóa mà cần phải nhạy cảm

để hòa mình vào trong giao tiếp để dịch hiệu quả

For example, when discussing training measures of a project, the Vietnamese party asked to pay for the students, which is a concept that the British party did not understand and did not accept On the other hand, the British often use understatements (I don't think you're right) or overstatements (I've invited millions of friends to my birthday party), which will cause difficulties for interpreters if interpreters have no understanding of the British culture

Translators not only know cultural factors but also need to be sensitive to immerse themselves in communication to be able to interpret effectively

Ví dụ trong một tình huống phỏng vấn một chuyên gia phụ trách sản xuất của một công ty: Thưa ông, ông có thể cho chúng tôi biết công việc của ông là gì? Ông ta có thể bắt đầu câu trả lời bằng câu: Would you like to stay the whole day with me? Đây là một câu nói đùa nhưng vẫn rất nghiêm túc đòi hỏi người phiên dịch phải nhạy cảm với tình huống để có cách phiên dịch phù hợp

Và người phiên dịch phải có sự hiểu biết về văn hóa xã hội

For example, in an interview with a production specialist of a company, the interpreter asked him “Sir, can you tell us what your job is?” He might start his answer with “Would you like to stay the whole day with me?” This was a joke but still very serious, which required the interpreter to be sensitive to the situation in order to have the right interpretation

Additionally, interpreters must have an understanding of the social culture

Ví dụ người Anh khi thân quen họ không dùng Mr/ Mrs/ Ms+ tên gọi mà thường gọi tên, nên khi dịch sang tiếng Việt nếu dich đúng câu sẽ tạo ra một thái độ khác hẳn với ý đồ của người nói Vì trong xã hội Việt Nam nhất là người lớn tuổi không bao giờ dùng tên không mà phải dùng từ đệm xưng hô For example, when English people are familiar, they do not use Mr/Mrs/Ms + names but often call by first names Therefore, when it is directly translated into Vietnamese, it will create a different attitude from the speaker's intention because in Vietnamese society when people have a conversation with the elderly, they never call them by their first names, but have to add “ông, bà” to their first names to show respect

2 Kiến thức nền

Ngoài ra người phiên dịch phải có kiến thức nền tương đối sâu về chủ đề dịch, trong nhiều trường hợp phải nắm vững cả những kiến thức chuyên ngành

Chẳng hạn trong hội nghị về chủ đề trí tuệ nhân tạo đòi hỏi người phiên dịch không chỉ có khả năng ngôn ngữ nghe hiểu tốt mà phải có kiến thức về chuyên ngành, về tình hình thực tế hiện nay của công nghệ thông tin phát triển như thế nào, gần đây có những phát minh mới nào, các lĩnh vực ngành nghề nào liên quan ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI…

2 Background knowledge

In addition, interpreters must have a relatively deep background knowledge

of interpretation, and must even master even specialized knowledge For example, in a conference on the topic of artificial intelligence, it is required that the interpreter must have not only good listening comprehension skills but also specialized knowledge of the current situation of information technology development Therefore, interpreters must always update their own knowledge of what new inventions have recently come and what industries are related to the application of artificial intelligence

3 Kỹ năng sử dụng ngôn ngữ và kỹ năng phiên dịch

Người phiên dịch phải nắm vững kỹ năng giao tiếp như tóm tắt, đơn giản hóa khi cần thiết, tạo điều kiện hiểu biết lẫn nhau để phát triển thành kỹ thuật dịch Người phiên dịch phải nói năng lưu loát cả ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ mục tiêu Nói lưu loát không phải nói nhanh mà thể hiện được những đặc thù của ngôn ngữ mình nói có trọng âm, nhịp điệu, ngữ điệu và tốc độ tự nhiên Năng lực nghe hiểu là yếu tố quan trọng nhất đối với người phiên dịch, không phải lúc nào người phiên dịch cũng chỉ dịch cho người bản ngữ, nhất

là tiếng Anh Chẳng hạn khi dịch cho người Ấn Độ nói tiếng Anh, người phiên dịch trước đó đã phải có thời tiếp xúc, làm việc với người Ấn Độ trong một khoảng thời gian nhất định thì mới có thể quen thuộc với chất giọng và cách phát âm của họ Mỗi người không bản ngữ có sắc thái riêng về giọng điệu do sự can thiệp của tiếng mẹ đẻ, chính vì vậy để nghe hiểu dịch đúng và chính xác đòi hỏi người phiên dịch phải thường xuyên luyện nghe ngôn ngữ

ở từng vùng miền để thích nghi với giọng địa phương là yếu tố quan trọng tạo khả năng dịch thành công

Language skills and interpretation skills

Interpreters must master communication skills such as summarizing, simplifying when necessary, facilitating mutual understanding to develop into interpretation techniques Interpreters must be fluent in both the source and target languages Speaking fluently does not mean speaking fast, but

interpreters must show the characteristics of the language such as natural stress, rhythm, intonation and speed Listening comprehension is the most important factor for interpreters because interpreters not only interpret for native speakers but also people from other countries For example, when interpreting for Indians, interpreters are expected to have had contacts and worked with Indians for a certain period of time so that they will be familiar with their accent and pronunciation Each non-native speaker has their own nuances of tone due to the interference of their mother tongue, so it requires interpreters to regularly practice listening to the language in each region to understand what is being said correctly Adapting to the local accent is an important factor in successful interpretation

4 Những tiêu chí về tính cách cuả người phiên dịch khi hành nghề (confident, polite, Sensitive, fair, honest, calm, supportive)

Người phiêu dịch phải tự tin, và sự tự tin này thể hiện ở thái độ đó là sự chuẩn bị kỹ càng tìm hiểu chủ đề, chuẩn bị chu đáo nội dung tài liệu, và sức khỏe Và hơn hết người phiên dịch phải rèn luyện xây dựng cho mình một tính cách, kỹ năng giao tiếp đúng mực Trong mọi hoàn cảnh phải lịch sự, phải nhạy cảm trong giao tiếp, công bằng, khiêm tốn và bình tĩnh có thái độ

hỗ trợ và xây dựng

Criteria for interpreters’ characters in the profession (confidence, politeness, Sensitivity, fairness, honesty, calm, support)

Interpreters must be confident, and this confidence is shown through the attitude, which means that interpreters must be well-prepared, for example, researching the subject and the material in advance, and in good health Furthermore, interpreters must train themselves to build a personality and proper communication skills In all circumstances interpreters must be polite, sensitive in communication, fair, humble and calm with a supportive and constructive attitude

Ví dụ: chúng ta hãy tưởng tượng trong tình huống đoàn Việt Nam trong khi tiếp đoàn Anh nói rằng: “Nếu thống nhất được điều này thì đêm nay chúng ta

có thể kê cao gối được rồi” Nếu người phiên dịch dịch nguyên văn như vậy

sang tiếng Anh thì người Anh sẽ ngỡ ngàng không hiểu mình ám chỉ gì, vì đối với người Anh, muốn ngủ ngon phải có chiếc gối mềm, tức là lún đầu vào gối chứ không phải dùng gối cứng kê cao đầu lên Điều này đòi hỏi người phiên dịch phải bình tĩnh, nhạy cảm với tình huống để đưa ra cách dịch phù hợp nhất với tình huống hiện tại

For example, when the Vietnamese delegation working with the British delegation said: “Nếu thống nhất được điều này thì đêm nay chúng ta có thể

kê cao gối được rồi” If the interpreter literally interpreted this verbatim into English, the British would be surprised because they did not to understand what the Vietnamese delegation meant In the British culture, in order to sleep well, they must have a soft pillow instead of a hard one to sink their head into the pillow This required the interpreter to be calm and sensitive to the situation to come up with the most suitable interpretation for the current situation

Khi trong buổi hội thảo, hội nghị người phát biểu có nhiều vấn đề tranh luận gây tranh cãi khó chịu cho người khác, quốc gia khác có thể gây xung đột thì người phiên dịch phải hết sức nhạy cảm phải biết ứng phó làm sao không dẫn đến xung đột và điều đó cần phải rèn luyện bản thân mỗi ngày

Người phiên dịch trong mọi hoàn cảnh phải trung thành với văn bản với nội dung diễn giả trình bày, phải công bằng không được thêm bớt Để đảm bảo thực hiện được điều đó không chỉ đòi hỏi yêu cầu trình độ chuyên môn cao

mà còn là sự rèn luyện thói quen, đạo đức, luân lý xử thế

When in a seminar or conference speakers usually have many controversial issues that can make other people feel uncomfortable and may cause conflicts Therefore, interpreters must be very sensitive to know how to respond in order not to cause conflict, which require interpreters to train themselves every day

Interpreters in all circumstances must be faithful to the content presented by the speaker, and must be fair To ensure that, it not only requires a high level

of expertise, but also the practice of habits and ethics

Ví dụ: Trong các buổi tập huấn về phương pháp giảng dạy của giáo viên phổ

thông, hoạt động chủ yếu là nghe một chuyên gia nước ngoài giảng Học viên

là những người chưa có khả năng nghe hiểu tiếng Anh, do đó bài giảng phải tiến hành qua phiên dịch Việc này đòi hỏi người phiên dịch phải dịch thật chính xác và đầy đủ

For example, in the training sessions on teaching methods of high school teachers, the main activity was listening to a foreign expert’s speech Students were not able to listen to understand English, so the lectures had to

be interpreted by an interpreter This required the interpreter to interpret what the speaker said accurately and concisely

Hay nói cách khác khi bước vào nghề phiên dịch, người phiên dịch luôn luôn phải được đào tạọ và tự rèn luyện một cách chu đáo, có như vậy người phiên dịch mới đảm bảo được 3 bước khi nhận bất cứ nhiệm vụ dịch nào đó là: Thứ nhất: Trước khi dịch phải chuẩn bị kỹ khả năng ngôn ngữ, kiến thức chuyên ngành, chuẩn bị đầy đủ vốn từ, thuật ngữ trong chủ đề dịch và kiến thức ở các lĩnh vực khác có liên quan đến chủ đề, thu thập chọn lọc thông tin quan trọng về hội nghị tạo cho mình sự chủ động khi thực hiện nhiệm vụ

Ví dụ đối với những buổi dịch đàm phán, người phiên dịch cần phải nghiên cứu kỹ tài liệu vì trong đàm phán hai bên hầu như không bên nào có thể chuẩn bị những bài diễn văn của mình Họ chỉ chuẩn bị những ý chính, những điểm cần đàm phán, quan điểm của mình về những điểm ấy và đặt ra mục tiêu họ cần đạt được qua đàm phán Điều này đòi hỏi người phiên dịch phải dịch mà không có tài liệu, không được chuẩn bị trước

In other words, when entering the interpreting profession, interpreters must always be trained and self-trained in a thoughtful way so that they can definitely follow 3 steps when receiving any interpretation task

Firstly, before interpreting, it is necessary to prepare language skills, specialized knowledge, vocabulary, terms in the subject of interpretation and knowledge in other fields related to the topic as well as collect important information about the conference to give themselves the initiative when performing tasks

For example, for negotiation sessions, interpreters need to carefully study the

documents because almost neither party can prepare their own speeches in negotiations They only prepare the main ideas, the points to be negotiated, as well as their views on those points and set the goals they need to achieve through the negotiation This requires interpreters to translate without documents and prior preparation

Thứ hai: Trong khi dịch người phiên dịch cần phải đến đúng giờ, đúng giờ ở đây là phải chủ động đến sớm trước ít nhất 30 phút để kiểm tra kỹ thuật và chủ động trước khi có sự cố, vì đến muộn không chỉ ảnh hưởng đến tác phong mà còn thể thiện sự thiếu tôn trọng người khác, coi thường công việc, bất lịch sự Người phiên dịch phải đóng vai trò trung lập (không thiên người này hay người kia) phải đảm bảo yếu tố đúng, chính xác, phong cách nói phải luôn thể hiện sự nhiệt tình với chủ đề đang thảo luận, phải làm cho người nghe tin tưởng vào lời dịch Trong quá trình nghe chuẩn bị dịch người phiên dịch cần phải thành thạo trong việc ghi chép để hỗ trợ quy trình dịch chính xác Muốn thành thạo người phiên dịch phải luyện tập nghe tích cực, tập trung tư tưởng, nếu để xao nhãng sẽ mất một lượng thông tin đáng kể thậm chí sẽ hiểu sai thông tin

Ví dụ: Người phiên dịch cần luôn luôn nắm bắt các cơ hội để lắng nghe không chỉ để lấy kiến thức mà còn nghe để luyện tay nghề: vừa nghe vừa ghi chép (theo kiểu để dịch), vừa nghe vừa dịch nhẩm theo Ngày nào cũng dành một thời gian làm việc này sẽ tạo ra thói quen vào tạo ra phản xạ

Secondly, interpreters need to be on time They need to proactively arrive at least 30 minutes early to check the technique and if there is a problem because being late not only affects manners but also shows disrespect for others, disregard for work, and impoliteness Interpreters must play a neutral role (not favoring one person over the other), and must ensure the correct and accurate elements Moreover, the speaking style must always show enthusiasm for the topic under discussion, and must ensure the listeners that their interpretation is reliable In the process of listening to prepare for interpretation, interpreters need to be proficient in taking notes to support the correct interpretation process To become proficient at the interpretation,