Bài giảng Cơ sở hóa học hữu cơ 1: Chương 5 Nguồn gốc hiđrocacbon từ thiên nhiên, cung cấp cho người học những kiến thức như: Khí thiên nhiên và khí dầu mỏ; Tính chất vật lí và trạng thái tự nhiên dầu mỏ; Sơ lược về nguồn gốc dầu mỏ và quá trình hình thành phát triển của dầu khí. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1Chương 5: NGUỒN GỐC HIĐROCACBON
TỪ THIÊN NHIÊN
§5-1 KHI THIÊN NHIÊN VÀ KHÍ DẦU MỎ 5.1-1 Khí thiên nhiên
- Có trong các mỏ khí tích tụ trong lớp xốp ở các độ sâu khác nhau, được bao bọc bởi các lớp đất đá và đất sét không thấm Khi khoan trúng khí tự phun lên nhờ áp suất cao.
Ví dụ: Hiên nay chúng ta đang khai thác mỏ khí thiên nhiên ở vùng bờ biển Tiền Hải Thái Bình, một số mỏ khí khác ở vung biển phía Nam Tiềm năng khí đốt Việt Nam rất lớn.
Trang 2- Khí dầu mỏ còn gọi là khí đồng hành có trong các
mỏ dầu, được tách thành lớp khí ở phía trên lớp
dầu một phần tan trong dầu Các mỏ dầu ở nước
ta Bạch hổ, Đại hùng, Bunga Kekwa, Rạng đông.
- Cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện.
khí dầu mỏ
Vậy khí thiên nhiên và khí dầu mỏ có nguồn gốc
từ dầu mở.
5.1-2 Thành phần
95%, phần còn lại là các đồng đẳng của mêtan
Trang 3- Khí dầu mỏ thành phần gần giống khí thiên
nhiên metan chiếm khoảng 50 -70%, phần còn
là etan, Propan, butan, pentan kí này chiếm tỉ khá cao so với khí thiên nhiên
1-3 Ứng dụng (SV tìm hiểu) nêu vấn đề
a Nhiên liệu
- Khí thiên nhiên khí dâu mỏ được dùng làm
nguyên liệu trong công nghiệp gốm sứ chạy máy phát điện
b Nguyên liệu trong công nghiệp hóa học
-Sản xuất chất dẻo, cao su tổng hợp và các hợp chất hữu cơ khác.
Trang 4§5-2 DẦU MỎ
5.2-1 Tính chất vật lí và trạng thái tự nhiên
a Định nghĩa.
- Chất lỏng sánh, mùi đặc trưng, nhẹ hơn nước
không tan trong nước, không tan trong nước
- Được khai thác ở thềm lục địa nước ta có thể
Đặc sánh vì chứa nhiều parafin có màu nâu đen
b Trạng thái tự nhiên
- Nằm sau trong lòng đất thấm vào các lớp nham
thạch xốp tạo thành một vùng rộng được bao
bọc bởi lớp một lớp nham thạch hoặc đất sét
Trang 5Cách khai thác dầu mỏ băng phương pháp khoan giếng.
- Trữ lượng của dầu mỏ trên thế giới và ở Việt
Nam
5.2-2 Sơ lược về nguồn gốc dầu mỏ và quá trình hình thành phát triển của dầu khí
- Có hai thuyết nguồn gốc dầu mỏ:
a Thuyết nguồn gốc vô cơ: Dầu mỏ sinh ra do
tác dụng của C & H từ thời kỳ mới hình thành
trái đất Thuyết này không được xác nhận
Không có ccabua kim loại, vết tích của các chất
Trang 6b Thuyết nguồn gốc hữu cơ
- Từ những lượng khổng lồ xác các động vật
thực vật bị chôn vùi sâu trong lòng đất từ xa
xưa ở những t 0 , p thích hợp vi khuẩn yếm khí Các chất xúc tác thiên nhiên các chất hữu cơ
trong xác động thực vật chuyển thành hiđro
cacbon tạo nên dầu mỏ
Vết tích clorophin (nguồn gốc thực vật),
hemoglobin, hormon (nguồn gốc động vật.
c Ngành công nghiệp dầu mỏ
- Trình bày những phát triển của ngành công
nghiệp dầu mỏ
Trang 75.2-3 Thành phần của dầu mỏ
Cho biết thành phần của dầu mỏ ?
a Ankan
b Xicloankan
c Aren
d Hợp chất chứa oxi
e Hợp chất chứa lưu huỳnh
f Các hợp chất chứa nitơ
5.2-4 Chưng cất dầu mỏ Các sản phẩm chưng cất dầu mỏ.
a Các phân đoạn thu được khi chưng cất dầu mỏ
Trang 8c Phân đoạn dầu điezen Chỉ số xetan
5.2-5 Chế biến hóa học các phân đoạn dầu mỏ Crackinh và rifominh
a Cracking
- Crắc kinh nhiệt
- Crăckinh có xúc tác
- Hiđrocrackinh
- Rifominh
§5-3 Than mỏ
5.3-1 Than mỏ và nguồn hiđrocacbon đa dạng 5.3-2 Các sản phẩm thu được từ khí lò cốc
5.3-3 Các sản phẩm thu được từ nhựa than mỏ
Trang 95.3-4 Sự chuyển hóa than mỏ thành nhiên liệu lỏng
a Hiđro hóa trực tiếp.
b Hiđro hóa gián tiếp than mỏ
(Sinh viên về nhà tự tóm tắt kiến thức chương V)
HẾT
