- Vận dụng quy tắc bàn tay trái để xác định chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn có dòng điện chạy qua đƣợc đặt trong từ trƣờng trong trƣờng hợp sau: N Chiều của lực điện từ tác dụ[r]
Trang 1DE CUONG ON THI HOC KII Môn Vật lí 9 —- Năm học 2017 — 2018
Câu l1: Em hãy nêu các cực từ của một nam châm và cho biết sự tương tác giữa hai từ cuc cua nam cham khi chúng đặt gần nhau?
- _ Nam châm là những vật có đặc tính hút sắt (hay bị sắt hút)
- - Có 2 loại nam cham: I và U
- - Nam châm có hai cực từ:
+ Cực Bắc (kí hiệu N, sơn màu đỏ)
+_ Cực Nam (kí hiệu S., sơn màu xanh hoặc trắng )
- _ Hai nam châm đặt gần nhau thì tương tác với nhau:
+ Cùng cực thì đây nhau
+ Khác cực thì hút nhau
Câu2: Kim nam châm đặt trên một trục thắng đứng và có thể quay tự do quanh trục đó, khi năm cân băng kim nam châm luôn chỉ theo hướng nào?
- _ Kim nam châm luôn chỉ huong S — N:
+ Một cực (từ cực) chỉ hướng Bắc
+ Cuc kia chi hướng Nam
Câu3: Hay xác định chiều của đường sức từ tại các điểm A, B và tên hai từ cực của nam
châm thăng (hình về)
A
@ Vv
Cau 4: Dinh luat Jun — Lenxo:
“Nhiệt lượng tỏa ra trên dây dẫn khi có dòng điện chạy qua tỉ lệ thuận với bình phương cường độ dòng điện, tỉ lệ thuận với điện trở và thời gian dòng điện chạy qua”
I: Cuong do dong dién (A) R: Dién tro (Q)
^ ^ °
— 2 Y1 °
Công thức: |Q =1.R.t | với: Ý ¿ Tại gian (s)
Q: Nhiệt lượng tỏa ra (1)
* Chú ý: Nếu nhiệt lượng Q tính bằng đơn vị calo (cal) thì ta có công thức:|(Q = 0,24.1 Rt
1 Jun = 0,24 calo I calo=4,18 Jun
Trang 1
Trang 2Câu 5: Hãy giải thích vì sao bàn ủi điện khi đang sứ dụng có nhiệt độ khoảng vài trăm độ, trong khi đó dây dẫn nối với bàn ủi hầu như không nóng thêm ?
Vì bàn ủi có điện trở lớn hơn dây dẫn nên nhiệt lượng toa ra từ bàn ủi lớn hơn nhiệt lượng tỏa ra từ dây dẫn (với Q = R.t như nhau nên Q tỉ lệ thuận với R)
Câu 6: Sử dụng tiết kiệm điện năng gop phan giảm chỉ tiêu cho gia đình, dành điện năng
+
cho phát triển sản xuất Em hãy nêu bốn biện pháp để sử dụng tiết kiệm điện năng? Cần phải tiết kiệm điện năng vì:
- Giam chi tiéu cho giadinh
- Cac dung cu va thiét bi điện được sử dụng lâu bên hơn
-_ Giảm bớt các sự cô gây tôn hại chung do hệ thông cung cấp điện bị quá tải, đặc biệt trong những giờ cao điểm
- Dành phần điện năng tiết kiệm cho sản xuất
+ Các biện pháp tiết kiệm điện năng:
Giảm dùng điện trong gid cao điểm (hạn chế dùng máy bơm nước, bàn ủI, bình đun nước,
weeds
Tắt các thiết bị điện khi không cân thiết (ra khỏi phòng tắt các thiết bị điện khi không cần
thiết trong phòng, .)
Tận dụng ánh sáng mặt trời bằng các mở các cửa SỐ
Sử dụng đèn Led, các thiết bị điện tiết kiệm điện năng: tủ lạnh, máy điều hòa, máy vi tính lợp
li để vẫn đảm bảo tiết kiệm điện mà không ảnh hưởng đến công việc trong cuộc sống
Lắp đặt các thiết bị điện hợp lí để tận dụng được khả năng làm việc của các thiết bị điện mà
vẫn tiết kiệm điện
Câu7: Giải thích số ghỉ trên một 4m điện có ghi ( 220V - 1100W) được sử dụng hiệu
điện thế 220V
Bình ấm điện có hiệu điện thế định mức là 220V và công suất của nguôn điện là 1 100W 220V: Cho biết hiệu điện thế định mức của âm điện là 220V Nếu sử dụng âm điện ở mạng điện có hiệu điện thế :
Lớn hơn 220V thì ấm điện sẽ hỏng
Nhỏ hơn 220V thì ấm điện hoạt động yếu hơn bình thường
Bằng 220v thì ấm điện hoạt động bình thường
100W: Cho biết công suất định mức của đèn là 100W Nếu công suất của ấm điện mà :
Lớn hơn 100W thì ấm điện sẽ hỏng
Nhỏ hơn 100W thì ấm điện hoạt động yếu hơn bình thường
Bang 100W thì ấm điện hoạt động bình thường
Am điện hoạt động bình thường khi đựơc sử dụng với nguồn điện có hiệu điện thế 220V thì
công suât điện qua đèn là 100W
Trang 3Cau 8: Phát biểu định luật Ôm? Công thức định luật Ôm? Nêu ý nghĩa và đơn vị của các đại lượng trong công thức?
- - “Cường độ dòng điện qua dây dẫn tỷ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây và tỷ lệ
nghịch với điện trở của dây”
Công thức:|I= | voi U: Hiệu điện thê (V)
R: Điện trở (©)
Câu 9:
- Hay phat bieu quy tac bàn tay trái?
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đền ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón tay cái choãi ra 90° chỉ chiều của lực điện từ
- Vận dụng quy tắc bàn tay trái để xác định chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn
có dòng điện chạy qua được đặt trong từ trường trong trường hợp sau:
N
DST (s) Chiêu của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn
có dòng điện chạy qua
S
Câu 10: Điện năng là gì? Tại sao nói dòng điện có mang năng lượng ?
Dòng điện có mang năng lượng vì nó có thể thực hiện công, cũng như có thé lam thay đổi nhiệt
năng của một vật Năng lượng dòng điện được gọi là điện năng
Lượng điện năng được sử dụng được đo bằng công tơ điện Mỗi số đếm trên công tơ điện cho
biết lượng điện năng sử dụng là 1 kil6oat gid (KW.h)
Câu 11:
- Từ phố là gì?
> Tw phổ là hình ảnh cụ thể về các đường sức từ, có thể thu được từ phô bằng rắc mạt sắt lên tam nhựa trong đặt trong từ trường và gõ nhẹ
- Nêu cách nhận biết từ trường ?
>> Người ta không nhận biết được trực tiếp từ trường băng các giác quan mà phải bằngcaác dụng cụ riêng, ví dụ như dùng kim nam châm
- - Thí nghiệm: sgk/61
Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thi nơi đó có từ trường
Câu 12: Nêu một phương án để xác định tên cực của một thanh nam châm khi màu sơn đánh dấu cực đã bị tróc hết
Khi màu sơn đánh dấu cực của một thanh nam châm đã bị tróc hết để xác định tên cực, ta dùng phương án:
sử dụng một thanh nam châm khác, đưa cực Bắc vào một đầu của thanh nam châm, khi nó hút thì đó là cực Nam, đâu kia là cực Bắc Ngược lại, đưa cực Nam vào một đầu của thanh nam châm, khi nó hút thì đó là cực
Băc, đầu kia là cực Nam
Trang 3
Trang 4Câu 13: Các dụng cụ điện có tác dụng øì trong việc biến đối năng lượng? Cho 2 vi du
- _ Các dụng cụ điện có tác dụng biến đối, chuyên hóa điện năng thành các dạng năng lượng khác
+ Bóng đèn dây tóc nóng sáng biến đổi phần lớn điện năng thành nhiệt năng và một phần năng lượng ánh sáng
+_ Quạt điện khi hoạt động biến đổi điện năng thành cơ năng và một phân nhỏ thành nhiệtn ăng
làm nóng dây dẫn và bầu quạt
+ Dén LED: Điện năng biến đối thành quang năng và nhiệt năng
+ Nồi cơn điện, bàn là: Điện năng biến đổi thành nhiệt năng và quang năng
Câu 14:
a) Phát biểu quy tắc nắm tay phải
Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều của đường sức từ trong lòng ống dây
b) Cho hình vẽ bên Hãy thực hiện:
- Vẽ và xác định chiều các đường sức từ bên ngoài và trong lòng ống dây
- Xác định từ cực của ống dây và của kim nam châm
Cực Nam Cực Bắc Cực Nam
Trang 5
C4u 15: Bién tré 1a gi?
Biến trở: là điện trở có thê thay đối trị số và được dùng để thay đổi cường độ dòng điện trong mạch Câu l6: Nêu cách xác định điện trở một dây dẫn bằng vôn kế và ampe kế Vẽ sơ đồ mạch điện
Đề xác định điện trở một dây dân, ta đặt điện trở cân xác định trước Ampe kê, và ở giữa Vôn kê
Câu 17: Xem bảng điện trở suất ở 20°C của một số kim loại
Kim loai Điện trở suất
p (Ó.m)
Trong cac kim loai 6 bang trén, hay cho biết kim loại nào dẫn điện tốt nhất? Kim loại nào dẫn điện kém
nhât?
- _ Bạc kim loại dẫn điện tốt nhất
- _ Sắt kim loại dẫn điện kém nhất
Câu 18: Để an toàn khi sứ dụng điện, theo em cần làm những việc gì?
- Chỉ làm thí nghiệm với hiệu điện thế dưới 40V
- Su dung cac day dẫn có vỏ bọc cách điện đúng tiêu chuẩn
- Phải mắc cầu chì cho mỗi dụng cụ điện để ngắt mạch tự động khi đoản mạch
- Khi tiếp xúc với mạng điện gia đình cần lưu ý cẩn thận
¬ Ngắt điện trước khi sửa chữa
- Đảm bảo cách điện giữa người và nên nhà trong khi sửa chữa
- Nối đất cho vỏ kim loại của các dụng cụ điện
Trang 5
Trang 6Câu 19: Kim nam châm khi đặt trước dau ống dây dẫn có dòng điện chạy qua đứng yên như hình 1 Hãy xác định tên các từ cực cúa ông dây và của kim nam châm
Câu 20: Nêu tên một số biến trở được phân loại theo bộ điều chỉnh
Trên biến trở có ghi 20 Q - 2 A Em hãy cho biết, ý nghĩa của các số ghỉ này là gì?
Các loại biến trở được sử dụng là:
+ Biến trở con chạy
+ Biến trở tay quay
+_ Biến trở than (chiết áp)
* Ý nghĩa của hai số ghỉ: 20 © là điện trở lớn nhất của biễn trở; 2 A là cường độ dòng điện lớn nhất mà biến trở chịu được
Câu 21: Dựa vào hình 1:
Vẽ chiều dòng điện, chiều đường sức từ Hãy tìm kim nam châm bị sai cực từ
OS Hình 1
Trang 6
Trang 7Câu 22: Có hai dụng cụ điện: bếp điện 220 V - 1800 W và nỗi com dién 220 V — 600 W
mắc song song nhau vào một ô điện của mạng điện gia đình 220 V Ô điện này được nối
với một cái ngắt điện tự động ( cái CB)
Hỏi nên dùng cái CB loại nào : loại 6 A hay 10 A, 15 A, 20 A, 30 A? Tai sao?
- - Nên dùng cái CB loai: 15 A
- Vì;:l¿=8,lSA,b=2,/72A
Câu 23: Hai bóng đèn có cường độ dòng điện định mức II = 0,6 A, I2 = 0,4 A, hiệu điện thế U1 =6 V, U2 =3 V Mac hai bóng đèn cùng với một biến trở và nguôn điện có hiệu điện
thế U = 9 V Nêu cách mắc hai bóng đèn và biến trở trong mạch điện để hai đèn sáng
đúng định mức
- _ Mặc 2 bóng song song rồi nối tiếp với biến trở
Câu 24: Điện trở dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào các yếu tô dây dẫn?
%Điện trở dây dẫn tỷ lệ thuận với chiêu dài của dây, tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây và phụ thuộc
vào vật liệu làm dây dân ÍR: Điện trớ dây dẫn, có đơn vị là (9)
- Công thức:|R=p.œ |với I: Chiều dài dây dẫn, có đơn vị là (m)
Ti
< S: tiét điện của dây (m 2)
p: Điện trở suất, có đơn vị là( O.m)
Câu 25: Kim nam châm khi đặt trước đầu ống dây dẫn có dòng điện chạy qua đứng yên như hình bền
- Hãy xác định các từ cực của ống dây ?
- Xác định cực từ của kim nam châm gần đầu B của ống dây?
Cực Nam
Cực Nam
Trang 7
Trang 8Câu 26: Cho cuộn dầy và kim nam châm như hình 1 Đóng khoá K
a) Xác định các cực từ A, B của cuộn dây
b) Cuộn dây tác dụng lực lên kim nam châm thế nào? Giải thích?
⁄
Hinh 1
Hai đầu của ống ây có dòng điện chạy qua cũng là hai từ cực Đầu có các ĐT đi ra là cực Bắc, đầu
có các ĐT đi vào là cực Nam Khi áp dụng quy tắc nắm tay phải thì A là cực ,; B là cực Câu 27: Từ trường tôn tại nơi đâu? Loại lực do từ trường tác dụng lên kim nam châm đặt trong từ trường có tên là gì? Từ trường được biểu diễn trực quan bằng những đường có tên gọi là gì? Hãy giải thích vì sao ta không được đứng gần và dưới đường dây điện cao
thế
- Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó Ta nói không gian đó có từ trường
- Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó có từ trường
- Loại lực do từ trường tác dụng lên kim nam châm đặt trong từ trường có tên là lực f (lực tương tác)
- Từ trường được biểu diễn trực quan bằng những đường có tên gọi là Đường sức từ
Ta không được đứng gần và dưới đường dây điện cao thể là vì: Đó là vì khi con người bước gần
đến dòng điện cao thế, cơ thể của người đứng trên mặt đất sẽ bị cảm ung cao thé, néu đứng quá gan,
tầng không khí giữa người và dây điện cao thế sẽ có khả năng bị xuyên qua Không khí vốn là chất cách điện rất tốt, nhưng sau khi bị xuyên qua chúng sẽ trở thành chất dẫn điện, nên dòng điện cực lớn sẽ truyền qua cơ thể con người và làm cho cơ thể chúng ta bị điện giật Vì vậy không nên đứng sân dòng điện cao thế
Trang 8
Trang 9Ngoài ra cũng không được dùng tay ướt hoặc khi một phần cơ thể ở dưới nước đề chạm vào công tặc
điện hoặc các đồ điện Vì trong điều kiện điện thế không đổi điện trở mà càng nhỏ thì dòng điện
càng lớn Về cơ bản, điện trở của cơ thể chủ yếu tập trung trên da, nếu tay khô ráo thì có khoảng vài
chục ngàn ôm Mặc dù do không cần thận chạm vào điện thế 220V bạn sẽ bị giật nhưng không ảnh
hưởng đến tính mạng Nhưng nếu tay ướt hay một phân cơ thể ở dưới nước, do nước là chất dẫn điện
rất tốt nên điện trở của da sẽ nhỏ đi rất nhiều, lúc này nếu chạm vào điện thế 220V bạn chắc chắn sẽ
bị giật và nguy hiểm đến tính mạng
Khi không may gặp phải trường hợp sau: một dây điện cao thế có điện bất ngờ rơi xuống chiếc oto
của bạn đang chạy, lúc này oto sẽ mang điện Bởi vì dòng đi bánh xe là chất cách điện rất tốt tuy
điện áp trên cơ thể bạn và oto đều rất cao nhưng lại không có dòng điện truyền qua cơ thể bạn Vì vậy ngồi im trong xe là tuyệt đối an toàn và không bị giật Nên nhớ răng nếu chân bạn chạm đất,
điện trên oto sẽ truyền xuống đất qua cơ thé ban va ban sé tao ra dòng điện cực lớn trong cơ thé ban,
nhu vay sé rat nguy hiém
Cau 28:
Hai thanh A và B có hình dạng giống nhau Trong hai thanh này, có một thanh sắt và một thanh nam châm có cực từ ở hai đầu thanh Chỉ với hai thanh này, hãy nêu cách thực hiện để
nhận biết thanh nào là thanh sắt, thanh nào là nam châm
Ta có thể khăng định I trong 2 thanh là nam châm, còn lại là sắt (Vì ta xoay đầu nào của B thf cả 2
đều hút nhau)
Câu 29: Bồ sung chiều dòng điện I qua các vòng dây, chiều của đường sức từ trong ống dây, tên các từ cực của ống dây còn thiếu trong hai hình dưới đây
+ I1 \3XÀÌA
Trang 9
Trang 10Một số bài xác định chiều — hướng:
A
A
=—| ——>
/⁄//⁄/⁄//⁄//⁄„z | =P
*
U
cry i cn
<<