CÔNG tác THÔNG TIN đối NGOẠI về vấn đề tôn GIÁO ở VIỆT NAM TRONG THỜI kỳ đổi mới

Vấn đề tôn giáo từ lâu là một vấn đề nhạy cảm không chỉ đối với Việt Nam mà còn với nhiều nước trên thế giới. Hiện nay, tôn giáo ngày càng can thiệp sâu hơn vào đời sống chính trị với nhiều hình thức khác nhau, vì thế luôn cần có hiểu biết thấu đáo trước khi giải quyết các vấn đề.Nước Việt Nam có truyền thống văn hóa lâu đời và là một quốc gia đa dân tộc, đa tôn giáo. Mỗi dân tộc trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam có những tín ngưỡng, tôn giáo gắn liền với đời sống kinh tế, văn hóa và xã hội. Việt Nam tồn tại nhiều tôn giáo khác nhau và đa dạng về chiều hướng phát triển trên phạm vi cả nước. Nhà nước Việt Nam cam kết tôn trọng và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân trên thực tế, đồng thời không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng và tôn giáo nhằm đáp ứng nhu cầu đời sống tâm linh, tôn giáo của người dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, xây dựng một đất nước Việt Nam ngày càng phát triển, dân chủ, công bằng và văn minh. Vì vậy, để tiến hành thắng lợi công cuộc đổi mới ở nước ta, trước hết đòi hỏi Đảng và nhà nước ta cần phải có cái nhìn đúng đắn những vấn đề lí luận và thực tiễn về vấn đề tôn giáo cũng như có những chính sách về tôn giáo một cách phù hợp và linh hoạt trong thời kỳ đổi mới.

CÔNG TÁC THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI VỀ VẤN ĐỀ TÔN GIÁO Ở VIỆT

NAM TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

1.1Mục đích nghiên cứu

1.2Nhiệm vụ nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

5 Ý nghĩa đề tài

NỘI DUNG

I.VAI TRÒ CỦA THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI TRONG LĨNH VỰC TÔN GIÁO

1 Một số khái niệm cơ bản

1.1Khái niệm “thông tin đối ngoại”

1.2Khái niệm “Tôn giáo”

2 Vài nét về vấn đề tôn giáo ở Việt Nam

3 Tầm quan trọng của thông tin đối ngoại

4 Chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước ta về vấn đề tôn giáo trong thời

kỳ đổi mới

II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI VỀ VẤN ĐỀ TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA

1 Đánh giá chung về công tác thông tin đối ngoại trong thời gian qua

2 Nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế và vấn đề đặt ra trong công tác thông tin đối ngoại về lĩnh vực tôn giáo trong thời kỳ đôi mới

III PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH

CÔNG TÁC THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI VỀ VẤN ĐỀ TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI

1 Phương hướng đẩy mạnh công tác thông tin đối ngoại

2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh công tác thông tin đối

ngoại trong vấn đề tôn giáo ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

KẾT LUẬN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Vấn đề tôn giáo từ lâu là một vấn đề nhạy cảm không chỉ đối với Việt Nam

mà còn với nhiều nước trên thế giới Hiện nay, tôn giáo ngày càng can thiệp sâuhơn vào đời sống chính trị với nhiều hình thức khác nhau, vì thế luôn cần có hiểubiết thấu đáo trước khi giải quyết các vấn đề.Nước Việt Nam có truyền thốngvăn hóa lâu đời và là một quốc gia đa dân tộc, đa tôn giáo Mỗi dân tộc trongcộng đồng 54 dân tộc Việt Nam có những tín ngưỡng, tôn giáo gắn liền với đờisống kinh tế, văn hóa và xã hội Việt Nam tồn tại nhiều tôn giáo khác nhau và đadạng về chiều hướng phát triển trên phạm vi cả nước Nhà nước Việt Nam camkết tôn trọng và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân trên thực

tế, đồng thời không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng và tôngiáo nhằm đáp ứng nhu cầu đời sống tâm linh, tôn giáo của người dân, phát huysức mạnh đại đoàn kết dân tộc, xây dựng một đất nước Việt Nam ngày càng pháttriển, dân chủ, công bằng và văn minh Vì vậy, để tiến hành thắng lợi công cuộcđổi mới ở nước ta, trước hết đòi hỏi Đảng và nhà nước ta cần phải có cái nhìnđúng đắn những vấn đề lí luận và thực tiễn về vấn đề tôn giáo cũng như cónhững chính sách về tôn giáo một cách phù hợp và linh hoạt trong thời kỳ đổimới

Tuy nhiên, ở trong nước và ngoài nước, do thiếu thông tin và do những định kiếnnhất định, vẫn có người chưa hiểu hết và hiểu chưa đúng về tình hình tôn giáo ởViệt Nam Thông tin đến với cộng đồng trong nước và ngoài nước đã chuyểnmạnh cả về số lượng và chất lượng nhưng nhìn chung vẫn chưa đáp ứng đủnhững yêu cầu đặt ra của công tác thông tin đối ngoại Vẫn còn một bộ phậnkhông nhỏ do thiếu thông tin hoặc bị tác động bởi những luận điệu xuyên tạc củathế lực thù địch nên đã có những hoạt động tôn giáo không phù hợp Bên cạnh

đó, các lực lương phản động ở bên ngoài không ngừng sử dụng các phương tiện

truyền thông tuyên truyền những thông tin sai lệch, gây nhiễu, khống chế cộngđồng dưới nhiều hình thức khác nhau Đây là lý do tôi chọn đề tài này “Công tácthông tin đối ngoại về vấn đề tôn giáo Việt Nam trong thời kỳ đổi mới” nhằmsáng tỏ hơn nữa vai trò, tầm quan trọng của hoạt động thông tin đối ngoại trongvấn đề tôn giáo hiện nay, cũng như tổng kết lại những mặt đã đạt được và chưađạt được của hoạt động này nhằm khắc phục những hạn chế và nâng cao hơn nữahiệu quả của hoạt động thông tin đối ngoại trong vấn đề tôn giáo trong thời kỳđổi mới đất nước

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và thực trạng công tác thông tin đốingoại trong vấn đề tôn giáo ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới Từ đó đề xuấtquan điểm, phương hướng, giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác này trong thờigian tới

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được những mục đích nghiên cứu nêu trên, tiểu luận cần tập trunggiải quyết một số nhiệm vụ nghiên cứu sau:

Thứ nhất, làm rõ các khái niệm cơ bản, vai trò của thông tin đối ngoại và làm rõquan điểm, chính sách của Đảng, nhà nước ta đối với vấn đề tôn giáo trong thời

kỳ đổi mới

Thứ hai, phân tích thực trạng công tác thông tin đôi ngoại về vấn đề tôn giáo ởViệt Nam hiện nay

Thứ ba, đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác thông tin đốingoại trong vấn đề tôn giáo ở Việt Nam trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu công tác thông tin đối ngoại về vấn đề tôn giáo ở Việt Nam

trong thời kỳ đổi mới

4 Phương pháp nghiên cứu

-Phương pháp chung: +Chủ nghĩa duy vật biện chứng

+Chủ nghĩa duy vật lịch sử

-Phương pháp cụ thể:

+Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Phương pháp này được tiến hành đối với các công

trình khoa học lý luận về thông tin đối ngoại các tác giả trong và ngoài nước đãcông bố Phương pháp này được sử dụng với mục đích khái quát, bổ sung hệthống lý thuyết về thông tin đối ngoại.Đây là những lý thuyết cơ sở đánh giá cáckết quả khảo sát thực tế và đưa ra những giải pháp khoa học cho vấn đề nghiêncứu

+Phương pháp phân tích, tổng hợp: phương pháp này dung để phân tích, đánh giá và

tổng hơp những kết quả nghiên cứu nhằm chỉ ra những ưu điểm, hạn chế,nguyên nhân cùng những thách thức trong công tác thông tin đối ngoại về vấn đềtôn giáo ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

+Phương pháp thống kê

5 Ý nghĩa đề tài

Tiểu luận nghiên cứu, hệ thống hoá chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng và

chính sách của Nhà nước liên quan đến hoạt động thông tin đối ngoại trong lĩnhvực tôn giáo; đồng thời xác lập hệ thống khái niệm về thông tin đối ngoại và cáckhái niệm có liên quan đến đề tài nghiên cứu; làm rõ những vấn đề lý luận vềcông tác thông đối ngoại về vấn đề tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

Kết quả nghiên cứu của tiểu luận sẽ bổ sung vào kinh nghiệp thực tiễn trong công tác

thông tin đối ngoại trong lĩnh vực tôn giáo ở Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG

I VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI VỀ VẤN ĐỀ TÔN

GIÁO Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI

1 Một số khái niệm cơ bản

1.1 Khái niệm “Thông tin đối ngoại”

Thông tin đối ngoại là hoạt động bao gồm thông tin chính thức về ViệtNam, thông tin quảng bá hình ảnh Việt Nam và thông tin tình thế giới vào ViệtNam Trong đó, thông tin chính thức về Việt Nam là thông tin về chủ trương,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước; thông tin về tình hìnhViệt nam trên các lĩnh vực, thông tin về lịch sử Việt Nam và các thông tin khác.Thông tin quảng bá hình ảnh Việt Nam là thông tin về đất nước, con người, lịch

sử văn hóa của dân tộc Việt Nam Thông tin tình hình thế giới vào Việt Nam làthông tin về tình hình quốc tế trên các lĩnh vực, về quan hệ giữa Việt Nam vớicác nước, các thông tin khác nhằm thúc đẩy quan hệ chính trị, xã hội, văn hóa,

quốc phòng-an ninh giữa Việt Nam với các nước, phục vụ phát triển kinh tế đấtnước, thúc đẩy tiến trình hôi nhập quốc tế của Việt Nam Ngoài ra thông tin đốingoại còn bao gồm cả việc cung cấp thông tin giải thích, làm rõ, tức là những tưliệu, tài liệu, hồ sơ, lập luận nhằm giải thích, làm rõ các thông tin sai lệch về ViệtNam trên tất cả các lĩnh vực.

1.2 Khái niệm “Tôn giáo”

Tôn giáo bao gồm hệ thống hoàn chỉnh các quan niệm, ý thức tín ngưỡng,thể hiện tập trung ở lòng tin, tình cảm tôn giáo, hành vi và hoạt động tôn giáo.Tôn giáo là hình thức tín ngưỡng có giáo lý, giáo luật, lễ nghi và giáo hội, được

tổ chức chặt chẽ Tôn giáo phản ánh hoang đường và hư ảo hiện thực kháchquan Qua sự phản ánh của tôn giáo mọi sức mạnh tự phát của tự nhiên và xã hội

đề trở thành huyền bí

Tôn giáo là sản phẩm của con người, gắn với những điều kiện lịch sử tự nhiên vàlịch sử xã hội xác định Do đó xét về mặt bản chất, tôn giáo là một hiện tượng xãhội phản ánh sự bất lực, bế tắc của con người trước tự nhiên và xã hội Ở mộtmức độ nhất định, tôn giáo có vai trò tích cực trong văn hóa, đạo đức xã hội nhưđoàn kết, hướng thiện, quan tâm đến con người…Tôn giáo là niềm an ủi, chỗdựa tinh thần của quần chúng lao động

Về phương diện thế giới quan, thế giới quan tâm tôn giáo là duy tâm, hoàn toànđối lập với hệ tư tưởng và thế giới quan Mác-Lê Nin khoa học và cách mạng Sựkhác nhau giữa chủ nghĩa xã hội hiện thực và thiên đường mà các tôn giáothường hướng tới là ở chỗ trong quan niệm tôn giáo, thiên đường không phải làhiện thực mà ở thế giới bên kia Còn những người cộng sản chủ trương và hướngcon người vào xã hội văn minh, hạnh phúc ở ngay thế giới hiện thực, do mọi

người xây dựng và vì mọi người.

2 Vài nét về vấn đề tôn giáo ở Việt Nam

Việt Nam là một quốc gia nằm trong khu vực Đông Nam Á, có truyền thống văn

hóa lâu đời, có lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước Việt Nam có 54dân tộc anh em cùng sinh sống trên một lãnh thổ với văn hóa, tôn giáom tínngưỡng truyền thống khác nhau, mang bản sắc tộc người Mỗi dân tộc, mỗi nềnvăn hóa trong cộng đồng dân tộc ở Việt Nam đều có những sắc thái riêng, songlại giống nhau ở một điểm là đều có tập tục đa thần

Vào buổi đầu Công nguyên, khi Phật giáo vào Việt Nam dù bằng đường biển từ

Ấn Độ đến hay bằng đường bộ từ Trung Quốc sang, người Việt Nam kết hợptiềm thức tôn giáo, tín ngưỡng bản địa với Phật giáo để tạo nên một Phật mẫuMan Nương, hệ thống chùa Tứ Pháp ( Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, PhápĐiện) Hệ thống thờ Tứ pháp là một tôn giáo bản địa với sự góp mặt của đạoPhật kết hợp với các yếu tố tín ngưỡng nguyên thủy, thờ cúng các nữ thần nôngnghiệp và sung bái các hiện tượng tự nhiên như mây, mưa, sấm, chớp của ngườiViệt

Từ thế kỉ X, tín ngưỡng đa thần cùng với việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa Phật, Nho,

Lão giáo vào trong tôn giáo được gọi là Tam giáo đồng nguyên hay Tam giáođồng tôn Hệ thống Tam giáo trở thành một hệ thống tâm linh mang đậm bản sắcdân tộc Việt Nam

Đến thế kỉ XV, sau khi lên ngôi, nhà Lê đã không sử dụng Phật giáo như một chỗ

dựa tinh thần cho xã hội mà dung hệ tư tưởng Nho giáo làm trọng Ngôi đìnhlàng trở thành vị trí trung tâm thay cho ngôi chùa Ở mỗi làng, mỗi khu vực,

người dân chọn ra cho mình một vị thần Thành hoàng để thờ trong đình ThầnThành hoàng không nhất thiết phải là người có chức có quyền, có công lao tolớn, có hình dáng uy nghi đạo mạo, mà là vị thần được người dân tôn vinh và cóthể phù hộ độ trì cho dân làng Tục thờ Thành hoàng làng là sự chiết trung, sựpha trộn giữa tín ngưỡng mới với tục thờ cúng tổ tiên vốn có trong tư duy ngườiViệt.

Vào thế kỷ thứ XVI, Đạo Công giáo thâm nhập vào lãnh thổ Việt Nam và người

Việt Nam bắt đầu làm quen với một tôn giáo mang sắc thái thờ độc thần Trongsuốt mấy thế kỷ, những người Công giáo Việt Nam tin theo Chúa Trời đã phải

bỏ hết các tín ngưỡng thờ cúng cũ trong đó có việc thờ cúng ông cha, tổ tiên củamình

Cho đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên mới trở lại

với người Công giáo Việt Nam Như vậy, hệ thống cấu trúc tín ngưỡng, tôn giáocủa người Việt Nam được tạo ra từ các luồng tín ngưỡng, tôn giáo khác nhau Đólà: tín ngưỡng bản địa và tục thờ đa thần; tôn giáo ngoại sinh(là những tôn giáođược sinh ra từ nước ngoài như: Phật giáo,Công giáo, Tin lành, Hồi giáo , rồisau đó được truyền bá vào Việt Nam); tôn giáo nội sinh (là tôn giáo được hìnhthành ngay ở Việt Nam như: đạo Cao đài, Phật giáo Hoà Hảo, đạo Tứ Ân HiếuNghĩa ) và các hiện tượng tôn giáo mới Trong quá trình truyền bá, các tôn giáongoại sinh luôn phải thích ứng với hình thái văn hoá tín ngưỡng của người ViệtNam, do vậy cũng có nhiều biến đổi, không còn nguyên dạng như trước nữa, haynói cách khác là các tôn giáo ngoại sinh khi vào Việt Nam đã được văn hoá ViệtNam đồng hoá

Dù là tôn giáo ngoại sinh hay nội sinh thì tín đồ các tôn giáo này vẫn bị chi phối bởi hệ

thức đa thần giáo, bởi tinh thần bao dung tôn giáo, đứng về phía dân tộc Yêu

nước là một truyền thống quý báu của các tín đồ và tuyệt đại đa số chức sắc tôngiáo ở ViệtNam Hơn ai hết, đồng bào các tôn giáo hiểu rất rõ rằng Tổ quốc cóđộc lập, tôn giáo mới tự do.

Là một nước đa tôn giáo nhưng tín đồ các tôn giáo ở Việt Nam nhìn chung đều

gắn bó với dân tộc, đồng thời là một nhân tố xã hội và văn hoá tích cực góp phầnlàm cho nền văn hoá Việt Nam phong phú, đa dạng và đặc sắc Việt Nam còn làmột đất nước rất ôn hòa trong quan hệ giữa các tôn giáo; có truyền thống đoànkết tôn giáo, đoàn kết toàn dân trong quá trình dựng nước và giữ nước.Việcchung sống hoà bình và bao dung giữa các tôn giáo cùng với tính nhân ái, nhânbản của con người và xã hội Việt Nam đã tạo ra một bức tranh sinh động về tínngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam: thuần tuý nhưng phong phú, đan xen nhưng khôngmâu thuẫn Đặc biệt,ở Việt Nam ngày nay, sự hoà thuận giữa các tôn giáo vàNhà nước đã thể hiện rất rõ Vì thế, ở Việt Nam không xảy ra xung đột tôn giáo.Đại đoàn kết toàn dân tộc trong đó có đoàn kết các tôn giáo là nguồn sức mạnh

và là nhân tố quyết định bảo đảm thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ TổQuốc

3 Tầm quan trọng của thông tin đối ngoại trong vấn đề tôn giáo ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới.

Thông tin đối ngoại là một mảng công việc rất quan trọng trong công tác đối

ngoại và công tác tư tưởng của Đảng và Nhà nước, là cầu nối và phương tiện để

mở rộng giao lưu hiểu biết giữa Việt Nam và các nước Xét về lợi ích quốc gia,thực hiện công tác thông tin đối ngoại sẽ giúp bạn bè quốc tế tiếp cận đúng vềtôn giáo của Việt Nam Điều này giúp thực hiện chính sách đối ngoại mở rộng,

đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, hội nhập Bên cạnh đó, thực hiện

tốt công tác thông tin đối ngoại còn góp phần hạn chế những thông tin sai lệch,bịa đặt về nền tôn giáo ở Việt Nam Trong bối cảnh lực lượng thù địch đang rasức tuyên truyền các thông tin gây nhiễu, bôi xấu, xuyên tạc các chính sách củaĐảng và Nhà nước trong vấn đề tôn giáo hiện nay, công tác thông tin đối ngoạicàng đóng vai trò quan trọng hơn, nhằm đem lại cho nhân dân nhận thức đúngđắn nhất về chính sách của Đảng và nhà nước về tôn giáo, đồng thời phản bác lạicác luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch Thông tin đối ngoại cung cấp thôngtin, giúp người dân nhận thức rõ về vấn đề này, các tổ chức tôn giáo duy trì quan

hệ bình thường, giao lưu với các tổ chức tôn giáo các nước, khu vực và thế giới,còn thể hiện rõ chính sách mở rộng các hoạt động quan hệ và giao lưu quốc tếcủa nhân dân, góp phần tích cực trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước

Công tác thông tin đối ngoại đóng vai trò rất quan trọng trong việc tuyên truyền,

quảng bá hình ảnh, văn hóa của Việt Nam ra thế giới Nó cũng đóng vai trò quantrọng trong nắm bắt thông tin, cung cấp thông tin chính thức tới bạn bè quốc tế,đặc biệt là giới học giả, báo chí và cộng đồng người Việt Nam ở trong nước vàngoài nước về vấn đề tôn giáo cũng như nhiều mặt khác về kinh tế, xã hội, tranhthủ được sự ủng hộ giúp đỡ vật chất, tinh thần của cộng đồng quốc tế cho sựnghiệp xây dựng và phát triển đất nước

4 Chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước ta về vấn đề tôn giáo trong thời kỳ đổi mới

Sau hơn 30 năm tiến hành công cuộc Đổi mới, Đảng và Nhà nước ta không ngừng

đổi mới nhận thức về tôn giáo và quản lý nhà nước trong lĩnh vực tôn giáo, tínngưỡng Đây là nền tảng để xây dựng chủ trương, chính sách, tạo điều kiệnthuận lợi cho sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng của đồng bào có đạo và nâng caohiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này

Nghị quyết số 24 (1990) của Bộ Chính trị "Về tăng cường công tác tôn giáo trong

tình hình mới” lần đầu tiên khẳng định các quan điểm mới về tôn giáo, tínngưỡng: i) tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài; ii) tín ngưỡng, tôn giáo là nhucầu tinh thần của một bộ phận nhân dân; iii) đạo đức tôn giáo có nhiều điều phùhợp với công cuộc xây dựng xã hội mới Từ đây, công tác quản lý nhà nướctrong lĩnh vực tôn giáo, tín ngưỡng cũng được định hướng: i) vừa quan tâm giảiquyết hợp lý nhu cầu tín ngưỡng của quần chúng, vừa kịp thời đấu tranh chốnglợi dụng tôn giáo; ii) nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận độngquần chúng và iii) công tác tôn giáo là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chínhtrị

Trong các chỉ thị, nghị quyết tiếp theo, tư duy lý luận của Đảng về vấn đề tôn

giáo tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện: Chỉ thị 37 (1998) của Bộ Chính trị chỉ rõ:

"Những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của tôn giáo được tôn trọng và khuyếnkhích phát huy" Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương khóaVIII về “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”(1998) khuyến khích ý tưởng công bằng, bác ái, hướng thiện trong tôn giáo.Đặc biệt, Nghị quyết số 25 Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 7 khóa

IX của Đảng (2003) đã tổng kết và phát triển tư duy lý luận của Đảng về vấn đềtôn giáo và công tác tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước

ta Theo đó, nhận thức mới về vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa

xã hội tập trung ở những nội dung chủ yếu sau:

Một là, thừa nhận sự tồn tại của tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã

hội Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện một cách rõ ràng quan

điểm của Đảng về vấn đề tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Từquan điểm "tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài" đến Nghị quyết 25, Đảng đãkhẳng định rõ hơn “tôn giáo đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình đilên chủ nghĩa xã hội" Luận điểm này, một mặt, cụ thể hóa quan điểm "tồn tại lâudài" của tôn giáo, nhưng phát triển và làm rõ hơn mối quan hệ giữa tôn giáo vớidân tộc và chủ nghĩa xã hội ở nước ta; mặt khác, khắc phục được tư tưởng chủquan, duy ý chí, rằng tôn giáo sẽ nhanh chóng lụi tàn trong quá trình xây dựngchủ nghĩa xã hội.

Thừa nhận sự tồn tại của tôn giáo trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta

cũng khẳng định những điểm tương đồng giữa lý tưởng của tôn giáo và chủnghĩa xã hội Nghị quyết 25 chỉ rõ: "Mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ, văn minh là điểm tương đồng để gắn bó đồng bào các tôn giáovới mục tiêu chung" Đây là luận điểm mới, có giá trị lý luận và thực tiễn sâusắc, là sự vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về việc khai thác, phát huynhững giá trị tốt đẹp trong văn hóa, đạo đức của các tôn giáo với mục tiêu xâydựng xã hội mới ở nước ta Quan điểm này ngăn chặn và làm thất bại những thủđoạn tuyên truyền xuyên tạc của các thế lực thù địch về chủ nghĩa cộng sản vôthần chống tôn giáo, vi phạm nhân quyền, dân chủ, đồng thời phát huy mặt tíchcực của các tôn giáo, tạo cơ sở cho sự đồng thuận xã hội

Hai là, tôn giáo, tín ngưỡng là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân Quan

điểm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đổi mới tư duy lý luận của Đảng

về vấn đề tôn giáo Nếu như trước đây, tôn giáo thường chỉ được tiếp cận hạnchế từ góc độ tư tưởng triết học và chính trị, với định nghĩa mang tính kinh điển

"tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân"; tín ngưỡng thường được gắn liền với hủ

tục, mê tín dị đoan…, thì giờ đây, tôn giáo tín ngưỡng đã được nhìn nhận là mộtphần của lịch sử dân tộc, văn hóa và đạo đức và hơn thế, là thực thể xã hội cókhả năng cố kết cộng đồng và ổn định trật tự, an toàn xã hội Quan điểm mớinày đặt nền móng cho sự quản lý của các cấp chính quyền và đoàn thể chính trị

xã hội, thể hiện sự quan tâm và bảo đảm những lợi ích thiết thân của đồng bàocác tôn giáo trong việc thỏa mãn nhu cầu đời sống tín ngưỡng lành mạnh, chínhđáng của họ, tương tự như việc bảo đảm các quyền khác của con người như ăn,mặc, cư trú, nhân quyền, dân chủ…

Ba là, thừa nhận và khuyến khích phát huy những giá trị đạo đức, văn hóa,

truyền thống tốt đẹp của tôn giáo trong công cuộc xây dựng xã hội mới Luậnđiểm này là sự kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng trong cách mạng dântộc, dân chủ, nhưng được bổ sung, phát triển làm sâu sắc hơn trong thời kỳ Đổimới Tôn giáo trong quá trình tồn tại và phát triển luôn bộc lộ hai mặt tích cực vàtiêu cực Trước đây, do yêu cầu của cách mạng cần phải tập trung cho nhiệm vụđấu tranh giải phóng dân tộc trong điều kiện các thế lực thù địch lợi dụng tôngiáo chống phá cách mạng nên chúng ta thường nhấn mạnh đến mặt tiêu cực,hạn chế của tôn giáo, như tư tưởng yếm thế, ru ngủ con người Theo quan điểmđổi mới của Đảng, bên cạnh mặt hạn chế cần khắc phục, phải trân trọng và pháthuy những giá trị tích cực của tôn giáo, trong đó có mặt tích cực về đạo đức, vănhóa tôn giáo Tôn giáo có chức năng điều chỉnh hành vi xã hội của con người,hướng con người đến chân, thiện, mỹ Tín đồ các tôn giáo với niềm tin vào đấngtối cao và cuộc sống vĩnh hằng sau khi chết, lo sợ bị trừng phạt hoặc bị "quảbáo" nếu phạm tội hoặc làm điều ác nên thường có hành vi đạo đức hướng thiện.Giáo lý giáo luật và những lời răn dạy của tôn giáo đã tạo ra những quy phạmđạo đức hướng con người làm các việc thiện lành, tránh điều ác, tu nhân tích đức