Có rất nhiều nguyên nhân nào gây ra các bệnh lây qua đường tiêu hóa: do ăn uống những loại thức ăn, nước uống không thích hợp, có khả năng dinh dưỡng không tốt thường được bày bán ở cổng[r]
Trang 1PHÒNG BỆNH LÂY QUA ĐƯỜNG TIÊU HÓA
I KHỞI ĐỘNG
Trước khi vào giờ học, cô và các con sẽ chơi một trò chơi khởi động, trong trò chơi này,
cô mời bạn lớp phó văn nghệ lên giúp cô điều hành Mời Quỳnh Như nào
Tớ sẽ tổ chức cho các cậu trò chơi, trò chơi có tên là”hộp quà bí mật” Luật chơi như sau: Cô Vân sẽ mở một đoạn nhạc, chúng ta sẽ hát theo đoạn nhạc đó, trong khi hát các cậu sẽ chuyền hộp quà này qua tay các thành viên, đoạn nhạc kết thúc ở đâu chúng mình sẽ dừng hát, hộp quà dừng lại ở bạn nào, bạn ấy sẽ mở hộp quà lấy 1 phiếu bất kì có bên trong hộp quà và trả lời câu hỏi Nếu câu trả lời đúng, bạn sẽ nhận được một phần quà, nếu sai sẽ nhường phần trả lời cho bạn khác Các cậu đã rõ luật chơi chưa? Chúng mình bắt đầu nhé
Hãy kể tên các cơ quan tiêu hóa?( Cơ quan tiêu hóa gồm có miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già và các tuyến tiêu hóa như tuyến nước bọt, gan, tụy)
Nhận xét câu trả lời của bạn… tớ mời…bao nhiêu bạn đồng ý với câu trả lời của… Chúc mừng cậu đã nhận được một phần quà
Chúng mình tiếp tục nhé
(1)Chúc mừng bạn, món quà bạn nhận được là một tràng pháo tay
Không cần trả lời cũng được nhận quà, bạn… thật là may mắn, chúng mình hãy vỗ tay tặng bạn ý
Các cậu có muốn chơi nữa không nào?
(2)Nguyên nhân nào dẫn tới bệnh béo phì? Làm sao để phòng được căn bệnh này? ( Ăn quá nhiều chất dinh dưỡng, lười vận động nên mỡ tích nhiều dưới da ( Ăn uống hợp lí, ăn chậm, nhai kĩ Thường xuyên tập thể dục thể thao)
Câu trả lời này đã chính xác chưa hả các cậu? Nếu chính xác thì các cậu hãy vỗ tay thật
to nhé Bạn rất xứng đáng nhận một phần quà từ cô giáo Chúc mừng cậu Trong hộp quà của tớ còn rất nhiều câu hỏi nhưng vì thời gian có hạn nên trò chơi kết thúc tại đây Con mời cô tiếp tục điều hành lớp
Cô cảm ơn Quỳnh Như, bạn Quỳnh Như đã điều hành trò chơi rất tốt, QN cũng rất xứng đáng nhận đc 1 phần quà Qua phần khởi động vừa rồi, cô thấy các con nắm chắc kiến thức, cô khen cả lớp mình nào
? Nếu không ăn đủ chất dinh dưỡng chúng ta sẽ bị suy dinh dưỡng, nếu ăn nhiều chất dinh dưỡng quá chúng mình sẽ mắc bệnh béo phì, vậy nếu ăn uống không hợp vệ sinh chúng ta
sẽ mắc những bệnh gì? ( tiêu chảy, lị , thương hàn )
Đúng rồi đấy các con ạ, Tiêu chảy,tả, lị, thương hàn, là một số bệnh lây qua đường tiêu hóa thường gặp Những bệnh này có nguyên nhân từ đâu và cách phòng bệnh như
thế nào, bài học ngày hôm nay sẽ giúp các con trả lời câu hỏi đó Các con mở vở viết bài ( Viết tên bài + I Tác hại của các bệnh lây qua đường tiêu hóa)
II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
? Trong lớp có bạn nào đã bị đau bụng hoặc tiêu chảy chưa?
? Cô thấy khá nhiều bạn đã từng bị đau bụng đấy, con hãy chia sẻ cho các bạn biết cảm giác của con như thế nào khi bị đau bụng? ( Lần đó con bị tiêu chảy, cơ thể rất mệt, đi ngoài liên tục, đau bụng dữ dội, khát nước, người uể oải ko muốn làm gì cả)
Trang 2? Làm sao con biết mình bị tiêu chảy? ( Con đi ngoài nhiều lần nên mẹ bảo con bị tiêu chảy)
? Tiêu chảy chính là một trong số các bệnh liên quan tới đường tiêu hóa đấy các con ạ, còn bạn nào muốn chia sẻ nữa ko nhỉ? Không nhất thiết phải là bản thân, con có thể chia sẻ cảm giác của người thân, bạn bè mà con được nghe kể lại ( Anh trai con đã từng bị bệnh tả, anh con kể lúc anh bị bệnh tả, anh ăn gì vào là bị nôn ngay lập tức, bị đi ngoài rất nhiều lần thậm chí ra toàn nước tới mức mẹ phải đóng bỉm cho anh ý Mệt mỏi và môi lúc nào cũng khô,mẹ phải cho anh nằm viện điều trị suốt hơn 1 tuần)
? Chúng ta lại có thêm thông tin về một căn bệnh mới liên quan tới đường tiêu hóa rồi đấy, Cô muốn nghe thêm một chia sẻ nữa (Con nhớ con từng bị đau bụng, bụng quặn đau như là ai đang vắt ruột của con vậy, đau lắm Mẹ phải cho con vào viện, đưa con đi xét nghiệm vì phân của tớ
ra cả máu và nhầy)
? Kết quả bị sao vậy con ( Bác sĩ bảo con bị bệnh lị)
Các bạn vừa chia sẻ cho chúng mình thông tin rất hữu ích, cả lớp hãy nổ một tràng pháo tay
để khen các bạn nào
Đúng như các bạn chia sẻ, ngoài các bệnh các bạn vừa kể ra thì còn rất nhiều căn bệnh khác lây qua đường tiêu hóa nữa đấy các con ạ Để hiểu kĩ hơn về các căn bệnh ấy, nguyên nhân và tác hại cô mời các con cùng xem đoạn clip sau
Vừa rồi chúng mình đã cùng nhau xem đoạn clip phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa, dựa vào clip cô vừa chia sẻ, dựa vào các thông tin, tranh ảnh mà tiết trước cô nhắc các con về nhà tìm hiểu, sưu tầm, chúng mình hãy làm việc theo nhóm tổ, trả lời các câu hỏi sau:
Nhóm 1: Kể tên và nêu tác hại của một số bệnh lây qua đường tiêu hóa
Nhóm 2: Nguyên nhân nào gây ra các bệnh lây qua đường tiêu hóa
Nhóm 3: Cách phòng ngừa các bệnh lây qua đường tiêu hóa
Nhóm 4: Cách điều trị các bệnh lây qua đường tiêu hóa
Thời gian thảo luận nhóm là 7 phút, sau 7 phút cô mời đại diện các nhóm lên trình bày Thời gian thảo luận bắt đầu
Nhóm 1: : Kể tên và nêu tác hại của một số bệnh lây qua đường tiêu hóa
- Do đặc điểm khí hậu Việt Nam là nhiệt đới ẩm gió mùa nên mùa hè tới các vi khuẩn có cơ hội sinh sôi, phát triển gây ra nhiều dịch bệnh đặc biệt là bệnh lây qua đường tiêu hóa
Dưới đây là một số bệnh lây qua đường tiêu hóa thường gặp: Bệnh lỵz, Bệnh tiêu chảy,
Bệnh tả, Bệnh lỵ Amíp, Bệnh thương hàn Các bệnh này đều làm người bệnh bị đau bụng,
đi ngoài nhiều lần, nếu bệnh nặng có thể dẫn đến tử vong Phần trình bày của nhóm tớ đã xong, có nhóm nào muốn đặt câu hỏi hay bổ sung cho nhóm tớ ko?
+ Tớ muốn bổ sung cho nhóm cậu, ngoài các bệnh cậu vừa kể trên ra thì tớ thấy còn cả bệnh
tay chân miệng nữa, bệnh này hiện đang rất nhiều trẻ em bị và đang lây lan rất mạnh, có nhiều bệnh viện quá tải vì lượng trẻ em bị tay – chân – miệng rất đông
- Cảm ơn cậu, tớ thấy phần bổ sung của cậu rất hợp lí, còn nhóm nào muốn hỏi hay bổ sung nữa ko?
+ Vừa rồi tớ có nghe cậu nói tới các bệnh lỵ trực khuẩn, tiêu chảy, tả,, thương hàn Tiêu chảy thì tớ biết rồi nhưng các bệnh còn lại có triệu chứng như thế nào, cậu có thể nói cho cả lớp nghe ko?
Trang 3- Cảm ơn câu hỏi của cậu Trong nhóm tớ có phân công cho nhau tìm hiểu về các bệnh lây qua đường tiêu hóa rất kĩ Tớ xin mời bạn Phương Anh, Khánh Linh, Thùy Trang và Đình Dũng lần lượt giải đáp rõ về các bệnh
Tớ là Khánh Linh, tớ xin trình bày về Bệnh lỵ trực khuẩn, Đây bệnh lý nhiễm trùng cấp tính
đường tiêu hoá, chủ yếu gây ra tổn thương ở ruột già Nguyên nhân gây bệnh là do vi khuẩn Shigella Những biểu hiện của bệnh: sốt cao, đi tiêu phân lỏng hoặc nhầy máu, đi đại tiện nhiều lần (số lần có thể lên tới 20-30 lần/ngày) kèm mót rặn, đau quặn bụng dọc khung đại tràng Bệnh thường liên quan đến thực phẩm và nguồn nước
Tớ xin trả lời câu hỏi của nhóm bạn về Bệnh tả: Bệnh tả: Là một bệnh nguy hiểm lây qua
đường tiêu hóa dễ phát triển thành đại dịch Nguyên nhân gây bệnh là do vi khuẩn Vibro cholerae gây nên Biểu hiện đi đại tiện liên tục, từ 20 đến 50 lần/ ngày, phân có mùi tanh khó chịu, có khi toàn nước hay phân trắng đục như nước vo gạo Bệnh nhân rất dễ bị sốc do mất nước và điện giải, cần được cấp cứu kịp thời
Tớ thay mặt nhóm xin trình bày về Bệnh thương hàn: Thương hàn là bệnh nhiễm trùng, nhiễm
độc toàn thân, bệnh lây qua đường tiêu hoá do trực khuẩn Salmonella gây nên Triệu chứng của những người mắc bệnh này đó là sốt cao kéo dài, bụng đau quặn và đi đại tiện nhiều lần trong ngày Bệnh cần được đi cấp cứu kịp thời không dễ bị thủng dạ dày và biến chứng xuất huyết tiêu hóa
- Nhóm tớ giải thích như vậy cậu còn thắc mắc gì nữa ko?
+ Tớ hiểu rồi, cảm ơn nhóm của cậu
- Vậy còn nhóm nào muốn đặt câu hỏi cho nhóm tớ nữa ko?
Vậy là ko còn nhóm nào còn đặt câu hỏi cho nhóm bạn nữa, cô nhận xét phần trình bày của nhóm1 Nhóm bạn đã trình bày được khá nhiều bệnh lây qua đường tiêu hóa,giải thích rõ về các bệnh và đưa ra được các tác hại của các bệnh đó Phần trả lời câu hỏi các bạn đã đưa vào nhiều bức tranh minh họa và hình vẽ sáng tạo, chúng mình nổ tràng pháo tay khen nhóm bạn Cô thấy phần góp ý của bạn… rất hợp lý, con về cùng các bạn hoàn thiện thêm phần trình bày của nhóm mình nhé
Đúng như nhóm 1 vừa chia sẻ, các bệnh lây qua đường tiêu hóa rất nguy hiểm, đều gây ra chết người nếu không được chữa trị kịp thời và đúng cách Mầm bệnh chứa nhiều trong phân của người bệnh nên rất dễ lây lan thành dịch làm thiệt hại người và của VÌ vậy khi mắc các bệnh lây qua đường tiêu hóa cần phải điều trị kịp thời.Nhưng nguyên nhân nào gây nên các bệnh lây qua đường tiêu hóa, cô xin mời phần trình bày của nhóm 2
Nhóm 2: Nguyên nhân nào gây ra các bệnh lây qua đường tiêu hóa
- Thưa cô và các bạn, nhóm con là nhóm 2, sau đây con xin thay mặt nhóm con lên trình bày kết quả thảo luận Có rất nhiều nguyên nhân nào gây ra các bệnh lây qua đường tiêu hóa: do ăn uống những loại thức ăn, nước uống không thích hợp, có khả năng dinh dưỡng không tốt thường được bày bán ở cổng trưởng hay ven đường, do ăn thức ăn ôi thiu, uống nước ở chum, vại chưa đun sôi, không rửa tay trước khi ăn, có thể bị nhiễm khuẩn đường ruột do các loại Rotavirus, do viêm nhiễm ngoài ruột như viêm mũi họng, viêm tai giữa, viêm phổi sau khi bị mắc bệnh sởi hay ho gà Vừa rồi là phần trình bày của nhóm tớ, có nhóm nào muốn bổ sung hay đặt câu hỏi không?
Trang 4+ Tại sao uống nước chưa đun sôi lại là nguyên nhân gây bệnh lây qua đường tiêu hóa?
- Cảm ơn câu hỏi của cậu, tớ mời bạn … Đại diện nhóm 2 trả lời câu hỏi của nhóm bạn + Thưa cô và các bạn, uống nước chưa đun sôi lại dẫn tới các bệnh lây qua đường tiêu hóa vì nước máy tuy đã được xử lý vô trùng nhưng không có nghĩa là tất cả các vi khuẩn đều bị tiêu diệt Ngoài ra, nước từ nhà máy phải qua hệ thống ống ngầm rất dài, có khi còn được bảo quản vài ngày trong các két nước, rồi mới đến được với các gia đình Chính trong quá trình này, nước cũng có thể bị các vi khuẩn trong không khí làm ô nhiễm, chính vì vậy nếu chúng ta trực tiếp uống nước chưa qua đun sôi sẽ không đảm bảo vệ sinh
- Nhóm tớ giải thích như vậy cậu còn thắc mắc gì nữa ko?
+ Tớ hiểu rồi, cảm ơn nhóm của cậu
- Còn nhóm nào đặt câu hỏi nữa ko?
Như vậy ko còn nhóm nào còn câu hỏi nữa, xin chúc mừng nhóm 2 đã hoàn thành phần trình bày của nhóm Uống nước chưa đun sôi, bốc thức ăn khi chưa rửa tay, ăn vặt ở hàng quán linh tinh, thực phẩm ko rõ nguồn gốc… Qua một số nguyên nhân mà nhóm bạn vừa chia sẻ, những nguyên nhân rất nhỏ bé tưởng chừng vô hại nhưng lại là các nguyên nhân chính gây ra bệnh lây qua đường tiêu hóa Vậy phải làm sao để phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa chưa? Cô mời nhóm 3 lên trình bày
Sau đây nhóm 3 xin trình bày : Các cách để phòng bệnh lây qua đường tiêu hoá là:
1 Giữ vệ sinh ăn uống :
- Thực hiện ăn sạch, uống sạch (thức ăn phải rửa sạch, nấu chín ; đồ dùng nấu ăn, bát, đũa sạch ; uống nước đã đun sôi, )
- Không ăn các loại thức ăn ôi, thiu, chưa chín ; không ăn cá sống, thịt sống ; không uống nước lã
2 Giữ vệ sinh cá nhân : Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi đại tiểu tiện
3 Giữ vệ sinh môi trường :
- Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh ; thường xuyên làm vệ sinh sạch sẽ nơi đại tiểu tiện, chuồng gia súc, gia cầm
- Xử lí phân, rác đúng cách, không sử dụng phân chưa ủ kĩ để bón ruộng, tưới cây
- Diệt ruồi
- Vừa rồi là phần trình bày của nhóm tớ, có nhóm nào muốn bổ sung hay đặt câu hỏi không?
+ Xử lí rác thải đúng cách là xử lí ntn, nhóm cậu có thể giải thích rõ hơn được ko?
- Cảm ơn cậu, câu hỏi này tớ xin mời bạn … trả lời:
+ Đại diện tổ 3 tớ xin trả lời câu hỏi của nhóm bạn
+ Việc thực hành phân loại rác thải đóng vai trò quan trọng trong công tác quản lý chất, góp phần giảm thiểu nguy cơ phát tán các tác nhân gây bệnh, các yếu tố độc hại, nguy hiểm Phân loại đúng còn góp phần tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí cho công tác thu gom và xử lý rác thải
Trang 5+ Rác hữu cơ là các loại rác thực phẩm sau khi chế biến đồ ăn như rau, củ, quả…SAu đó
chúng sẽ được nhân viên của Công ty Môi trường Đô thị chuyển tới các cơ sở sản xuất phân hữu cơ chế biến thành phân hữu cơ
+ Rác vô cơ là các loại rác như sành sứ, gạch, xỉ than, nilong, gỗ…Đây là những lọai rác không thể sử dụng được nữa cũng không thể tái chế được mà chỉ có thể mang ra khu chôn lấp rác thải + Rác tái chế như giấy, kim loại, vỏ hộp…sẽ được vận chuyển đến các làng nghề để tái chế thành các loại sản phẩm mới Vì vậy, khi dùng xong một chai nước mắm hay chai dầu ăn bạn đừng tiện tay vứt nó vào thùng giác nhé, hãy gom lại để bán đồng nát vừa giúp có thêm thu nhập lại vừa bảo vệ môi trường
- Nhóm tớ giải thích như vậy cậu còn thắc mắc gì nữa ko?
+ Tớ hiểu rồi, cảm ơn nhóm của cậu
Còn nhóm nào có câu hỏi hay bổ sung cho nhóm tớ nữa ko?
Không có nhóm nào có câu hỏi bổ sung Phần trình bày và giải đáp câu hỏi của nhóm bạn rất
rõ ràng và chính xác, cả lớp hay nổ một tràng pháo tay khen nhóm bạn nào Để phòng các bệnh lây qua đường tiêu hóa chúng mình cần phải giữ vệ sinh ăn uống sạch sẽ, giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống Cô thấy lớp mình mỗi lần tới giờ ăn trưa, cô luôn nhắc các con đi rửa tay rồi quay lại lớp lấy bát ăn cơm, nhưng cô được nghe vài bạn mách lớp mình còn một
số bạn giả vờ đi rửa tay để quay lại lớp xí phần đứng đầu lấy bát sớm nhất đấy, như vậy là các bạn ấy đã phòng bệnh chưa nhỉ? Sau bài học ngày hôm nay, cô mong một số bạn còn lười ko chịu đi rửa tay trước khi ăn sẽ thay đổi nhé Hãy bảo vệ sức khỏe của mình, đó cũng là cách bảo vệ gia đình các con đó nhé VỪa rồi chúng mình đã được tìm hiểu về các bệnh lây qua đường tiêu hóa, nguyên nhân và cách phòng bệnh rồi Nhưng nếu lỡ bị mắc bệnh rồi thì ta phải làm gì, cô mời nhóm cuối cùng lên trình bày về cách điều trị bệnh lây qua đường tiêu hóa
- Sau đây nhóm 4 chúng tớ xin được trình bày cách điều trị bệnh lây qua đường tiêu hóa:
- Khi có biểu hiện bị các bệnh lây qua đường tiêu hóa như đau bụng và đi ngoài nhiều lần trong
1 ngày thì chúng ta phải đi khám ngay chứ không được tự ý dùng thuốc và ngưng thuốc vì mỗi bệnh lại có một cách điều trị khác nhau Các bác sĩ sẽ dùng các loại thuốc đặc trị rối loạn tiêu hóa, trị bệnh đường ruột, kháng sinh để diệt khuẩn, men tiêu hóa, thuốc cầm tiêu chảy, Đặc biệt, men tiêu hóa đóng vai trò rất quan trọng trong việc chữa trị các bệnh đường ruột
- Bổ sung lợi khuẩn cho đường ruột
- Hạn chế đường, tinh bột hoặc các chế phẩm từ sữa
- Hình thành thói quen ăn uống khoa học, cân bằng, đủ dinh dưỡng
- Sử dụng men vi sinh để cân bằng đường ruột và bổ sưng lợi khuẩn
- Nhai kỹ thức ăn
- Tăng cường lượng nước uống hằng ngày
Trang 6Vừa rồi là phần trình bày của nhóm tớ, có nhóm nào muốn bổ sung hay đặt câu hỏi không?
+ Với những người bị bệnh thường phải cho uống sữa, ăn tinh bột để nhanh khỏe Tại sao khi bị bệnh lây qua đường tiêu hóa nhóm cậu lại nói “Hạn chế đường, tinh bột hoặc các sản phẩm từ sữa?”
- Mời … giải đáp thắc mắc của nhóm bạn
Câu hỏi của cậu cũng chính là thắc mắc của tớ ngày hôm trước khi tìm tài liệu cho bài học này
Người bị tiêu chảy thường bị thiếu men Lactase nên khi đường Lactose vào cơ thể sẽ không được phân tách và sẽ tồn đọng ở ruột, dẫn đến những rối loạn tiêu hóa và khiến tình trạng tiêu chảy càng trầm trọng hơn Vậy khi bị các bệnh liên quan tới đường tiêu hóa, hay đi ngoài nhiều lần trong ngày thì không nên uống các loại sữa như: Sữa bò tươi, sữa đặc có đường mà chỉ nên
sử dụng sữa đậu nành, sữa chua hoặc cũng có thể dùng loại sữa công thức không có đường Lactose
- Nhóm tớ giải thích như vậy cậu còn thắc mắc gì nữa ko?
+ Tớ hiểu rồi, cảm ơn nhóm của cậu
Còn nhóm nào có câu hỏi hay bổ sung cho nhóm tớ nữa ko?
Cảm ơn bạn … đã đưa ra câu hỏi khá hay, cảm ơn nhóm 4 đã giải đáp và trình bày ý kiến rất tốt chúng mình khen nhóm 4 nào Đúng như các bạn nhóm 4 chia sẻ, không chỉ các bệnh lây qua đường tiêu hóa, mà bất kể các bệnh, nếu thấy cơ thể có dấu hiệu bị bệnh, các con hãy nói ngay với bố mẹ hoặc giáo viên để kịp thời điều trị, ko để bệnh nặng hơn Vừa rồi các con đã được tìm hiểu về nguyên nhân, tác hại, cách phòng và phương hướng điều trị các bệnh lây qua đường tiêu hóa ………
Các con có muốn làm họa sĩ ko? Vậy bây giờ cô sẽ dành cho các con 5 phút để trổ tài làm họa
sĩ nhé Chúng ta sẽ cùng tham gia trò chơi “ Người họa sĩ tí hon” Cô sẽ phát cho mỗi tổ 1 giỏ hoa, mỗi tổ là một màu hoa khác nhau, nhiệm vụ của các bạn là điền vào những bông hoa các cách phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa mỗi bông hoa sẽ tương ứng với một cách sau đó hãy gắn các bông hoa đó lên cây xanh của cô Đội nào nhanh nhất,nhiều đáp án đúng nhất, đội đó chiến thắng, các bạn đã sẵn sàng chưa nào? Thời gian 5 phút cho các nhóm bắt đầu
Ăn chín/ uống sôi/ rửa tay sạch/ vứt rác đúng nơi quy định/ diệt ruồi/ diệt muỗi/ đổ thức ăn thừa/ rửa tay bằng xà phòng/ đổ rác đúng nơi quy định/
Thời gian kết thúc, cô mời đại diện các nhóm đọc đáp án của tổ mình nào
Cô khen cả 4 tổ đều rất tích cực tham gia trò chơi, các con đã đưa ra được rất nhiều cách phòng chống bệnh lây qua đường tiêu hóa Chúng mình hãy nổ một tràng pháo tay để tự khen ngợi mình nào
Các con nhớ nhé, hãy giữ gìn vệ sinh thật sạch sẽ để phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa và tuyên truyền mọi người cùng thực hiện Bài học hôm nay kết thúc tại đây, cô khen lớp mình hôm nay học rất sôi nổi Về nhà các con xem trước bài “ Bạn cảm thấy thế nào khi bị bệnh”