Bầu cử là bước quan trọng trong việc tìm ra một bộ máy nhà nước tinh nhuệ đại diện ý chí, nguyện vọng, tiếng nói của nhân dân và làm cho đất nước ngày càng giàu mạnh hơn.. Dân chủ cũng đ
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI TẬP HỌC KỲ
MÔN: LUẬT HIẾN PHÁP
ĐỀ BÀI: 02
Có nhận định cho rằng: “Bầu cử là trái tim của nền dân chủ hiện đại”.Thông qua các kiến thức về bầu cử trong môn học Luật Hiến pháp, em hãy cho biết quan điểm của mình về nhận định trên.
HỌ VÀ TÊN :
Trang 2MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU 3
B NỘI DUNG 3
1 Khái niệm 3
1.1 Nền dân chủ 3
1.2 Bầu cử 3
2 Vai trò của bầu cử 4
Bầu cử là nền tảng của chế độ đại diện, tạo ra sự chính danh của nhà nước 4
2.2 Bầu cử là cơ sở hình thành bộ máy nhà nước của dân , do dân, vì dân, là hình thức kiểm tra giám sát chính quyền của người dân 4
2.3 Bầu cử là cách thức để giải quyết mâu thuẫn xung đột bằng phương pháp hòa bình 5
KẾT LUẬN 5
D TÀI LIỆU THAM KHẢO 6
Trang 3A MỞ ĐẦU
Từ thời cổ chí kim, luôn luôn có người nắm được quyền cai trị đối với người khác Theo thuyết thiên mệnh hoặc Thuyết thần quyền cho rằng địa vị của người cai trị là tất yếu, tự nhiên, do Chúa Trời đã định Nhưng ngày nay thì con người đã không theo những thuyết đó mà họ chọn ra lực lượng cầm quyền thông qua Bầu cử Bầu cử là bước quan trọng trong việc tìm ra một bộ máy nhà nước tinh nhuệ đại diện ý chí, nguyện vọng, tiếng nói của nhân dân và làm cho đất nước ngày càng giàu mạnh hơn Chính vì lẽ đó nên em rất đồng tình với nhận định: “ Bầu cử là trái tim của nền dân chủ hiện đại” Trong quá trình làm bài do có nhiều hạn chế
về mặt kiến thức nên bài làm của em không tránh khỏi những sai sót Em rất mong thầy cô có thể góp ý để bài làm của em được hoàn chỉnh hơn
Trang 4B NỘI DUNG
1 Khái niệm
1.1 Nền dân chủ
Nền dân chủ (hay chế độ dân chủ) xã hội chủ nghĩa là hệ thống thiết chế (chính trị, nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội) được xác lập và thực thi trong xã hội theo mục tiêu thực hiện quyền lực cai trị (quản lý, điều khiển, kiểm soát, xã hội) thực sự thuộc về nhân dân lao động Dân chủ cũng để chỉ một hình thức nhà nước trong đó mọi thành viên đều tham gia vào việc ra quyết định về các vấn đề của mình, thường bằng cách bỏ phiếu để bầu người đại diện trong quốc hội hoặc thể chế tương tự
1.2 Bầu cử
Có một số cách thức phổ biến để lựa chọn một chức vụ nào đó trong bộ máy nhà nước hiện đại gồm có bổ nhiệm, bầu và bầu cử Khác với bổ nhiệm và bầu là việc một cá nhân hay tập thể nắm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước lựa chọn một ai đó vào một vị trí trong bộ máy nhà nước thì bầu cử là việc lựa chọn người nắm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước được thực hiện bởi người dân thông qua con đường bỏ phiếu tập thể Hay có thể nói Bầu cử là một quá trình đưa ra quyết định của người dân để chọn ra một cá nhân nắm giữ các chức vụ thuộc chính quyền Đây
là cơ chế thông thường mà các nền dân chủ hiện dùng để phân bổ chức
vụ trong bộ máy lập pháp thỉnh thoảng ở bộ máy hành pháp, lập pháp và
ở chính quyền đại phương Bầu cử là một trong những chế định quan trọng trong ngành Luật Hiến pháp, là cơ sở pháp lý cho việc hình thành
Trang 5ra các cơ quan đại diện cho quyền lực của Nhà nước Nó cho phép người dân có quyền rất lớn để hành động như những "chủ nhân" chọn những
"công bộc" chính quyền cho chính họ Đặc điểm đặc biệt của các nền dân chủ và cộng hòa là sự nhận thức rằng chỉ có quyền hợp pháp cho nhà nước "của dân, do dân và vì dân" là phải có sự đồng thuận của người dân hay những người bị trị Khác với cuộc bầu cử được sử dụng trong tổ chức
và hoạt động của các tổ chức xã hội, cuộc bầu cử thành lập cơ quan nhà nước hay một chức danh nhà nước được điều chỉnh bởi hiến pháp và pháp luật do nhà nước ban hành Thông thường quốc hội, cơ quan đại diện của chính quyền địa phương được thành lập bằng con đường bầu cử
Ở một số nước, các cơ quan nhà nước khác như chính phủ, Tòa án cũng được thành lập thông qua bầu cử
2 Vai trò của bầu cử
Nếu như trái tim có vai trò rất quan trọng trong việc giúp cơ thể con người duy trì sự sống thì bầu cử được nhận định như trái tim của nền dân chủ hiện đại, sở dĩ có sự nhận định như vậy vì những vai trò của bầu cử trong nền dân chủ hiện nay:
2.1 Bầu cử là nền tảng của chế độ đại diện, tạo ra
sự chính danh của nhà nước
Trong nền dân chủ hiện nay, nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thuộc về mình bằng cách ủy quyền cho người đại diện do mình bầu ra
Trang 6Bầu cử được coi là “Trái tim” của nền dân chủ đó là bởi bầu cử cho phép người dân không chỉ trao quyền cho những đại diện thay mặt mình quản
lý xã hội mà còn kiểm soát hoạt động của họ Người dân có quyền phế truất những người không xứng đáng để lựa chọn những người xứng đáng,
có năng lực, phẩm chất tốt đẹp đại diện cho mình Bầu cử là một cơ chế trọng tâm của các chính thể dân chủ đại diện Không thể có chính thể đại diện nếu không có bầu cử và một chế độ được coi là dân chủ khi và chỉ khi có các cuộc bầu cử Một chính quyền được thiết lập tốt đến đâu cũng không được xem là dân chủ nếu các quan chức không được bầu một cách
tự do, công khai Vì bầu cử có tầm quan trọng như vậy nên với tư cách là đạo luật tối cao, hiến pháp cũng phải dành nhiều quy định của mình cho bầu cử Những quy định về bầu cử trong Hiến pháp đã góp phần tạo nên
sự chính danh trong nhà nước dân chủ
2.2 Bầu cử là cơ sở hình thành bộ máy nhà nước của dân , do dân, vì dân, là hình thức kiểm tra giám sát chính quyền của người dân.
Ngày nay, quan điểm chính quyền lí tưởng của nền dân chủ không phải là mọi người dân tham gia trực tiếp việc đưa ra quyết định và tổ chức thực thi các quyết định đó mà là chính quyền đại diện, bộ máy nhà nước do người dân bầu ra thông qua bầu cử, bộ máy đó không những bắt nguồn từ nhân dân mà còn là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Chính qua bầu cử mà mối quan hệ bền chặt giữa người dân và những người trong cơ quan nhà nước do chính người dân bầu chọn được thiết lập Để từ đó
Trang 7người dân dễ dàng thực thi được quyền theo dõi, giám sát, và qua đó đảm bảo được cơ quan nhà nước hay nói cách khác là những người mình đã bầu chọn hoạt động vì lợi ích của người dân Bộ máy nhà nước hiện nay
cứ 5 năm kết thúc một nhiệm kì, tức là sau 5 năm người dân có thể bầu lại một cơ quan mới Việc bầu cử có định kỳ là công cụ quan trọng để nhân dân giám sát quyền lực nhà nước, chế ngự tha hóa, lạm quyền của quyền lực nhà nước Chính quyền đại diện thực chất là chuyển giao quyền lực từ người dân sang nhà nước và khi chuyển giao như vậy không phải ở đâu, bao giờ người đại diện cũng phản ánh ý chí nguyện vọng của nhân dân, không phải khi nào quyền lực cũng thực hiện trong phạm vi, mức độ mà người dân giao cho Vì vâỵ, quyền lực nhà nước cần phải được kiểm soát và giới hạn để nó không thể đe dọa đến nhân dân nên bầu
cử là điều quan trọng phải được diễn ra một cách thường xuyên để người dân không đánh mất đi đáng kể quyền kiểm soát hoạt động các cơ quan
do họ bầu ra
2.3 Bầu cử là cách thức để giải quyết mâu thuẫn xung đột bằng phương pháp hòa bình.
Con người luôn đam mê quyền lực, thời xa xưa họ có thể xung đột bằng
vũ khí chém giết lẫn nhau để có được quyền lực nhưng ngày nay, với bầu
cử thì người dân được cho phép để hình thành ra những thiết chế đại diện, tạo nên bộ máy của nhà nước dân chủ Tính đại diện cần được coi là trung tâm, quyết định sự tồn tại và phát triển của nền dân chủ Những cơ quan mang tính đại diện cho những bộ phận trong xã hội, là những cơ
Trang 8quan nhà nước có sứ mệnh nói lên tiếng nói, phát ngôn thay nhân dân những vấn đề quan trọng của đất nước cũng như hòa giải thông qua bàn luận, dối thoại, thậm chí là thỏa hiệp Kết quả của cuộc bầu cử là những
cơ quan đại diện được bầu ra là hình ảnh thu nhỏ của cơ cấu xã hội trong phạm vi quốc gia hoặc từng địa phương nhất định Sự bàn luận là hình ảnh của ciệc tìm kiếm sự đồng thuận giữa các lực lượng, nhóm xã,… Quyết định của cơ quan đại diện là quyết định của người dân Đó là biện pháp hòa bình để giải quyết xung đột xã hội thay thế biện pháp vũ trang Khi chế độ bầu cử đảm bảo sự tự do và công bằng thì chế độ đó sẽ tìm ra được người nắm quyền một cách hòa bình
C KẾT LUẬN
Qua bao nhiêu thời kì, qua bao nhiêu phương thức để tìm ra người nắm quyền thì bầu cử vẫn là phương thức ưu việt nhất Từ những vai trò đã
Trang 9phân tích ở trên ta thấy rằng một chế độ không bao giờ được coi là dân chủ khi nó không có “Bầu cử” Bầu cử có vai quan trọng trong việc tạo nên sự “ danh chính ngôn thuận” của chính quyền đại diện trong xã hội hiện đại Mục đích của cuộc bầu cử không chỉ tổ chức tốt nhất cho người dân thực hiện quyền chính trị của mình mà thông qua bầu cử để tiếp tục phát huy trách nhiệm công dân, phát huy đại đoàn kết toàn dân tộc; tranh thủ thời cơ, vượt qua mọi thách thức lớn lao đang đặt ra Bầu cử cũng là công đoạn đầu tiên cho quá trình xây dựng nhà nước dân chủ, là tiền đề cho sự tồn tại và phát triển của xã hội dân chủ và luôn là “ trái tim” của nền dân chủ hiện đại
D TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật Hiến pháp Việt Nam,
Nxb Tư pháp,năm 2019
Trang 102 Nguyễn Đăng Dung, Vai trò của bầu cử, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Luật học, Tập 34, Số 1 (2018) 1-8
https://www.qdnd.vn/ho-so-su-kien/bau-cu-dai-bieu-quoc-hoi-va-dai- bieu-hdnd-cac-cap/tu-lieu-dien-dan/vai-tro-cua-bau-cu-trong-xay-dung-nha-nuoc-phap-quyen-474698