Câu 43 điểm * Yêu cầu về hình thức: đủ dung lượng, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc,không có lỗi sai chính tả và ngữ pháp * Yêu cầu tiếng Việt: thán từ phải gạch chân và chú thích được * Yêu
Trang 1GIÁO ÁN CÁC TIẾT ÔN TẬP THAY CHO CÁC TIẾT KIỂM TRA KÌ 1 LỚP 8
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản
- Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm trên
- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo;
Năng lực thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệthông tin và truyền thông
- Năng lực riêng: Năng lực ngôn ngữ, năng lực thuyết trình, năng lực đọc – hiểu
văn bản
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên :
- Soạn giáo án
- Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu
- Chuẩn bị ảnh tranh ảnh minh hoạ cho bài học
- Kĩ thuật dạy học: Khăn trải bàn, phân tích mẩu
IV .TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Trang 2Phương thứcbiểu đạt.
Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật.
Tự sự kếthợp miêu
tả, biểucảm
Những kỉ niệm trongsáng về ngày đầu tiênđược đến trường đi học
Miêu tả diễn biến tâmtrạng nhân vật tinh tế,nhẹ nhàng mà sâu sắc,những hình ảnh so sánhmới mẻ và gợi cảm
- Nỗi cay đắng tủi cực
và tình yêu thương mẹmãnh liệt của bé Hồngkhi xa mẹ, khi được nằmtrong lòng mẹ
Qua 2 tình huống, tg đãmiêu tả, biểu cảm làmnổi bật diễn biến tâmtrạng phức tạp cùng thếgiới nội tâm phong phúcủa bé Hồng
- Những hình ảnh sosánh, liên tưởng táo bạo.Cảm xúc nồng nàn,mãnh liệt
Tự sự kếthợp miêu
tả và biểucảm
-Vạch trần bộ mặt tàn
ác, bất nhân của chế độthực dân nửa PK, tố cáochính sách thuế khoá vônhân đạo
- Ca ngợi những phẩmchất cao quý và sức
- Ngòi bút hiện thực,khoẻ khoắn, giàu tinhthần lạc quan
- Xây dựng tình huốngtruyện bất ngờ, có caotrào và giải quyết hợp lí
- Xây dựng, miêu tả
Trang 31954) mạnh quật khởi, tiềm
tàng, mạnh mẽ của chịDậu và cũng là củangười phụ nữ VN
nhân vật chủ yếu quangôn ngữ, hành động,trong thế tương phản vớinhân vật khác
Tự sự xenmiêu tả vàbiểu cảm
Số phận đau thương vàphẩm chất cao quý củangười nông dân cùngkhổ trong XHVN trước
và phân tích diễn biếntâm lí của một số nhânvật
- Cách kể truyện mới
mẻ, linh hoạt Ngôn ngữ
kc và miêu tả người rấtchân thực, đậm đà chấtnông thôn, nông dân vàtriết lí nhưng rất giản dị,
tự nhiên
Trang 4“ Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ dám
nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ Họ như con chim con đứng trên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ Họ thèm vụng và ước ao thầm
được như những học trò cũ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ Sau
một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi, mấy người học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp: Cảm thấy mình chơ vơ là lúc này Vì chung quanh là những cậu bé vụng
về lúng túng như tôi cả Các cậu không đi Các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu tới trước Nói các cậu không đứng lại càng đúng hơn nữa, hai chân các cậu cứ dềnh dàng mãi Hết co lên một chân, các cậu lại duỗi mạnh như đá một quả banh tưởng tượng Chính lúc này toàn thân các cậu cũng đang run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp.”
( Ngữ văn 8- tập 1)
Câu 1: Đoạn trích trên, trích trong văn bản nào các em đã được học? Tình hưống của
truyện đặc biệt ở điểm nào?
Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích?
Câu 3: Phân tích cấu tạo ngữ pháp câu sau và cho biết đó là kiểu câu gì?
“Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi, mấy người học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp”
Câu 4: Chỉ ra biện pháp so sánh được sử dụng trong đoạn trích? Viết đoạn văn phân
tích hình ảnh so sánh đó?
Gợi ý
Câu 1:
- Đoạn trích trên, trích trong văn bản “ Tôi đi học” của tác giả Thanh Tịnh
- Tình hưống của truyện đặc biệt ở chỗ: Tự nhiên, nhẹ nhàng như cuộc sống hằng ngày
Trang 5Cảm xúc bắt đầu được khơi nguồn từ hiện tại: cảnh cuối thu với lá vàng rụng, với những đám mây bàng bạc trên không, với hình ảnh những em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường Thế là quá khứ được đánh thức và bao kỉ niệm chợt ùa về, náo nức, tưng bừng, rộn rã Dưới ngòi bút Thanh Tịnh, tất cả hiện lên cụ thể, sống động, gieo vào lòng người đọc những cảm xúc dịu dàng, thiết tha.
Câu 2: Nội dung: Tâm trạng của nhân vật tôi khi chuẩn bị vào lớp học.
Câu 3: Sau một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi( TN), mấy người học trò cũ( CN)
//đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp( VN)-> Câu đơn
Câu 4: Hình ảnh so sánh trong đoạn :
"Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa hay dám đi từng bước nhẹ Họ như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ".
Gợi ý :
- Viết đúng quy cách đoạn văn, kiểu đoạn văn tuỳ chọn.
- Nội dung đảm bảo các ý cơ bản như sau :
+ Hình ảnh so sánh tinh tế, gợi cảm, vừa tả đúng tâm trạng nhân vật, vừa gợi cho người đọc nhiều liên tưởng: trẻ thơ còn bé bỏng, non nớt cũng như chim con, lần đầu các
em nhỏ đi học cũng như chim con tập bay Đi học là đã lớn hơn, đã biết háo hức, khát khao, biết bồi hồi lo lắng khi nghĩ đến chân trời học vấn mênh mông
+ Cách miêu tả rất độc đáo và sinh động gợi hình ảnh và tâm trạng của các em
nhỏ lần đầu tới trường: các em nhỏ ngây thơ xinh xắn rất đáng yêu; khao khát được học hành và mơ ước được biết những điều mới lạ; rất háo hức nhưng cũng rất bỡ ngỡ, rụt rè,
e sợ
ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2
Cho câu văn sau: Và cái lầm đó không những làm tôi hổ thẹn mà còn tủi cực nữa,
khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc.
a Đoạn văn được kể ở ngôi thứ mấy ? Nêu tác dụng của việc sử dụng ngôi kể đó?
b Câu văn trên sử dụng nghệ thuật gì? Nêu tác dụng của việc sử dụng nghệ thuật đó?
c Viết một đoạn văn theo lối TPH nêu cảm nghĩ của em về nhân vật bé Hồng Chỉ ramột trường từ vựng
Trang 6Gợi ý:
* a Đoạn văn được kể ở ngôi thứ nhất
Tác dụng của việc sử dụng ngôi kể đó:
+ tạo điểm nhìn trần thuật, câu chuệ được kể chân thực
+ Làm rõ hơn chủ đề tác phẩm
+ Nhân vật dễ dàng bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ
b Câu văn sử dụng hình ảnh so sánh: Phải sống trong sự ghẻ lạnh của bà cô, bà luôn cố
ý gieo rắc và trong đầu Hồng những hoài nghi khiến Hồng khinh miệt mẹ Nhưng bằngmột trái tim nhạy cảm, bằng lòng kính yêu mẹ, Hồng đã chiến thắng, bỏ mặc ngoài tainhững lời nói ác độc của bà cô Hồng tin tưởng, chờ đợi mẹ sẽ về Sự chờ đợi, niềm khátkhao ấy được tác giả thể hiện qua chi tiết, chú bé đuổi theo bóng người trên xe kéo vàhình ảnh so sánh sự thất vọng nếu người quay lại ấy không phải là mẹ thì chẳng khác nào
ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gầnrạn nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc Cách so sánh nhấn mạnh vào nỗi hổ thẹn
và tủi cực nếu như có sự nhầm lẫn
c.HS tự viết đoạn
ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 3
Cho đoạn trích sau:
“Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu.
Người nhà lí trưởng sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh chị Dậu Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn Hai người giằng co nhau, du đẩy nhau, rồi
Trang 7ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau Hai đứa trẻ con kêu khóc om sòm Kết cục, anh chàng “hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm”.
(SGK Ngữ văn 8 – tập 1, NXB Giáo dục) Câu 1: Đoạn trích trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Nêu hoàn cảnh sángtác của văn bản đó
Câu 2: Giải thích ý nghĩa nhan đề của văn bản mà em vừa nêu
Câu 3: Tìm các từ thuộc trường từ vựng hành động của chị Dậu trong đoạn trích trên.
Việc sử dụng các từ đó có tác dụng gì?
Câu 4: Viết đoạn tổng – phân – hợp từ 9 – 12 câu làm rõ nhận định: Chị Dậu tiêu biểu
cho vẻ đẹp của người phụ nữ nông dân, vừa giàu tình yêu thương vừa có sức phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ Trong đoạn có sử dụng 1 thán từ (gạch chân và chú thích
rõ)
Gợi ý:
Phần I Câu 1
- Trường từ vựng hành động của chị Dậu: túm, ấn dúi, xô đẩy, nắm, giằng
co, du đẩy, buông, vật, túm, lẳng
- Tác dụng:
• Thấy được sức mạnh của người nông dân
• Thấy được sức phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ
Trang 8Câu 4
(3 điểm)
* Yêu cầu về hình thức: đủ dung lượng, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc,không có lỗi sai chính tả và ngữ pháp
* Yêu cầu tiếng Việt: thán từ (phải gạch chân và chú thích được)
* Yêu cầu về nội dung: cần đảm bảo các ý cơ bản sau
- Người phụ nữ giàu tình yêu thương: quan tâm, chăm lo cho chồng
• Hết lòng chăm sóc cho anh Dậu khi anh đau ốm
• Ra sức van xin, liều mạng với cai lệ để bảo vệ chồng
- Người phụ nữ có sức phản kháng tiềm tàng, mạnh mẽ
• Lúc đầu: van xin tha thiết, thái độ nhẫn nhịn, xưng hô “cháu – ông”
→ người dưới cầu xin người bề trên
• Khi tên cai lệ đánh chị và xông vào trói anh Dậu: chị đấu lí, cảnh
báo đanh thép, xưng hô “tôi – ông” tư thế ngang hàng
• Lời nói đầy thách thức, xưng hô “bà – mày” với tư thế của kẻ bề trên
• Đấu lực, đánh lại cai lệ và người nhà lí trưởng
ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 4
Đọc đoạn trích và thực hiên các yêu câù:
“ Lão nói xong lại cười đưa đà Tiếng cười gượng nhưng nghe đã hiến hậu lại
Tôi vui vẻ bảo :
- Thế là được, chứ gì? Vậy cụ ngồi xuống đây, tôi đi luộc khoai, nấu nước
- Nói đùa thế, chứ ông giáo cho để khi khác?
- Việc gì còn phải chờ khi khác ? Không bao giờ nên hoãn sự sung sướng lại Cụ cứ ngồi xuống đây ! Tôi làm nhanh lắm
- Đã biết , nhưng tôi còn muốn nhờ ông một việc
Mặt lão nghiêm trang lại
- Việc gì thế , cụ ?
- Ông giáo để tôi nói Nó hơi dài dòng một tí
- Vâng , cụ nói
- Nó thế này , ông giáo ạ ! ”
( Trích Ngữ văn 8 , tập 1 - Nhà xuất bản Giáo dục )
Câu 1 Xác định thể loại và ngôi kể chuyện của văn bản có đoạn trích trên Việc lựa
chọn ngôi kể chuyện này có tác dụng như thế nào? (1,0 điểm)
Câu 2 Trong đoạn trích trên lão Hạc muốn nhờ ông giáo việc gì? Việc đó giúp em
hiểu gì về nhân vật này? (1,0 điểm)
Câu 3 Xác định từ ngữ thuộc một trường từ vựng trong đoạn trích, gọi tên trường từ
vựng đó? (0,5 điểm)
Câu 4 Nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao có nhiều phẩm
chất tốt đẹp Hãy lựa chọn một phẩm chất em ấn tượng nhất và viết đoạn văn khoảng
10 – 12 câu trình bày theo cách diễn dịch làm sáng tỏ phẩm chất ấy của nhân vật Đoạnvăn có sử dụng trợ từ (chú thích rõ từ ngữ là trợ từ)
Trang 9Câu Mục đích – Yêu cầu
Câu 1 - Thể loại: Truyện ngắn
- Ngôi kể: Ngôi thứ 1 (ông giáo)
- Tác dụng của việc lựa chọn người kể chuyện:
+ Là người gần gũi, chứng kiến toàn bộ cảnh đời của Lão Hạc => Câu chuyện mang tính chủ quan, nhân vật bộc lộ trực tiếp tư tưởng tình cảm, cảm xúc
(Hs nêu được 2 ý trở lên cho điểm tối đa)
Câu 2 * Lão Hạc muốn nhờ ông giáo:
- Thứ nhất: Nhờ ông giáo cho lão gửi ba sào vườn của con trai lão
- Thứ hai: Gửi ông giáo 30 đồng bạc nhờ lo ma chay hộ, còn thiếu đâu thì nhờ hàng xóm
=> Phẩm chất lão Hạc: tự trọng, giàu tình yêu thương con
Câu 3 - Hs xác định đúng từ ngữ (0,25đ), tên trường từ vựng (0,25đ)
+ Ví dụ: Trường hoạt động: nói, cười, bảo, ngồi,…
Câu 4 *Hình thức: (1,0 điểm)
+ Cách trình bày: Đoạn văn diễn dịch, diễn đạt rõ ràng, trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
+ Số câu: khoảng 10 – 12 câu
+ Yêu cầu Tiếng Việt: Chỉ rõ trợ từ (không chú thích không cho điểm)
* Nội dung: (2,5 điểm)
- Làm rõ một phẩm chất của lão Hạc trong truyện ngắn:
+ Nêu được phẩm chất nhân vật
+ Phân tích dẫn chứng làm sáng tỏ phẩm chất
+ Đánh giá nghệ thuật khắc họa phẩm chất nhân vật
+ Bày tỏ cảm xúc về nhân vật
Trang 10ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
TỪ CÁC VĂN BẢN ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM Câu 1 Từ văn bản Tôi đi học, em hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy, ghi lại
những suy nghĩ của em về vai trò của nhà trường trong cuộc đời mỗi con người
Câu 2 Từ đoạn trích Trong lòng mẹ , em hãy viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi
trình bày suy nghĩ của em về vai trò của gia đình trong cuộc sống của mỗi chúng ta
Câu 3: Từ sự cảm thông và sẻ chia những khó khăn của ông giáo với Lão Hạc, em hãy
viết đoạn văn nghị luận khoảng 1trang giấy nêu ý nghĩa của tình đồng cảm và chia sẻ trong cuộc sống
2 vận dụng cao Hs suy nghĩ cá nhân hoặc
theo nhóm và trả lời
Câu 1 So sánh và phân tích tâm trạng của nhân vật “tôi” ở 2 đ/v sau:
Đoạn 1: Nhưng lần này lại khác Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trong vừa xinh xắn
vừa oai nghiêm mhư cái đình làng Hoà ấp Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.
Đoạn 2: Một mùi hương lạ xông lên trong lớp Trông hình gì treo trên tường tôi
cũng thấy lạ và hay hay Tôi ngồi nhìn bàn ghế chỗ tôi ngồi rất cẩn thận rồi tự nhiên lạm nhận là vật riêng của mình Tôi nhìn người bạn tí hon ngồi bên tôi, một người bạn tôi chưa hề que biết, nhưng lòng tôi vẫn không cảm thấy sự xa lạ chút nào Sự quyến luyến
tự nhiên và bất ngờ quá đến tôi cũng không dám tin có thật.
Gợi ý:
Đây là 2 đ.văn d.tả t.trạng của n.vật tôi ở 2 thời điểm khác nhau: Khi đứng trước
ngôi trường ở lần đầu tiên đi học và khi đã rời bàn tay mẹ, được ông đốc khuyên nhủ,được thầy giáo trẻ tươi cười đón nhận rồi ngồi vào chỗ của mình trong lớp
nay, n.vật “tôi” c.thấy ngôi trường oai nghiêm, cao rộng còn mình thật bé nhỏ nên lo sợ
vẩn vơ
thật tự nhiên Sau khi được ông đốc hiền từ khuyên nhủ, được thầy giáo trẻ tươi cười đónnhận, chú bé không còn cảm giác sợ hãi nữa Từ đây mọi vật, người bạn ngồi kề bên bỗngtrở nên thân thuộc Tình cảm quyến luyến x.hiện bất ngời mà rất tự nhiên
đ.văn 2, n.vật “tôi” từ lo sợ vẩn vơ bỗng tự nhiên có cảm giác gần gũi, tin cậy => Qua 2 đ.văn này, ta thấy niềm vui trong trẻo, ấm áp của nhân vật “tôi” trong ngày tựu trường
đầu tiên được nhà văn Thanh Tịnh ghi lại rất chân thực
IV.Rút kinh nghiệm : .
Trang 11
Câu 1 Từ văn bản Tôi đi học, em hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy, ghi lại
những suy nghĩ của em về vai trò của nhà trường trong cuộc đời mỗi con người
Gợi ý:
- Hình thức: Viết đúng hình thức một đoạn văn, co dung lượng 100 chữ tương đươngvới 10 dòng, không sai chính tả, chữ viết rõ ràng
- Kĩ năng: Biết viết đoạn văn biểu cảm
- Nội dung: Ghi lại được những cảm xúc suy nghĩ của bản thân về vai trò của nhà
trường: Bồi dưỡng những tình cảm tốt đẹp, cung cấp tri thức, chắp cánh ước mơ cho thế hệ trẻ
- Trường học là mảnh đất tốt tươi để ươm mầm tri thức cho mỗi người, là bước đệm để mỗi chúng ta vươn tới tương lai rực rỡ Tài liệu Thu Nguyễn
- Ở nơi đó, chúng ta được thầy cô – người mẹ hiền thứ hai, sẽ dạy dỗ, truyền tải những tri thức khoa học, là hành trang quan trọng theo chúng ta suốt cả cuộc đời
- Thầy cô còn dạy ta biết yêu thương, biết ứng xử sao cho đúng đắn với mọi người Không những vậy, trường học là một thế giới thu nhỏ nơi có bạn bè, để cùng sẻ chia niềm vui nỗi buồn, cùng nhau đoàn kết để tạo nên sức mạnh trong mỗi tập thể lớp
- Ngôi trường là nơi nuôi dưỡng và chắp cánh cho những ước mơ, hoài bão của những
Câu 2 Từ đoạn trích Trong lòng mẹ , em hãy viết đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi
trình bày suy nghĩ của em về vai trò của gia đình trong cuộc sống của mỗi chúng ta
Gợi ý:
* Hình thức:
- Trình bày mạch lạc, hành văn trôi chảy, không mắc lỗi diễn đạt
- Dung lượng: Khoảng 2/3 trang giấy thi
(Trừ 0,5đ: ngắn dưới ½ trang, dài quá 1 ¼ trang hoặc viết thành bài văn)
* Nội dung:
Trang 12Hs trình bày được các nội dung
- Khái niệm gia đình: Gia đình là nơi ta được che chở, đùm bọc, yêu thương, chăm sóc
- Vai trò và tầm quan trọng của gia đình:
+ Là chỗ dựa vật chất và tinh thần vững chắc của mọi thành viên; là cái nôi giáo dục nên nhâm phẩm, tính cách của con trẻ
+ Gia đình có nhiều mâu thuẫn, bất hòa khiến các thành viên dễ bị tổn thương và mặc cảm
+ Con trẻ nếu không được gia đình bao bọc và dạy dỗ, sẽ dễ gục ngã trước khó khăn, cám dỗ từ xã hội,…
- Biện pháp để có một mái ấm gia đình hạnh phúc:
Xây dựng không khí gia đình đầm ấm, hạnh phúc và no đủ
Mỗi gia đình phải biết cách giáo dục, quan tâm và chăm sóc con trẻ
- Liên hệ gia đình em
- Khẳng định vai trò của mái ấm và tình cảm gia đình
Câu 3: Từ sự cảm thông và sẻ chia những khó khăn của ông giáo với Lão Hạc, em hãy
viết đoạn văn nghị luận khoảng 1trang giấy nêu ý nghĩa của tình đồng cảm và chia sẻ trong cuộc sống
* Yêu cầu hình thức: Đảm bảo đúng hình thức của một đoạn văn ( bắt đầu bằng chữ cái
viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng), dung lượng 10 - 15 câu
* Yêu cầu kĩ năng: Đoạn văn nghị luận các câu liên kết chặt chẽ, lô gic làm sáng vấn đề.
* Yêu cầu về nội dung: Đoạn văn đảm bảo những nội dung sau:
Mở đoạn: Học sinh đưa dẫn vấn đề từ câu nói của nhà văn Nam Cao trong truyện Lão
Hạc để khẳng định đồng cảm và chia sẻ rất cần trong cuộc sống
Thân đoạn:
- Giải thích đồng cảm và chia sẻ: Là chung một cảm nghĩ, một tấm lòng Là sự đồng
cảm, luôn thấu hiểu và quan tâm đến người khác Giúp đỡ họ khi họ không có khả năngthực hiện
- Vai trò, ý nghĩa của tình yêu thương trong cuộc sống:
+ Tình yêu thương có ý nghĩa và sức mạnh lớn lao Tình yêu thương đem đến cho conngười niềm vui, hạnh phúc, cao hơn là mang lại sự sống, sự cảm hoá kì diệu, tiếp thêm sứcmạnh để con người vượt qua mọi thử thách, khó khăn (Dẫn chứng)
Trang 13+ Người cho đi tình yêu thương cũng cảm thấy thanh thản, hạnh phúc trong lòng (Dẫnchứng)
+ Tình yêu thương làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, là lực hấp dẫn kéo gần con người lạivới nhau Đáng sợ biết bao khi thế giới này chỉ có hận thù, chiến tranh
- Bàn luận (Mở rộng):
+ Phê phán những kẻ sống ích kỉ, thơ ơ vô cảm trước nỗi đau đồng loại
+ Tuy nhiên tình yêu thương không phải là thứ có sẵn trong mỗi người, chỉ có được khicon người có ý thức nuôi dưỡng, vun trồng
+ Tình yêu thương cho đi phải trong sáng, không vụ lợi có thể nó mới có ý nghĩa
+ Hãy biến yêu thương thành hành động, yêu thương đúng cách, không mù quáng
- Rút ra bài học nhận thức và hành động: Sống yêu thương, trân trọng tình yêu thươngcủa người khác dành cho mình và cũng cần biết san sẻ tình yêu thương với mọi người
* Kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề: tình yêu thương là thứ tình cảm không thể thiếu
trong cuộc sống của mỗi con n
Tiết
ÔN TẬP CÁC VĂN BẢN VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Củng cố khắc sâu kiến thức về nội dung, ý nghĩa của văn bản
- Rèn kĩ năng kể, tóm tắt VB, Có kĩ năng tìm, phát hiện các chi tiết đặc sắc của VB
- Rèn kĩ năng viết đoạn theo lối cảm thụ
- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo; Năng lực
thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệ thông tin và truyềnthông
- Năng lực riêng: Năng lực ngôn ngữ, năng lực thuyết trình, năng lực đọc – hiểu văn bản.
II Chuẩn bị:
Trang 141 Giáo viên :
- Soạn giáo án
- Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu
- Chuẩn bị ảnh tranh ảnh minh hoạ cho bài học
- Kĩ thuật dạy học: Khăn trải bàn, phân tích mẩu
IV .TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
vào vở hoặc HS lập bảng vào vở )
HS hoàn thiện các nộidung theo bảng
Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
1 Cô bé An-đéc- Truyện Niềm thương cảm sâu sắc -Cách kể chuyện hấp
Trang 15bán
diêm
xen (1805-1875)
cổ tích hiện đại
đối với những con người bất hạnh, niềm tin của con người và tấm lòng nhân ái của nhà văn
dẫn đan xen giữa mộng tưởng và thực tế, sử dụng hình ảnh tương phản đối lập đặc sắc.-Sự kết hợp chặt chẽ giữa yếu tố kể, tả, biểu cảm
-Xây dựng tình huống truyện độc đáo, hấp dẫnphù hợp với tâm lí trẻ thơ
Xéc-van-Tiểu thuyết
Sử dụng tiếng cười khôi hài để diễu cợt cái hoang tưởng, tầm thường đề cao thực tế và sự cao thượng
Sử dụng phép tương phản trong xây dựng nhân vật
3 Chiếc
lá cuối
cùng
O hen-ri (1862-1910)
Truyện ngắn
Ca ngợi tình bạn, tình người đằm thắm, tha thiết, thủy chung, trong sáng nghệ thuật chân chính phục vụ con người, hãy yêu thương trân trọng con người nhất là những con người nghèo khổ
Xây dựng cốt truyện đơn giản, giàu kịch tính, kết cấu truyện tương phản, tinh tế hai lần đảo ngược kết thúc truyện bất ngờ, ngôn ngữ kể truyện giản
dị nhẹ nhàng và sâu sắc
4 Hai cây
phong
Ai-ma- tốp (1928-2008)
Truyện ngắn
Vẻ đẹp thân thuộc cao quý của hai cây phong gắn liền với tình thương tha thiết của tác giả
-Nhân vật kể chuyện kết hợp với hai mạch kể, gắnvới hai đại từ nhân xưng
là tôi và chúng tôi
-Phương thức biểu đạt kết hợp với miêu tả, nhânhóa cao độ
C HOẠT ĐỘNG HDHS LUYỆN TẬP
Trang 16“Sáng hôm sau, tuyết vẫn phủ kín mặt đất, nhưng mặt trời lên, trong sáng, chói
chang trên bầu trời xanh nhợt Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà.
Trong buổi sáng lạnh lẽo ấy, ở một xó tường, người ta thấy một em gái có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa.
Ngày mồng một đầu năm hiện lên trên thi thể em bé ngồi giữa những bao diêm, trong đó có một bao đã đốt hết nhẵn Mọi người bảo nhau: “Chắc nó muốn sưởi cho ấm!”, nhưng chẳng ai biết những điều kì diệu em đã trông thấy, nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay lên để đón lấy những niềm vui đầu năm.”
(Ngữ văn 8 – tập 1)
1 Đoạn trích trên trích trong văn bản nào? Nêu xuất xứ và thể loại của văn bản?
2 Tác giả của đoạn trích là ai? Tại sao người ta gọi những truyện ngắn của tác giả làtruyện cổ tích?
3* Cô bé bán diêm chết trong giá rét nhưng tác giả lại miêu tả em với “đôi má hồng vàđôi môi đang mỉm cười.” Điều đó có ý nghĩa gì?
4* Khi chứng kiến cái chết của cô bé vì sao những người xung quanh họ không thể biết
được “những điều kì diệu em đã trông thấy, nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay
lên để đón lấy những niềm vui đầu năm”? Qua chi tiết đó tác giả muốn gửi gắm thông
điệp gì?
5 Viết một đoạn văn theo cách T-P-H (từ 8 đến 10 câu) trình bày suy nghĩ của em về cáichết của cô bé bán diêm trong đoạn trích trên Trong đoạn văn có sử dụng một câu đặcbiệt và một từ láy tượng hình Gạch chân và chú thích
Gợi ý
Câu 1 TP Cô bé bán diêm : truyện ngắn
Câu 2 Tác giả của đoạn trích là An – đéc – xen
Người ta gọi những truyện ngắn của tác giả là truyện cổ tích vì nó mang màu sắc cổ tích,
có những chi tiết kì ảo, kết thúc có hậu…
Trang 17Câu 3: Cô bé bán diêm chết trong giá rét nhưng tác giả lại miêu tả em với “đôi má hồng
và đôi môi đang mỉm cười.” Điều đó có ý nghĩa gì?
- Đối với người khác chết là hết, là một sự bất hạnh nhưng đối với cô bé thì chết là mộtniềm hạnh phúc bởi vì đó là cách duy nhất để giải thoát khỏi nơi khốn khỏ thực tại, làcách duy nhất để em có thể đến được với bà, với quá khứ huy hoàng và ngọt ngào êm ái
- Cô bé ra đi trong sự siêu thoát, trong niềm vui sướng vô bờ Cô đã chía tay với cuộc đờimột cách vui vẻ và mãn nguyện để được sống một cuộc đời khác, một thế giới khác – mộtthế giới chỉ có tình yêu và niềm vui, niềm hạnh phúc
=> tấm lòng nhân đạo của tác giả: cảm thông, thấu hiểu trẻ thơ; yêu thương trẻ thơ vàluôn mong muốn các em có một cuộc sống thật hạnh phúc; xót xa trước thân phận bấthạnh…
Câu 4: Khi chứng kiến cái chết của cô bé vì sao những người xung quanh họ không thể
biết được “những điều kì diệu em đã trông thấy, nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu
bay lên để đón lấy những niềm vui đầu năm”? Qua chi tiết đó tác giả muốn gửi gắm thông
điệp gì?
- Bởi vì những người đó sống quá thơ ơ, ích kỉ Ngoài việc sử dụng cái đói, cái rét để tạo
sự ngăn cách của họ đối với em bé thì họ còn xây dựng một bức tường hữu hình hoặc vôhình để tạo ra sự ngăn cách mới giữa họ và em Họ không có quyền được nhìn thấy, đượctận hưởng những gì do mộng tưởng của em tạo ra bởi vì em thuộc về một thế giới khác
=> Nhà văn phê phán lối sống ích kỉ, co cụm, chỉ biết mình
=> Mọi người hãy biết chia sẻ, yêu thương những con người bất hạnh đặc biệt là trẻ em;hãy dành cho con trẻ những gì tốt đẹp nhất để các em được sống bình yên và hạnh phúc
Câu 5:
- Cái chết thương tâm, không đáng có khiến người đọc phải suy nghĩ, đớn đau…
- Cái chết là sự giải thoát cho em khỏi cảnh đói rét và cô độc…
- Cái chết đó có sức tố cáo sâu sắc sự ác độc, vô trách nhiệm của người cha
- Cái chết lên án sự thờ ơ, tàn nhẫn, ích kỉ, vô nhân đạo của người đời trước một em bé bất hạnh,khốn khổ
=> thể hiện tấm lòng nhân đạo của tác giả: ông đã miêu tả cái chết của em bé thật nhẹnhàng mà sâu sắc
=> thông điệp: Mọi người hãy biết chia sẻ, yêu thương những con người bất hạnh đặc biệt
là trẻ em; hãy dành cho con trẻ những gì tốt đẹp nhất để các em được sống bình yên vàhạnh phúc
ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2
Đọc đoạn văn: “ , em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài của sổ, nhìn chiếc lá thường
xuân cuối cùng trên tường Em có thấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ thấy nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ - men, -
cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm mà chiếc lá cuối cùng đã rụng”.
( Trích “ Chiếc lá cuối cùng” O Hen - ri Sách Ngữ văn 8 Tập một)
Trang 181 a Xác định các trợ từ, thán từ có trong đoạn Nêu rõ tác dụng của các từ đó.
b Giải thích nghĩa của từ “ kiệt tác”? Và giải thích thật ngắn gọn: Tại sao Xiu lại gọi
chiếc lá mà cụ Bơ - men vẽ vào cái đêm mưa gió đó là “ kiệt tác của cụ Bơ - men”?
2 Kết thúc bài viết “ Giá trị của lòng nhân ái trong cuộc sống hiện đại ”, một sinh viên
có bình luận: “ Nhà thơ Tố Hữu đã từng cảm thán mà thốt lên rằng:
“ Có gì đẹp trên đời hơn thế,
Người với người sống để yêu nhau” khi ông nhận ra chính tình yêu thương chân thành giữa con người với con người khiến cuộc sống vốn dĩ đã đẹp đẽ lại càng trở tốt đẹp và ý nghĩa hơn gấp trăm nghìn lần”.
a Em có bằng lòng với vấn đề được đề cập tới trong bình luận trên không? Trình bày ýkiến của em trong khoảng 10 - 12 câu văn
b Trong đoạn, gạch chân một câu văn có sử dụng phép nói quá hoặc nói giảm, nói tránh
+ồ : làm rõ cảm xúc ngạc nhiên của nhân vật
=> Câu văn trở nên rõ nghĩa, có giá trị biểu cảm,
b - Giải thích nghĩa của từ “ kiệt tác”: tác phẩm nghệ thuật có giá trị đặc sắc, ( Hs
giải thích đúng là được)
- Vì đó là chiếc lá đẹp, sinh động, được vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt bằng tất cả tàinăng, tình yêu thương của cụ Bơ- men nhằm cứu sống,lấy lại niềm tin vào cuộc sống choGiôn – xi, ( hoặc Hs lý giải theo cách hiểu riêng, đúng là được) (1đ)
2 Viết đoạn nghị luận xã hội:
a Hình thức: - Đúng hình thức đoạn, đủ số câu, đúng phương thức NLXH (0.5đ)
b T.Việt: - Xác định/ gọi tên câu ghép, thành phần thán từ ( 0.5đx2)
c Nội dung: - Giải thích khái niệm: Tình yêu thương giữa con người với con người (
Trang 19- Nêu được biểu hiện cụ thể của tình yêu thương giữa con người với con
người, nguyên nhân, tác dụng to lớn của tình yêu thương đó (1đ)
- Nêu được biểu hiện cụ thể của việc không có tình thương yêu con người
trong cuộc sống, nguyên nhân, hậu quả tai hại của lối sống vô tâm, ích kỷ (0.5đ)
- Liên hệ thực tế, nêu được biện pháp giải quyết hợp lý (0.5đ)
ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 3
“ Nhưng, ô kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió phũ phàng kéo dài suốt cả đêm,
…vẫn còn một chiếc lá thường xuân bám trên bức tường gạch Đó là chiếc lá cuối cung
ở trên cây Ở gần cuống lá còn giữ màu xanh sẫm, nhưng với rìa lá hình răng cưa đã
nhốm màu vàng úa, chiếc lá vẫn dũng cảm treo bám trên cành cách mặt đất chừng hai mươi bộ.”
a Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Tác phẩm đó thuộc thể loại gì?
b.Giới thiệu những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm mà em vừa nêu
c Câu văn in đậm trong đoạn văn trên sử dụng phép tu từ gì? Nếu tác dụng của phép tu từ đó
d Từ “ô kìa!” trong đoạn trích trên thuộc từ loại gì? Nếu lược bỏ từ đó đi thì sắc thái biểu cảm của câu văn có bị ảnh hưởng không?
1 Những câu văn trên được rút từ văn bản nào, thuộc tác phẩm nào? Của ai?
2 Tìm một câu ghép trong đoạn trích trên và cho biết mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế
của câu ghép mà em vừa xác định
3 Theo em, tại sao mỗi lần “từ những chốn xa xôi trở về Ku-ku-rêu”, nhân vật “tôi”
lại “Mong sao chóng về tới làng, chóng lên đồi mà đến với hai cây phong”?
4 Một số tác phẩm văn học nước ngoài mà em đã học ở chương trình Ngữ văn 8
Trang 20cũng có những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng góp phần làm nên giá trị của tác phẩmnhư hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích trên Hãy chỉ ra một hình ảnh như vậy vànêu tác giả, tác phẩm Nêu ngắn gọn ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh đó
Gợi ý
Tác phẩm: Người thầy đầu tiên
Tác giả: Aimantop
2 HS xác định được câu ghép
Chỉ ra được mối quan hệ giữa các vế của câu ghép
VD: Dù chúng có cao đến đâu chăng nữa, đứng xa thế cũng khó lòng trông
thấy ngay được, nhưng tôi thì bao giờ cũng cảm biết được chúng, lúc nào cũng nhìn rõ.
Quan hệ tương phản
- Hai cây phong tượng trưng cho những gì đẹp đẽ nhất của tuổi thơ…
- Hai cây phong gắn với hình ảnh thầy Đuy-sen (hình ảnh, tấm lòng…)
- Liệt kê được hình ảnh giàu ý nghĩa mang tính biểu tượng
- Nêu xuất xứ của chi tiết đó (tác giả - tác phẩm)
- Nêu ý nghĩa của chi tiết mà HS lựa chọn
VD: Chi tiết Ngọn lửa diêm (Cô bé bán diêm – Anđécsen) -> tượng trưng cho
những khát khao, mơ ước của em bé …
Chi tiết chiếc lá (Chiếc lá cuối cùng – Ơ Henri) -> tượng trưng cho lòng
nhân hậu, tình yêu thương, sự hy sinh …
D HOẠT ĐỘNG LIÊN HỆ - VẬN DỤNG
1 Gv đưa ra một số dề văn HS trao đỏi thảo luận và
Trang 21Câu 2: Từ suy nghĩ của nhân vật tôi trong truyện Hai cây phong về những kỉ niệm tuổi thơ
êm đẹp gắn với những người bạn, em hãy viết 1 đoạn văn nghị luận khoàn 2/3 trang giấy nêusuy nghic của em về Tình bạn đẹp trong cuộc sống
2 vận dụng cao Hs suy nghĩ cá nhân hoặc
theo nhóm và trả lời
Viết đoạn văn có độ dài từ 20 đến 25 dòng trình bày ý kiến của em về câu hỏi sau:
Có thật cần đến đoạn kết truyện như của tác giả An-đéc-xen (đoạn trích “Cô bé bán diêm”) không? Nếu kết thúc ở câu “Họ đã về chầu thượng đế” thì có làm giảm cái hay của truyện không? Vì sao?
GỢI Ý
1.Yêu cầu về kĩ năng:
Hiểu đề bài, trình bày bằng một đoạn văn chặt chẽ rõ ràng, lập luận chắc chắn, có sức thuyết phục Diễn đạt lưu loát, có cảm xúc
2.Yêu cầu về nội dung:
Học sinh có thể trình bày bằng những trình tự khác nhau, nhưng phải thể hiện được sự suy ngẫm cơ bản sau đây:
-Với tấm lòng nhân ái của nhà văn, thì đoạn kết truyện được coi là rất cần thiết Nếu kết thúc ở câu “Họ đã về chầu thượng đế” thì ý nghĩa của truyện sẽ bị giảm đi (0,25 điểm)
- Người đọc không thấy được sự đối lập giữa một bên là hình ảnh cô bé bán diêm ngây thơ,hồn nhiên đẹp đẽ như tiên đồng ngọc nữ với một bên gió lạnh của ngày đầu năm Và người đọc cũng không thấy được sự đối lập giữa một bên là thái độ lạnh lùng thờ ơ của mọi người khi chứng kiến cảnh thương tâm này (cô bé rất cô đơn: mồ côi bố nghiệt ngã, vô tình) (0,5 điểm)
- Đoạn kết của truyện đã phơi bày cả một xã hội vô tình, lạnh lùng trước cái chết của một đứa trẻ nghèo mô côi (0,25 điểm)
-Đoạn kết truyện còn cho thấy cái nhìn đầy cảm thông cùng tấm lòng nhân hậu và lãng mạncủa tác giả viết lại câu chuyện thương tâm này khiến người đọc bớt đi cảm giác bi thương
để đưa tiễn cô bé lên trời với niềm vui, hy vọng chợt bùng, lóe sáng sau những lần đánh diêm (0,5 điểm)
- Cái hay của đoạn kết: người đọc chứng kiến cả xã hội Đan Mạch đương thời tàn nhẫnthiếu tính thương từ đó lên án, cho thấy tấm lòng nhân ái của nhà văn
IV.Rút kinh nghiệm : .
GỢI Ý ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI TỪ CÁC VĂN BẢN
Trang 22VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI Câu 1: Truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng được coi là bức thông điệp màu xanh về tình yêu
thương Bằng hiểu biết của mình, em hãy viết đoạn văn dài khoảng 2/3 trang giấy thi trình bày suy nghĩ về tình yêu thương của con người trong cuộc sống (2 điểm)
* Yêu cầu về hình thức
- Học sinh trình bày thành một đoạn văn nghị luận xã hội khoảng 2/3 giấy thi
- Diễn đạt tốt, lập luận rõ ràng, đúng vấn đề yêu cầu, không sai lỗi chính tả giáo viên cho điểm tối đa Tùy mức độ bài làm của học sinh giáo viên cho điểm
* Yêu cầu về nội dung: Học sinh có nhiều cách diễn đạt khác nhưng cơ bản đề cập được các ý cơ bản sau:
+ Giải thích được thế nào là tình yêu
+ Nêu biểu hiện của tình yêu thương
+ Bàn luận về vai trò của tình yêu thương
+ Biết phê phán những biểu hiện trái ngược với tình yêu thương
+ Rút ra bài học nhận thức và hành động
Câu 2: Từ suy nghĩ của nhân vật tôi trong truyện Hai cây phong về những kỉ niệm tuổi
thơ êm đẹp gắn với những người bạn, em hãy viết 1 đoạn văn nghị luận khoàn 2/3 tranggiấy nêu suy nghic của em về Tình bạn đẹp trong cuộc sống
+ Là tình bạn chân thành, trong sáng, vô tư và đầy tin tưởng
+ Tình bạn trong sáng không chấp nhận những toan tính nhỏ nhen, vụ lợi và sự đố kị.Cũng không phải xuê xoa, bao che, bỏ qua những thói hư tật xấu của nhau
Trang 23- Giá trị (ý nghĩa) của một tình bạn đẹp:
+ Sưởi ấm tâm hồn, ấm áp lòng người khi cô đơn, giúp con người tìm thấy niềm vui,thấy những ý nghĩa cao đẹp trong cuộc đời
+ Giúp nhau vượt qua những khó khăn, trở ngại, thử thách, những điều kiện khắc nghiệtcủa cuộc sống
+ Giúp nhau trở nên hoàn thiện
Kết đoạn: Khẳng định ý nghĩa cao đẹp của tình bạn và liên hệ bản thân, có ý thức vunđắp tình bạn đẹp
Tiết
ÔN TẬP VĂN BẢN THÔNG TIN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Nắm một cách có hệ thống nội dung, ý nghĩa và cách tiếp cận các văn bản thôngtin đã học
2 Kỹ năng:
Tiếp tục bồi dưỡng năng lực viết bài NLXH về các vấn đề xung quanh cuộc
sống của các em
Trang 243 Thái độ: Tự giác, nghiêm túc.
4 Năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo;
Năng lực thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệ
thông tin và truyền thông
- Năng lực riêng: Năng lực ngôn ngữ, năng lực thuyết trình, năng lực đọc – hiểu
văn bản
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên :
- Soạn giáo án
- Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu
- Chuẩn bị ảnh tranh ảnh minh hoạ cho bài học
- Kĩ thuật dạy học: Khăn trải bàn, phân tích mẩu
IV .TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Trang 25B HOẠT ĐỘNG CỦNG CỐ KIẾN THỨC
GV hướng dẫn HS lập bảng hệ
thống lại kiến thức đã học
(GV có thể in sẵn bảng để HS kẹp
vào vở hoặc HS lập bảng vào vở )
HS hoàn thiện các nộidung theo bảng
I Hệ thống kiến thức
TT Tác phẩm Tác giả Thể loại Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
Thái An
Văn bản nhật dụng
Văn bản đã nêu lên vấn đề thời sự của nhân loại, dân số và tương lai của dân tộc nhân loại
Tác giả đã đưa ra các con số buộc người đọc phải tinh tưởng và suy ngẫm về sự gia tăng dân
số đang lo ngại của thế giới, nhất là những nước chậm phát triển
3 Thông tin về ngày trái đất nă
Trang 26bỏ bị đốt, các khí độc thải ra đặc biệt là chất đi-ô-xin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, làm giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh.
(Ngữ văn 8, tập Một, NXB Giáo dục -2015, tr.105)
Câu 1: Xác định kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản trên?
Câu 2: Tìm các từ sắp xếp thành một trường từ vựng và đặt tên cho trường từ vựng đó? Câu 3: Nêu nội dung của đoạn trích?
Câu 4: Hãy giải thích từ “ dị tật bẩm sinh”?
Câu 5: Theo em, nguyên nhân cơ bản nào làm cho việc sử dụng bao bì ni lông gây hại
tới môi trường?
Trang 27Câu 1:
- Kiểu văn bản: Nhật dụng.
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận trình bày dưới dạng thuyết minh.
Câu 2: Trường từ vựng về bệnh tật: ung thư phổi, ngộ độc, ngất, khó thở, nôn ra máu, dị tật bẩm sinh
Câu 3: Đoạn trích nêu lên tác hại của bao bì ni lông đối với con người và môi trường.
Câu 4: “ dị tật bẩm sinh”: hiện tượng bất thường về hình dạng của bộ phận nào đó trong cơ
thể( dị tật) đã có khi sinh ra( bẩm sinh)
Câu 5: Nguyên nhân cơ bản đó là do ý thức của con người( sử dụng chỉ một lần) làm cho
việc sử dụng bao bì ni lông gây hại tới môi trường
ĐỀ ĐỌC HIỂU SỐ 2
Cho đoạn trích:
“(1) Có người bảo: Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi!
(2) Xin đáp lại: Hút thuốc là quyền của anh, nhưng anh không có quyền đầu độc những người ở gần anh (3) Anh uống rượu say mèm, anh làm anh chịu (4) Nhưng hút thuốc thì người ở gần anh cũng hít phải luồng khói độc (5) Điều này hàng nghìn công trình nghiên cứu đã chứng minh rất rõ.”
(Trích Ngữ văn 8, tập một, NXB Giáo dục 2015)
1 Những câu văn trên trích từ văn bản nào? Của ai? Cho biết phương thức biểu dạt
chính của văn bản đó
2 Bằng một câu ghép sử dụng cặp quan hệ từ, hãy trình bày nội dung cơ bản của
văn bản nói trên
3 Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào khi sử dụng động từ “đầu độc” trong câu
văn số (2)? Nêu ngắn gọn tác dụng của biện pháp tu từ đó
Trang 284 Hãy kể tên một văn bản thuộc chương trình Ngữ văn 8 có cùng phương thức biểu
đạt với văn bản nói trên, cũng nêu lên một vấn đề cấp thiết của xã hội
5 Viết một đoạn văn theo cách lập luận tổng hợp – phân tích – tổng hợp khoảng 8
-10 câu nói về tác hại của việc hút thuốc lá, trong đoạn có sử dụng phép nói quá và câughép (gạch chân, gọi tên)
Tác giả Nguyễn Khắc Viện
Phương thức biểu đạt thuyết minh
+ Thuốc lá và nạn nghiện thuốc lá có tác hại nguy hiểm đến con người và xã hội+ Chúng ta cần có quyết tâm và biện pháp phòng chống thuốc lá triệt để
- Dùng cặp quan hệ từ phù hợp, tạo thành câu ghép
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Có người cho rằng: Bài toán dân số đã được đặt ra từ thời cổ đại Lúc đầu tôi
không tin điều này Bởi vì vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình chỉ mới được đặt ra vài chục năm nay Còn nói từ thời cổ đại tức là chuyện của dăm bảy ngàn năm về trước Độ chênh về thời gian ấy, ai mà tin được! Thế mà nghe xong câu chuyện này, qua một thoáng liên tưởng, tôi bỗng “sáng mắt ra”.
Đó là câu chuyện từ một bài toán cổ, kể về việc kén rể của nhà thông thái Nhà thông thái nọ có một cô con gái rất đẹp Đến tuổi cập kê, cô gái cần tuyển một đấng phu quân Rất nhiều chàng trai đến dự thi Được làm rể nhà thông thái là điều vô cùng hấp dẫn, nhất là đối với con cái của những nhà giàu có Nhà thông thái đưa ra một bàn cờ tướng gồm 64 ô Ông yêu cầu các chàng trai thực hiện theo điều kiện sau: đặt một hạt
Trang 29thóc vào ô thứ nhất; ô thứ hai đặt hai hạt thóc; và các ô tiếp theo số thóc cứ thế nhân đôi.
Ai đủ số thóc theo yêu cầu của bài toán thì sẽ là chồng cô gái Ban đầu ai cũng tưởng có
gì mà không đủ Nhưng rồi kết cục… không chàng trai nào đủ thóc để lấy được cô gái Số thóc được tính ra theo bài toán cấp số nhân ấy, nhiều đến mức có thể phủ khắp bề mặt trái đất này Một con số kinh khủng biết nhường nào!
[…] Đừng để cho mỗi con người trên trái đất này chỉ có diện tích bằng một hạt thóc Muốn thế phải góp phần làm cho chặng đường đi đến ô thứ 64 càng dài lâu hơn, càng tốt Đó là con đường “tồn tại hay không tồn tại” của chính loài người.
(Ngữ văn 8, tập Một, NXB Giáo dục - 2015, tr.130).
a Đoạn văn trích trong văn bản nào? Của ai? Văn bản đó thuộc kiểu văn bản gì?
b Vấn đề chính mà tác giả muốn đặt ra trong văn bản này là gì? Điều gì đã làm tác giả
“sáng mắt ra”?
c Câu chuyện kén rể của nhà thông thái có vai trò và ý nghĩa thế nào trong việc làm nổi
bật vấn đề chính mà tác giả muốn nói tới?
d Văn bản giúp em nhận thức gì về vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình? Theo em,
con đường tốt nhất để hạn chế gia tăng dân số là gì?
e Viết đoạn văn khoảng 15 câu theo phương thức Tổng hợp – Phân tích – Tổng hợp trình
bày hiểu biết của em về thực trạng dân số Việt Nam hiện nay và hậu quả của việc gia tăng
dân số quá nhanh Đoạn văn sử dụng câu ghép và thán từ (gạch chân, chú thích)
Gợi ý:
a Đoạn văn trích trong văn bản nào? Của ai? Văn bản đó thuộc kiểu văn bản gì?
b Vấn đề chính mà tác giả muốn đặt ra trong văn bản này là gì? Điều gì đã làm tác giả
“sáng mắt ra”?
c Câu chuyện kén rể của nhà thông thái có vai trò và ý nghĩa thế nào trong việc làm nổi
bật vấn đề chính mà tác giả muốn nói tới?
d Văn bản giúp em nhận thức gì về vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình? Theo em,
con đường tốt nhất để hạn chế gia tăng dân số là gì?
Trang 30e Viết đoạn văn khoảng 15 câu theo phương thức Tổng hợp – Phân tích – Tổng hợp trình
bày hiểu biết của em về thực trạng dân số Việt Nam hiện nay và hậu quả của việc gia
tăng dân số quá nhanh Đoạn văn sử dụng câu ghép và thán từ (gạch chân, chú thích)
f Em hiểu gì về mong muốn của tác giả ở cuối đoạn trích? Theo em, những điều nhà văn
muốn đề cập đến nay còn có giá trị nữa không? Vì sao?
Câu 2 Từ Văn bản Ôn dịch , thuốc lá, em có suy nghĩ gì về giá trị của sức khỏe con người
Hãy viết 1 đoạn văn nghịc luận khoảng 2?3 trang giấy thi nêu suy nghĩ của em?
2 GV hướng dẫn HS sưu tầm
và đọc thêm các tác phẩm thơ
văn, của các tác giả
Hs sưu tầm cá nhân hoặctheo nhóm và báo cáo kếtquả vào tiết học sau
IV.Rút kinh nghiệm : .
Tiết ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
( Câu ghép, phép nói quá, nói giảm, nói tránh )
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Ôn tập củng cố lại kiến thức về nói quá, nói giảm nói tránh
- Ôn tập củng cố lại kiến thức về câu ghép (đặc điểm câu ghép, cách nối các vế của
câu ghép, quan hệ giữa các vế của câu ghép)
2 Kỹ năng:
- Vận dụng làm một số bài tập nhận diện, phát triển và nâng cao
3 Thái độ: Tự giác, nghiêm túc.
4 Năng lực
Trang 31- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo;
Năng lực thẩm mỹ; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực công nghệthông tin và truyền thông
- Năng lực riêng: Năng lực ngôn ngữ, năng lực thuyết trình, năng lực đọc – hiểu
văn bản
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên :
- Soạn giáo án
- Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu
- Chuẩn bị ảnh tranh ảnh minh hoạ cho bài học
- Kĩ thuật dạy học: Khăn trải bàn, phân tích mẩu
IV .TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Trang 32B HOẠT ĐỘNG CỦNG CỐ KIẾN THỨC