Cuốn sách Lí luận văn học do Lưu An Hải và Tôn Văn Hiền làm chủ biên thể hiện sâu sắc việc họ đã cố gắng đổi mới nội dung và phương pháp dạy học văn trong thời kỳ đổi mới ở Trung Quốc. Ưu điểm của sách giáo khoa là trình bày logic, rõ ràng, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành; hệ thống kiến thức toàn diện, tiếp cận những thành tựu của khuynh hướng nghiên cứu văn học hiện đại của thế giới. Có thể coi tác phẩm là tài liệu tham khảo của các tác giả chịu trách nhiệm biên soạn sách giáo khoa và chuyên ngành văn học của học sinh ở nước ta. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1CÕA TRUNG QUÈC THÍI K ÊI MÎI
é V«n Hiºu
Tr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m H Nëi
V§n · êi mîi ph÷ìngph¡p gi£ngd¤y v êi mîi t i li»uhåc tªphi»n nay ÷ñc °t ra
kh¡bùcthi¸t.Trongxuh÷îng â,gi¡otr¼nhV«nhåc nâichungv gi¡otr¼nhL½luªnv«n
håc nâiri¶ngcông ÷ñcch trång êimîi.TrungQuècb÷îcv o thíik¼ êimîi sîmhìn
Vi»tNamv ¢thu ÷ñcnhúngth nhqu£ ¡ngghinhªn, ¡nghåctªp.Tønhúngth nh
tüu â, chóngtæi muèn giîithi»ucuèngi¡otr¼nhL½ luªn v«n håcdo L÷uAnH£iv Tæn
V«n Hi¸nch bi¶n,Nxb ¤ihåc S÷ph¤mHoa Trung§n h nhv o n«m2002 t¤iVôH¡n
¥yl mët trong nhúngcuèngi¡o tr¼nh n¬mtrong k¸ ho¤ch c£i c¡ch håc tªp h÷îngtîi
th¸k¿ XXI cõa Trung Quèc.Cæng cuëc êimîi nëi dung, ph÷ìngph¡pgi£ng d¤yv h»
thèng gi¡o tr¼nh ¢ ÷ñc khoa V«n tr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m Hoa Trung khði x÷îng tø
nhúngn«m 80, ki¶n tr¼ thüc hi»n v ¸n n«m 1993 ¢ ¤t gi£i nh§t c§p quèc gia d nh
cho t ili»uhåctªp Tø â ¸nnay,h» thènggi¡otr¼nhv¨n li¶ntöc ÷ñc êimîi v o
s¥uth¶m, trðth nht ili»utètcho sinhvi¶nc¡c tr÷íng ¤i håcv Cao ¯ngtrong to n
quèc
Cængtr¼nh L½ luªn v«n håcn ythº hi»nquan ni»mbi¶n so¤ngi¡o tr¼nh óng n,khoa
håc, thºhi»nnhúngtri thùcmîi m´v· v«n håc
2.1 ×u iºm trong c¡ch thùc bi¶n so¤n gi¡o tr¼nh
Nh¼nmëtc¡ch têngthº,câ thºth§ycuèngi¡otr¼nhn y ¢ · cªp ¸nnhúngv§n · cèt
lãi,cìb£n v kh¡to ndi»nv· v«nhåc.Gi¡otr¼nhcâ dungl÷ñng359 trang(ti¸ngTrung
Quèc), tr¼nhb y 8 v§n · lîn: V«n håc l ngh» thuªt ngæn tø; H¼nh t÷ñng v«n håc; V«n
b£n v«n håc; Lo¤i h¼nh v«nhåcv thº t i;S¡ng t¡c v«nhåc;Tr o l÷u,tr÷íngph¡i v lo¤i
h¼nh v«n håc; Ti¸p nhªn v«n håc; V«n håc l mët ho¤t ëng x¢ hëi Nhúng ch÷ìng n y
cho th§yt÷ t÷ðng ch¿ ¤o bi¶n so¤n gi¡o tr¼nh Gi¡o tr¼nh kh¡c r§t nhi·u sovîichuy¶n
luªnhåcthuªt Gi¡trà ch y¸u nh§tcõa chuy¶n luªnl t½nh ëc ¡o cõa quanni»m, ch¿
tr¼nhb ymëtsèv§n ·,trongkhi â,gi¡tràch y¸ucõagi¡otr¼nhph£il t½nhbaoqu¡t,
chu©nx¡c, ph£n¡nh ÷ñcth nhqu£cõanh¥nlo¤itø cêch½kimtrongl¾nhvückhoahåc
n y,bao qu¡t nhi·u v§n · Gi¡o tr¼nh ¤i håc khæng ch¿ l ph¡t ngæn cõa mët håc gi£
m l sütênghñp th nhqu£ nghi¶ncùutrong n÷îc v th¸giîi
Vîi mët bë gi¡o tr¼nh, khæng ch¿ ch þ ¸n t½nh a d¤ng, phong phó cõa nëi dung
m cán ph£i ch þ ¸n y¶u c¦u c§u tróc, gióp cho sinh vi¶n câ ÷ñc mët c¡i khung tri
thùc chuy¶n mæn rã r ng, ch½nh x¡c Cuèn gi¡o tr¼nh L½ luªn v«n håc n y ¢ chia c¡c
Trang 2ch§t, °c tr÷ngcõav«nhåc,cõa h¼nht÷ñngv«nhåc,t¡cgi£ ¢tr¼nhb yv§n ·V«n b£n
v«n håc,ti¸p âtr¼nhb yv§n · Lo¤i h¼nhv«n håcv thº t i.Sau khitr¼nhb yv«nhåc
d÷îi tr¤ng th¡i t¾nh (b£nch§t, °c tr÷ng, h¼nht÷ñng, v«n b£n, thºt i, s¡ngt¡c), ng÷íi
vi¸t ¢tr¼nhb yv«nhåcðtr¤ngth¡i ëng,ph¡ttriºntrongc¡cthíik¼làchsûkh¡cnhau
thæng quanhi·ut÷ tr o, tr÷íng ph¡i,lo¤ih¼nh Ðtøngph¦nnhä, c¡cluªn iºm ÷ñc
vi¸t r§t khóc chi¸t V½ dö:ph¦n V«n håc l ngh» thuªt ngæn tø, ng÷íi vi¸t ¢ triºn khai
3 möc nhä: Quan h» v«n håc v cuëc sèng; T½nh h¼nh th¡i þ thùc th©m m¾ cõa v«n håc;
Ngh» thuªt ngæn tø Ch¿c¦n nh¼nv o c¡c · möc, sinhvi¶ncôngcâ thºh¼nh dung ÷ñc
nhúngv§n ·cì b£n
Gi¡o tr¼nh ¢ k¸t hñp t½nh khoa håc v t½nh câ thºti¸p nhªn, ch trång nguy¶n tc
truy·n thö ki¸nthùc,bçid÷ïngn«nglücchosinhvi¶n,håcsinh.T¡cgi£gi¡otr¼nhmuèn
c£ithi»nh¤n ch¸ cõaph÷ìngph¡pgi¡odöccô,h÷îngtîix¡c lªpchosinhvi¶nmëtquan
ni»m óng nv·v«nhåcv h¼nhth nhn«nglüctèt, ·cao y¶uc¦uch ëng,bçid÷ïng
t÷ duytrøu t÷ñng, thâi quen v ph÷ìngph¡p t÷ duy ch½nh x¡c Cho n¶n, khitr¼nh b y
c¡cv§n · l½thuy¸t,gi¡otr¼nhluænluænx¡clªpkh¡ini»mt÷ìng èirãr ng,cö thº,c¡c
m»nh · l½ thuy¸t ÷ñc tr¼nh b y th nh c¡c · möc, thªm ch½ câ thº tâm gån l¤i trong
mët c¥u, k¸thñp vîi ph¥nt½ch v½ dö cö thº nh÷l mët ành h÷îng vªn döngl½ thuy¸t
Khæng nhúng th¸, cuèi méi b i ·ucâ c¥u häiæn tªp, b¼nh luªn,thüc h nh Trong thíi
¤i mîi, câ nhi·u y¶u c¦u mîi, gi¡o tr¼nhph£i l m th¸ n o º tªpd÷ñt t÷ duy cho sinh
vi¶n, cê vôsinhvi¶n nh¼nth§y thüct¸ mîi, tøngb÷îc l½ gi£inhúnghi»n t÷ñngmîi, bçi
d÷ïng kh£ n«ng l½ gi£i ëc lªp, câ tinh th¦nph¶ ph¡n, câ c¡inh¼n cði mð, câ kh£ n«ng
tham düv o vi»cki¸nt¤onhúngt÷ t÷ðngv«nngh»mîi H÷îngtîi i·u â,tr÷îc khi i
¸n nhúng óc k¸t l½ luªn t÷ìng èi r nh m¤ch, gi¡o tr¼nh luæn câ mët ph¦n tr¼nh b y
làch sûkh¡ini»m,giîithi»unhúngc¡chnh¼n kh¡cnhaucõa c¡ctr o l÷u,tr÷íngph¡i v·
còngmët v§n ·
2.2 ×u iºm v· nëi dung ki¸n thùc
Gi¡otr¼nhh÷îngtîi th¸k¿XXI ph£i cât½nh mð, h§pthö th nhqu£håc thuªtmîinh§t
d÷îi¡nhs¡ngcõach ngh¾aM¡c. i·u ¡ngch þnh§ttronggi¡otr¼nhn yl nhúng êi
mîiv· nëidungki¸nthùc.Trongv§n ·Quanh»giúav«nhåcv cuëcsèng, t¡cgi£ ¢câ
nhúngki¸ngi£ithóvà v·t½nh ch¥n thüccõa ngh»thuªt.Theo ng÷íivi¸tgi¡o tr¼nh,t½nh
ch¥n thüccõa ngh»thuªtph£i ÷ñcx²ttr¶n3 c§p ë:c§p ëph£n¡nh,c§p ë t¥ml½v
c§p ëti¸pnhªn: Ch¥nthücngh»thuªtthüct¸ bao gçmbac§p ë, çngthíithäam¢n
ba y¶u c¦u kh¡cnhau: thængquac§p ë ph£n¡nh m thäam¢n y¶uc¦u l½ gi£i íi sèng,
thængquac§p ëbiºuhi»nm thäam¢nnhuc¦uc£mnhªnc¡ich¥n t¼nh,thængquac§p
ë t¥m l½ º thäa m¢ny¶u c¦u ti¸p nhªncõa ëc gi£ [1;29] ºcâ t½nh ch¥n thüc, ngh»
thuªtph£iph£n¡nh ÷ñc quyluªt,b£n ch§tcõa hi»nthüc, ph£ithºhi»n ch¥n thücc£m
nhªn cõa nh v«n, phò hñp vîi t¥m l½,quan ni»mcõa thíi ¤i v giúa nh v«n, thº lo¤i
v ng÷íi åc câmët quy ÷îcnh§t ànhv· mùc ë cõa süh÷ c§u
Gi¡otr¼nh ¢ ti¸pthuth nhqu£nghi¶ncùucõa c¡ctr÷íng ph¡inghi¶ncùuhi»n ¤i
tr¶n th¸giîi, °c bi»t l th nhtüucõa ngænngúhåc,ch ngh¾a c§utróc, k½hi»uhåc,
tø â câ nhúngki¸n gi£is¥usc v· v§n · Và tr½ cõangæn ngútrong ho¤t ëng v«n håc
T¡c gi£ cho r¬ng trong ho¤t ëng v«n håc, ngæn ngú th÷íng khæng thº n o chuyºn t£i
h¸t ÷ñc þngh¾a,ngænngú l ph÷ìngti»n,t¤othuªnlñi º nh v«ncâ thºchuyºnt£i t÷
t÷ðng, nh÷ngch½nhngænngú l¤ig¥yranhúngr oc£nnh§t ành.Gi¡otr¼nhkh¯ng ành:
Ngæn ngú khæng ph£i xu§t hi»n trong giai o¤n truy·n ¤tt÷ t÷ðng cõa con ng÷íi m
Trang 3d÷ïng,§põv s¡ngt¤oh¼nht÷ñngngh»thuªtcõanh v«n. [1;47] Ngænngú£nh h÷ðng
s¥usc ¸nho¤t ëngv«nhåc,v tølªpluªntr¶nchoth§y,ho¤t ëngv«nhåckhængthº
khængchàusüch¸ ànhcõa truy·n thèng,d¥n tëc,thíi ¤i Ho¤t ëngngænngú v«nhåc
g°p r§tnhi·u khâkh«n,trong â,ch y¸u xu§t ph¡t tøhi»n t÷ñngm¥u thu¨n giúaþ v
líi.Gi¡otr¼nh ¢h»thèng ÷ñc3h¼nhth¡ibiºuhi»nm¥uthu¨nn y:nâcâthºxu§thi»n
do süphong phó cõa c£m nhªnv sü thi¸uthèn cõa ngæn tø, công câ thº xu§t hi»n do
c£m thö th©m m¾ cõa nh v«n, v b£n th¥nnâ ¢ khâdi¹n ¤t th nhlíi, ho°c do ngæn
ngúcâ tr÷îcsütçnt¤i c¡ nh¥n,n¶nnâ công£nh h÷ðng ¸nt÷ duy v c£mgi¡c cõa con
ng֒i
Tr¶n cì sð °c iºm cõa ngæn ngú, t¡c gi£ ¢ ch¿ ra °c tr÷ng v nhúng kh£ n«ng
cõa v«n håc trong vi»c ph£n ¡nh hi»n thüc, thº hi»n t÷ t÷ðng Khi b n v· v§n · h¼nh
t÷ñngv«n håc,t¡cgi£ ¢ ph¥nbi»th¼nht÷ñngv«nhåcvîih¼nht÷ñngtronglíi nâih¬ng
ng y,h¼nh t÷ñngtrong c¡c lo¤ih¼nh ngh»thuªtkh¡c, ch¿ rah¼nh t÷ñng v«n håc câ t½nh
gi¡nti¸p, t½nh t¥m t÷ñng v t½nhkh¡i qu¡t,v· b£n ch§t, nâ l mët lo¤i k½ hi»uth©m m¾
°c thò T¡c gi£ ¢ ch¿ rasü kh¡c bi»t giúa h¼nh t÷ñng v líi nâi ð ph÷ìng di»n truy·n
¤tthængtin:H¼nht÷ñng, thæng quavi»ct¡c ëngl¶nt÷ t÷ðngt¼nh c£mcon ng÷íi m
truy·n ¤tthæng tin,nâ câ thº k½ch th½ch t¼nh c£m con ng÷íi, thªm ch½câ thº khìidªy
÷ñc c£ nhúng ph£nùng væ thùc ð t¦ng s¥u, lay ëng t§t c£ nhúng kinh nghi»m trong
li¶nt÷ðng, t÷ðngt÷ñng, t¼nhc£m, c£mgi¡c cõacon ng÷íi [1;65] Giaol÷uvîit¡cph©m
v«n håc, thücch§tl giao l÷uvîi h¼nht÷ñng H¼nht÷ñng trong t¡c ph©mtü süv h¼nh
t÷ñngtrongt¡cph©mtrút¼nhcôngcâ iºmkh¡cnhau:h¼nht÷ñngtüsünghi¶ngv·thüc
t÷ñng,vªt t÷ñng (mæ phäng süthüc, sü vªt), thuëc v· h¼nht÷ñng v«n håc mang t½nh
mi¶ut£, h¼nh t÷ñngcõa v«n håc trút¼nh luænl nhúngh¼nht÷ñng sos¡nh, k½ th¡c câ
°c iºm þ t÷ñng, t¥m t÷ñng, h÷ t÷ñng [1;79] Ð ¥y, t¡c gi£ ¢ k¸ thøa th nh tüu l½
luªntruy·n thèngcõa TrungQuèc v ph÷ìng T¥yhi»n ¤i º b n v· v§n · V«n håc tü
sü v iºn h¼nh[1;80], V«n håc trú t¼nh v þ t÷ñng, þ c£nh[1;87]
Khib n v·t¡cph©mv«nhåc,gi¡otr¼nh ¢khæng døngl¤i ðquanni»mkhæcùngv·
t¡cph©m v«n håc nh÷tr÷îc ¥y,m ¢ ch þ ¸n t½nh qu¡tr¼nh cõa nâ T¡c ph©mv«n
håc tr÷îc h¸t ÷ñc h¼nh th nh trong ch quan cõa nh v«n, sau â, nh v«n hi»n thüc
hâa þt÷ðng â th nhv«n b£n ngæntø,v«n b£n ngæntø trðth nh mëth» thèng k½hi»u
th©m m¾, m¢ hâa nhúng þ t÷ðng â v trð th nh c§u tróc t¤o ngh¾a, th nh · ¡n ti¸p
nhªn V¼ th¸, gi¡o tr¼nh n y ¢ ch trång nghi¶n cùuv«n b£n v«n håc, ti¸p cªn xu th¸
nghi¶ncùuv«n håctr¶n th¸giîi:khinghi¶ncùut¡cph©mv«n håc, ¢ chuyºn tø nghi¶n
cùuc°pph¤mtròh¼nhthùc nëidungsangph¤mtròv«nb£n- þngh¾a.Gi¡otr¼nhvi¸t:
L mët ch¿nhthº ngh»thuªthúucì, k¸tc§u v«n b£n t÷ìng èiên ành,c§u th nh th¸
giîingh» thuªt tü th¥nho n ch¿nh; nh÷ngtø °c iºmh¼nh t÷ñng hâa vi»c truy·n ¤t
thæng tin th©m m¾ cõa v«n håc m nâi, trong k¸t c§u v«n b£n l÷u giú kh¡ nhi·u khæng
gian ngh»thuªt, trong cì ch¸ cõa nâ h m chùa r§t nhi·u kh£ n«ng l½ gi£i, gi£i th½ch, v¼
th¸nâ khæng ph£il thºkh²p k½n m l mët h» mð, mët k½ hi»uchí ñi sübêsung, t¡i
s¡ngt¤ocõa ëc gi£ [1;96,97]
Gi¡otr¼nh ¢ bâc t¡ch c§utróc cõa v«n b£n th nh3t¦ng: t¦ngngænngú,t¦nghi»n
t÷ñngv t¦ng©n þ.Chùcn«ngth©m m¾ cõa t¦ngngænngú ch y¸ul truy·n ¤tthæng
tin th©m m¾, t¤oh¼nh v hiºn thà phong c¡ch ngænngú ri¶ng [1;108] T¦ng hi»n t÷ñng
ch½nh l nëi dung cõa v«n b£n v«n håc, â l h» thèng h¼nh t÷ñng cõa ch¿nh thº t¡c
ph©m,donh¥nvªt, süki»n,t¼nh ti¸t,ho nc£nh, c£nhvªt t¤o th nh [1;111] T¦ng ©n þ
r§tphong phó,câ thºcâ ngh¾a ph£nphong (ngh¾a thüc t¸ v v ngh¾a m°t chú ng÷ñc
nhau),ngh¾a ©ndö,ngh¾a t÷ñngtr÷ng,ngh¾a ngo ilíi Süs£nsinhranhi·ulo¤iþngh¾a
Trang 4mangt½nhtü süv v«nb£n mangt½nhtrút¼nhcôngkhænggièngnhau:T¦nghi»nt÷ñng
cõa v«nb£nmangt½nhtüsübaogçmcèttruy»n,t¼nhti¸t,nh¥nvªt,ho nc£nh. [1;111]
T¦ng h¼nh t÷ñng cõa t¡c ph©m mang t½nh trú t¼nh l ng÷íi, sü vi»c, c£nh, vªt câ kh£
n«ngc£mnhªncöthº.H¼nhtr¤ng biºuhi»ncõa t¦ngh¼nht÷ñngth÷íngkhængbâbuëc
trong mët h¼nhthùcn o, khængc¦u to n[1;121]
Trongph¦nLo¤i h¼nhv«n håc v thº t i,b¶nc¤nhthìca,tiºu thuy¸t, t£nv«n, kàch,
gi¡otr¼nhkh¯ng ànhquiluªtvªn ëngph¡ttriºncõa thºt i:b§tk¼thºt iho°cchõng
lo¤i v«n håc cö thº n o công ·u câ thíi k¼ tü nâ manh nha,h¼nh th nh rçid¦n d¦n ên
ành [1;134], sau âch ëngdungn¤p mëtsè °c iºmn o â,mëtsènh¥ntèn o â
cõa thºt iho°cchõnglo¤iv«nhåc kh¡c, ºbêsungv tü l m phongphó th¶m [1;135];
kh¯ng ànhþngh¾aquantrång cõa vi»cnghi¶ncùuqui luªt, °c iºmcõa thºt i,chõng
lo¤i èivîiti¸pnhªn,ph¶b¼nh,s¡ngt¤ov«n håc.Khiph¥nlo¤ithºt iv chõng lo¤iv«n
håc,gi¡o tr¼nh ÷a rakh¡ini»mThº t iv«n håctrung gian,l½gi£it¤isaophângsü, tiºu
thuy¸t k½ thüc, t¤pv«n, tòy bót l¤i ÷ñc x¸p v o lo¤iv«n håc trung gian: Lo¤i thº t i
v«n håc trung giann yvøacâ nh¥ntè v«n håc,vøacâ nh¥ntè phiv«n håc.Ch¿c¦n l§y
nh¥ntè v«n håc m nâi, ¢ cânh¥ntècõa thºt iv«nhåc n y,l¤i cânh¥ntècõa thºt i
v«n håc kh¡c, khi¸n cho thº t i v«n håc trung gian th÷íng vøa câ thº x¸p v o lo¤i v«n
håc n y, vøacâ thºx¸p v o lo¤iv«n håc kh¡c [1;172] Gi¡o tr¼nh ¢ l½ gi£ih¸t sùc hñp
l½ v· sü tçnt¤i t§t y¸u cõa thº t i n y.Theo gi¡o tr¼nh, mët thíi v«n håc tçn t¤i trong
d¤ng nguy¶n hñp, b£n th¥nv«n håccông luænchùa nhúngy¸u tè phiv«n håc,hìn núa,
khithºt i ¢ h¼nhth nht÷ìng èiên ành th¼nâcôngluænluæn câxuh÷îngdungn¤p
°c iºmcõa c¡c thºt i kh¡c Vîikh¡i ni»mn y,gi¡o tr¼nh ¢ câ süph¥n chia lo¤it¡c
ph©m v«n håc mët c¡ch hñp l½, bao qu¡t, gi£iquy¸t ÷ñc h¤n ch¸ cõa nhúngc¡ch ph¥n
chiatçnt¤i tr÷îc ¥y
R§t ¡ngch þl ph¦nvi¸tv· thºt itiºuthuy¸t.Coitiºu thuy¸tl thºt iti¶ubiºu
nh§tcõa lo¤it¡cph©mtüsü, gi¡otr¼nh ¢t½chhñp tr¼nhb ytri thùcv·tr¦n thuªthåc,
mët xu h÷îng nghi¶ncùu t÷ìng èi mîi m´ Ng÷íi vi¸t ¢ tr¼nh b y °c iºmcõa tiºu
thuy¸t; ch¿ra xuh÷îngvªn ëngmíd¦n cõa ba nh¥ntè nh¥n vªt, t¼nh ti¸t, ho n c£nh;
nghi¶ngsang thºhi»nth¸giîinëit¥m nh¥nvªt;tr¼nhb yv§n · quan iºmtr¦nthuªt;
h» thèngmët sè lo¤ih¼nh ch y¸u cõa k¸t c§u tiºu thuy¸t: k¸t c§u sü ki»n; k¸t c§u t½nh
c¡ch;k¸tc§u t¥ml½;k¸tc§u anxen;k¸tc§ud¤ngt£nv«nvîiph÷ìngthùctüthuªtho°c
gi£ng thuªt ¥yl ph¦nkh¡l½ thó,giópcho sinhvi¶ncâ mëtc¡i nh¼nh» thèng v· mët
thº t iphongphó,phùct¤p,câ süph¡t triºnn«ng ëngtronglàch sû
Ð Vi»t Nam,t£n v«n xu§t hi»nkh¡ sîm, nh÷ng °c tr÷ng cõa nâ cán ch÷a ÷ñc h»
thèng mët c¡ch rãr ng V¼ th¸, ph¦n vi¸t v· t£n v«n cõa gi¡o tr¼nh côngh¸t sùc ¡ng
l÷uþ.Theo gi¡otr¼nh, °c tr÷ngth©mm¾ nêibªtnh§tcõa t£nv«nthºhi»ntrong t½nh
c£m ph¡t cõa nâ T£n v«n áihäi ph£i câ c£m mîi câ ph¡t cho n¶n nâ t§t y¸u vi¸t
v· nhúngg¼tü m¼nhtr£iqua,tü m¼nhc£mth§y,vi¸tc¡itü trong nëit¥m m¼nh [1;156];
t£n v«n l thº t itü dobªc nh§t,b§t luªnl chån · t i, lªpþhaybècöc k¸tc§u ho°c
sûdöngthõph¡pbiºu hi»n,nâ ·u½tcâ t½nhquiph¤m,c¡ch thùcv h¤nch¸,t§tc£ ·u
l§y c£m ph¡tcõa nh v«n l m trung t¥m [1;157]; t£n v«n câ t½nh a d¤ngv· d¤ngthùc
v thºt i; k¸tc§u cõa t£nv«n r§ttü do, t£n v«n l hi»n t÷ñng b¶n ngo i, th¦ntö l
b£n ch§tb¶n trong. âmîil c«n b£n trongk¸tc§u tü docõa t£nv«n [1;158]; ngænngú
cõa t£nv«n sóct½ch, t÷ìi mîi,tü nhi¶n
Mët thíi k¼kh¡d i, do £nh h÷ðngcõagi¡o tr¼nhXæ Vi¸tn¶ngi¡o tr¼nhL½luªnv«n
håc Vi»t Nam v Trung Quèc ½t ch trång ¸n Ti¸p nhªn v«n håc H§p thu th nh tüu
cõa M¾håcti¸pnhªn,c¡ct¡cgi£gi¡otr¼nhn y ¢d nhh¯nmëtph¦nb n v·Ti¸pnhªn
Trang 5h» giúa ti¸p nhªn v vai trá x¢ hëicõa v«n håc.S£n ph©m lao ëng tinh th¦ncõa nh
v«n ch¿câ thºtrðth nht¡cph©mv«n håcthücthökhin¬mtrong süti¸pnhªnv«n håc
[1;277], mëtv«n b£nv«nhåc khich÷a câsüti¸p nhªncõa ng÷íi åcth¼ ch¿l t¡cph©m
v«n håc trong kh£ n«ng m khæng ph£i l t¡c ph©m v«n håc trong hi»n thüc [1;278]
Gi¡otr¼nh ¢ k¸thñp v§n · ti¸p nhªnvîiv§n · chùcn«ng, tr¼nhb yth nhmët ph¦n
vîil½do:T¡c ph©mv«n håckhæng thºtüm¼nht¡c ëng ¸n íisèngx¢hëi, chùcn«ng
x¢hëi m nâ câ ch¿ l d¤ngti·m n«ng Ch¿ câ d÷îi sütham dü t½ch cüccõa ng÷íi åc,
çngthíi thæng qua ng÷íi åc m £nh h÷ðng ¸n x¢hëi, mîi câ thº coi l t¡cdöng x¢
hëi ½chthüc [1;280] Trongkhi b n v· chùcn«ngcõa v«n håc,gi¡o tr¼nh luænluæn ch¿
rasükh¡cbi»t cõa nâ sovîic¡cho¤t ëng kh¡c,c¡ch¼nhth¡i þthùcx¢hëi kh¡c
Gi¡otr¼nhcôngquan t¥m ¸nv§n · Th÷ðng thùc v«n håc, kh¡iqu¡t t½nhch§t, ch¿
ra i·uki»ncôngnh÷qu¡ tr¼nhho¤t ëngt¥ml½ cõa th÷ðngthùcv«nhåc.Ph¥nbi»t sü
kh¡c nhaugiúa th÷ðng thùc v«n håc v ti¸p nhªn v«n håc, t¡cgi£ kh¯ng ành: th÷ðng
thùc v«n håc thi¶n v· ch¿ sü nm bt th©m m¾ mang t½nh c¡ thº èi vîi mët t¡c ph©m
v«n håc [1;286]; th÷ðng thùc v«n håc thüc ch§t l mët ho¤t ëng th©m m¾,l mët lo¤i
hi»uùngt¥m l½tênghñp donhi·uy¸utè t¥ml½còngt¡c ëngl¨nnhaut¤ora,trong â,
nh¥ntè n«ng ëngnh§tl t¼nh c£m;l süt¡i s¡ngt¤och ëng,t½ch cüc [1;287] i·u
ki»nth÷ðng thùcgçm: kh¡ch thº th÷ðng thùc, ch thº th÷ðngthùc v quan h» giúa hai
y¸utè â.B§tcù ho¤t ëngth÷ðngthùcn ocông ÷ñctriºnkhaitr¶ncìsðt¦m ân ñi
(süamhiºungh»thuªt,kinhnghi»m íisèng, cìsðv«nhâa, tr¼nh ë t÷t÷ðng ).Qu¡
tr¼nhti¸p nhªntr£iquanhúnggiai o¤n: c£mthö,t¡i hi»n;thº nghi»m çngc£m; l½gi£i
ngë nhªn; ph¡n o¡n, hçi và Câthº th§y, ph¦nti¸p nhªnv th÷ðng thùcv«n håc ÷ñc
vi¸tvîinhúngki¸nthùch¸tsùchi»n ¤i,cªp nhªttr ol÷unghi¶ncùumîitr¶n th¸giîi
Sükh¡iqu¡t v· tr ol÷u tr÷íng ph¡iv«n håc tr¶n th¸giîinh÷ch ngh¾ahi»n thüc,
ch ngh¾a l¢ng m¤n, ch ngh¾a hi»n ¤i ÷ñc vi¸tmët c¡ch khóc chi¸t, rã r ng Sau khi
÷arakh¡ini»mT÷tr ov«n håc, L÷uph¡iv«n håc,Lo¤i h¼nhv«n håc, t¡cgi£tr¼nhb y
v·v«nhåchi»nthücch ngh¾a,v«nhåctü nhi¶nch ngh¾a,v«nhåcl¢ngm¤nch ngh¾a,
v«n håc hi»n ¤i ch ngh¾a Chõ ngh¾a hi»n thüc câ thº quy v o mët sè °c iºm: tinh
th¦nch trång hi»n thüc; süphong phó c£m nhªnch¥n thüc, t½nh ch¥n thüc; ch trång
thõ ph¡pt£ thüc °c tr÷ng nêi bªt nh§t cõa v«n håc l¢ng m¤n ch ngh¾a l tinh th¦n
h÷îngv·l½ t÷ðng,t¤oranhúngnh¥nvªt l½t÷ðng, cuëcsèng v nh¥nvªt l½t÷ðng â ·u
xu§t ph¡ttø t¥m linhch quan cõa nh v«n, coi trång tü nhi¶n,th÷íng xuy¶n sû döng
thõ ph¡pkhoa tr÷ìng, huy¹n t÷ðng V«n håc hi»n ¤i ch ngh¾a, theo gi¡o tr¼nhkhæng
ph£i l mët lo¤i h¼nh v«n håc,( ) m l tr o l÷u t÷ t÷ðng £nh h÷ðng ¸n th¸ thíi do
tênghñpc¡ctr o l÷uv«n håcm th nh, l mët bë phªnhñp th nhv«nhåc ph÷ìngT¥y
hi»n ¤i,baogçmv«nhåct÷ñngtr÷ngch ngh¾a,tiºuthuy¸tdángþthùc, ch ngh¾asi¶u
hi»nthüc, ch ngh¾abiºu hi»n,ch ngh¾ahi»n sinh,tiºu thuy¸tmîi [1;248-249]
Nâi chung, ¥y l mët cuèn gi¡o tr¼nh câ nhi·u ÷u iºm Nâ mang l¤i nhi·u gñi þ cho
ng÷íi bi¶n so¤n gi¡o tr¼nh l½ luªn v«n håc nâi ri¶ng, gi¡o tr¼nh ng nh x¢ hëi nâi chung
Khit¼m hiºu gi¡otr¼nh n y,chóng tæi nhªnth§ygi¡o tr¼nhL½ luªn v«n håcð Vi»t Nam
dotªpthºc¡cgi¡os÷khoa NgúV«n tr÷íng ¤i håcS÷ ph¤mH Nëibi¶nso¤n ¢ çng
h nhvîin÷îc b¤n trong sünghi»p êimîi nëi dungv ph÷ìngph¡p gi£ngd¤y ¤i håc
Cuèngi¡otr¼nhL½ luªn v«n håccõa L÷uAnH£i,TænV«n Hi¸ncâ thºtrðth nh t ili»u
thamkh£o tètcho sinhvi¶nng nhV«n håc ðn÷îc ta
Trang 6[1]L÷uAn H£i,TænV«nHi¸n(Chõbi¶n),2002.L½luªnv«nhåc,Nxb HSPHoaTrung,Vô
H¡n
ABSTRACT
Abouta literature textbook ofChinese in the renovation period
Thetextbook LiteraryTheory b LuuAnHaiandTonVanHien,bothofwhicharethechief
authors, show deeply now they triedto renovate the contentand method of teaching literature
in the renovation period in China The advantages of textbooks includes the logical and clearl
presentment,combinationoftheoryandpractice;thecomprehensiveknowledgeofsystem,approach
theachievementsoftendenciestowardsresearchingmodernliteratureoftheworld.Thework can
be-come a reference of authors responsible for compiling textbooks and the student`s literary
specialityin ourcountry