Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng, do là nước lớn nên Trung Quốc cũng như các cường quốc khác vẫn thường đàm phán trên thế mạnh có thể thấy qua các hành động sau: - Năm 1977,
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
- 🙢🙢🙢
-KHOA CÁC CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ĐẶC BIỆT VÀ CHẤT LƯỢNGCAO
LỚP: 109_CLC44E
MÔN HỌC: KỸ NĂNG ĐÀM PHÁN VÀ SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG BÀI TẬP NHÓM MÔN KỸ NĂNG ĐÀM PHÁN VÀ SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG ĐÀM PHÁN GIAO DỊCH VỚI ĐỐI TÁC LÀ NGƯỜI TRUNG QUỐC
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: LÊ HÀ HUY PHÁT
LỚP: CLC44E
NHÓM 2
ST
Trang 27 Trần Thế Hiệp (Nhóm trưởng) 195380101207 8 Tốt
1 Lịch sử:
Trung Quốc có lịch sử lâu đời, bắt đầu từ thời Ngũ đế - thế kỷ 26 trước Công nguyên (TCN) là chế độ nguyên thủy Nhà nước chiếm hữu nô lệ đầu tiên ra đời là nhà
Hạ vào thế kỷ 21 TCN, rồi đến nhà Thương Đến thế kỷ 11 TCN, Chu Vũ Vương diệt nhà Thương lập Tây Chu, mở đầu chế đô ̣ phong kiến Trung Quốc Vua Chu phong hầu cho họ hàng và thân thích Các chư hầu ra đời từ đây Từ thời nhà Thương, Trung Quốc gọi thế giới là thiên hạ, Trung Quốc ở giữa là Tông chủ, xung quanh là các nước phiên thuộc, man rợ gọi là chư hầu Các nước chư hầu phải phục tùng Tông chủ về chính trị, quân sự, kinh tế
Làm chủ thiên hạ là Thiên tử (con trời) Sách phong và triều cống là công cụ mà Thiên triều sử dụng trong hàng nghìn năm để khuất phục, ràng buộc chư hầu Lúc đầu Trung Quốc có tới 1700 nước Với chính sách bành trướng qua công cụ sách phong và triều cống, Trung Quốc đã chinh phục các nước khác Thời Chiến quốc chỉ còn 7 nước Nhà Tần thống nhất Trung Quốc tiếp đến là nhà Hán, Tấn, Nam Bắc triều, Đường, Tống, Minh, Nguyên, Thanh, Trung Hoa Dân quốc và cuối cùng là Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (từ tháng 10/1949) Từ địa bàn nhỏ ở vùng đất giữa sông Hoàng, dần dần qua thời kỳ chiếm hữu nô lê ̣, phong kiến Trung Quốc mỗi ngày sáp nhâ ̣p thêm lãnh thổ mới Dù ở thời nào, Trung Quốc cũng là nước lớn về dân số và diện tích mà không một nước châu Á nào so sánh được
Đối với người Trung Quốc phong cách đàm phán được hình thành rất lâu từ trong lịch sử của họ Đó là phong cách ngoại giao nước lớn và phong cách đàm phán nước lớn Trong thời kỳ phong kiến, các Hoàng đế Trung Hoa đều coi mình là “con trời” và coi các nước phụ thuộc, nước nhỏ trong đó có Việt Nam là “man di” và ứng
xử một cách thô bạo… Sử sách của Trung Hoa và Việt Nam đã ghi nhiều câu chuyện
có thể dẫn ra ở đây một số trường hợp cụ thể để minh họa:
- Năm 1597, Phùng Khắc Khoan sang Yên Kinh để cầu phong cho Vua Lê Thế Tông,
đã phải chờ mấy tháng mới được vào chầu;
- Khi Đào Tử Kỳ được Vua Trần Nhân Tông cử đi sứ bên nhà Nguyên bị Vua Nguyên
đe dọa, giam giữ một năm do dám đấu lý lại để bảo vê ̣ Vua Viê ̣t;
Trang 3- Lê Quang Bí được nhà Mạc cử làm chánh sứ sáng triều Minh năm Mâ ̣u Thân 1548,
bị Tổng đốc Lưỡng Quảng giam lỏng đến năm 1563 mới được đưa lên kinh đô nô ̣p lễ phẩm;
- Năm 1412 Nguyễn Biểu đi sứ bị tướng nhà Minh thết đãi bằng cỗ đầu lâu người, hòng đe dọa, lung lạc tinh thần sứ giả, sau đó, ông bị bắt và bị giết;
- Năm 1637, Giang Văn Minh đi sứ sang nhà Minh cũng bị vua Minh khép tội chết vì
“khinh mạn thiên triều”…
Qua đó có thể thấy trong lịch sử Trung Quốc luôn theo chủ nghĩa bành trướng
để đạt được cách mạng cộng sản quốc tế, luôn xem mình là “bề trên” xem thường các đất nước nhỏ hơn khác cho rằng là họ thiếu văn minh, có tầng lớp xã hội thấp hơn nên không đáng xem trọng Người Trung Quốc đã tự coi mình là hơn người khác vì họ tin rằng nền văn minh của họ là tối thượng Điều này đã định hình nên thế giới quan mà theo đó Trung Quốc ở vị trí trên cùng về thứ bậc Họ không tin vào các mối quan hệ bình đẳng, ít nhất là về mặt chính thức hay ý thức hệ Trật tự thế giới của Trung Quốc, với những quy tắc và quy phạm của Trung Quốc, được dựa trên nguyên tắc về sự tối thượng của Trung Quốc và việc các nước chấp nhận vị thế đó Về truyền thống, khi Trung Quốc bị buộc phải chấp nhận vị trí yếu kém, hay thậm chí là ngang bằng một cường quốc khác, người Trung Quốc thường bất mãn và cố gắng giành lại vị thế bế trên của mình một khi đã đủ sức mạnh để đảo ngược tình thế
Cho đến hiện nay, phong cách nước lớn của Trung Quốc đã có rất nhiều thay đổi trong đàm phán không còn giống như trước nữa Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng, do là nước lớn nên Trung Quốc cũng như các cường quốc khác vẫn thường đàm phán trên thế mạnh có thể thấy qua các hành động sau:
- Năm 1977, Trung Quốc đơn phương quyết định đưa hai tàu Trường Lực và Minh Hoa vào Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh để đón những người mà họ gọi là “nạn kiều” về nước Việt Nam đã cực lực phản đối
- Trong tranh chấp ở Biển Đông, Trung Quốc cũng hành xử ngang ngược theo kiểu nước lớn Năm 2014 Trung Quốc ngang nhiên đặt giàn khoan Hải Dương 981 trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam Việt Nam đã tố cáo Trung Quốc và kêu gọi sự ủng
hộ quốc tế, một loạt các quốc gia như Mỹ, Nhật Bản, Philippines, Indonesia, Ấn Độ đã lên án các hành động này Tuy nhiên Trung Quốc bất chấp dư luận và luật pháp quốc
tế vẫn cho tiến hành đưa tàu và máy bay hoạt động trên biển Đông
Để phản đối những chỉ trích trên Trung Quốc đã đưa ra các phương pháp, các học thuyết về quan hệ các nước Đó là xây dựng cộng đồng chung vận mệnh nhân loại Theo đó, sự trỗi dậy của Trung Quốc gắn kết với thế giới, xây dựng một cộng đồng
Trang 4chung, chia sẻ tương lai với tất cả các nước khác, thay vì tìm kiếm quyền bá chủ, gây chiến, bắt nạt kẻ yếu hoặc bần cùng hóa nước láng giềng Trung Quốc sẽ đẩy mạnh các
mô hình quan hệ quốc tế kiểu mới, xây dựng quan hệ trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, công bằng và hợp lý, hợp tác cùng thắng, thay cho mong muốn bá chủ
Điểm lợi:
Việc đàm phán với Trung Quốc mang lại sự minh bạch, rõ ràng về ranh giới đất liền cũng như biển đảo Có thể thấy như Việt Nam với Trung Quốc đàm phán về hiệp định phân chia Vịnh Bắc Bộ (1973-2000) để sử dụng hợp lý và phát triển bền vững tài nguyên sinh vật trong Vịnh Bắc Bộ cũng như hợp tác có liên quan đến bảo tồn, quản lý
và sử dụng tài nguyên sinh vật ở vùng đặc quyền kinh tế hai nước Ngày 18 – 1 –
1950, Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, đây là nước đầu tiên trên thế giới công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với nước Việt Nam
Chính việc đàm phán thành công này đã mang đến lợi ích nhất định trong thời kì
đó, giúp Việt Nam về các vấn đề do lịch sử để lại từng bước được giải quyết một cách thuận lợi trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Ngoài ra, việc đàm phán với Trung Quốc sẽ giúp con người Việt Nam có nhiều bài học được rút ra trong phong cách làm việc của họ, từ đó làm bàn đạp cho việc thay đổi chiến thuật đàm phán để ngày càng
thành công và đạt được nhiều thành tựu hơn
Điểm bất lợi:
Trong lịch sử Trung Quốc là một nước có cường quốc lớn nên thường xuyên đàn áp, bành trướng, hống hách đi theo phong cách đàm phán nước lớn, đàm phán trên thế mạnh của mình đối với các nước yếu thế hơn Trong lịch sử, Việt Nam là đất nước
bị 1000 năm đô hộ bởi Trung Quốc, họ gây ra sự mất mát, đau thương cho hàng ngàn con người điều này đã tác động không hề nhỏ đến tâm lí của người Việt Nam
Việt Nam luôn cảm thấy lo lắng, bất an trước một cường quốc giàu mạnh Ngoài
ra ở thế kỉ XIX ở “giai đoạn quan hệ triều cống” Việt Nam bị Trung Quốc xâm lược nhiều lần, sau khi đẩy lùi cuộc xâm lược Việt Nam đã cử sang Trung Quốc nhằm nỗ lực khôi phục quan hệ hữu hảo và tránh xung đột Do đó, có thể thấy việc Việt Nam sang Trung Quốc nhằm hoà hoãn đã thể hiện sự nhún nhường, chịu sự thua thiệt về mình lấy Trung Quốc làm trọng tâm
Như vậy, ảnh hưởng sự lâu dài từ phong kiến, từ xa xưa Trung Quốc đã thể hiện mình là một đất nước lớn mạnh có quyền uy nên việc đàm phán với Trung Quốc gây
ra rất nhiều khó khăn, thử thách Do vậy, Việt Nam ngày càng e dè, thận trọng khi làm việc đàm phán hợp tác với đối tác Trung Quốc hơn Chính Trung Quốc đã tạo ra tâm
Trang 5lý bất ổn đối với người Việt Nam làm cho họ có cái nhìn không tốt đối với người Trung Quốc ngày càng không muốn hợp tác với họ
2 Chính trị:
Hình thức chỉnh thể của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là chế xã hội chủ nghĩa với một hệ thống đơn đảng, là Đảng Cộng sản Trung Quốc Quyền lực nhà nước tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thực hiện thông qua Đảng Cộng sản, Quốc vụ viện và các đại diện cấp tỉnh và địa phương Đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng thông tin nội bộ để quản lý và theo dõi những bất đồng nội bộ giữa nhân dân của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Do là hệ thống đơn đảng, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc nắm giữ quyền lực và quyền hạn tối cao đối với nhà nước và chính phủ
Quan hệ từ trước đến giờ: là mối quan hệ giữa 2 nước láng giềng, chung biên giới trên bộ và trên biển, có quá trình gắn bó tương tác về văn hóa lịch sử, cũng như các cuộc chiến tranh qua lại Một chính trị gia Việt Nam tóm gọn mối quan hệ Việt-Trung trong 6 chữ "vừa hợp tác, vừa đấu tranh"
Quan hệ chính trị sau 1991: Sau khi bình thường hóa quan hệ, hai nước đã nỗ lực đẩy mạnh quan hệ chính trị Hai bên tránh nhắc lại những bất đồng, xung đột trong quá khứ để hướng đến tương lai Về mặt ngoại giao chính thức, Việt Nam luôn cam kết tuân theo "Phương châm 16 chữ vàng", là láng giềng tốt của Trung Quốc Việt Nam và Trung Quốc sẽ kiềm chế những xung đột, tranh chấp trên biển Đông, không
để ảnh hưởng đến quan hệ giữa 2 nước Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng họp báo (10/4/2007 tại Bắc Kinh) và tuyên bố: "Quan hệ Trung-Việt chưa lúc nào tốt đẹp như lúc này"
Điểm lợi:
Do bản chất chính trị của 2 nước là khá giống với nhau và cả 2 đang cùng trong thời kỳ đổi mới với xuất phát chính trị cùng là hệ thống đơn đảng do Đảng Cộng Sản lãnh đạo Vậy nên cả 2 nước cùng có thể hợp tác toàn diện với nhau để tăng cường tin cậy về chính trị không chỉ riêng về chính trị mà còn các tầng lớp nhân dân; đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại cũng như thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực mà hai bên còn nhiều tiềm năng, nhất là trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng, các dự án giao thông kết nối hai nước; tăng cường trao đổi, điều phối ủng hộ nhau trong vấn đề đa phương và tham gia các thể chế, tổ chức đa phương
Hai nước cũng là láng giềng thân thiết Các hàng hóa đi ngang qua các cửa khẩu biên giới của Việt Nam - Trung Quốc cũng rất thuận tiện hơn các nước khác
Trang 6nhiều Do đó nếu tạo điều kiện ổn định về chính trị quan hệ giữa các Việt Nam-Trung Quốc sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công dân 2 nước tham gia vào ký kết hợp đồng
Thủ tướng của Việt Nam và Trung Quốc cũng rất nhiều lần qua thăm lẫn nhau cho nên có thể sử dụng hình ảnh hợp tác, cái bắt tay của các nguyên thủ quốc gia láng giềng 2 nước để quảng bá hình ảnh hợp tác hữu nghị đưa việc làm ăn đi lên và cũng đề cao lên xu thế chung bây giờ là hội nhập quốc tế với tư duy “hợp tác cùng thắng, cùng
có lợi” cũng là một điểm nhấn quan trọng đối với nước láng giềng như Trung Quốc và Việt Nam nhằm thúc đẩy mạnh mẽ sự tăng trưởng kinh tế nói chung và nền kinh tế toàn cầu nói riêng
Điểm bất lợi:
Trung quốc hiện đang là một trong 3 cường quốc trên thế giới và là siêu cường tiềm năng, điều đó cho thấy họ có thể dùng sức ảnh hưởng của mình lên các đối tác ngoại giao Và hiện tại Trung quốc đang có nhiều tranh chấp lãnh thổ quốc tế khác, đồng nghĩa khi ngoại giao với Trung Quốc, đối tác có thể bắt chúng ta ( nước yếu thế hơn) công nhận các tranh chấp của Trung Quốc để đi đến đàm phán
Trung Quốc đang sở hữu cho mình với 1 chiếc ghế trong hội đồng Bảo an liên hợp quốc - nước Châu Á duy nhất (trừ Liên Bang Nga vừa là Châu Á vừa là Châu) đang là Thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, cho thấy vị thế của họ trong mắt các quốc gia khác rất cao cho nên các nước khác sẽ tránh tham gia vào các xung đột của các cường quốc đối với quốc gia khác do tính chất quan hệ
Suy cho cùng bản chất của Trung Quốc là một cường quốc độc lập với chủ nghĩa bành trướng do đó Trung Quốc hầu như không có đồng minh lâu dài mà chỉ có lợi ích lâu dài, có lợi ích cho Trung Quốc Đừng nghĩ việc Trung Quốc hào phóng cho không các nước láng giềng các khoản tiền để đầu tư cơ sở hạ tầng phải hiểu được rằng mọi hành động đều có mục đích nhằm đem lại lợi ích cho Trung Quốc, cho nên muốn đàm phán với Trung Quốc thường có các điều khoản phụ đi kèm nên người đi đàm phán phải lanh lợi và trình độ đọc hiểu cao, khả năng nắm bắt tâm lý phải tốt
Khi đàm phán với người Trung Quốc cần tránh nhắc đến chính trị, chuyện cũ hay những vấn đề nhạy cảm trong quá khứ do người Trung Quốc tinh thần dân tộc
kèm với lòng tự tôn rất cao, họ có thể bỏ qua các ý kiến tốt cho việc đàm phán Lợi thế
từ việc khai thác chính trị để đàm phán với người Trung Quốc còn khá ít, chúng ta nếu khai thác phải hết sức khéo léo và cẩn trọng, tránh nảy sinh ra các ý kiến bất đồng ảnh hưởng đến kết quả đàm phán
3 Kinh tế:
Trang 7Trung Quốc có nền kinh tế phát triển khá mạnh và đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể Đặc biệt là sau khi tiến hành cuô ̣c cải cách Trung Quốc là nước có nền kinh
tế đứng thứ hai thế giới Đơn vị tiền tệ của Trung Quốc là Nhân dân tệ được phát hành chính thức lần đầu tiên vào năm 1948 Loạt tiền đang được dùng hiện nay là loạt thứ năm phát hành từ năm 1999 với một số đổi mới nhất định so với loạt tiền đầu tiên Từ năm 2013, đồng Nhân dân tệ đã vượt qua đồng Euro để trở thành đồng tiền quan trọng thứ hai trong tài trợ thương mại, chiếm 9% thị trường toàn cầu Còn với tư cách một đồng tiền thanh toán được sử dụng rộng rãi hơn, năm 2014, NDT xếp vị trí thứ 5 sau
đô la Mỹ, euro, bảng Anh và yên Nhật
Nền kinh tế Trung Quốc đang phát triển định hướng thị trường kết hợp kinh tế với kế hoạch thông qua các chính sách công nghiệp Là nền kinh tế phụ thuộc phần lớn vào doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp có vốn sở hữu hỗn hợp, mặc dù vậy khu vực tư nhân và các doanh nghiệp nước ngoài vẫn có điều kiện thuận lợi để phát triển trong hệ thống chủ nghĩa xã hội thị trường Trung Quốc là nền kinh tế sản xuất và xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới Trung Quốc cũng là thị trường tiêu thụ hàng hóa
có tốc độ phát triển nhanh nhất và quốc gia nhập khẩu lớn thứ hai thế giới Trung Quốc là nước nhập khẩu ròng các sản phẩm dịch vụ và là quốc gia thương mại lớn nhất trên thế giới, đóng một vai trò quan trọng trong thương mại quốc tế GDP của trung quốc cuối năm 2020 là 14,72 nghìn tỷ USD gấp khoảng 54 lần GDP Việt Nam
Trung Quốc đang ngày càng đóng vai trò thiết yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ngày càng đóng vai trò như nhà cung cấp không thể thay thế với nhiều mặt hàng công nghiệp và tiêu dùng thiết yếu Khảo sát của Nikkei Asian Review với 3.800 sản phẩm phổ biến trong giao dịch quốc tế chỉ ra rằng có tới 320 sản phẩm mà Trung Quốc chiếm hơn 50% thị phần Ví dụ, Trung Quốc hiện chiếm 2/3 thị phần trên thị trường xuất khẩu máy tính mini, hơn 50% thị phần các thị trường màn hình tinh thể lỏng, điều hòa không khí, thiết bị vệ sinh
Thế nhưng có một nghịch lý là cho đến nay, Trung Quốc vẫn được WTO xếp vào nhóm nước đang phát triển Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong khi kinh tế thế giới đã có những bước tiến lớn thì WTO vẫn đang dựa vào những tiêu chuẩn lỗi thời được đặt ra từ năm 1995 để phân loại nhóm nước đang phát triển và nước phát triển Điều này cho phép một số thành viên WTO, ám chỉ Trung Quốc, được hưởng lợi thế không công bằng trong thương mại quốc tế nhờ những quyền lợi ưu tiên mà WTO dành cho các thị trường mới nổi
Điểm lợi:
Trang 8Cả hai nước đều là nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa và Trung Quốc là nước có nền kinh tế lớn nên sẽ hỗ trợ và trợ giúp các nước nhỏ như Việt Nam có điều kiện để đàm phán ký kết hợp đồng, giúp Việt Nam phát triển nền kinh tế, chuyển giao công nghệ tiên tiến từ trung quốc để hội nhập và cùng nhau phát triển Trung Quốc có thị trường đầu tư lớn và nhu cầu tiêu dung cao cũng là những tiền
đề rộng mở cho những cuộc đàm phán với nước ta
Việt Nam là một nước đang phát triển nên có rất nhiều mảng kinh tế và thị trường để Trung Quốc đầu tư vào Ngược lại thì Trung Quốc cũng là quốc gia có số dân đông nhất trên thế giới nên nhu cầu tiêu dùng của Trung Quốc là rất lớn đặc biệt là
về nông sản nên một nước nông nghiệp như Việt Nam là nguồn cung rất lớn cho trung quốc Ngoài ra do có nhiều nhà máy sản xuất các thiết bị điện tử nên Trung Quốc cũng cần lượng lớn linh kiện điện tử, theo Tổng cục Hải quan, đến nay có 11 nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD và 2 nhóm hàng lớn nhất là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại và linh kiện
Có hiệp định hợp tác kinh tế - kỹ thuật giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (1992) làm nền móng và tiền đề lớn cho sự hợp tác ký kết hợp đồng giữa Việt Nam và Trung Quốc Tạo điều kiện thuận lợi cho việc đàm phán
Điểm bất lợi:
GDP Trung Quốc gấp khoảng 54 lần GDP Việt Nam là cường quốc kinh tế nên
có thể sẽ dễ dàng tạo ảnh hưởng, chèn ép các điều khoản bất lợi vào trong hợp đồng với đối tác là một nước đang phát triển như Việt Nam
Vì Trung Quốc là nước lớn và tài chính mạnh nên có thể dùng tài chính để mua tất cả các sản phẩm về tay như nông sản ở các nước Đông Nam Á khác sau đó sẽ định giá tiền sản phẩm do đã nắm giữ quá nhiều số lượng sản phẩm cho nên Việt Nam hầu như chỉ có thể bán cho đối tác Trung Quốc với giá rẻ hơn giá thị trường do lái thương Trung Quốc thường thu mua với số lượng cực kì lớn Bên cạnh đó việc phải cạnh tranh với các nước khác trên thị trường Trung Quốc cũng sẽ khiến Việt Nam gặp bất lợi hơn khi đàm phán
Việt Nam cũng sẽ dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi các cuộc chiến tranh kinh tế Chẳng hạn như cuộc chiến tranh kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc Khi bị Mỹ áp thuế, Trung Quốc có thể có những chính sách phá giá, đẩy hàng hóa sang các nước xung quanh, trong đó có Việt Nam, để giảm phụ thuộc vào Mỹ và duy trì năng suất Ngoài
ra sản xuất của Trung Quốc bị đình trệ cũng ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu của nước này từ Việt Nam Tạo nhiều bất lợi cho việc đàm phán
Trang 94 Văn hóa
Về văn sản xuất nông nghiệp:
Tương tự như Việt Nam, Trung Quốc có 2/3 dân số sống ở vùng nông thôn và chủ yếu dựa vào việc làm nông Công việc làm nông yêu cầu tính cộng đồng, tập thể
Để có thể tồn tại và phát triển, người dân phải chú trọng đến sự hợp tác, hoà hợp không những trong nhóm mà còn giữa từng cá nhân, thành viên trong cộng đồng
Trước đây, khi Trung Quốc vẫn là đất nước nông nghiệp, thương mại chưa thực
sự phát triển, người Trung Quốc đặc biệt quan tâm đến nghề nông và coi nông nghiệp
là cái “gốc”, thương mại chỉ là “ngọn”
Về văn hóa ẩm thực Trung Quốc:
Đất nước Trung Hoa không chỉ được biết đến là đất nước có lịch sử văn hóa lâu đời nhất nhì thế giới Nền ẩm thực văn hóa Trung Hoa vô cùng đặc sắc và độc đáo bởi
sự kết hợp giữa sắc, vị, hương và cả cách thức trình bày món ăn Đặc biệt là văn hóa trà đạo, rất nổi tiếng và là đặc trưng của quốc gia này
Họ cực kỳ coi trọng sự trọn vẹn, vậy nên trong cả những món ăn đều được thể hiện đầy đủ Nếu như bị thiếu đó sẽ là điều chẳng lành với hàm nghĩa sự việc không được “đầu xuôi đuôi lọt” Chẳng hạn như, các món ăn từ cá đều được làm nguyên con,
gà chặt miếng rồi xếp đầy đủ lên đĩa… đồng thời món ăn phải có màu sắc và hương vị hấp dẫn say lòng thực khách
Khi ăn, các món ăn đều được đặt trong đĩa lớn và xếp vị trí giữa bàn để tất cả thành viên trong gia đình dùng chung Khi ở nhà hàng, các món ăn bày biện trên mặt bàn tròn lớn xoay được ở giữa giúp mọi người có thể xoay thức ăn qua chỗ mình
Văn hóa chữ viết:
Không phải ngẫu nhiên chúng ta nhắc đến ngôn ngữ tượng hình Từ bé người Trung Quốc đã phải học cách ghi nhớ hàng ngàn chữ tượng hình Họ coi các từ giống như một bức tranh , đó là sự tập hợp các chữ cái một cách linh hoạt và đa dạng Do đó
tư duy của người Trung thường là xử lý thông tin tổng thể hơn Đó là lý do khi tham gia đàm phán, đối tác Việt Nam cần chuẩn bị kỹ lưỡng những gì cần thảo luận để đưa
ra cùng một lúc không gây mất thời gian và không làm bản thân lúng túng trước doanh nhân Trung Quốc
Văn hóa tính cách con người Trung Quốc:
Trang 10Trung Quốc không những là nước có dân số đông nhất thế giới mà còn là nước
có diện tích lãnh thổ đứng thứ ba thế giới Có tỉnh của Trung Quốc có dân số không thua kém dân số một nước vào loại lớn trên thế giới (trên dưới 100.000.000 dân)
Con người Trung Quốc, theo nhận xét của nhiều nhà nghiên cứu, có những đức tính đáng lưu ý sau: Tinh thần dân tộc Đại hán; Liên hệ gia tộc chặt chẽ; Cần cù lao động, chịu đựng gian khổ; Mưu lược, sâu sắc, biết lo xa; Rất hài hước, song lại thâm thúy; Tính quanh co; Phân biệt đẳng cấp; Thiếu sáng kiến; Tâm khẩu thường bất đồng; Bảo thủ; Hay ghen tỵ, ganh ghét nhau; Hay sợ mất mặt, sợ mang tiếng; Hay do dự Trong nhiều năm qua Trung Quốc luôn là một trong những đối tác hàng đầu của Việt Nam Cùng với sự gia tăng của làn sóng đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam, ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam làm ăn với các đối tác Trung Quốc Điều này đặt
ra nhu cầu rất lớn về việc đàm phán với các đối tác là thương nhân Trung Quốc
Tuy vậy, do Việt Nam mở cửa hội nhập với thế giới chưa lâu, kiến thức và kinh nghiệm đàm phán với các đối tác nước ngoài nói chung và đối tác Trung Quốc nói riêng chưa nhiều Do đó, để góp phần bổ sung kiến thức, kinh nghiệm cho thương nhân Việt Nam khi đàm phán với đối tác Trung Quốc là một điều cần thiết, hi vọng sẽ cung cấp được nhiều thông tin hữu ích
Trong các quan hệ xã hội đặc biệt là quan hệ thương mại người Trung quốc tuy họ vẫn có cách cách ứng xử theo tình hay chiếu cố lẫn nhau nhưng họ rất giữ chữ tín
và uy tín của mình Đất nước càng phát triển nhưng người Trung Quốc vẫn có ý thức bảo vệ những giá trị văn hóa của mình, có tinh thần dân tộc rất cao và rất tự hào về dân tộc mình Bên cạnh đó sự khiêm tốn của không cho phép họ nhận được những lời tán dương thay vào đó họ thường hay khen người khác Trên thế giới, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc có những sắc thái ngôn ngữ khác nhau do đặc điểm về địa lý, sự phát triển về lịch sử, tôn giáo tín ngưỡng, phong tục tập quán khác nhau Dân tộc nào cũng có những cấm kị Việc tìm hiểu con người, nắm rõ các cấm kỵ là biểu hiện thuần thục của nhà đàm phán và cũng là điều kiện quyết định sự thành công của đàm phán
Điểm lợi:
Trung Quốc và Việt Nam đều là hai nước nằm trong khu vực Châu Á, xuất phát điểm đều là một nước nông nghiệp, nền sản xuất nông nghiệp là chủ yếu Cho nên cả hai nước đều chú trọng đến sự hợp tác, hòa hợp Ngoài ra nhiều văn hóa Trung Quốc
từ xưa có ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa Việt Nam cho nên từ đó, hai nước Việt Nam, Trung Quốc trong đàm phán có những điểm chung nhất định, giúp cho việc đàm phán giữa các thương nhân dễ dàng tìm được điểm chung, ăn ý và giúp cho việc đàm phán diễn ra được thuận lợi hơn