A.LỜI MỞ ĐẦUHỏi cung bị can là một biện pháp điều tra đặc biệt quan trọng trong công tác điều tra vụ án hình sự. Thu được lời khai trung thực, đầy đủ, chính xác của bị can sẽ giúp cho hoạt động điều tra chứng minh sự thật của vụ án được nhanh chóng, thuận lợi. Tuy nhiên trên thực tế, không dễ để một bị can chịu khai và khai trung thực về hành vi phạm tội của mình. Khi đó, việc áp dụng các phương pháp tác động tâm lý nhằm tiếp cận sự thật khách quan về vụ án là cần thiết.Để có cái nhìn rõ ràng hơn về những phương pháp tác động tâm lý trên, trong phạm vi bài tập cuối kì em xin chọn đề tài: “Phân tích các phương pháp tác động tâm lý đến bị can trong hoạt động hỏi cung thông qua những vụ án cụ thể”. Dưới đây là bài làm của em, do kiến thức còn hạn chế nên bài làm vẫn còn nhiều thiếu sót. Em mong quý thầy cô góp ý để bài làm được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơnB. NỘI DUNGI. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG HỎI CUNG BỊ CAN1. Khái niệm hỏi cung bị canHỏi cung bị can là biện pháp điều tra được tiến hành nhằm thu thập lời khai của BC về các tình tiết có liên quan đến vụ án nhằm phục vụ công tác điều tra. Chủ thể tiến hành hỏi cung BC là điều tra viên, việc hỏi cung BC được quy định cụ thể tại Điều 183 BLTTHS 2015.Về mặt tâm lý, hỏi cung BC là việc sử dụng các phương pháp tác động tâm lý đến tư duy, tình cảm, ý chí của BC trong khuôn khổ pháp luật thông qua giao tiếp bằng ngôn ngữ và các phương tiện viểu cảm khác nhau như ánh mắt, cử chỉ,… nhằm thu thập chứng cứ góp phần giải quyết vụ án hình sự. 2. Đặc điểm tâm lý của hoạt động hỏi cung bị canHỏi cung BC là hoạt động giao tiếp tâm lý hai chiều giữa điều tra viên và BC. Cơ sở của quá trình giao tiếp trong hỏi cung BC là sự trao đổi những thông tin có liên quan đến vụ án đang tiến hành điều tra mà cả hai bên cùng quan tâm. Trong đó, phía BC luôn đóng vai trò bị động, điều tra viên nắm vai trò chủ động thông qua tác động, kích thích tâm lý đối với BC.3. Nguyên tắc và nhiệm vụ của tác động tâm lý trong hoạt động hỏi cung bị canViệc hỏi cung BC hướng đến mục đích chính là thu thập đầy đủ, chính xác, khách quan lời khai của BC về toàn bộ sự thật của vụ án, hành vi phạm tội cũng như các tin tức, tài liệu khác mà BC biết có ý nghĩa đối với công tác điều tra. Để đạt được mục đích này, quá trình hỏi cung BC cần giải quyết những nhiệm vụ sau:Kích thích mong muốn cung cấp thông tin của BC, từ đó củng cố chứng cứ để xác định được sự thật khách quan của vụ án, hành vi phạm tội của BC và đồng phạm.Xác định, khai thác tư duy BC nhằm làm rõ quá trình hoạt động phạm tội, thu thập những tài liệu để mở rộng hoạt động điều tra.Giúp BC nhớ lại các sự kiện, làm rõ những nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tội phạm, duy trì trạng thái tâm lý tích cực, ngăn chặn các động cơ tiêu cực.Quá trình hỏi cung bị can phải tuần thủ các nguyên tắc sau: (i) Phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật; (ii) chú ý tới đặc điểm tâm lý của bị can; (iii) đảm bảo tính tích cực tâm lý ở bị can; (iv) nội dung và phương pháp tác động tâm lý phải phù hợp với từng bị can; (v) chú ý tới điều kiện, hoàn cảnh tiến hành tác động tâm lý; (vi) điều tra viên phải là người có phẩm chất tư tưởng chính trị vững vàng, nắm vững chuyên môn nghiệp vụ. II. CÁC PHƯƠNG PHÁP TÁC ĐỘNG TÂM LÝ TRONG HOẠT ĐỘNG HỎI CUNG BỊ CAN VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄNTrong hoạt động hỏi cung bị can, điều tra viên thường sử dụng các phương pháp tác động tâm lý sau:1. Phương pháp truyền đạt thông tinPhương pháp truyền đạt thông tin là phương pháp mà điều tra viên đưa ra những thông tin có liên quan tới sự kiến phạm tội để tác động đến nhận thức, tình cảm, ý chí,… của họ. Từ đó làm xuất hiện ở BC những cảm xúc nhất định làm thay đổi động cơ và khai báo thành khẩn mọi chi tiết của việc phạm tội. Những thông tin mà điều tra viên sử dụng tác động là những dấu vết, tài liệu, đồ vật thu được ở hiện trường hoặc do người bị hại, người làm chứng và lời khai báo của đồng phạm khác cung cấp. Khi sử dụng những thông tin này, ĐTV cần chú ý quan sát nét mặt, cử chỉ, hành vi, lời nói của BC để nhanh chóng phát hiện những diễn biến thay đổi trạng thái tâm lý của họ.Phương pháp truyền đạt thông tin được sử dụng trong các trường hợp sau:Tăng sự hiểu biết, kiến thức cho BC, thay đổi hướng tư duy của BC khi họ cung cấp những thông tin không đúng sự thật;Khôi phục lại trí nhớ về những tình tiết mà BC quên hoặc nhầm lẫn;Làm thay đổi xúc cảm, tình cảm trạng thái tâm lý, quan điểm, lập trường của BC. Trong trường hợp này, phương pháp truyền đạt thông tin được sử dụng kèm với phương pháp thuyết phục. Việc điều tra viên cung cấp một số thông tin nào đó làm BC mất tự tin, nghi ngờ lập trường của mình nên dễ bị thuyết phục.Để phương pháp này được sử dụng có hiệu quả, ĐTV cần chú ý đến các yêu cầu sau đây:Thứ nhất, nắm bắt tâm lý của bị can trước khi tác động. Đặc biệt là các động cơ đang kìm hãm hành động khai báo của BC để lựa chọn những thông tin có sức phá vỡ sự ổn định trạng thái tâm lý của BC, từ đó chuyển thái độ khai báo của họ. Khi BC đang ở trạng thái liều lĩnh cao độ, phản ứng quyết liệt hay bi quan thì không nên sử dụng phương pháp này mà nên nói chuyện bình thường, kết hợp giải thích, thuyết phục.Thứ hai, thông tin tác động phải đảm bảo tính chính xác và có liên quan trực tiếp đến việc phạm tội và hành vi che giấu tội phạm của BC, buộc BC không thể thờ ơ mà phải suy nghĩ hoặc chắc chắn sẽ gây được phản ứng ở BC khi cần thiết. Tuyệt đối không dùng thông tin giả để tác động bởi sẽ gây ra sự nghi ngờ từ phía BC.Thứ ba, đảm bảo tính bất ngờ cả về nội dung thông tin và thời điểm tác động. Yếu tố bất ngờ có tác dụng gây cảm xúc bàng hoàng, sửng sốt, khiến BC phải lựa chọn giữa khai báo thành khẩn hoặc gian dối, nhưng thường không có đủ thời gian nên khi khai báo gian dối, lời khai thường phi logic. Từ đó dễ phát hiện sự mâu thuẫn với tinh tiết vụ án.Liên hệ thực tiễn:Vụ án “ông trùm” giang hồ Hải “bánh” trừ khử Dung “hà”: ĐTV đã cung cấp thông tin bằng cách cho Hải “bánh” nghe lại băng ghi âm những gì gã đã trao đổi với đồng bọn do tổng đài cung cấp theo yêu cầu của cơ quan điều tra. Gã đớ người, ngồi bất động như trời trồng. Cuối cùng, Hải cúi đầu khai nhận về các mối quan hệ của gã với Năm Cam, Dung Hà và đồng bọn.
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
- -BÀI TIỂU LUẬN MÔN: TÂM LÝ HỌC TƯ PHÁP
Đề bài: Phân tích các phương pháp tác động tâm lý đến bị can trong
hoạt động hỏi cung thông qua những vụ án cụ thể
HÀ NỘI – 2021
Trang 2MỤC LỤC
A LỜI MỞ ĐẦU 1
B NỘI DUNG 1
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG HỎI CUNG BỊ CAN 1
1 Khái niệm hỏi cung bị can 1
2 Đặc điểm tâm lý của hoạt động hỏi cung bị can 2
3 Nguyên tắc và nhiệm vụ của tác động tâm lý trong hoạt động hỏi cung bị can 2
II CÁC PHƯƠNG PHÁP TÁC ĐỘNG TÂM LÝ TRONG HOẠT ĐỘNG HỎI CUNG BỊ CAN VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN 2
1 Phương pháp truyền đạt thông tin 3
2 Phương pháp thuyết phục 4
3 Phương pháp đặt vấn đề và thay đổi tư duy 5
4 Phương pháp ám thị gián tiếp 7
5 Phương pháp giao tiếp tâm lý có điều khiển 7
III THỰC TRẠNG VIỆC ÁP DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP TÁC ĐỘNG TÂM LÝ TRONG HOẠT ĐỘNG HỎI CUNG BỊ CAN VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG 8
1 Thực trạng việc áp dụng các phương pháp tác động tâm lý trong hoạt động hỏi cung bị can 8
2 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các phương pháp tác động tâm lý trong hoạt động hỏi cung bị can 9
C KẾT LUẬN 10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 3BẢNG TỪ VIẾT TẮT
BLHS Bộ luật Hình sự
BLTTHS Bộ luật Tố tụng hình sự
ĐTV Điều tra viên
Trang 4A LỜI MỞ ĐẦU
Hỏi cung bị can là một biện pháp điều tra đặc biệt quan trọng trong công tác điều tra vụ án hình sự Thu được lời khai trung thực, đầy đủ, chính xác của bị can sẽ giúp cho hoạt động điều tra chứng minh sự thật của vụ án được nhanh chóng, thuận lợi Tuy nhiên trên thực tế, không dễ để một bị can chịu khai và khai trung thực về hành vi phạm tội của mình Khi đó, việc áp dụng các phương pháp tác động tâm lý nhằm tiếp cận sự thật khách quan về vụ án là cần thiết
Để có cái nhìn rõ ràng hơn về những phương pháp tác động tâm lý trên, trong
phạm vi bài tập cuối kì em xin chọn đề tài: “Phân tích các phương pháp tác động tâm
lý đến bị can trong hoạt động hỏi cung thông qua những vụ án cụ thể”
Dưới đây là bài làm của em, do kiến thức còn hạn chế nên bài làm vẫn còn nhiều thiếu sót Em mong quý thầy cô góp ý để bài làm được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn!
B NỘI DUNG
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG HỎI CUNG BỊ CAN
1 Khái niệm hỏi cung bị can
Hỏi cung bị can là biện pháp điều tra được tiến hành nhằm thu thập lời khai của
BC về các tình tiết có liên quan đến vụ án nhằm phục vụ công tác điều tra Chủ thể tiến hành hỏi cung BC là điều tra viên, việc hỏi cung BC được quy định cụ thể tại Điều 183 BLTTHS 2015
Về mặt tâm lý, hỏi cung BC là việc sử dụng các phương pháp tác động tâm lý đến
tư duy, tình cảm, ý chí của BC trong khuôn khổ pháp luật thông qua giao tiếp bằng ngôn ngữ và các phương tiện viểu cảm khác nhau như ánh mắt, cử chỉ,… nhằm thu thập chứng cứ góp phần giải quyết vụ án hình sự.1
1 Giáo trình Tâm lý học tư pháp, Trường Đại học Luật Hà Nội, 2019, tr 165
Trang 52 Đặc điểm tâm lý của hoạt động hỏi cung bị can
Hỏi cung BC là hoạt động giao tiếp tâm lý hai chiều giữa điều tra viên và BC Cơ
sở của quá trình giao tiếp trong hỏi cung BC là sự trao đổi những thông tin có liên quan đến vụ án đang tiến hành điều tra mà cả hai bên cùng quan tâm Trong đó, phía BC luôn đóng vai trò bị động, điều tra viên nắm vai trò chủ động thông qua tác động, kích thích tâm lý đối với BC
3 Nguyên tắc và nhiệm vụ của tác động tâm lý trong hoạt động hỏi cung bị can
Việc hỏi cung BC hướng đến mục đích chính là thu thập đầy đủ, chính xác, khách quan lời khai của BC về toàn bộ sự thật của vụ án, hành vi phạm tội cũng như các tin tức, tài liệu khác mà BC biết có ý nghĩa đối với công tác điều tra Để đạt được mục đích này, quá trình hỏi cung BC cần giải quyết những nhiệm vụ sau:
- Kích thích mong muốn cung cấp thông tin của BC, từ đó củng cố chứng cứ để xác định được sự thật khách quan của vụ án, hành vi phạm tội của BC và đồng phạm
- Xác định, khai thác tư duy BC nhằm làm rõ quá trình hoạt động phạm tội, thu thập những tài liệu để mở rộng hoạt động điều tra
- Giúp BC nhớ lại các sự kiện, làm rõ những nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tội phạm, duy trì trạng thái tâm lý tích cực, ngăn chặn các động cơ tiêu cực
Quá trình hỏi cung bị can phải tuần thủ các nguyên tắc sau: (i) Phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật; (ii) chú ý tới đặc điểm tâm lý của bị can; (iii) đảm bảo tính tích cực tâm lý ở bị can; (iv) nội dung và phương pháp tác động tâm lý phải phù hợp với từng bị can; (v) chú ý tới điều kiện, hoàn cảnh tiến hành tác động tâm lý; (vi) điều tra viên phải là người có phẩm chất tư tưởng chính trị vững vàng, nắm vững chuyên môn nghiệp vụ.2
II CÁC PHƯƠNG PHÁP TÁC ĐỘNG TÂM LÝ TRONG HOẠT ĐỘNG HỎI CUNG BỊ CAN VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN
Trong hoạt động hỏi cung bị can, điều tra viên thường sử dụng các phương pháp tác động tâm lý sau:
2 ThS Đặng Thanh Nga, “Tác động tâm lý trong việc hỏi cung bị can”, Tạp chí Nghề luật, số 6, 2006, tr 36
2
Trang 61 Phương pháp truyền đạt thông tin
Phương pháp truyền đạt thông tin là phương pháp mà điều tra viên đưa ra những thông tin có liên quan tới sự kiến phạm tội để tác động đến nhận thức, tình cảm, ý chí,… của họ Từ đó làm xuất hiện ở BC những cảm xúc nhất định làm thay đổi động cơ và khai báo thành khẩn mọi chi tiết của việc phạm tội
Những thông tin mà điều tra viên sử dụng tác động là những dấu vết, tài liệu, đồ vật thu được ở hiện trường hoặc do người bị hại, người làm chứng và lời khai báo của đồng phạm khác cung cấp Khi sử dụng những thông tin này, ĐTV cần chú ý quan sát nét mặt, cử chỉ, hành vi, lời nói của BC để nhanh chóng phát hiện những diễn biến thay đổi trạng thái tâm lý của họ
Phương pháp truyền đạt thông tin được sử dụng trong các trường hợp sau:
- Tăng sự hiểu biết, kiến thức cho BC, thay đổi hướng tư duy của BC khi họ cung cấp những thông tin không đúng sự thật;
- Khôi phục lại trí nhớ về những tình tiết mà BC quên hoặc nhầm lẫn;
- Làm thay đổi xúc cảm, tình cảm trạng thái tâm lý, quan điểm, lập trường của BC Trong trường hợp này, phương pháp truyền đạt thông tin được sử dụng kèm với phương pháp thuyết phục Việc điều tra viên cung cấp một số thông tin nào đó làm
BC mất tự tin, nghi ngờ lập trường của mình nên dễ bị thuyết phục
Để phương pháp này được sử dụng có hiệu quả, ĐTV cần chú ý đến các yêu cầu sau đây:
Thứ nhất, nắm bắt tâm lý của bị can trước khi tác động Đặc biệt là các động cơ
đang kìm hãm hành động khai báo của BC để lựa chọn những thông tin có sức phá vỡ sự
ổn định trạng thái tâm lý của BC, từ đó chuyển thái độ khai báo của họ Khi BC đang ở trạng thái liều lĩnh cao độ, phản ứng quyết liệt hay bi quan thì không nên sử dụng phương pháp này mà nên nói chuyện bình thường, kết hợp giải thích, thuyết phục
Thứ hai, thông tin tác động phải đảm bảo tính chính xác và có liên quan trực tiếp
đến việc phạm tội và hành vi che giấu tội phạm của BC, buộc BC không thể thờ ơ mà
Trang 7phải suy nghĩ hoặc chắc chắn sẽ gây được phản ứng ở BC khi cần thiết Tuyệt đối không dùng thông tin giả để tác động bởi sẽ gây ra sự nghi ngờ từ phía BC
Thứ ba, đảm bảo tính bất ngờ cả về nội dung thông tin và thời điểm tác động Yếu
tố bất ngờ có tác dụng gây cảm xúc bàng hoàng, sửng sốt, khiến BC phải lựa chọn giữa khai báo thành khẩn hoặc gian dối, nhưng thường không có đủ thời gian nên khi khai báo gian dối, lời khai thường phi logic Từ đó dễ phát hiện sự mâu thuẫn với tinh tiết vụ án
Liên hệ thực tiễn:
Vụ án “ông trùm” giang hồ Hải “bánh” trừ khử Dung “hà”: ĐTV đã cung cấp
thông tin bằng cách cho Hải “bánh” nghe lại băng ghi âm những gì gã đã trao đổi với đồng bọn do tổng đài cung cấp theo yêu cầu của cơ quan điều tra Gã đớ người, ngồi bất động như trời trồng Cuối cùng, Hải cúi đầu khai nhận về các mối quan hệ của gã với Năm Cam, Dung Hà và đồng bọn.3
2 Phương pháp thuyết phục
Phương pháp thuyết phục là dùng những lời lẽ để phân tích, giải thích cho người
bị tác động nhằm giúp họ nhận rõ đúng, sai, phải, trái, thiệt hơn, về các vấn đề có liên quan tới họ Từ đó làm cho họ thay đổi cách nhìn nhận và thay đổi thái độ, đồng thời hình thành cách nhìn mới, thái độ mới phù hợp với yêu cầu của hoạt động hỏi cung
Phương pháp này được xác định là cơ bản và sử dụng rộng rãi trong mọi trường hợp và mọi đối tượng Đây là một trong số các phương pháp được ĐTV đánh giá cao và thường xuyên sử dụng trong tác động tâm lý
ĐTV cần tìm hiểu rõ các đặc điểm tâm lý của BC, nhất là những động cơ chi phối việc BC từ chối khai báo hoặc khai báo gian dối Nội dung mà ĐTV sử dụng khi thuyết phục, cảm hoá phải có căn cứ lập luận logic, chặt chẽ, xuất phát từ chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước Khi giải thích chính sách, pháp luật phải chính xác, có sức thuyết phục, đồng thời phải nhất quán với thực tiễn, không mâu thuẫn với thái độ xử sự
3 Lê Vũ, “Năm Cam (kỳ 29): Bị ông trùm bỏ rơi, Hải 'bánh' sa lưới”
https://lsvn.vn/nam-cam-ky-29-bi-ong-trum-bo-roi-hai-banh-sa-luoi.html
4
Trang 8của ĐTV, ĐTV phải lấy chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước làm kim chỉ nam cho mọi hành động của mình
Liên hệ thực tiễn:
Vụ án “ông trùm” giang hồ Hải “bánh” trừ khử Dung “hà”: Năm 2001, sau
khi bị bắt, ròng rã 5 tháng 24 ngày ở trong các trại tạm giam, Hải “bánh” vẫn ngoan cố không chịu khai báo Thiếu tá Nên tiếp cận Hải bằng những hành động nhỏ nhưng đầy tình người như cùng ăn trưa với Hải “bánh”, điều nhỏ nhặt này cũng làm cho Hải “bánh” suy nghĩ Bằng kinh nghiệm điều tra, các ĐTV đã đọc hết được suy nghĩ của Hải
“bánh”, kiên trì giáo dục, thuyết phục, động viên Hải “bánh” nên khai ra sự thật để được hưởng sự khoan hồng và chỉ có như thế, Hải mới tự cứu được bản thân hắn thoát chết Chính Hải “bánh” sau này cũng công nhận rằng nhờ có sự động viên, thuyết phục của các ĐTV, Hải “bánh” mới có niềm tin vào chính sách khoan hồng của pháp luật mà khai báo thành khẩn.4
3 Phương pháp đặt vấn đề và thay đổi tư duy
Đây là phương pháp được sử dụng để định hướng quá trình tư duy của BC bằng cách ĐTV đưa ra những nhiệm vụ, câu hỏi có liên quan tới sự kiện phạm tội đã xảy ra hoặc liên quan đến lời khai sai sự thật của BC Phương pháp này được thực hiện ở 3 dạng sau:
Dạng thứ nhất: ĐTV đặt ra một loạt câu hỏi chi tiết để xác định sự thiếu rõ ràng
về những thông tin mà BC đã khai man về các sự kiện ĐTV đặt ra các câu hỏi để hỏi sâu về những tình tiết cụ thể mà nếu các sự kiện đó không có thật thì BC sẽ trở nên lúng túng và đưa ra câu trả lời mâu thuẫn Từ đó phát hiện ra sự gian dối trong lời khai của BC
Liên hệ thực tiễn:
Vụ án “ông trùm” giang hồ Hải “bánh” trừ khử Dung “hà”: Trong quá trình
hỏi cung Hải “bánh”, ĐTV hỏi xem số điện thoại, gã nghĩ có lẽ cơ quan điều tra chưa
4 Nguyễn Thanh Hải, “6 ngày đấu trí với trùm giang hồ Hải ‘bánh’”
https://cand.com.vn/Khoa-hoc-Quan-su/6-ngay-dau-tri-voi-trum-giang-ho-Hai-banh-i3167/
Trang 9tìm được chứng cứ rõ ràng để buộc tội y nên mới hỏi “loanh quanh” như vậy, chứ không nghĩ đến đó là nghiệp vụ củng cố thêm chứng cứ buộc y phải nhận tội Kiểm tra hóa đơn tính cước điện thoại di động số của Hải, phát hiện trước và sau khi Dung “hà” bị bắn, gã liên tục gọi đến số máy nhân tình của Hải Những cuộc gọi này diễn ra liên tục trong thời gian rất ngắn, thể hiện sự phối hợp hành động và mệnh lệnh của Hải “bánh” Các câu hỏi được đặt ra cho Hải thấy nhiều chứng cứ gã liên quan đến việc giết Dung Hà, khiến hắn không biết cách nào để trả lời cho suôn sẻ, buộc hắn phải trả lời đúng sự thật.5
Dạng thứ hai: ĐTV đưa ra câu hỏi mà khi trả lời những câu hỏi đó buộc BC phải
liên tưởng đến sự kiện phạm tội hoặc hành vi che giấu tội phạm của mình Từ đó, BC cũng hiểu được rằng cơ quan điều tra đã biết hết về hành vi phạm tội của mình nên cần phải từ bỏ ý định gian dối mà khai báo thành khẩn
Liên hệ thực tiễn:
Vụ giết người, cướp tài sản của băng cướp do Mã Đình cầm đầu: Sáng
20/09/1989, tên cướp khét tiếng Võ Quốc Khải (Khải “xộp”) đến Công an huyện Bình Minh, xin đầu thú dưới tên “Nguyễn Văn Ba” – đàn em của Mã Đình Hắn tái mặt khi Đội trưởng Đội Trọng án Phan Vĩnh Lạc hỏi: “Sao bần thần thế, Khải “xộp”? Anh nghĩ cách đội lốt tên người khác có thể qua mắt được chúng tôi sao?” Tuy bị nắm thóp, hắn vẫn không thừa nhận danh tính Trưởng ban chuyên án Nguyễn Văn Ban tiếp lời: “Anh đừng giả vờ ngây thơ nữa Anh cần người nhận mặt anh là Khải “xộp” hay anh để tôi nói
về anh khi còn là chiến sĩ Công an huyện Vị Thanh, hay xa hơn nữa là lúc anh làm du kích xã Vĩnh Điền ở Kiên Giang ” Biết không còn đường lui, Khải nhận tội.6
Dạng thứ ba: ĐTV đưa ra những câu hỏi khác với sự chuẩn bị của BC, khiến BC
lúng túng không thể sử dụng những câu trả lời giả tạo đã được chuẩn bị trước để ứng phó
Liên hệ thực tiễn:
Vụ thảm sát gia đình 6 người tại Bình Phước: Ngày đầu tiên khi bị cơ quan điều
tra triệu tập về từ đám tang của các nạn nhân, Nguyễn Hải Dương tỉnh queo, nhất quyết
5 Lê Vũ, “Năm Cam (kỳ 29): Bị ông trùm bỏ rơi, Hải 'bánh' sa lưới”
https://lsvn.vn/nam-cam-ky-29-bi-ong-trum-bo-roi-hai-banh-sa-luoi.html
6 Thanh Nghị, “’Đại ca’ Chín Rồng ‘rửa tội’ (kỳ cuối)”
https://congan.com.vn/vu-an/ky-cuoi-vach-tran-thu-doan-rua-toi_101452.html
6
Trang 10không khai ĐTV phủ đầu: “Trông thư sinh thế kia mà sao lại dám sát hại tận 6 người trong gia đình?” Dương trả lời ngay: “Chú cứ nói đùa, cháu cắt tiết một con gà còn không được sao dám giết người” Tuy nhiên, lúc ấy, nhìn vào ánh mắt chỉ một phút luống cuống của Dương, với kinh nghiệm nhiều năm làm án, các ĐTV biết rằng họ đang
đi đúng hướng Từ đó, các ĐTV tiếp tục thu thập, khai thác chứng cứ, buộc Dương thừa nhận hành vi phạm tội
4 Phương pháp ám thị gián tiếp
Khi thực hiện phương pháp này, ĐTV đưa ra những thông tin về những sự kiện không liên quan trực tiếp đến hành vi phạm tội mà liên quan tới các sự kiện về đời tư và những điều bí mật của BC nhằm làm cho BC ý thức được rằng ĐTV biết những điều này thì những tình tiết liên quan đến vụ án chắc chắn sẽ biết, điều này khiến tâm lý BC lung lay và đi đến quyết định khai báo thành khẩn
Liên hệ thực tiễn:
Vụ tổ chức đánh bạc và đánh bạc trái phép của Ngô Bá Khá năm 2019: Ngô Bá
Khá là nhân vật “nổi tiếng” trên mạng xã hội Năm 2019, khi bị triệu tập lên trụ sở Công
an tỉnh Bắc Ninh, Khá không thừa nhận hành vi tổ chức đánh bạc Trong lần lấy lời khai đầu tiên, ĐTV không hỏi trực tiếp về hành vi phạm tội mà đưa ra một loạt câu hỏi về việc làm video clip mang chủ đề đánh bạc của Khá Một lần lấy lời khai khác, ĐTV hỏi
về việc xây nhà cho mẹ của Khá, sau đó là nhiều câu hỏi khác về nguồn tiền Khá kiếm được để có thể xây nhà Sau nhiều lần tác động tâm lý bằng phương pháp ám thị gián tiếp kết hợp thuyết phục Khá thành khẩn khai báo để nhận được chính sách khoan hồng của pháp luật, Khá cuối cùng cũng đã chịu nhận tội.7
5 Phương pháp giao tiếp tâm lý có điều khiển
Hoạt động hỏi cung bị can là hoạt động giao tiếp tâm lý hai chiều giữa ĐTV và bị can Trong mối quan hệ này, ĐTV giữ vai trò chủ động và bị can đứng ở vị thế bị động
Để đạt được mục đích của hoạt động hỏi cung, ĐTV cần điều khiển các giao tiếp tâm lý
7 Minh Trang, “Lời khai ban đầu của Khá 'bảnh' sau khi bị bắt”
https://vietnamnet.vn/vn/phap-luat/ho-so-vu-an/kha-banh-bi-bat-loi-khai-ban-dau-cua-kha-banh-sau-khi-bi-bat-517896.html