HỒ CHÍ MINH TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG MẦM NON, PHỔ THÔNG – HẬU GIANG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC TP HỒ CHÍ MINH
TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG MẦM NON,
PHỔ THÔNG – HẬU GIANG
CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN VĂN TRỖI - THÀNH PHỐ VỊ THANH - HẬU
GIANG, NĂM HỌC 2021- 2022
Học viên: Hà Thị Ngọc Duyên Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, thành phố Vị Thanh,
tỉnh Hậu Giang
Hậu Giang, ngày 24 tháng 9 năm 2021
Trang 2
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian theo học lớp cán bộ quản lý được các thầy cô trường cán bộ quản lý thành phố Hồ Chí Minh nhiệt tình giảng dạy, bản thân tôi đã tiếp thu được rất nhiều kiến thức bổ ích, những kinh nghiệm hay và những bài học quý, không chỉ về lý luận giáo dục mà còn về thực tế sinh động Học đi đôi với hành, những kiến thức được các thầy cô truyền thụ sẽ là kim chỉ nam cho mọi hành động, giúp tôi hỗ trợ hiệu trưởng quản lý nhà trường tốt hơn, đáp ứng với sự kì vọng của các cấp lãnh đạo, của giáo viên và phụ huynh học sinh
Tôi xin chân thành cảm ơn đến quý Thầy, Cô đang giảng dạy tại trường cán
bộ quản lý giáo dục thành phố Hồ Chí Minh với lòng biết ơn chân thành nhất Xin cảm ơn Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hậu Giang, Phòng giáo dục và Đào tạo thành phố Vị Thanh cùng Ban giám hiệu trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi
đã tạo điều kiện để tôi theo học lớp cán bộ quản lý và hoàn thành đề tài tiểu luận của mình
Bản thân tôi đã nỗ lực cố gắng, song tiểu luận sẽ không tránh khỏi những thiếu sót do kinh nghiệm trong quản lý của bản thân chưa có Vì vậy rất mong được sự chỉ dẫn, đóng góp ý kiến của quý thầy cô Cuối cùng không có gì hơn ngoài lời cảm
ơn chân thành và chúc quý thầy cô dồi dào sức khoẻ, thành công trong cuộc sống
Xin chân thành cảm ơn
Hậu Giang, ngày 24 tháng 9 năm 2021
Người thực hiện
Hà Thị Ngọc Duyên
Trang 3MỤC LỤC
Trang
1.Lí do chọn đề tài……… 1
1.1.Cơ sở pháp lý……….1
1.2.Cơ sở lý luận……… 1
1.2.1 Khái niệm Kĩ năng sống……… 1
1.2.2 Ý nghĩa, vai trò của kĩ năng sống đối với học sinh tiểu học……….1
1.3 Cơ sở thực tiễn……… 2
2 Phân tích tình hình thực tế về việc Hiệu trưởng quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, thành phố Vị Thanh, Hậu Giang ……….…….3
2.1 Giới thiệu khái quát về Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi………….……… 3
2.1.1 Tình hình đội ngũ ……….3
2.1.2 Cơ sở vật chất……….….……… 3
2.2 Thực trạng việc Hiệu trưởng quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở trường Tiểu học Nguyễn Văn trỗi……… ……… 4
2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức để nâng cao chất lượng quản lý hoạt động giáo kĩ năng sống cho học sinh trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, thành phố Vị Thanh, Hậu Giang……….……… 6
2.3.1 Điểm mạnh……… 6
2.3.2.Điểm yếu……… 6
2.3.3 Cơ hội……… 7
2.3.4 Thách thức……….8
2.4 Kinh nghiệm thực tế và những việc Hiệu trưởng nhà trường đã làm trong công tác quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, thành phố Vị Thanh, Hậu Giang…….… ……… 8
2.4.1 Hiệu trưởng chỉ đạo công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm trong công tác giáo dục kĩ năng sống cho giáo viên……… 9
2.4.2 Hiệu trưởng chỉ đạo tổ chức đại hội Cha mẹ học sinh toàn trường………… 9
2.4.3 Hiệu trưởng chỉ đạo việc xây dựng môi trường thân thiện, hỗ trợ việc dạy học và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh……… 10
2.4.4 Hiệu trưởng cụ thể hóa những kĩ năng sống cần giáo dục cho học sinh thông qua việc đổi mới phương pháp,kết hợp tổ chuyên môn lên kế hoạch, thực hiện lồng ghép vào các môn học và giờ học bộ môn, hoạt động ngoại khóa……….10
2.4.5 Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên phối hợp với cha mẹ học sinh trong giáo dục kĩ năng sống cho học sinh……… 13
Trang 42.4.6 Kết quả đạt được……… 14
3 Kế hoạch hành động vận dụng những điều đã học vào công tác quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi….… 15
4 Kết luận và kiến nghị……….24 TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 26
Trang 5CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN VĂN TRỖI - THÀNH PHỐ VỊ THANH - HẬU GIANG, NĂM HỌC 2021- 2022
1 Lý do chọn đề tài
1.1 Cở sở pháp lý
Đảng và nhà nước ta luôn kế thừa truyền thống của dân tộc Việt Nam Giáo dục luôn là lĩnh vực được coi trọng và đề cao.Theo luật Giáo dục năm 2005, chương I, điều 9 “ Phát triển Giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài… và điều 2 (mục tiêu giáo dục) “ Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm
mĩ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Theo tổ chức y tế thế giới WHO kĩ năng sống là khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân có khả năng ứng phó với nhu cầu và thách thức với cuộc sống hàng ngày” Đồng quan điểm đó, Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện và học sinh tích cực” yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo Trong năm nội dung thực hiện có nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Thông tư 22/2016/TT – BGDĐT sửa đổi Quy định đánh giá học sinh tiểu học kèm theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT “Qui định đánh giá hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh như năng lực tự phục vụ, hợp tác, tự giải quyết vấn
đề, trung thực, kỉ luật, đoàn kết”
1.2 Cơ sở lí luận
1.2.1 Khái niệm kĩ năng sống
Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kĩ năng sống là những kĩ năng thiết thực
mà con người cần có để có cuộc sống an toàn, khỏe mạnh Đó là những kĩ năng mang tính tâm lí xã hội và kĩ năng giao tiếp được vận dụng trong những tình huống hàng ngày để tương tác một cách hiệu quả với người khác và giải quyết có hiệu quả những vấn đề trong cuộc sống hàng ngày
Theo UNESCO, kĩ năng sống là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chức năng và tham gia vào cuộc sống hằng ngày, đó là những kĩ năng cơ bản như đọc, viết, làm tính
1.2.2 Ý nghĩa, vai trò của kĩ năng sống đối với học sinh tiểu học
Trang 6Kĩ năng sống giúp người học chuyển dịch kiến thức từ những điều đã biết, đã nghĩ, đã học trong sách vở trở thành hành động trong thực tế nhằm giúp mỗi người phát triển hài hòa góp phần xây dựng xã hội lành mạnh.Từ kĩ năng sống có thể thể hiện thành những hành động cá nhân và những hành động đó sẽ tác động đến hành động của những người khác cũng như dẫn đến những hành động nhằm thay đổi môi trường xung quanh, giúp nó trở nên lành mạnh Như vậy, kĩ năng sống là khả năng để mỗi người có thể ứng phó một cách thích hợp, chắc chắn với từng điều kiện kinh tế, xã hội văn hóa khác nhau Kĩ năng sống hướng vào việc giúp con người thay đổi nhận thức, thái độ và giá trị trong những hành động theo xu hướng tích cực và mang tính chất xây dựng Kĩ năng sống liên quan mật thiết với những nội dung giáo dục thực hành, giúp học sinh trả lời những câu hỏi như là: Cần làm gì để có thái độ quyết đoán ? Quyết định của chúng ta liên quan đến những điều gì ?.Trong điều kiện kinh tế xã hội của Việt Nam nói riêng và bối cảnh toàn cầu nói chung, càng ngày chúng ta càng nhận
ra tầm quan trọng của việc học các kĩ năng sống để ứng phó với sự thay đổi, biến động của môi trường kinh tế, xã hội và thiên nhiên
1.3 Cơ sở thực tiễn
Xã hội ngày càng phát triển thì việc giáo dục kĩ năng sống là việc hết sức quan trọng Giáo dục kĩ năng sống bắt đầu từ Tiểu học vì lứa tuổi này đã hình thành những hành vi cá nhân, tính cách và nhân cách Việc rèn kĩ năng sống là một mặt giáo dục cần được coi trọng nhất là trong thời đại “Giáo dục là Quốc sách” việc rèn kĩ năng sống cho học sinh đòi hỏi phải thực hiện thường xuyên trong nhà trường đồng thời là một đòi hỏi cấp thiết trong việc hình thành nhân cách cho học sinh
Công tác Giáo dục kĩ năng sống trong trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi luôn được quan tâm và thực hiện trong khuôn khổ, yêu cầu của phong trào “trường học thân thiện-học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động Cha mẹ học sinh luôn quan tâm hỗ trợ cho các hoạt động của nhà trường về mọi mặt Công tác giáo dục kĩ năng sống thực hiện qua việc lồng ghép vào các môn học, hoạt động giáo dục, hoạt động khá đa dạng
Tuy nhiên, về ý nghĩa, tầm quan trọng của giáo dục kĩ năng sống chưa được nhận thức một cách đúng mức trong một bộ phận giáo viên Giáo viên còn gặp lúng túng trong quá trình thực hiện (chưa có tài liệu cho giáo viên và học sinh, chưa có tiêu chí đánh giá) Giáo viên ít quan tâm đến công tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
mà chỉ chú trọng đến việc truyền thụ kiến thức Bên cạnh đó cơ sở vật chất mặc dù đã được đầu tư nhưng vẫn còn thiếu thốn Một số bộ phận cha mẹ học sinh chưa quan tâm đến giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường,
xã hội chưa chặt chẽ, chưa thống nhất dẫn đến kết quả chưa khả quan
Trang 7Sau một thời gian học tập và nghiên cứu những kiến thức về nghiệp vụ quản lý trường tiểu học, bản thân tôi đã nhận thức đầy đủ và sâu sắc hơn về công tác quản lý nhà trường, trong đó có công tác chỉ đạo và rèn kĩ năng sống cho học sinh tiểu học là
rất quan trọng và cần thiết Do đó tôi chọn đề tài “Công tác quản lý hoạt động giáo
dục kĩ năng sống cho học sinh trong trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, thành phố
Vị thanh, Hậu Giang, năm học 2021 – 2022”
2 Phân tích tình hình thực tế về việc Hiệu trưởng quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, thành phố Vị Thanh, Hậu Giang
2.1 Giới thiệu khái quát về trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là trường công lập đóng trên địa bàn khu vực
1, phường III, thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang; tọa lạc tại số 1,đường Võ Văn Kiệt, Phường III Trường nằm tại trung tâm thành phố Nhân dân chủ yếu là cán bộ công nhân viên và tiểu thủ công nghiệp Trường được thành lập năm 1980 với tổng diện tích 8237m2
2.1.1 Tình hình đội ngũ
Tổng số đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường : 82 (Nữ : 73) Trong
đó Ban Lãnh đạo : 03, tổng phụ trách : 01, giáo viên : 72, nhân viên : 06
Đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên 100% đạt chuẩn, có 72/77 cán bộ,
giáo viên trên chuẩn đạt tỉ lệ 98.6%
Cán bộ quản lý đều có trình độ đại học và đã được học qua các lớp Trung cấp chính trị, lớp Cán bộ quản lý
Trường có 01 chi bộ độc lập gồm 39 Đảng viên, liên tục đạt cơ sở Đảng trong sạch vững mạnh tiêu biểu, giữ vai trò hạt nhân lãnh đạo toàn bộ hoạt động của nhà trường Các tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Đội Thiếu niên, Hội cha mẹ học sinh đều hoạt động tích cực góp phần cùng nhà trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao
2.1.2 Cơ sở vật chất
Tổng số phòng học : 47 phòng, gồm 1978 học sinh Trong đó lớp bán trú 30 lớp;
lớp hai buổi/ ngày 2 lớp; lớp 1 buổi/ ngày 19 lớp
Trường gồm 2 cơ sở nằm sát nhau.Với 01 phòng thư viện,1 phòng thiết bị, 01 phòng truyền thống,1 phòng tin học, 1 phòng ngoại ngữ, 2 phòng của quả lí bộ, 02 phòng hội trường, 01 phòng y tế, 01 phòng dành cho khối văn phòng
Được sự quan tâm của các cấp chính quyền, cơ sở vật chấp nhà trường
trong những năm gần đây đã được xây dựng khang trang, các trang thiết bị khá đầy đủ
đã đáp ứng nhu cầu dạy và học cơ bản trong giai đoạn hiện nay
Trang 8Trong những năm gần đây, sự nghiệp giáo dục của trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi từng bước cải tiến đáng kể Công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, giáo viên, công nhân viên được chú trọng và đem lại nhiều kết quả tốt Nhiều năm liền, nhà trường liên tục được cấp trên công nhận danh hiệu Tập thể lao động tiên tiến xuất sắc cấp TP, nhận Bằng khen của UBND/TP Trong 2 năm học vừa qua, tập thể nhà trường đã đạt được một số
kết quả như sau :
- Trường tiên tiến XS - Tập thể lao động xuất sắc
cấp TP
- Bằng khen UBND.TP
- Tập thể lao động xuất sắc cấp TP
-Bằng khen UBND.TP
- Chi bộ Đạt cơ sở Đảng trong sạch
,vững mạnh tiêu biểu
Đạt cơ sở Đảng trong sạch,vững mạnh tiêu biểu
- Công đoàn CĐ vững mạnh xuất sắc, liên
đoàn lao động TP, tặng bằng khen
CĐ vững mạnh xuất sắc, liên đoàn lao động TP, tặng bằng khen
Giáo viên dạy giỏi cấp
* Những ưu điểm :
Trong những năm qua, Hiệu trưởng nhà trường đã dựa vào các Thông tư, hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo, các phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm của Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Vị Thanh và căn cứ vào tình hình thực tiễn của nhà trường để lên kế hoạch xây dựng các hoạt động giáo dục kĩ năng sống, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng học sinh
Hiệu trưởng đã sắp xếp thời gian hợp lý cho cán bộ, giáo viên, nhân viên đi tham quan học tập ở các trường bạn trong và ngoài thành phố như trường Tiểu học Ngô
Trang 9Quyền (Cần Thơ), các trường tiểu học trong địa bàn thành phố Vị Thanh nhằm đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng giáo dục, trao đổi những kinh nghiệm trong giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho nhà trường
Đối với công tác chuyên môn, ngay từ đầu năm học, Hiệu trưởng đã phổ biến cụ thể các văn bản liên quan đến các vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia học tập và dự chuyên đề về phát triển kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học Hiệu trưởng đã chỉ đạo tổ chuyên môn thực hiện tốt các chuyên đề giáo dục kĩ năng sống Quan trọng hơn là Hiệu trưởng chú ý đến việc phân công giáo viên một cách hợp lý, đúng người, đúng việc, chính điều đó đã giúp cho các thành viên trong tập thể có tâm lý thoải mái, vui vẻ, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao Công khai chất lượng giáo dục cũng được Hiệu trưởng rất chú trọng Chất lượng giáo dục của học sinh qua mỗi kì thi được Hiệu trưởng dán thông báo trên bảng thông báo của trường, thông báo trong các buổi họp phụ huynh, qua báo cáo tổng kết năm học Công tác chỉ đạo phối hợp với cha mẹ học sinh trong giáo dục kĩ năng đã được chú trọng thể hiện qua các góc phụ huynh, giáo viên thường xuyên trao đổi với Cha mẹ học sinh trong giờ tan học, tổ chức cho Cha mẹ học sinh tham dự các hoạt động của nhà trường
* Những tồn tại:
Công tác điều hành, chỉ đạo rất sâu sát các hoạt động trong nhà trường nhưng đôi lúc còn chưa phù hợp do kế hoạch chưa cụ thể, chưa kịp thời, chưa bám sát điều kiện thực tế của nhà trường và địa phương, chưa tạo điều kiện cho giáo viên chủ động, sáng tạo, độc lập trong hoạt động giáo dục kĩ năng sống Cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường còn thụ động, đợi việc cấp trên giao mà chưa chủ động, linh hoạt trong công việc Cơ bản giáo viên trong trường đã nhận thức được bản chất, mức độ cần thiết trong giáo dục kĩ năng sống nhưng còn một số giáo viên thực hiện công tác mang tính chất đối phó nên kết quả giáo dục chưa cao Công tác chỉ đạo việc kiểm tra, đánh giá kế hoạch, hiệu quả giáo dục kĩ năng sống chưa chú trọng vì chưa có tiêu chí cụ thể
* Nguyên nhân
Hiệu trưởng là người rất tâm huyết với nhà trường nhưng qui mô trường quá lớn, quá nhiều công việc nên chưa quan tâm sâu sát đến hoạt động của giáo viên Đa số giáo viên lớn tuổi nên việc ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế trong công tác giáo dục kĩ năng sống
Tình hình thực tế qua các cuộc họp chuyên môn cho thấy nội dung bàn về vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho học sinh còn hạn chế, chưa đi vào trọng tâm Do vậy việc kĩ năng sống của học sinh còn hạn chế, còn lõng lẽo, chưa tự giác trong học tập, chưa lễ phép…Đầu năm học, tổ trưởng chuyên môn đã tổ chức cho giáo viên trong tổ trao đổi những vấn đề liên quan đến việc chuẩn bị giảng dạy, chưa chú trọng đến rèn kĩ năng
Trang 10sống cho học sinh đầu năm
Bảng thống kê về khảo sát chất lượng phát triển kĩ năng sống lớp 1A4
Thái độ kĩ năng
MỨC ĐỘ Tốt Bình thường Còn hạn chế
Làm theo hướng dẫn của Thầy,Cô 18/43 11/43 14/43
Kĩ năng quan sát và đặt câu hỏi 9/43 20/43 9 /43 Hợp tác,chia sẻ với bạn khi học nhóm 17/43 15/43 11 /43
Kĩ năng thực hành ,luyện tập 18 /43 17 /43 8/43
Nhường nhịn và quan tâm mọi người 14/43 15/43 14/43 Qua khảo sát một số kĩ năng sống cho học sinh, kĩ năng sống của học sinh còn hạn chế rất nhiều
2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong giáo dục kĩ năng sống học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi
2.3.1 Điểm mạnh
Nhà trường nhận thức được tầm quan trọng trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, có đưa ra những biện pháp cụ thể, kịp thời hỗ trợ giáo viên trong các hoạt động giáo dục kĩ năng sống Đa số giáo viên trên chuẩn về trình độ chuyên môn, tích cực học tập nâng cao tay nghề, có tinh thần học hỏi đồng nghiệp để rút kinh ngiệm trong quá trình giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Hiệu trưởng luôn quan tâm chỉ đạo công tác phối hợp nhà trường – gia đình – xã hội Giáo viên, có kế hoạch cụ thể trong công tác giáo dục kĩ năng sống Công tác vận động xã hội hóa giáo dục theo công văn hướng dẫn số 1386/HD- SGD-PC ngày 16/8/2012 để hỗ trợ làm hệ thống lưới che nắng cho học sinh khi tham gia các hoạt động ngoài trời, xây dựng vườn rau … được cha mẹ học sinh đồng tình ủng hộ Sân chơi của học sinh được lát gạch sạch sẽ, có hệ thống lưới lan che nắng cho học sinh khi tham gia các hoạt động, sân trường có nhiều cây xanh, trước của lớp trang bị cây xanh thoáng mát
2.3.2 Điểm yếu
Cơ vật chất đã được trang bị, nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học nay như: thiếu phòng chức năng, phòng máy vi tính, phòng âm nhạc.Trang thiết bị dạy học còn hạn chế, số lượng máy chiếu ít không đáp ứng được
Trang 11nhu cầu ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, giáo dục kĩ năng sống Số lượng học sinh trong một lớp quá đông (45 học sinh/1 lớp) nên việc bố trí không gian thực hiện các hoạt động giáo dục kĩ năng sống còn hạn chế Giáo viên đã nhận thức được bản chất, mức độ cần thiết của giáo dục kĩ năng sống nhưng còn lúng túng về phương thức và biện pháp thực hiện.Việc lồng ghép giáo dục kĩ năng sống trong các môn học còn mang tính hình thức Chưa biết cách lựa chọn nội dung giáo dục kĩ năng sống để vận dụng vào thực tế, cách tổ chức các phương pháp giáo dục còn nặng về thuyết giáo, nêu yêu cầu bắt buộc học sinh thực hiện, thiếu sự phong phú, linh hoạt, sáng tạo
Công tác giáo dục kĩ năng sống chưa tổ chức thực hiện một cách bài bản và chưa
có hệ thống.Thực hiện công tác kiểm tra, đánhgiá công tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh còn hạn chế Hệ thống tiêu chí đánh giá công tác quản lý, hoạt động giáo dục
kĩ năng sống trong nhà trường chưa đủ, chưa hoàn thiện
Việc phân công trách nhiệm nâng cao chất lượng rèn kĩ năng sống giữa nhà trường, giáo viên và cha mẹ học sinh chưa rõ ràng nên công tác giáo dục kĩ năng sống chưa có tính bền vững và ổn định
2.3.3 Cơ hội
Bộ GD – ĐT đã chỉ đạo đổi mới về nội dung giảng dạy như mô hình trường học mới, chương trình thay sách giáo khoa 2018, phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực
Sở GD – ĐT đã thực hiện công tác tập huấn đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá học sinh theo Thông tư 22/2016/TT của BGD-ĐT ngày 22/9/2016 Tập huấn nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh
Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Vị Thanh đã hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện xây dựng và phát triển các mối quan hệ nhà trường, có những chuyên đề học tập về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Ngay từ đầu năm học, hiệu trưởng chỉ đạo dạy học theo hướng đổi mới, phát huy năng lực học sinh, thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học Giáo dục phổ thông theo tinh thần công văn 5842/BGD ĐT, tăng cường giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ năng sống thông qua các tiết học và hoạt động ngoài giờ lên lớp
Ban Đại diện cha mẹ học sinh có kinh nghiệm trong công tác phối hợp với nhà trường, quan tâm đến vấn đề giáo dục cho học sinh, công tác xã hội hóa giáo dục được quan tâm, đồng tình tự phía phụ huynh học sinh
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của Đảng ủy, chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể, đặc biệt được sự chỉ đạo thường xuyên của Ngành và lãnh đạo chính quyền địa phương tạo môi trường giáo dục xanh, sạch đẹp và an toàn, giúp giáo
Trang 12viên có đủ điều kiện tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng sống
Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên năng động, nhiệt tình trong công việc, có tinh thần trách nhiệm,có ý thức học hỏi, trao dồi kiến thức, kĩ năng xã hội cho bản thân
để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tốt hơn
100% trẻ hứng thú đến trường, đa số phụ huynh có sự chuyển biến trong nhận thức về cách giáo dục của nhà trường nên công tác duy trì sĩ số đạt 100%
2.3.4 Thách thức
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi nằm trên địa bàn người dân đa số làm thuê đông dân cư, do vậy hoàn cảnh kinh tế của một số hộ còn gặp nhiều khó khăn, trình độ học vấn thấp, rất ít quan tâm đến việc học tập của con em mình, hầu hết giao phó cho nhà trường (có 26 em có sổ nghèo, 10 sổ cận nghèo và 193 gia đình khó khăn) Còn khoảng 5% học sinh bố mẹ bỏ nhau hoặc đi làm ăn xa, bỏ con lại cho ông bà nuôi dưỡng, từ đó ảnh hưởng rất nhiều đến công tác phối hợp trong giáo dục kĩ năng sống Mặt khác, đa phần các em đều là con một trong gia đình nên được cha mẹ nuông chiều thái quá, học sinh mất dần kĩ năng tự lập, thiếu mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, chưa
có kĩ năng tự lao động, tự phục vụ, kĩ năng hoạt động nhóm cũng như việc rèn các kĩ năng sống đơn giản Các bậc phụ huynh còn nóng vội trong việc dạy con, ai cũng mong muốn con mình biết đọc chữ, biết làm toán khi chuẩn bị vào lớp 1 mà chưa thực
sự quan tâm đến việc rèn kĩ năng sống cơ bản Do tâm lý lứa tuổi tiểu học còn ham chơi, một số em thể chất không tốt, khuyết tật ngôn ngữ cũng ảnh hưởng đến công tác giáo dục kĩ năng sống
2.4 Kinh nghiệm thực tế và những việc Hiệu trưởng đã làm trong công tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Qua việc chỉ đạo và qua thực tiễn, tôi thấy để rèn kĩ năng sống cho học sinh sẽ có nhiều giải pháp như: tư vấn, hoạt động ngoài giờ lên lớp, qua giáo viên chủ nhiệm, qua
bộ môn bằng cách lồng ghép vào các phương pháp dạy học, theo đặc thù môn học, sinh hoạt ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm sáng tạo Để việc giáo dục kĩ năng sống đi vào nề nếp, trở thành một hoạt động thường xuyên cần phải có sự tham gia, tiếp sức mạnh mẽ của chính quyền, địa phương, sự ủng hộ của Ban Đại diện cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể và các tổ chức xã hội
Nhà trường phải chỉ đạo thường xuyên và sâu sát thực tế, theo dõi và biểu dương kịp thời những tiến bộ, mạnh dạn phê bình các cá nhân khối lớp chưa làm tốt Đánh giá chính xác, thực chất việc rèn kĩ năng sống cho học sinh Không chạy theo thành tích, nhưng phải đưa ra tiêu chí cụ thể
Nhà trường phải xác định đúng mục tiêu, nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, từ đó lập kế hoạch cụ thể, chi tiết trong các hoạt động kịp thời và phù hợp tình hình thực tế Kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức và
Trang 13thực hiện các hoạt động giáo dục kĩ năng sống để kịp thời hỗ trợ, có biện pháp tháo gỡ Hiệu trưởng cần làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về mục tiêu, bản chất, nội dung của giáo dục kĩ năng sống cho các lực lượng giáo dục Huy động sự tham gia của cộng đồng Bản thân giáo viên phải thương yêu gần gũi học sinh, không được trách mắng khi học sinh sai phạm, mà phải động viên, giảng giải nhẹ nhàng, đặc biệt phải chú ý đến học sinh cá biệt Thường xuyên tổ chức các hoạt động vui chơi, lành mạnh Hiệu tưởng cần hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá giải quyết kịp thời những vướng mắc, có sơ kết, tổng kết theo định kì để đánh giá mức độ, hiệu quả của công tác giáo dục kĩ năng sống
2.4.1 Hiệu trưởng chỉ đạo công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm trong công tác giáo dục kĩ năng sống cho giáo viên
Bản thân Hiệu trưởng phải nghiên cứu, nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về mục tiêu giáo dục, đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, các quy định của Bộ, Sở, Phòng GD & ĐT và các cấp có liên quan trong công tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Có ý thức trách nhiệm khi xây dựng kế hoạch giáo dục kĩ năng sống trong nhà trường Phối hợp các lực lượng giáo dục lực chọn nội dung, phương pháp giáo dục Nâng cao nhận thức của cán bộ Tổng phụ trách Đội: phải phối hợp với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh trong tổ chức các hoạt động giáo dục
Thông qua Hội nghị Cán bộ công chức, Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên xây dựng
kế hoạch giáo dục kĩ năng sống để toàn thể đội ngũ cùng tuyên truyền và thực hiện Yêu cầu giáo viên phải thường xuyên nghiên cứu tâm lí lưa tuổi học sinh, kĩ năng tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động Nghiên cứu và thấm nhuần mục tiêu giáo dục tiểu học về nhân cách, tri thức văn hóa cho học sinh Từ đó nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục kĩ năng sống Nắm vững hoàn cảnh gia đình học sinh trong công tác chủ nhiệm Người giáo viên phải có ý thức và trách nhiệm về mọi hành vi, ngôn ngữ, cử chỉ của mình đối với học sinh Bản thân giáo viên phải là tấm gương cho học sinh noi theo
2.4.2 Hiệu trưởng chỉ đạo tổ chức Đại hội Cha mẹ học sinh toàn trường
Đầu năm học, hiệu trưởng lên kế hoạch cụ thể, chỉ đạo giáo viên mời cha mẹ học sinh của lớp họp báo cáo tình hình đầu năm của lớp, báo cáo chương trình học tập của mỗi lớp, phương pháp giáo dục của giáo viên Thông qua một số văn bản có liên quan trong công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Giáo viên tuyên truyền trong cha mẹ học sinh về tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh từ những việc làm quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày như lễ phép với ông bà, cha mẹ, người lớn tuổi để từ đó có sự thống nhất trong cách giáo dục Bầu ra Ban đại diện Cha mẹ học sinh của lớp, tham gia Hội Cha mẹ học
Trang 14sinh của trường
2.4.3 Hiệu trưởng chỉ đạo việc xây dựng môi trường thân thiện, hỗ trợ việc dạy học và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Đầu năm học, hiệu trưởng phối hợp phó hiệu trưởng, giáo viên lên kế hoạch xây dựng các góc học tập cần thiết cho từng khối lớp, từ đó thực hiện trang trí lớp theo các góc cho đẹp mắt, hài hòa, phục vụ cho việc học và giáo dục như góc sáng tạo, góc nghệ thuật, góc cộng đồng, những lời yêu thương, thư viện, nội quy của em….từ đó tạo cho học sinh hứng thú đến trường
Đội ngũ giáo viên trong nhà trường tạo mối quan hệ đoàn kết nội bộ, tạo nên sức mạnh để thực hiện nhiệm vụ giáo dục Từ đó tạo niềm tin, sự uy tín, tín nhiệm của gia đình và cộng đồng Hiệu trưởng cần huy động sự tham gia của cộng đồng, của cha mẹ học sinh để đầu tư cho môi trường bên trong và bê ngoài lớp học ngày càng đẹp hơn
2.4.4 Hiệu trưởng cụ thể hóa những kĩ năng sống cần giáo dục cho học sinh thông qua việc đổi mới phương pháp, kết hợp tổ chuyên môn lên kế hoạch, thực hiện lồng ghép vào các môn học và giờ học bộ môn, hoạt động ngoại khóa
Hiệu trưởng cần phải xác định những kĩ năng sống cơ bản cần đạt từng khối lớp, từ đó lựa chọn đúng nội dung trọng tâm cần giáo dục
+ Kĩ năng sống tự tin, tự chịu trách nhiệm: giúp học sinh tự khẳng định mình trong mọi tình huống Để giáo dục kĩ năng này ta nên lồng ghép thông qua các trò chơi trong các tiết học Bởi vì thông qua trò chơi nhân cách, ý chí, tình cảm sẽ được hình thành.Trò chơi là nền tảng tạo nên sự hăng hái học tập
+ Kĩ năng hợp tác: giúp cho học sinh mạnh dạn trong giao tiếp, trình bày rõ ràng; nói đúng nội dung cần trao đổi, ngôn ngữ phù hợp với hoàn cảnh và đối tượng giao tiếp….Thông qua các trò chơi, câu chuyện, các bài hát giáo viên giúp học sinh học cách cùng làm việc với bạn, biết giúp đỡ bạn thông qua hoạt động nhóm, liên kết
để giành chiến thắng, hiểu rõ muốn giành chiến thắng cần có tinh thần đoàn kết
+ Kĩ năng tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: giáo viên khi lên lớp nên sử dụng nhiều tư liệu, ý tưởng khác nhau để khơi gợi tính tò mò của các em (Khi kể chuyện ta nên dừng lại để hỏi học sinh “điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?” hoặc “Kết thúc như thế nào?”, “Học được điều gì qua câu chuyện này?”)
+ Kĩ năng giao tiếp: đây là kĩ năng cơ bản và quan trọng nhất Giáo viên cần dạy cho học sinh biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu Học sinh phải cảm nhận được vị trí và mức độ kiến thức của mình trong thế giới xung quanh.Thông qua việc việc thảo luận nhóm và trình bày kết quả thảo luận trước tập thể Học sinh sẽ cảm thấy thoải mái, không bị áp đặt nên sẽ dễ dàng học và sẵn sàng tiếp nhận kiến thức Từ đó hình thành sự tự tin, ham học hỏi
Trang 15+ Kĩ năng lao động, tự phục vụ, tự lập: ở nhà trường giáo viên cần dạy học sinh nghi thức văn hóa trong ăn uống, qua đó dạy các em kĩ năng lao động tự phục vụ, rèn tính tự lập như biết tự rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không gây tiếng ồn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi
ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, chén, thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, ăn hết suất, không làm ảnh hưởng đến người xung quanh Hướng dẫn học sinh biết cách sắp xếp đồ vật gọn gàng, ngăn nắp Biết để cặp đúng chỗ sau buổi học thứ 1, xếp giày cẩn thận lên kệ; tự dọn bàn ghế, chuẩn bị chỗ ngủ, nằm ngủ đúng vị trí giáo viên đã sắp xếp, không chen lấn hoặc giành chỗ với bạn Khi ngủ dậy phải gấp nệm, chăn, gối gọn gàng
+ Kĩ năng tự bảo vệ bản thân:
Bảo vệ mắt: khi học bài, em cần quan tâm chăm sóc mắt của mình bằng cách,
nhắm mắt nghỉ sau mỗi giờ học, đọc sách vở trong khoảng nhìn phù hợp Để bảo vệ đôi mắt khi chơi đùa, em cần cẩn thận với: côn trùng, bụi, vật cứng Khi bị bụi, vật cứng hoặc côn trùng vào mắt, em cần chớp mắt liên tục, nhắm mắt lại và nhờ sự giúp
đỡ của người lớn
Bảo vệ bản thân: giáo viên giúp học sinh nhận thức một số tác nhân gây hại đến
bản thân và biết cách tự bảo vệ bản thân trước những tổn thương thông thường như: va đập tạo vết thâm, bầm tím, giáo viên hướng dẫn cách xử lí vết bầm do va đập:
Bước 1: Rửa sạch vết bầm
Bước 2: Chườm lạnh
Bước 3: Băng lại
Nô đùa, ngã xe, trèo cây: tập sơ cứu vết thương nhỏ theo các bước sau:
Bước 1: Rửa sạch vết thương
Bước 2: Băng cầm máu
Bị bỏng vì những vật dụng như: nước sôi, ống pô xe máy, bếp cồn,… em nên tránh xa những vật dụng đó
Em không nên chọc tay vào ổ điện: Có thể bị điện giật, nguy hiểm
Những vật dụng sắc và nhọn rất dễ làm em bị tổn thương Khi cần dùng, em hãy thật cẩn thận
Giáo dục học sinh kĩ năng phòng chống tai nạn giao thông, giữ gìn và bảo vệ sức khỏe qua các tiết An toàn giao thông, Tự nhiên và Xã hội bằng cách vận dụng các phương pháp: cho các em chơi trò chơi, tập xử lí tình huống, quan sát tranh ảnh, biển báo,… Qua đó, học sinh được thực hành, được nhận biết, tập xử lí những tình huống, qua đó nắm được các kĩ năng cần thiết áp dụng vào cuộc sống hàng ngày
