4.3/ Sử dụng phương pháp đóng vai để tìm đến kiến thức bài học Khi dạy tiết 2 bài Bảo vệ di sản văn hóa - HS đóng vai theo TH sau: TH giao trước cho HS TH : Bố Minh đến một khu di tích [r]
Trang 1
CHUYÊN ĐỀ
SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG DẠY HOC MÔN GDCD LỚP 7
Giáo viên: Lê Thị Ngọc Thu
Nhóm chuyên môn : Sử- Địa- GDCD
Trường THCS Nguyễn Bá Ngọc
Năm học : 2017- 2018
Trang 2SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP ĐÓNG VAI TRONG DẠY HỌC
MÔN GDCD LỚP 7
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Với mục tiêu dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh hiện nay, có thể kết hợp các phương pháp dạy học hiện đại và phương pháp truyền thống vào trong quá trình giảng dạy Trong đó, sự khác biệt cơ bản nhất là vai trò của người học và người dạy
đã có sự thay đổi Sự thay đổi này đã biến quá trình học của học sinh từ thụ động sang chủ động, từ viêc nghe giảng sang hoạt động tư duy làm việc độc lập, làm việc theo nhóm Đổi mới quan hệ giáo viên – học sinh theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội
Môn giáo dục công dân ở nhà trường THCS nhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực đạo đức, pháp luật đối với người công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi Trên cơ
sở đó góp phần hình thành những phẩm chất, nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại
Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy bộ môn giáo dục công dân, tôi đã tiếp thu và vận dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau, trong đó, tôi nhận thấy đóng vai là một phương pháp có nhiều ưu điểm Hơn nữa, việc đóng vai phù hợp với đặc trưng của bộ môn GDCD ( đặc biệt là công dân 6,7 vì có nội dung bài học ngắn nhưng mang triết lí giáo dục khô khan làm cho người học dễ nhàm chán) Nếu thực hiện được phương pháp này thì hiệu quả, giáo dục rất rõ rệt
Việc đóng vai giúp học sinh liên hệ đến các vấn đề liên quan một cách cụ thể để các em phát huy vốn kinh nghiệm sống của bản thân để phân tích, lí giải, tranh luận các tình huống, các sự kiện thực tế từ đó các em tự rút ra bài học và khắc sâu kiến thức
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Đặc điểm của phương pháp đóng vai
Đóng vai là phương pháp giáo viên tổ chức cho học sinh thực hành làm thử một số cách ứng xử trong một tình huống đạo đức hoặc pháp luật giả định
2 Tác dụng của phương pháp đóng vai
Khi sử dụng phương pháp đóng vai trong bộ môn giáo dục công dân, một bộ môn
có nhiều tình huống đạo đức, pháp luật sẽ có những tác dụng sau:
Thư nhất: Phương pháp đóng vai gây được hứng thú và sự chú ý cho người học.
Thứ hai: Rèn cho học sinh tính mạnh dạn, tự tin khi đứng trước đông người.
Thứ ba: Đóng vai giúp học sinh thực hành những kĩ năng trong môi trường an toàn, được
giám sát trước khi xảy ra các tình huống thực
Thứ tư: Đóng vai khích lệ thay đổi thái độ, hành vi của người học theo hướng định trước.
Ta có thể thấy ngay tác động và hiệu quả của lời nói hoặc việc làm của các vai diễn
Trang 3Thứ năm: Phương pháp đóng vai buộc giáo viên và học sinh phải dành thời gian để chuẩn
bị bài trên lớp điều đó sẽ nâng cao được hiệu quả giờ dạy, học bộ môn
3 Các bước tiến hành:
Phương pháp đóng vai có thể thực hiện dưới dạng hoạt cảnh tình huống để giới thiệu bài hay để tìm hiểu mục đặt vấn đề
Phương pháp đóng vai có thể xây dựng thành tiểu phẩm để tìm hiểu kiến thức mới của nội dung bài học hay để củng cố bài học Nghĩa là ở mỗi phần của bài học chúng ta đều có thể sử dụng phương pháp đóng vai tuỳ theo nội dung và mục đích của bài
Để phương pháp đóng vai thực sự có hiệu quả ta cần tiến hành theo các bước:
Bước 1 Giáo viên giới thiệu tình huống vào cuối tiết học tuần trước để học sinh các tổ
nhóm xây dựng kịch bản và phân công sắm vai
Bước 2 Thể hiện kịch bản (tình huống)
Bước 3 Học sinh nhận xét rút ra bài học.
Bước 4: Giáo viên nhận xét đánh giá
4/ Một số ví dụ minh họa:
4.1/ Sử dụng phương pháp đóng vai để kiểm tra bài cũ:
- Mời hai HS lên sắm vai theo tình huống: Trung hỏi vay tiền của Hồng để mua thuốc
lá hút Hồng không cho Trung vay mà còn khuyên Trung không nên hút thuốc lá.
- Sau khi HS đóng vai xong GV hỏi: Em có nhận xét gì về hành vi của Hồng?
Hành vi của Hồng có phải là thể hiện lòng yêu thương con người không?
- Hai em HS đó lần lượt trả lời
- Cho lớp nhận xét Cuối cùng GV chuẩn xác kiến thức và ghi điểm hai HS đó
4.2/ Sử dụng phương pháp đóng vai trong phần giới thiệu bài mới:
- TH: Anh Thắng là sinh viên đại học, anh viết thư thăm hỏi cô giáo dạy anh hồi lớp 1
nhân ngày Nhà giáo Việt Nam.
- Gọi hai HS đóng vai theo tình huống
- GV hỏi: Việc anh Thắng viết thư thăm hỏi cô giáo cũ nhân ngày 20/11 nói lên điều gì?
- HS trả lời: Thể hiện lòng biết ơn của anh Thắng đối với thầy cô giáo cũ
- GV: Đó cũng chính là biểu hiện của tôn sư trọng đạo Vậy tôn sư trọng đạo là gì? Tôn
sư trọng đạo có ý nghĩa như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay
4.3/ Sử dụng phương pháp đóng vai để tìm đến kiến thức bài học
Khi dạy tiết 2 bài Bảo vệ di sản văn hóa
- HS đóng vai theo TH sau: ( TH giao trước cho HS)
TH : Bố Minh đến một khu di tích đã đào bới và tìm thấy một số đồ cổ mang về nhà Sau đó, bảo Minh tìm người để bán nhưng Minh không chịu thì bị bố mắng
Em nhận xét gì về việc làm của bố Minh và Minh?
( Bố Minh sai đào bới trái phép ở khu di tích lịch sử, vận chuyển cổ vật về nhà khi
Trang 4không phải của mình, còn sai Minh tìm người để bán Như vậy bố Minh đã vi phạm pháp luật Còn việc làm của Minh là đúng vì Minh biết đó là tài sản thuộc quyền sở hữu của nhà nước nên không ai được quyền chiếm giữ hoặc mua bán.)
Nếu em là Minh em sẽ làm gì?
( Giải thích để bố hiếu về giá trị của di sản văn hóa và những qui định của pháp luật về việc bảo vệ những di sản văn hóa)
44/ Sử dụng phương pháp đóng vai để củng cố bài học
Ví dụ 1: Khi dạy tiết 2 bài Bảo vệ di sản văn hóa
TH : Sắp tới nhà trường tổ chức đi tham quan di tích Sơn Mỹ và trạm xá Đặng Thùy
Trâm ở Quảng Ngãi Bạn An không thích đi vì ở nơi đó chẳng có trò chơi gì để chơi Nam giải thích để An hiểu và tham gia.
Qua tình huống trên, em thống nhất với ý kiến của bạn nào vì sao?
- Dựa vào kiến thức đã học trong bài HS sẽ trả lời
Ví dụ 2:
TH 2: Khi dạy bài quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo: Cho HS sắm vai theo tình huống:
HS 1: Cô phân nhóm mình ba bạn nhưng thôi bạn với mình một nhóm cũng được đừng cho con Lan vào nhóm mình chi?
HS 2: Vì sao?
HS 1: Vì nhà con Lan theo đạo chi đó không phù hợp với mình đâu, đạo chi thờ một mắt trông thấy ghê ghê.
HS 2: Bạn nói không đúng rồi, theo đạo nào là quyền tự do tín ngưỡng của người ta Hơn nữa đạo nào cũng khuyên răn con người ăn ở tu tâm tích đức làm nhiều việc thiện tốt đạo đẹp đời Chúng ta không nên phân biệt, nói xấu lẫn nhau giữa các đạo
- Theo em HS nào đúng vì sao?
- Dựa vào kiến thức đã học trong bài HS sẽ trả lời
III/ KẾT LUẬN
Qua việc theo dõi tình huống , học sinh tự rút ra bài học cho bản thân mình Đây là một cách để học sinh tiếp cận kiến thức, vận dụng một cách nhẹ nhàng không gò bó ép buộc nhưng kết quả thật tuyệt vời để đi đến hành động đúng trong cuộc sống Nhờ vậy
mà giờ hoc GDCD trở nên hấp dẫn Bên cạnh đó, các em học sinh tham gia đóng vai rất phấn khởi tự tin và lôi cuốn nhiều em khác xung phong nhận vai diễn cho tình huống ở các giờ học tiếp theo
Bên cạnh những ưu điểm của phương pháp đóng vai cũng còn không ít khó khăn như: Thời gian một tiết học ngắn nếu không chuẩn bị sẵn ở nhà thì phương pháp này khó có thể thực hiện được Để phương pháp đóng vai này mang lại hiệu quả và thực hiện đúng quy trình thống nhất, cần tuân thủ một số bước như trên Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ của tôi khi sử dụng phương pháp đóng vai trong giảng dạy bộ môn GDCD Rất mong được sự tham gia góp ý, trao đổi của các đồng nghiệp để phương pháp này thật sự mang lại hiệu quả
Trang 5Tuần : 27
Tiết : 26
Bài 15: BẢO VỆ DI SẢN VĂN HÓA (TT) NS : 6/03 /18
NG : 15/03/18
I/MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Ý nghĩa của việc bảo vệ di sản văn hóa
- Những qui định của pháp luật về sử dụng và bảo vệ di sản văn hóa
2 Kĩ năng:
- Có hành động cụ thể bảo vệ di sản văn hóa
- Tuyên truyền cho mọi người tham gia giữ gìn, bảo vệ di sản văn hóa
3 Thái độ:
- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ tôn tạo những di sản văn hóa, ngăn ngừa những hành động cố ý hay vô ý xâm phạm đến di sản văn hóa
II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC:
Kĩ năng ra quyết định, KN kiên định, KN thể hiện sự tự tin, KN kiểm soát cảm xúc
III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC:
- Thảo luận nhóm, xử lí tình huống, đóng vai, động não, trả lời 1 phút
IV/ CHUẨN BỊ:
1/Giáo viên:
- SGK, SGV GDCD 7
- Đoạn phim, , tranh ảnh, tình huống thực tế
2/ Học sinh:
- SGK, xem mục b,c phần bài học
- Phân công đóng vai theo tình huống GV đã đưa
- Mỗi tổ đem theo bảng phụ, nam châm
V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1/Ổn định:
2/Kiểm tra bài cũ:
- Di sản văn hóa là gì?
- Sắp xếp các DSVH vào bảng sau:
Phong Nha Kẽ Bàng, Địa đạo Kì Anh, Truyện Kiều ( Nguyễn Du), Di tích Mỹ Sơn
-3/Bài mới:
Hoạt động của GV và HS a)/Khám phá: GV giới thiệu một số tranh ảnh về
di sản văn hóa
b)/Kết nối:
Hoạt động 1: Cho HS xem đoạn phim phóng sự
về Hội An
Nội dung kiến thức II/ Bài học:
1- Khái niệm:
2- Ý nghĩa của việc bảo vệ di sản văn hóa:
- Di sản văn hóa là tài sản của
Trang 6- Đoạn phim nói về đề tài gì? Ở đâu?
( Phố cổ Hội An ở Quảng Nam)
- Di sản này được UNESCO công nhận là di sản
văn hóa Thế Giới vào thời gian nào?
( Năm 1999)
- Di sản văn hóa này là của ai? Thể hiện điều gì?
( Quốc gia thể hiện công trình kiến trúc thời cổ.
Hội An là một thương cảng lớn vào thế ký 17,18)
- Hiện nay Hội An đã phát triển chủ yếu
ngành kinh tế là gì? ( Du lịch)
An
- Vậy di sản văn hóa có ý nghĩa gì?
Hoạt động 2: Tìm hiểu qui định của pháp luật
và trách nhiệm của CD
- HS đọc SGK
huống
TH : Bố Minh đến một khu di tích đã đào bới và
tìm thấy một số đồ cổ mang về nhà Sau đó, bảo
Minh tìm người để bán nhưng Minh không chịu
thì bị bố mắng
Em nhận xét gì về việc làm của bố Minh
và Minh?
( Bố Minh sai đào bới trái phép ở khu di tích lịch
sử, vận chuyển cổ vật về nhà khi không phải
của mình, còn muốn bán cổ vật đó Như vậy bố
Minh đã vi phạm pháp luật Còn việc làm của
Minh là đúng.)
Nếu em là Minh em sẽ làm gì?
( Giải thích để bố hiếu về giá trị của di sản
văn hóa và những qui định của pháp luật về việc
bảo vệ những di sản văn hóa)
- GV giới thiệu thêm một số qui định về việc bảo
vệ DSVH
HĐ3: Thảo luận nhóm:
- HS cần làm gì để bảo vệ DSVH
- Chia lớp thành 4 nhóm để thảo luận
- Các nhóm nhận xét
quốc gia, là truyền thống là kinh nghiệm của dân tộc thể hiện công đức của tổ tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trên tất cả các lĩnh vực
- Di sản văn hóa có ý nghĩa về mặt kinh tế, văn hóa, xã hội
- Bảo vệ di sản văn hóa là góp phần bảo vệ môi trường
3- Một số qui định của pháp luật
về việc bảo vệ di sản văn hóa: (SGK)
III
/ Bài tập Câu b :
- Việc làm của Dung sai vì ai cũng
làm như vậy là có nguy cơ hủy hoại hoặc gây nguy cơ hủy hoại DSVH Bề mặt của các hang động
sẽ không còn nét tự nhiên mà sẽ rất xấu Hơn nữa làm như vậy là vi phạm điều 13 luật bảo vệ di sản văn hóa
Trang 7
- GV đưa ra thông tin phản hồi và chuẩn xác
kiến thức
c, Thực hành, luyện tập
HĐ4: HDHS làm bài tập b SGK
- HS đọc bài tập SGK
- Suy nghĩ trình bày một phút
- GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức
d, Vận dụng: - HS đóng vai theo tình huống
TH : Sắp tới nhà trường tổ chức đi tham quan di tích Sơn Mỹ và trạm xá Đặng Thùy
Trâm ở Quảng Ngãi Bạn An không thích đi vì ở nơi đó chẳng có trò chơi gì để chơi Nam giải thích để An hiểu và tham gia.
Qua tình huống trên, theo em bạn nào đúng vì sao?
- Dựa vào kiến thức đã học trong bài HS sẽ trả lời
- GV nhắc lại kiến thức toàn bài
4 Hướng dẫn về nhà: Bài tập d SGK
Học bài 13,14,15 tiết sau kiểm tra 1 tiết
