Hoàn cảnh ra đời, nội dung của thuyết tội phạm bẩm sinh của Cesare Lombroso và hãy liên hệ khả năng ứng dụng lý thuyết này vào hoàn cảnh Việt Nam

Sau khi tìm hiểu về tình hình tội phạm, các nhà nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu về nguyên nhân của tội phạm, từ đó mới có thể xây dựng được các giải pháp phòng ngừa tội phạm sát hợp với thự

MỞ ĐẦU

Xã hội càng hiện đại, càng phát triển thì vấn đề tội phạm lại ngày càng tinh vi

và mưu mô hơn Làm thế nào để hạn chế sự phát triển của tội phạm đang là vấn đề nan giải đối với các quốc gia trên thế giới? Trước hết cần phải nghiên cứu nguyên nhân của tội phạm, việc nghiên cứu, tìm hiểu nguyên nhân của tội phạm đóng vai trò vô cùng quan trọng trong tội phạm học Sau khi tìm hiểu về tình hình tội phạm, các nhà nghiên cứu tiếp tục tìm hiểu về nguyên nhân của tội phạm, từ đó mới có thể xây dựng được các giải pháp phòng ngừa tội phạm sát hợp với thực tế để có thể han chế hoặc loại trừ được nguyên nhân phát sinh tội phạm Trong đó có thuyết tội phạm bẩm sinh của nhà tội phạm học Cesare Lombroso, để làm rõ hơn về vấn đề

này em xin chọn đề bài: “Nêu hoàn cảnh ra đời, nội dung của thuyết tội phạm bẩm sinh của Cesare Lombroso và hãy liên hệ khả năng ứng dụng lý thuyết này vào hoàn cảnh Việt Nam.”

NỘI DUNG

I Thuyết tội phạm bẩm sinh của Cesare Lombroso.

1.Hoàn cảnh ra đời.

Cuối thế kỷ XVIII, trường phái tội phạm học cổ điển với điểm nhấn “ tự do ý chí, sự lựa chọn của cá nhân là nguyên nhân (gốc rễ) dân đến tội phạm “ đã bộc lộ những hạn chế nhất định Ngành khoa học Châu Âu lúc đó vô cùng phát triển, đồng thời có nhiều thành tựu mới bởi những khám phá của các nhà khoa học Người tạo tiền đề cho sự ra đời của tội phạm học thực chứng trước hết phải kể đến August Comte (1798-1857), người được coi là cha đẻ của xã hội học, người đi đầu cho kỷ nguyên thực chứng, ông cho rằng không thể có kiến thúc thực tế về các hiện tượng xã hội (trong đó có hiện tượng tội phạm) nếu như không tiếp cận bằng khoa học thực chứng Tuy nhiên chủ nghĩa thực chứng chưa đủ mạnh cho đến Charles Darwin cho ra đời “thuyết tiến hóa muôn loài” tạo cơ sở để từ đó phát triển

luận điểm mới Để từ đó Cesare Lombroso (1835-1909) đã hợp nhất chủ nghĩa thực chứng của August Comte, thuyết tiến hóa của Charles Darwin và rất nhiều nghiên cứu khác về mói quan hệ giữa tội phạm và cơ thể như các công trình nghiên cứu của France Joseph Gall (1758-1828), Johann Kaspar Lavater v v

Với lòng say mê nghiên cứu khoa học hiếm có cùng với sự kiên nhẫn, miệt mài

vào năm 1876, ông đã cho ra đời tác phẩm nổi tiếng Người phạm tội (Criminal Man) Trong tác phẩm của mình, ông đã đưa ra thuật ngữ nổi tiếng “người phạm tội bẩm sinh” (born criminals) thông qua “ thuyết sinh học quyết định” Tác phẩm

này đã mở ra một con đường mới trong nghiên cứu tội phạm học Từ đây, tội phạm học đã thực sự trở thành một ngành khoa học nghiên cứu về nuyên nhân của tội phạm Cesare Lombroso đã thay thế quan niệm của tội phạm học cổ điển ( cho rẳng tự do ý chí, sự lựa chọn của cá nhân là nguyên nhân của tội phạm) bằng quan điểm cho rằng nguồn gốc phát sinh của tội phạm bắt nguồn từ nguyên nhân loại cơ thể

Trong quá trình nghiên cứu, ông đã sử dụng rộng rãi các biện pháp và phương pháp thống kê trong việc xử lý các dữ liệu về nhân chủng họ, xã hội, kinh tế trên

cơ sở nghiên cứ xương và chân dng qua ảnh của những kẻ phạm tội khét tiếng đã

bị hành hình, bị chết trong tù,so sánh với những gười dân bình thường, oog đã có những kết luận rất nổi tiếng làm rạng danh tên tuổi của mình

2 Nội dung thuyết tội phạm bẩm sinh

Thuyết tội phạm học bẩm sinh là việc giải thích tội phạm dựa trên những đặc điểm bẩm sinh trên cơ thể con ngườinhững đặc điểm này ốn dĩ đã được honhf thành từ khi con người mới được sinh ra Qua quá trình nghiên cứu, Cesare Lombroso cho rằng ựa vào hộp sọ, diện mạo kuoon mặt và hình dáng con người có thể đoán được một người có phải là phạm tội bẩm sinh hay không

Ông cũng chỉ ra nhiều đặc điểm cơ thể đặc trưng bẩm sinh của những người được coi là tội phạm Những người này không có sự hoàn thiện về sinh học so với các công dân bình thường, còn về mặt sinh lý học người phạm tội giống với động

vật hơn là người đương thời Cụ thể là người phạm tội có đặc điểm giống với tổ tiên của loài người hơn là công dân bình thường, những đặc điểm nổi bật của loài người ở giai đoạn phát triển thấp, trước khi họ hoàn toàn trở thành người

Bằng việc nghiên cứu kỹ lưỡng các mẫu xương thông qua phân tích, thống kê

ông đã tiếp tục làm rõ khái niệm “dấu vết lại giống” (atavistic stigmata) Giải thích về nguyên nhân của tội phạm, ông đã chỉ ra rằng, những người có 5 đặc điểm sau đây thì là người phạm tội bẩm sinh.

 Miệng rộng và hàm răng khỏe, những đặc điểm cua loài ăn thịt sống, trán dốc, ngắn;

 Xương gò má nhô cao, mũi bẹt;

 Tai hình dáng quai xách (dáng vểnh);

 Mũi diều hâu, môi to dày, mắt gian giảo, lông mày rậm;

 Không nhạy cảm vớ đau đớncánh tay dài hơn cẳng chân giống như loài khỉ

đi trên mặt đất

Một cá nhân sinh ra mà có đặc điểm cơ thể mô tả như trên thì là người phạm tội bẩm sinh Cesare Lombroso cho rằng, gần 90% người phạm tội thực hiện tội phạm

là do ảnh ưởng của lại giống

Đối với tội phạm bẩm sinh Cesare Lombroso chia thành các trường hợp: 1)tội phạm thần kinh (insane); 2) criminoloid; 3)tội phạm bị kích động bởi sự giận dữ ( criminal incited by passion)

Tội phạm thần kinh không phải là tội phạm bẩm sinh, họ trở thành tội phạm là kết quả của sự thoái hóa thàn kinh và đạo đức

Criminoloid là trường hợp một số người trở thành tọi phạm do tác động của môi trường sống

Tội phạm bị kích động bởi sự giận dữ là tội pham bị chi phối bởi cảm xúc như ghen tuông, căm ghét, cảm giác bị tổn thương,

Bên cạnh đó Cesare Lombroso cũng nghiên cứu chuyên sâu về tội phạm do nữ giới thực hiện bằng việc tìm hiểu “ dấu vết lại giống” thông qua sọ, ảnh chân dung của những người phạm tội nữ, số liệu thống kê về nữ giới phạm tội cuối những năm 1800 Trên cơ sở nghiên cứu ông kết luận rằng tội phạm nữa giới thì ít phạm tội hơn tội phạm nam giới và tội phạm nữa giới biểu hiện bởi một vài sự thoái hóa

Họ tiến hóa chậm hơn nam giới bởi vì, về bản chất, cuộc sống củ họ ít năng động hơn nam giới Ông cũng tranh luận rằng, sự thụ động mang tính bản chất (natural)của nữ giới đã găn cản họ vi phạm pháp luật cũng như họ thiếu sự thông minh và năng động để trở thành tội phạm Bên cạnh đó ông lý giải ván đề phạm tội

có tính chất bạo lực của nữa giới dựa theo “giải thuyết về hành vi nam tính” và cho rằng phụ nữ phạm tội là sự thể hiện nam tính và tính đỏng đảnh của mình

Đối với việc phòng ngừa tội phạm bẩm sinh ông cho rằng cần hoàn thiện các biện pháp phòng ngừa tác động đối với người phạm tội Do người phạm tội bẩm sinh là nguy hiểm đối với xã hội cho nên để chủ động phòng ngừa tội phạm, nên biệt lập những người này khỏi xã hội mà không cần đợi đến lúc họ phạm tội Tuy nhiên, ông ủng hộ quan điểm cần đối xử nhân đạo đối với người phạm tội và phản đối việc áp dụng tử hình đối với người phạm tội

3 Hạn chế của thuyết tội phạm bẩm sinh.

Những phát hiện của Cesare Lombroso trong tội phạm học có nhiều điển cho đến nay vẫn gây tranh luận và một số quan điểm bị các nhà tội phạm học phê phán Ngày nay, các nhà tội phạm học đã chứng minh có nhiều trường hợp, cá nhân tuy không có đặc điểm “lại giống” nói trên nhưng vẫn là người phạm tọi nguy hiểm Kết luận của ông mặc dù chỉ giải thích phần nào nguyên nhân của tội phạm nhưng không giải đáp được hết nguyên nhân của các tội phạm

4 Ý nghĩa về thuyết tội phạm bẩm sinh của Cesare Lombroso

Mặc dù có những hạn chế nhất định, những nghiên cứu của ông đã dẫn đến sự ra đời thuyết định mệnh sinh học làm thay đổi về bản chất vấn đề mà các học giải đi trước đã kết luận Ảnh hưởng tư tưởng của ông vô cùng to lớn không chỉ trong thời đại của ông mà còn ảnh hưởng sang tận thế kỷ XX, XXI Các nhà tội phạm học sau này nhắc tới ông với thái độ thành kính bởi nhứng đóng góp ô cùng lớn lao của ông đối với tội phạm học “ Bất kể học giải nào thành công trong việc định hướng cho hàng trăm đồng nghiệp của mình đi tìm kiếm sự thật và có những ý tưởng có sức sống hàng nửa thế kỷ đều xứng đáng có một vị trí quan trọng trong lịch sử tư tưởng “ Thậm chí nhiều nhà tội phạm học còn cho rằng những công trình nghiên cứu của ông đã đánh dấu mốc cho sự ra đời tội phạm hoc hiện đại Ông thực suwnj xứng đáng với danh hiệu cha đẻ của tội phạm học hiện đại

II Ứng dụng thực tế về thuyết tội phạm bẩm sinh vào hoàn cảnh của Việt Nam.

1 Vụ án giết người cướp của ở tiệm vàng Ngọc Bích.

Vụ án Lê Văn Luyện là một vụ án giết người cướp của xảy ra tại tiệm vàng Ngọc Bích (Phương Sơn, Lục Nam) ngày 24 tháng 8 năm 2011 Trong vụ án này, sát thủ Lê Văn Luyện đã giết chết cả vợ chồng chủ tiệm vàng cùng con 18 tháng tuổi Con gái lớn của họ 8 tuổi bị chém đứt tay Đây là vụ án rất nghiêm trọng gây xôn xao trong dư luận và ảnh hưởng đến trật tự an ninh tại địa phương cũng như những ý kiến về cần sửa đổi luật phòng chống tội phạm Lê Văn Luyện khét tiếng vì phạm tội khi chưa đến 18 tuổi Do vậy khi bị kết án Luyện chỉ bị mức

án nặng nhất là 18 năm tù theo luật pháp của Việt Nam tại thời điểm đó

Đồng thời Lê Văn Luyện cũng mang đầy đủ những đặc điểm của tội phạm bẩm sinh mà Cesare Lombroso nghiên cứu và phát hiện ra như:

 Miệng rộng và hàm răng khỏe, những đặc điểm cua loài ăn thịt sống, trán dốc, ngắn;

 Xương gò má nhô cao, mũi bẹt;

 Tai hình dáng quai xách (dáng vểnh);

 Mũi diều hâu, môi to dày, mắt gian giảo, lông mày rậm;

 Không nhạy cảm vớ đau đớncánh tay dài hơn cẳng chân giống như loài khỉ

đi trên mặt đất

Có thể thấy rằng hung thủ là một người vô cùng dã man và tàn bạo, không

từ một thủ đoạn nào để nhằm đạt được mục đích của mình Từ những diễn biến vụ việc qua các thông tin cho ta thấy, hung thủ là một người vô cùng tàn bạo không hề run sợ trước pháp luật mặc dù tuổi đời còn chưa thực sự trưởng thành Qua đó có thể thấy rằng những nghiên cứu của Cesare Lombroso nghiên cứu áp dụng với tình huống thực tế ở Viêt Nam trên là hoàn toàn phù hợp

2 Vụ án giết chồng ở Bình Dương.

Đêm 15/12 ông Tú đi nhậu về nhà trọ ở đường Thuận Giao 05, KP.Bình Thuận 1, P.Thuận Giao, TX.Thuận An) thì cãi vã, dẫn đến đánh nhau với vợ Khi ẩu đả, ông

Tú có dọa sẽ giết Diễm, sau đó dùng dao bầu có trong phòng trọ tấn công vợ

mình

Diễm tránh né được, giật con dao và tấn công chồng ngược lại Diễm đã vung dao trúng cổ ông Tú gây thương tích Ông Tú ôm vật Diễm xuống nền nhà, dùng chân đạp vào người và dọa lớn “nếu tao còn sống thì mày phải chết”

Chân dung nghi can Hoàng Thị Hoàng Diễm tại cơ quan công an

Diễn biến sau đó, Diễm đã vung dao chém ông Tú tử vong tại chỗ Sau một khoảng thời gian ngắn hoảng loạn, Diễm đã trấn an tinh thần, dùng chính con dao gây án phân xác nạn nhân cho vào các bao nilon, ba lô có trong phòng trọ

Qua những tình tiết của vụ án và chân dung hình ảnh của hung thủ có thể thấy rằng hung thủ cũng có những đặc điểm của tội phạm bẩm sinh của Cesare Lombroso đưa ra như: Miệng rộng và hàm răng khỏe, những đặc điểm của loài ăn thịt sống, trán dốc, ngắn,xương gò má nhô cao, mũi bẹt,tai hình dáng quai xách (dáng vểnh),mũi diều hâu, môi to dày, mắt gian giảo, lông mày rậm;

3 Vụ án chặt đầu gây rúng động.

Vụ án Nguyễn Đức Nghĩa cũng khiến cả nước chấn động Nghĩa là kẻ đã sát hại cô người yêu cũ tên Nguyễn Phương Linh (SN 1984) vào tối 4/5/2010, tại một tòa nhà chung cư ở Cầu Giấy, Hà Nội

Sau khi giết người, Nghĩa lấy máy tính xách tay, điện thoại di động và xe máy của Linh mang đi cầm cố Để che giấu hành vi phạm tội, Nguyễn Đức Nghĩa cắt đầu và

ngón tay của nạn nhân, mang đi vứt tận Quảng Ninh.

Đêm 18/5/2010, các lực lượng CATP Hà Nội đã xác định, bắt hung thủ gây án là Nguyễn Đức Nghĩa khi hắn lẩn trốn lên Thái Nguyên Động cơ gây án của đối tượng là giết người, cướp tài sản

Quan sát chân dung của Nguyễn Đức Nghĩa ta có thể nhận thấy rõ những đặc điểm của tội phạm bẩm sinh như:trán dốc, ngắn,xương gò má nhô cao, mũi bẹt,tai hình dáng quai xách (dáng vểnh),mũi diều hâu, môi to dày, mắt gian giảo, lông mày rậm Thể hiện hung thủ là một người vô cùng tàn bạo và không run sợ trước pháp luật và coi thường mạng sống con người

KẾT LUẬN

Đối với những phát hiện của Cesare Lombroso có sức ảnh hưởng vô cùng to lớn góp phần giải thích được phần nào nguyên nhân của tội phạm, góp phần cho ngành nghiên cứu về nguyên nhân tội phạm ngày một phát triển

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Giáo trình Tội phạm học, Nxb CAND, Trường ĐH Luật HN.

2.Tội phạm học đương đại, Nxb Chính trị- Hành chính, PGS.TS Dương Tuyết Miên

3.Giáo trình Tội phạm học, Nxb Hồng Đức- Hội Luật gia Việt Nam