Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u riêng tôi... Ngoài ra, lu n án c+ng có giá tr tham kh o trong vi c ho ch nh chính sách v xây d ng GCCN " Vi t Nam nói chung và công nhân " Qu
Trang 1NGUY N TH HUY N THÁI
K T H P H TH NG VÀ HI N I TRONG XÂY D NG Ý TH C CHÍNH TR CÔNG NHÂN
NGÀNH THAN QU NG NINH HI N NAY
LU N ÁN TI N S CHUYÊN NGÀNH: CNDVBC & CNDVLS
HÀ N I - 2018
Trang 2NGUY N TH HUY N THÁI
K T H P H TH NG VÀ HI N I TRONG XÂY D NG Ý TH C CHÍNH TR CÔNG NHÂN
NGÀNH THAN QU NG NINH HI N NAY
Trang 3Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u riêng tôi Các s li u, k t qu nêu trong lu n án là trung th c, có ngu n g c rõ ràng và ư c trích d n y theo quy nh
Tác gi
Nguy n Th Huy n Thái
Trang 41.1 Các công trình nghiên c u liên quan n ý th c chính tr và xây
d ng ý th c chính tr cho giai c p công nhân
6
1.2 Các công trình nghiên c u v th c tr ng và gi i pháp k t h p
truy n th ng và hi n i trong xây d ng ý th c chính tr c a
công nhân ngành than Qu ng Ninh trong th i k i m i
18
1.3 Giá tr c a nh ng công trình ã nghiên c u và nh ng v n
lu n án ti p t c làm sáng t thêm
20
Ch ơng 2: K T H P TRUY N TH NG VÀ HI N I TRONG XÂY D NG
Ý TH C CHÍNH TR CÔNG NHÂN NGÀNH THAN QU NG NINH
HI N NAY - M T S V!N LÝ LU N CHUNG
26
2.1 Ý th c chính tr và xây d ng ý th c chính tr c a công nhân
ngành than Qu ng Ninh hi n nay
26
2.2 Th c ch t và tính t t y u c a vi c k t h p ý th c chính tr
truy n th ng và hi n i trong xây d ng ý th c chính tr công
nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
35
2.3 Yêu c u cơ b n c a vi c k t h p truy n th ng và hi n i trong
xây d ng ý th c chính tr công nhân ngành than Qu ng Ninh
69
Ch ơng 3: K T H P TRUY N TH NG VÀ HI N I TRONG XÂY D NG
Ý TH C CHÍNH TR C"A CÔNG NHÂN NGÀNH THAN QU NG
NINH HI N NAY - TH C TR NG VÀ NGUYÊN NHÂN
81
3.1 Th c tr ng k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng ý
th c chính tr công nhân ngành than Qu ng Ninh
81
3.2 Nguyên nhân c a th c tr ng k t h p truy n th ng và hi n i trong
xây d ng ý th c chính tr công nhân ngành than Qu ng Ninh
100
Trang 5TH C CHÍNH TR CÔNG NHÂN NGÀNH THAN QU NG NINH
HI N NAY
4.1 Phát huy vai trò tích c c, t giác c a các ch th trong xây
d ng ý th c chính tr công nhân ngành than Qu ng Ninh theo
4.3 Ti p t c i m i n i dung tuyên truy n giáo d c ý th c chính
tr cho công nhân công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
theo hư ng k t h p truy n th ng và hi n i
138
4.4 Ti p t c i m i, a d ng hóa các hình th c tuyên truy n, giáo
d c ý th c chính tr cho công nhân ngành than Qu ng Ninh
theo hư ng k t h p truy n th ng và hi n i
Trang 7M U
1 Tính c'p thi(t c a ) tài nghiên c u
Ngay t khi m i ra i, giai c p công nhân (GCCN) Vi t Nam mà i tiên phong là ng C ng s n Vi t Nam ã luôn nêu cao b n ch t cách m ng, lãnh o toàn dân làm nên nh ng th!ng l i có ý ngh a l ch s vô cùng to l n Ngày nay, trong công cu c i m i t nư c theo nh hư ng xã h i ch ngh a (XHCN), vai trò cách m ng, vai trò lãnh o, tính tiên phong c a GCCN càng tr" nên quan tr#ng và có ý ngh a quy t nh xây d ng GCCN
Vi t Nam v ng m nh áp ng yêu c u cách m ng trong giai o n m i, V$n
ki n i h i i bi u l n th XII nêu rõ:
“Quan tâm, giáo d c, ào t o, b i dư%ng, phát tri n giai c p công nhân c v s lư ng và ch t lư ng, nâng cao b n l nh chính tr , trình h#c v n, chuyên môn, k& n$ng ngh nghi p, tác phong công nghi p, k' lu t lao ng c a công nhân;… b o v quy n l i, nâng cao i s ng v t ch t và tinh th n c a công nhân” [23, tr.160] Như v y, xây d ng GCCN là vi c làm c n thi t ã và ang ư c ng
và Nhà nư c (c bi t quan tâm
Trong cách m ng gi i phóng dân t c, Qu ng Ninh là m t trong nh ng cái nôi c a phong trào công nhân c nư c Trong s nghi p i m i, Qu ng Ninh là m t vùng t có nhi u ti m n$ng phát tri n kinh t v i nhi u công nhân lao ng thu c nhi u l nh v c: công nghi p n(ng, d ch v - du l ch, c ng
bi n, nông - lâm - ngư nghi p, c a kh)u… Trong s nh ng công nhân "
Qu ng Ninh, công nhân có s lư ng ông o nh t là công nhân ngành than Chính vì v y, vi c xây d ng công nhân ngành than Qu ng Ninh không ch* góp ph n “xây d ng t p oàn Công nghi p Than - Khoáng s n Vi t Nam (TKV) thành t p oàn kinh t m nh ” [8], mà còn góp ph n n nh, phát tri n kinh t - xã h i c a t*nh, ng th i “góp ph n óng góp tích c c vào vi c
Trang 8m b o an ninh qu c gia” [7], c+ng như s phát tri n i ng+ công nhân
Qu ng Ninh nói riêng và GCCN Vi t Nam nói chung
Trong giai o n hi n nay, xây d ng công nhân ngành than Qu ng Ninh không th tách r i xây d ng ý th c chính tr (YTCT) c a h# Tuy nhiên,
do nhi u nguyên nhân khác nhau mà trong YTCT c a GCCN Vi t Nam nói chung và công nhân ngành than Qu ng Ninh nói riêng còn có nh ng h n ch ,
b t c p Th i gian qua, m(c dù ng và Nhà nư c ã có nhi u chính sách nh,m phát huy nh ng giá tr truy n th ng, ng th i xây d ng nh ng ph)m
ch t chính tr hi n i cho ngư i công nhân nhưng v n còn không ít cách ngh , cách làm l ch l c trong vi c x lý m i quan h gi a truy n th ng và
hi n i Công tác giáo d c, tuyên truy n xây d ng YTCT cho công nhân v n còn t n t i hai xu hư ng c c oan: ho(c quá coi nh- giá tr truy n th ng mà
nh n m nh các giá tr hi n i, ho(c quay tr" v truy n th ng m t cách thái quá mà không ch p nh n, b sung nh ng giá tr m i
Rõ ràng, k t h p truy n tr ng và hi n i trong xây d ng YTCT cho GCCN Vi t Nam nói chung và công nhân ngành than Qu ng Ninh nói riêng là
v n l n và c n thi t mà ho t ng lý lu n và th c ti.n cu c s ng ang (t
ra, òi h i c n ph i ti p t c nghiên c u Vì v y, tác gi ã ch#n v n “K t
h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng ý th c chính tr công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay” làm tài lu n án Ti n s , chuyên ngành
Tri t h#c v i mong mu n có thêm m t góc nhìn m i trong gi i pháp xây d ng
công nhân ngành than Qu ng Ninh nói riêng và GCCN Vi t Nam nói chung
2 M*c )ích và nhi m v* nghiên c u
2.1 M c ích nghiên c u
Trên cơ s" lu n gi i v cơ s" lý lu n, th c tr ng k t h p truy n th ng
và hi n i trong xây d ng YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay, lu n án xu t m t s gi i pháp cơ b n nh,m nâng cao hi u qu k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh áp ng yêu c u s nghi p i m i
Trang 92.2 Nhi m v nghiên c u
t ư c m c ích trên, lu n án th c hi n nh ng nhi m v c th như sau:
Th nh t, t ng quan nh ng công trình nghiên c u liên quan n tài
lu n án, t ó xu t nh ng v n lu n án c n ti p t c nghiên c u và làm sáng t thêm
Th hai, làm rõ cơ s" lý lu n c a vi c k t h p truy n th ng và hi n
i trong xây d ng YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh
Th ba, phân tích th c tr ng và nguyên nhân c a th c tr ng c a vi c
k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT c a công nhân Qu ng Ninh trong giai o n hi n nay
Th t ư, xu t m t s gi i pháp cơ b n nh,m nâng cao hi u qu k t
h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
3 +i tư-ng và ph.m vi nghiên c u
3.1 i t ng nghiên c u
i tư ng nghiên c u c a lu n án là vi c k t h p truy n th ng và hi n
i trong xây d ng YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
3.2 Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi n i dung nghiên c u:
V truy n th ng: Lu n án nghiên c u các giá tr ý th c chính tr truy n
th ng (YTCTTT) c a dân t c, c a GCCN và c a công nhân ngành than Qu ng Ninh trong cách m ng gi i phóng dân t c và trong th i k xây d ng ch ngh a xã
h i (CNXH)
V hi n i, lu n án c p n nh ng giá tr c n t ư c trong YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh th i k i m i
V k t h p truy n th ng và hi n i, lu n án t p trung nghiên c u cơ
ch k t h p – m i quan h bi n ch ng gi a truy n th ng và hi n i trong xây
d ng YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
Trang 10- Ph m vi th i gian nghiên c u: T n$m 2008 n nay
- Ph m vi không gian nghiên c u: Trên a bàn t*nh Qu ng Ninh
4 Cơ s0 lý lu n và phương pháp nghiên c u c a lu n án
4.1 Cơ s lý lu n
Cơ s" lý lu n c a lu n án là quan i m c a ch ngh a Mác - Lênin, tư tư"ng H Chí Minh và c a ng C ng s n Vi t Nam v GCCN, v YTCT
c a GCCN; ng th i k th a k t qu nghiên c u c a các công trình khoa h#c
trư c ây có liên quan ã ư c công b " nư c ta
5 óng góp m1i v khoa h2c c a lu n án
Lu n án góp ph n làm rõ th c ch t, tính t t y u c a vi c k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT, xây d ng YTCT cho GCCN thông qua vi c nghiên c u YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh
Lu n án c+ng làm rõ cơ ch c a s k t h p - m i quan h bi n ch ng
gi a truy n th ng v i hi n i trong xây d ng YTCT công nhân ngành than
Qu ng Ninh
Trang 11Lu n án phân tích th c tr ng và nguyên nhân c a th c tr ng c a vi c
k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh trong giai o n hi n nay
Lu n án xu t m t s gi i pháp cơ b n nh,m nâng cao hi u qu k t
h p truy n th ng và hi n i trong vi c xây d ng YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
6 Ý ngh a khoa h2c c a lu n án
6.1 Ý ngh a lý lu n
Lu n án góp ph n làm sáng t thêm nh ng v n lý lu n cơ b n c a tri t h#c Mác - Lênin v xây d ng YTCT và xây d ng YTCT c a GCCN, s
k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT GCCN qua th c t công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
6.2 Ý ngh a th c ti n
Lu n án góp ph n cung c p nh ng lu n c khoa h#c các c p y
ng, chính quy n t*nh Qu ng Ninh và ban lãnh o TKV hoàn thi n các gi i pháp k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
K t qu nghiên c u c a lu n án có th ư c s d ng làm tài li u tham
kh o cho vi c h#c t p, nghiên c u, gi ng d y tri t h#c Mác - Lênin nói riêng
và các ngành khoa h#c xã h i khác nói chung Ngoài ra, lu n án c+ng có giá
tr tham kh o trong vi c ho ch nh chính sách v xây d ng GCCN " Vi t Nam nói chung và công nhân " Qu ng Ninh nói riêng
7 K(t c'u c a lu n án
Ngoài ph n m" u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o và ph l c,
n i dung c a lu n án g m 4 chương, 12 ti t
Trang 12Chương 1
T NG QUAN CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U LIÊN QUAN N TÀI LU N ÁN
CHÍNH TR VÀ XÂY D NG Ý TH C CHÍNH TR CHO GIAI C!P CÔNG NHÂN
ã có r t nhi u nghiên c u v YTCT và xây d ng YTCT cho GCCN, trong ó có nh ng công trình nghiên c u tiêu bi u sau:
Tác gi Nguy.n Th Qu , Nguy.n Hoàng Giáp v i "Giai c p công
nhân các n ư c tư b n phát tri n t sau chi n tranh l nh n nay" [76], trên
cơ s" quan ni m c a ch ngh a Mác - Lênin v GCCN và ánh giá nh ng nhân t nh hư"ng n GCCN " các nư c tư b n phát tri n, các tác gi ã phân tích s thay i m nh m/ trong cơ c u GCCN theo hư ng lao ng cơ b!p gi m, lao ng trí óc t$ng và ch l c trong các ngành ngh Tuy nhiên, cùng v i s phát tri n v trình h#c v n, trình chuyên môn thì trình giác
ng chính tr , trình t ch c c a GCCN " các nư c tư b n phát tri n có chi u
hư ng suy gi m, kéo theo ó là m c tiêu, phương pháp u tranh v i gi i ch và chính ph tư b n t p trung ch y u vào các v n như i u ch*nh các ch trương, chính sách c a nhà nư c tư s n ch không (t v n thay i các ch chính tr
Khi c p n công nhân truy n th ng và YTCT c a công nhân truy n
th ng trên th gi i, cu n sách "L ch s phong trào và công nhân qu c t " [107],
ã trình bày m t cách h th ng l ch s phong trào công nhân qu c t qua b n giai o n: t khi giai c p vô s n ra i n khi thành l p qu c t th nh t; t công xã Pari n trư c Cách m ng tháng Mư i Nga; t Cách m ng tháng
Mư i Nga n khi k t thúc chi n tranh th gi i l n th hai và t sau chi n tranh th gi i l n th hai khi h th ng XHCN ra i n th!ng l i c a cách
m ng Vi t Nam trong cu c kháng chi n ch ng qu c M& xâm lư c qua ó
Trang 13YTCT c a GCCN c+ng hình thành và phát tri n theo t ng giai o n Tác gi kh0ng nh:
Giai c p vô s n các nư c dù m u da, ti ng nói, phong t c t p quán khác nhau, nhưng nh ng quy n l i cơ b n thì gi ng nhau, h# có nguy n v#ng chung là gi i phóng kh i áp b c, bóc l t và ph i
ch ng v i k1 thù chung là giai c p tư s n " nư c mình, cùng s câu
k t c a giai c p y trên ph m vi th gi i [107, tr 7]
i v i YTCT c a công nhân Vi t Nam, Ban C n hi n i - Vi n S
h#c Vi t Nam trong cu n sách "M t s v n v l ch s giai c p công nhân
Vi t Nam" [4], cho r,ng, GCCN Vi t Nam ư c hình thành vào lúc dân t c ta chu)n b tích c c bư c vào th i i m i c a loài ngư i S ra i này ch ng minh cho các giá tr YTCTTT c a công nhân Vi t Nam "Tinh th n ó ã nêu cao ý th c c l p, t ch , ti p thu nh ng ti n b c a tư trào dân ch , dành
c l p cho dân t c, t do cho nhân dân, mà không ph i do giai c p tư s n lãnh o" [4, tr 27] M(t khác, "công nhân Vi t Nam ư c truy n th m t tinh th n yêu nư c n ng nàn và tinh th n yêu nư c y thúc )y ý th c giai c p
s m hình thành" [4, tr 28] T ch ngh a yêu nư c, lãnh t Nguy.n Ái Qu c
ã ưa GCCN Vi t Nam n v i ch ngh a Mác - Lênin, t ây, GCCN ã
nh n th c ư c s m nh l ch s c a mình:
M t m(t, g!n cách m ng gi i phóng dân t c thành m t b ph n không tách r i v i cách m ng vô s n th gi i, m(t khác, t mình
ph i gương ng#n c dân t c, dân ch , oàn k t công nhân trong
nư c ánh ch ngh a qu c ang th ng tr t nư c và th!ng
l i c a cách m ng gi i phóng dân t c Vi t Nam là i u ki n gi i phóng giai c p vô s n Vi t Nam, ng th i c+ng óng góp vào th!ng l i chung c a phong trào vô s n th gi i [4, tr 44]
Chuy n t t phát sang t giác, t khi giác ng ch ngh a Mác - Lênin, GCCN Vi t Nam ã "v t l n lên v i m t nh n th c m i không th có
Trang 14" m t giai c p nào khác: ph i oàn k t u tranh l t c b máy th ng tr
th c dân, phong ki n, dành l i c l p, t do, ti n lên CNXH thì m i ch m
d t ư c cu c i nô l " [4, tr 49]
Dư i góc l ch s , các tác gi Ngô V$n Hòa - Dương Kinh Qu c
vi t cu n sách: "Giai c p công nhân Vi t Nam nh ng n m trư c khi thành l p
ng" [35] Khi nghiên c u v YTCT, theo các tác gi , GCCN Vi t Nam ã
s m mang trong mình tinh th n cách m ng tri t c a giai c p và nh ng truy n th ng t t -p nh t c a dân t c
Ý th c dân t c là ng l c thúc )y ý th c giai c p công nhân s m hình thành; i u ki n sinh ho t c a ngư i công nhân là sơ s" t
ó n y sinh nên ý th c giai c p mà trong hoàn c nh l ch s lúc b y
gi ý th c giai c p ó m i ch* th hi n " giai o n u, t c s hình thành tâm lý giai c p; chính sách s d ng nhân công c a th c dân
tư b n Pháp ng trên góc hình thành ý th c giai c p công nhân
mà xét, ã t o i u ki n cho ý th c dân t c và ý th c giai c p quy n vào nhau, hòa v i nhau làm m t [35, tr 157]
T sau chi n tranh th gi i th nh t, GCCN Vi t Nam ngày càng tr" nên ông o, tr" thành m t kh i i oàn k t, nh t trí trong ph m vi toàn qu c T khi Nguy.n Ái Qu c - ngư i Vi t Nam u tiên ti p thu truy n bá ch ngh a Mác - Lênin vào phong trào công nhân Vi t Nam n khi t ch c Vi t Nam Thanh niên cách m ng ng chí H i ư c thành l p (n$m 1925), phong trào "vô s n hóa", s ra i c a Công h i và s thành
l p c a ng C ng s n Vi t Nam thì GCCN ã bư c lên v+ ài chính tr , ti n
t i thành l p chính ng c a mình T ây, cách m ng Vi t Nam chuy n sang
m t giai o n m i - giai o n cách m ng dân t c dân ch nhân dân do GCCN lãnh o
Các tác gi c a Vi n S h#c v i cu n sách: "Xây d ng và phát tri n
i s ng v n hóa c a giai c p công nhân - M t s v n lý lu n và th c ti n"
Trang 15[103] Cu n sách g m nhi u bài vi t c a nhi u tác gi c p n vi c xây
d ng o c, l i s ng, YTCT c a ngư i công nhân trong th i k h i nh p
qu c t như nh n th c chính tr , tình c m chính tr , thái ng x , v$n hóa doanh nghi p Trên cơ s" áp ng yêu c u c a i u ki n công nghi p hóa,
hi n i hóa (CNH, H H), t$ng cư ng h i nh p qu c t và m t s yêu c u (t ra i v i vi c nâng cao YTCT, i s ng v$n hóa c a GCCN trong th p niên 2011-2020, các tác gi ã ưa ra các quan i m và các gi i pháp xây
d ng và nâng cao i s ng v$n hóa c a GCCN Vi t Nam
Tác gi Phan Thanh Khôi trong cu n sách: "Ý th c chính tr c a giai
c p công nhân n ư c ta, bi u hi n th c tr ng và xu hư ng" [100] - cho r,ng:
"ý th c chính tr là m t hình thái ý th c xã h i, ph n ánh m#i m(t c a i s ng chính tr " [100, tr 105] Theo tác gi , bi u hi n v YTCT c a GCCN nư c ta
hi n nay ư c th hi n rõ nh t thông qua nh n th c và thái c a ngư i công nhân Trên cơ s" phân tích th c tr ng c a nh ng nh n th c và thái ch y u
ó, tác gi cho r,ng, YTCT c a công nhân nư c ta hi n nay không cao, không tương x ng v i v trí ch o c a mình trong xã h i và chưa áp ng ư c
òi h i c a s nghi p CNH, H H t nư c Tác gi c+ng ưa ra d oán xu
hư ng YTCT c a GCCN trong nh ng n$m t i là YTCT c a GCCN Vi t Nam s/ có thêm nh ng s!c thái bi u hi n, s/ ư c nâng cao m t bư c Tuy nhiên,
nh ng bi u hi n ó v n bi n i không u nhau và v n không u " các th h
và " t ng b ph n
Các tác gi c a Vi n Công nhân và Công oàn v i cu n sách: "Gi i
pháp xây d ng giai c p công nhân Vi t Nam trong nh ng n m u th k XXI" [101], trên cơ s" phân tích th c tr ng v cơ c u t ch c, YTCT, giác ng giai c p, n$ng l c chuyên môn tay ngh c a GCCN Vi t Nam trong b i c nh
m i và i u ki n kinh t , chính tr , xã h i c th " Vi t Nam, các tác gi ã
ưa ra nh ng gi i pháp như: T$ng cư ng s lãnh o c a ng, phát huy vai trò c a t ch c Công oàn, c ng c kh i liên minh công - nông - trí th c,
Trang 16nâng cao ch t lư ng giáo d c - ào t o nói chung và ào t o ngh trong công nhân nói riêng nh,m xây d ng GCCN Vi t Nam phát tri n v s lư ng và
ch t lư ng, nâng cao giác ng và b n l nh chính tr , trình h#c v n và tay ngh , n$ng l c ng d ng và sáng t o công ngh m i, góp ph n xây d ng m t
i ng+ công nhân trí th c áp ng yêu c u c a th i k m i
Tác gi Nguy.n Th Ngân trong cu n sách: "Xây d ng ý th c tình c m
dân t c chân chính cho giai c p công nhân Vi t Nam trong giai o n hi n nay " [66] cho r,ng GCCN nư c ta là giai c p tiên ti n nh t, óng vai trò
chính trong s phát tri n l c lư ng s n xu t " nư c ta Do quá trình toàn c u hóa và h p tác qu c t mang l i, công nhân Vi t Nam hi n nay ã mang tính
qu c t và mang tính hi n i Cùng v i s phát tri n c a t nư c, ngư i công nhân Vi t Nam trong giai o n hi n nay ã có s chuy n bi n trong ý
th c, t ch2 ch* th a nh n giá tr c ng ng, t p th , dân t c sang ch2 bi t tôn tr#ng giá tr cá nhân trong m i quan h hài hòa v i t p th và c ng ng dân
t c; chuy n bi n t d n dày kinh nghi m trong u tranh gi i phóng dân t c nhưng ít nh y c m v kinh t sang n$ng ng, ch ng, có ki n th c khoa h#c, ki n th c qu n lý kinh t - xã h i và kinh nghi m xây d ng xã h i m i Không ch* v y, GCCN Vi t Nam còn có s bi n i c v s lư ng và ch t
lư ng, cơ c u ngành ngh , cơ c u xã h i, công nhân có nhi u trong các thành
ph n kinh t Nh ng bi n i ó có nhi u m(t thu n l i nhưng c+ng t o ra không ít c n tr" cho vi c xây d ng YTCT, ý th c giai c p, ý th c t ch c k'
lu t i u ó òi h i chúng ta ph i có k ho ch giáo d c YTCT, nâng cao ý
th c giai c p, ý th c tình c m dân t c chân chính ngư i công nhân nh n
th c ư c s m nh l ch s (SMLS) c a giai c p mình
Trong bài vi t: "Tích c c hóa nhân t ch quan giai c p công nhân
Vi t Nam th c hi n và hoàn thành s m nh l ch s c a mình " [49], tác gi
Tr n Th Bích Liên ã trình bày khái quát v m i quan h bi n ch ng gi a
i u ki n khách quan và ch quan trong vi c th c hi n SMLS c a GCCN
Trang 17Tác gi c+ng nêu lên v n tích c c hóa nhân t ch quan trong vi c th c
hi n SMLS c a GCCN Vi t Nam T nh ng lý lu n ó, tác gi t p trung ưa
ra nh ng nhân t ch quan có ý ngh a quy t nh vi c th c hi n và hoàn thành
s m nh l ch s c a GCCN Vi t Nam hi n nay Theo tác gi , có ba nhân t
ch quan mà tác gi ưa ra ó là: 1- S giác ng ý th c giai c p, giác ng ch ngh a Mác - Lênin; 2- Có m t chính ng v ng m nh, trung thành v i SMLS
c a GCCN, v i l i ích c a nhân dân lao ng và c a c dân t c; 3- S oàn
k t th ng nh t trong phong trào công nhân T ba lu n i m ó, tác gi c+ng làm n i b t lên th c tr ng c a ba nhân t ch quan này ang di.n ra như th nào, nh ng k t qu t ư c và nh ng m(t h n ch Trên cơ s" trình bày, phân tích v lý lu n và th c tr ng c a các nhân t t ch quan có ý ngh a quy t
nh vi c th c hi n và hoàn thành SMLS c a GCCN, tác gi ã ưa ra m t s quan i m và gi i pháp ch y u nh,m tích c c hóa nhân t ch quan c a GCCN Vi t Nam hi n nay M t s quan i m tác gi ưa ra mang tính nh
hư ng như phát tri n GCCN v s lư ng ph i i ôi v i ch t lư ng; xây d ng GCCN l n m nh ph i g!n li n v i xây d ng ng trong s ch, v ng m nh; xây d ng GCCN v ng m nh ph i g!n li n v i xây d ng kh i liên minh công nhân, nông dân, trí th c và kh i i oàn k t dân t c; xây d ng GCCN là trách nhi m c a ng, Nhà nư c, Công oàn và các t ch c chính tr - xã h i,
ng th i là trách nhi m c a m2i ngư i, m2i t p th công nhân Gi i pháp tác
gi ưa ra g m có hai nhóm gi i pháp v xây d ng, ch*nh n ng và nhóm
gi i pháp xây d ng GCCN
Cu n sách c a tác gi Ph m T t Th!ng: "Nâng cao ý th c chính tr
c a giai c p công nhân Vi t Nam trong i u ki n hi n nay" c+ng bàn n GCCN Vi t Nam hi n i Tác gi cho r,ng, t khi ti n hành công cu c i
m i toàn di n t nư c n nay, nhìn chung, m t b ph n l n GCCN nư c ta
có ý th c, nh n th c tương i sâu s!c, rõ ràng v v trí, vai trò c a mình i
v i công cu c i m i t nư c, s nghi p CNH, H H t nư c ng th i,
Trang 18a s công nhân t thái t hào, trân tr#ng v truy n th ng v1 vang c a dân
t c, c+ng như nh ng giá tr truy n th ng cao -p, quý báu mà t tiên, ông cha
ã l i, tin tư"ng vào s lãnh o c a ng và qu n lý c a Nhà nư c trong công cu c i m i t nư c và h i nh p kinh t qu c t , vào tương lai, ti n tươi sáng c a t nư c, c a dân t c Tuy nhiên, do nh ng nguyên nhân khác nhau mà trong YTCT c a GCCN hi n nay còn có nh ng bi u hi n y u kém,
h n ch : không ít công nhân chưa nh n th c y v v trí, vai trò c a giai
c p mình trong th i i m i, c+ng như trong ti n trình i m i, CNH, H H
t nư c; m t s công nhân không th y h t v trí, vai trò c a Công oàn trong
vi c b o v l i ích c a mình c+ng như trong vi c tham gia qu n lý, i u hành, giám sát s n xu t, kinh doanh; m t b ph n không nh công nhân ít am hi u
v (c i m, tình hình và s bi n i nhanh chóng c a th gi i hi n nay, k c
c a các nư c trong khu v c; thi u tin tư"ng vào tương lai, ti n c a CNXH,
c a phong trào c ng s n và công nhân qu c t ; m t s công nhân ít quan tâm
và kém hi u bi t v l ch s c+ng như truy n th ng dân t c, thi u tin tư"ng vào vai trò lãnh o c a ng i v i công cu c i m i t nư c, vào tương lai,
ti n c a dân t c D a trên th c tr ng và nh ng nguyên nhân ó, tác gi ưa
ra m t s nh hư ng, gi i pháp cơ b n nâng cao YTCT, nh n th c chính
tr c a GCCN nư c ta trong th i k m i
Các tác gi trong tài c p Nhà nư c (2010): "Xây d ng và phát tri n
v n hóa giai c p công nhân Vi t Nam trong quá trình i m i và h i nh p
qu c t " [69] m(c dù chưa nh n m nh tác ng c a kinh t th trư ng n nh n
th c, tình c m, thái chính tr c a công nhân, nhưng trên cơ s" phân tích và ánh giá th c tr ng i s ng v$n hóa c a GCCN Vi t Nam hi n nay, tài ã ch* rõ nh ng h n ch trong i s ng v$n hóa c a ngư i công nhân như các
ho t ng sinh ho t v$n hóa tinh th n còn r t nghèo nàn, thi u sáng t o ã nh hư"ng t i công tác giáo d c chính tr , tư tư"ng cho công nhân Phê phán thái
th ơ v i i s ng chính tr - xã h i và nh ng bi u hi n tiêu c c c a m t
Trang 19b ph n công nhân trong sinh ho t chính tr , tư tư"ng Các tác gi c+ng ã
ưa ra nh ng lu n c khoa h#c là cơ s" lý lu n, phương pháp lu n cho vi c nghiên c u các v n v v$n hóa và i s ng v$n hóa c a GCCN, các nhân
t cơ b n tác ng n i s ng v$n hóa, YTCT c a GCCN Vi t Nam trong
th i k i m i và h i nh p qu c t
tài khoa h#c c p Nhà nư c (2009) do (ng Ng#c Tùng ch nhi m:
"Xây d ng giai c p công nhân Vi t Nam giai o n 2011 -2020" [94] m(c dù
không i sâu vào ánh giá nh n th c chính tr , tư tư"ng c a công nhân nhưng thông qua vi c t ng k t, ánh giá th c tr ng xây d ng GCCN Vi t Nam, tác ph)m c+ng ã c p n nh ng v n v thái , tình c m c a ngư i công nhân trong các doanh nghi p, nh ng b t c p trong th c t ã gây nên tâm lý
b c xúc c a ngư i công nhân Trên cơ s" nghiên c u lý lu n và th c ti.n t
nư c, tác ph)m c+ng ưa ra nh ng yêu c u xây d ng GCCN trong th i k )y
m nh CNH, H H và h i nh p kinh t qu c t , xu t m t s ki n ngh , gi i pháp nh,m xây d ng GCCN và t ch c Công oàn trong th i k )y m nh CNH, H H t nư c góp ph n xây d ng GCCN l n m nh
Tác gi Phan V$n Tu n trong bài vi t: "Nâng cao ý th c chính tr ,
pháp lu t cho giai c p công nhân hi n nay " [93] c+ng kh0ng nh: cùng v i
quá trình CNH, H H t nư c, GCCN nư c ta ã hình thành ngày càng ông
o b ph n công nhân trí th c; ang ti p t c phát huy vai trò là giai c p lãnh
o cách m ng thông qua i ti n phong là ng C ng s n Vi t Nam, giai
c p tiên phong trong s nghi p xây d ng CNXH, l c lư ng i u trong s nghi p CNH, H H t nư c, h i nh p kinh t qu c t ; có nhi u c g!ng phát huy vai trò là l c lư ng nòng c t trong liên minh GCCN v i giai c p nông dân và i ng+ trí th c dư i s lãnh o c a ng Trong kh i i oàn
k t toàn dân t c, GCCN ã óng góp tr c ti p to l n vào quá trình phát tri n
c a t nư c Cùng v i các giai c p, t ng l p và thành ph n xã h i khác, GCCN nư c ta là cơ s" chính tr - xã h i v ng ch!c c a ng và Nhà nư c
Trang 20Trong quá trình phát tri n kinh t - xã h i c a t nư c, vi c làm và i s ng
c a GCCN ngày càng ư c c i thi n Tuy nhiên, th c t cho th y, m t trong
nh ng v n r t áng quan tâm hi n nay là trình nh n th c chính tr , ý
th c pháp lu t, k' lu t lao ng và tác phong công nghi p c a GCCN Vi t Nam hi n nay chưa tương ng v i yêu c u v trình phát tri n c a n n kinh
t , công ngh và toàn c u hóa V nh n th c lý lu n, tư tư"ng, trình giác
ng giai c p v n còn nhi u khác bi t, còn r t h n ch và không cơ b n a s
hi n nay là th h công nhân tr1, có trình v$n hóa, khoa h#c - k& thu t, nhưng l i là th h l n lên trong ch m i, m i gia nh p vào GCCN, v m(t
Tác gi Dương Xuân Ng#c v i bài vi t "Nâng cao ý th c chính tr cho
giai c p công nhân Vi t Nam tr ư c yêu c u và nhi m v m i" [67] T nh n
th c chung v YTCT, nh ng tiêu chí v YTCT c a YTCT c a GCCN Vi t Nam (bao g m 7 tiêu chí) Trên cơ s" ó, tác gi Dương Xuân Ng#c kh0ng
nh, GCCN Vi t Nam ã có s giác ng cao v YTCT c v t ch c, nh n
th c và thái Song, trên m t s phương di n, trong YTCT c a GCCN còn
m t s h n ch , y u kém như: chưa nh n th c ư c y v v trí, vai trò lãnh o c a GCCN, vai trò và v trí c a t ch c trong h th ng chính tr …
Nh ng h n ch này theo tác gi b!t ngu n t n n s n xu t còn kém phát tri n
" nư c ta T ó, tác gi ưa ra m t s gi i pháp cơ b n nh,m nâng cao YTCT cho GCCN Vi t Nam nh,m áp ng yêu c u th i k )y m nh CNH,
H H, h i nh p qu c t
Trang 21Tác gi Ph m Th Xuân Hương trong bài vi t: "Nâng cao ý th c giai
c p cho công nhân - M t vi c quan tr ng c n làm trong giai o n hi n nay"
[36] ã t p trung làm n i b t vai trò c a vi c nâng cao ý th c giai c p cho công nhân; thông qua vi c trình bày m t cách khái quát th c tr ng và nguyên nhân c a th c tr ng ý th c giai c p c a GCCN Vi t Nam, tác gi ã kh0ng
nh t m quan tr#ng c a vi c nâng cao YTCT cho GCCN, ng th i ưa ra
nh ng gi i pháp cơ b n nh,m nâng cao ý th c nâng cao ý th c giai c p cho GCCN Vi t Nam
3 m t góc nhìn khác, trong m i quan h gi a GCCN v i dân t c, tác
gi Lê Duy Sơn v i “S phát tri n m i quan h gi a giai c p công nhân và
dân t c Vi t Nam trong quá trình i m i theo nh h ư ng xã h i ch ngh a”
[80] cho r,ng, th c ch t s chuy n hư ng ư ng l i cách m ng dân t c dân
ch " Vi t Nam là s thay i v ch t c a ư ng l i yêu nư c Ch ngh a yêu
nư c trên l p trư ng c a GCCN là phù h p v i nguy n v#ng c a giai c p và dân t c T khi ra i, GCCN ã có s phát tri n nhanh chóng v s lư ng
… B nhi u t ng áp b c, bóc l t, trong nó có m i thù dân t c v i tính cách là ngư i nô l bên c nh m i thù giai c p v i tính cách là ngư i lao ng b bóc l t Hoàn c nh ó ã hun úc trong giai c p công nhân Vi t Nam ý th c gi i phóng giai c p và ý th c gi i phóng dân t c, t o nên " giai c p này tính s!c s o, kh n$ng nh y bén nh n th c m i quan h gi a cu c u tranh gi i phóng dân
t c v i cu c u tranh gi i phóng giai c p mình ương nhiên kh n$ng ó lúc u còn là s t phát; trình t giác s/ ngày càng nâng lên theo à c a cu c u tranh giai c p, u tranh dân t c và
vi c t$ng cư ng truy n bá ch ngh a Mác - Lênin vào Vi t Nam
Bư c ngo(t là t n$m 1930, v i vi c giai c p công nhân t ch c thành chính ng c a mình, thì kh n$ng ó tr" thành nh n th c t giác ngay trong cương l nh u tiên c a ng, gương cao ng#n c
Trang 22c l p dân t c và ch ngh a xã h i C+ng t ó giai c p công nhân
ã chính th c dành ư c ng#n c lãnh o, ngư i i di n chân chính cho phong trào yêu nư c " Vi t Nam [80]
Bên c nh các công trình trong nư c còn có m t s công trình công trình nư c ngoài c+ng nghiên c u v tài này như:
Tác gi Sumil Kumar Sen trong cu n sách: Working class movements
in India 1885 - 1975 [114], trên cơ s" nghiên c u l ch s các phong trào công nhân toàn 4n t 1885 - 1975; vai trò c a t ch c Công oàn trong phong trào công nhân; vai trò c a t ch c Liên oàn Ph n Qu c gia 4n trong công tác giáo d c tác phong, tư tư"ng cho công nhân tác gi cho r,ng, i u
ki n kinh t xã h i, i u ki n s n xu t và l i s ng hi n i ã có nh hư"ng có
nh hư"ng quan tr#ng n i s ng, tác phong, nh n th c chính tr , tư tư"ng
c a i a s các t ng l p dân cư, nh t là nh ng ngư i lao ng trong xã h i Tuy nhiên, GCCN các nư c v n có vai trò quan tr#ng là l c lư ng chính s n
xu t ra c a c i v t ch t cho xã h i, có kh n$ng chi m l nh, làm ch thành t u khoa h#c k& thu t, i di n cho phương th c s n xu t m i
Bàn v công nhân Trung Qu c, các tác gi Li.u Kh B ch - Vương
Mai - Diêm Xuân Chi, "V trí và vai trò c a giai c p công nhân ương i" [3]
l i t p trung nghiên c u v trí và vai trò c a GCCN ương i t ó tác ng
t i YTCT c a ngư i công nhân Qua vi c phân tích th c tr ng, xu hư ng bi n
i c a GCCN cùng v i s bi n i và phát tri n c a i u ki n kinh t - xã
h i, các tác gi ã chia khái ni m v GCCN thành: GCCN ng ngh a v i giai
c p vô s n theo các tác gi kinh i n c a ch ngh a Mác, GCCN truy n th ng
và GCCN ương i Theo các tác gi , GCCN hi n nay là m t c ng ng l n
và ph c t p, có s phân hóa, phân t ng sâu s!c (c i m l n nh t c a GCCN
hi n nay là ư c "trí th c hóa, trí tu hóa" (t trong m i quan h v i s phát tri n c a kinh t tri th c, các tác gi kh0ng nh, trình tri th c, công ngh
c a công nhân ngày m t t$ng lên là m t t t y u Do v y, h# có vai trò (c bi t
Trang 23quan tr#ng trong vi c thúc )y kinh t tri th c và phát tri n s n xu t xã h i Các tác gi kh0ng nh, GCCN không ch* là ngư i sáng t o ra c a c i và giá
tr xã h i ch y u mà còn chi n u h$ng hái trong l nh v c kinh t tri th c
mà h#c c+ng là ngư i i di n quan tr#ng cho l c lư ng s n xu t tiên ti n, trư c sau như m t, h# luôn là l c lư ng cơ b n thúc )y s n xu t phát tri n
V i v trí và vai trò ó, các tác gi ã xu t nh ng gi i pháp cơ b n b o
v quy n l i cơ b n, h p pháp c a công nhân, t ó t o i u ki n và môi trư ng h# ti p t c phát huy vai trò to l n c a mình i v i s phát tri n kinh t , xã h i
Trên cơ s" nghiên c u quan i m c a ch ngh a Mác v GCCN, tác
gi Covalep trong bài vi t: "Nh ng cơ s và nguyên t"c c a ch ngh a xã h i"
[13] kh0ng nh nh ng quan i m c a ch ngh a Mác v GCCN trong giai
o n hi n nay v n còn gi nguyên giá tr GCCN hi n i v n là l c lư ng
ch o c a m#i cu c cách m ng vì nó v n là giai c p tr c ti p s n xu t ra c
c i v t ch t; là giai c p trung tâm c a nh ng mâu thu n gay g!t nh t trong xã
h i, có tinh th n cách m ng tri t và tính k' lu t nh t, kiên quy t nh t; là giai c p quan tâm n s c i bi n xã h i theo hư ng XHCN; là giai c p tiên phong, ch2 d a áng tín c y và là ng minh cho các giai c p, t ng l p khác trong cu c u tranh ch ng áp b c, b t công ng th i, tác gi c+ng ưa ra quan i m bác b s nh m l n gi a trí th c và công nhân trí th c, cho r,ng công nhân bao g m c nh ng thành ph n thu c t ng l p trí th c Tuy nhiên, GCCN n u mu n th!ng l i thì c+ng ph i bi t t o ra trong mình nh ng i
bi u ưu tú nh t
C+ng nghiên c u v công nhân th gi i, tác gi Nhi p V$n Lân trong
bài vi t: "S chuy n bi n mang tính l ch s v hình thái t ch c c a ng
C ng s n các n ư c tư b n ch ngh a" [110], cho r,ng s tác ng c a các
cu c cách m ng khoa h#c k& thu t và cách m ng trong l c lư ng s n xu t ã làm thay i k t c u xã h i và YTCT c a GCCN S công nhân truy n th ng
Trang 24ngày càng gi m và thay vào ó là s t$ng lên c a t ng l p trung gian S thay i này ã d n t i nh ng thay i v trình giác ng , trình t
ch c c a GCCN như: ng c m nh n th c v giai c p b phai nh t d n; s suy gi m v yêu c u thay i ch ngh a tư b n (CNTB); kh n$ng t ch c,
ng viên c a hành ng t p th gi m sút Nh ng thay i ó ã làm cho
CHÍNH TR C"A CÔNG NHÂN NGÀNH THAN QU NG NINH TRONG TH I K3 I M4I
Ph n l n nh ng công trình nghiên c u vi t v công nhân Qu ng Ninh
là công nhân ngành than Qu ng Ninh Vì v y, ã có không ít công trình khoa h#c bàn v v n xây d ng YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh C th :
Tác gi Thi S nh vi t v "Quá trình chuy n hóa t ch ngh a yêu
n ư c n ch ngh a Mác - Lênin trong phong trào công nhân khu m# Qu ng
Ninh" [78] ã nghiên c u quá trình chuy n hóa t ch ngh a yêu nư c n
ch ngh a Mác - Lênin trong phong trào công nhân khu m Qu ng Ninh, l ch
s GCCN Vi t Nam Bài vi t khái quát hoàn c nh ra i, ngu n g c xu t thân, (c i m và tình c nh công nhân m dư i th i Pháp thu c Công nhân
m Qu ng Ninh b bóc l t tàn nh n, kh c li t hơn nhi u so v i nh ng công nhân thu c ngành ngh khác cùng th i vì ây là vùng t thu c quy n chi m
h u tr c ti p c a b#n ch m th c dân T p trung v i m t cao và có tính ch t thu n nh t, ngư i th m Qu ng Ninh ã khá th ng nh t v m(t tư tư"ng, ti n
d n t ng bư c t ch ngh a yêu nư c n CNXH H# hòa mình vào các phong
Trang 25trào dân t c chân chính b,ng các cu c u tranh mang (c thù GCCN hi n i
v i ch ngh a Mác - Lênin cáo ng C ng s n và tr" thành u tranh t giác
Các tác gi thu c Trung tâm phát tri n và tri th c - H i nhà v$n Vi t
Nam, "Than Vi t Nam - Hôm qua, hôm nay và ngày mai" [92] ã trình bày
i u ki n t nhiên khoáng s n than c a vùng m , t m quan tr#ng c a ngành than trong n n kinh t t nư c, l ch s quá trình khai thác than, s hình thành
i ng+ công nhân m và phong trào u tranh c a h# t t phát lên t giác qua các th i k t ó hình thành nên v$n hóa công nhân m và nh ng kh)u
hi u truy n th ng th hi n tư"ng chính tr (c trưng - "K' lu t và ng tâm"
T p oàn Than và Khoáng s n Vi t Nam v i công trình: "80 n m vinh
quang th m # Vi t Nam" [82] ã khái quát quá trình hình thành và phát tri n
trong su t ch(ng ư ng l ch s hào hùng c a i ng+ công nhân vùng m
Qu ng Ninh Cu n sách g m nhi u bài vi t v truy n th ng l ch s ngành than
t 12/11/1936 n nay ó là nh ng truy n th ng v tính k' lu t trong u tranh, s ùm b#c tương thân tương ái c a nh ng ngư i cùng c nh ng , cùng ngh nghi p, cùng giai c p… K th a và phát huy các giá tr truy n th ng y
k t h p v i s c m nh c a ngành, c a th i i, công nhân ngành than Qu ng Ninh nói riêng và công nhân công nhân c a TKV nói chung ang ngày càng l n
m nh c v s lư ng và ch t lư ng S nghi p CNH, H H t nư c trong th i
k h i nh p ang ti p t c ang ti p t c (t ra cho công nhân ngành than
Qu ng Ninh nh ng nhi m v vinh quang nhưng c+ng y khó kh$n thách
th c Công nhân ngành than Qu ng Ninh ang phát huy s c m nh c a truy n
th ng, s c m nh c a c h th ng chính tr x ng áng v i t m Huân chương Sao vàng và danh hi u Anh hùng lao ng th i k i m i mà ng, Nhà
nư c ã phong t(ng
Tác gi Bùi V$n Kích v i bài vi t: "Phát huy truy n th ng "K lu t và
$ng tâm", xây d ng i ng% công nhân lao ng ngành than - Khoáng s n
Vi t Nam v ng m nh áp ng yêu c u công nghi p hóa, hi n i hóa và h i
Trang 26nh p qu c t " [44] ã nghiên c u v truy n th ng "K' lu t và ng tâm"
ng th i trình bày m t cách khái quát (c i m hình thành và phát tri n c a
i ng+ công nhân vùng m Qu ng Ninh, (c i m quá trình hình thành, phát tri n truy n th ng u tranh c a i ng+ này t t phát sang t giác và
s sáng t o c áo c a cu c t ng bãi công n$m 1936 d n n s ra i kh)u hi u "K' lu t và ng tâm" ghi vào l ch s truy n th ng u tranh c a công nhân vùng m Qu ng Ninh Theo tác gi bài vi t, hi n nay, "K' lu t và
ng tâm", không ch* là kh)u hi u hành ng, là s c m nh c a công nhân
m mà ã tr" thành (c trưng c a n p s ng v$n hóa - "v$n hóa công nhân
m " Vi c phát huy truy n th ng y s/ góp ph n xây d ng công nhân ngành Than - Khoáng s n Vi t Nam áp ng v i s nghi p CNH, H H t nư c
Trong bài vi t "Giáo d c truy n th ng trong thanh niên công nhân
ngành than" [104] c a tác gi Phùng V$n V nh ã bàn n vai trò c a oàn Thanh niên c ng s n H Chí Minh dư i s quan tâm và ch* o c a các c p lãnh o ã t ư c nh ng k t qu nh t nh v giáo d c các giá tr truy n
th ng cho thanh niên công nhân ngành than Qu ng Ninh có ư c thành
qu y, Ban lãnh o Thư ng v oàn Thanh niên Qu ng Ninh ã (c bi t coi tr#ng công tác giáo d c truy n th ng cho oàn viên thanh niên như tuyên truy n giáo d c ư ng l i, chính sách c a ng, pháp lu t c a Nhà nư c
nh t là trong nh ng ngày l l n, trên các phương ti n thông tin i chúng, các phong trào thi ua Qua ó rút ra m t s bài h#c kinh nghi m, m t s n i dung tr#ng tâm c n làm th c hi n t t vi c giáo d c truy n th ng cho
thanh niên công nhân m
1.3 GIÁ TR C"A NH5NG CÔNG TRÌNH Ã NGHIÊN C U VÀ NH5NG
1.3.1 Giá tr c a nh7ng công trình )ã nghiên c u
M(c dù còn có nh ng cách ti p c n v n khác nhau song các tác gi
u kh0ng nh: trình lý lu n chính tr c a GCCN nói chung còn th p, h#
Trang 27quan tâm nhi u hơn n v n công $n, vi c làm mà ít c p n các v n chính tr , xã h i khác (c bi t là các v n v h#c t p lý lu n chính tr T
ó, các công trình c+ng nêu ra các gi i pháp chung Trong ó có nh ng công trình ã c p n gi i pháp: i m i và t$ng cư ng công tác giáo d c chính
tr , tư tư"ng, i m i công tác xây d ng ng
Các công trình khoa h#c liên quan n s k t h p truy n th ng và hi n
i trong xây d ng YTCT c a công nhân ngành Than Qu ng Ninh cho th y
Qu ng Ninh là m t trong nh ng cái nôi c a GCCN Vi t Nam Trong các công trình vi t v l ch s ng b Qu ng Ninh, i ng+ công nhân ngành than c+ng
ư c các tác gi t p chú ý và chi m m t ph n l n trong n i dung các tác ph)m vì th c ch t l ch s ng b Qu ng Ninh chính là l ch s c a ngành than Qu ng Ninh Nhìn chung, các công trình này ã trình bày ư c i u ki n, ngu n g c, quá trình hình thành i ng+ công nhân ngành than Qu ng Ninh cùng v i YTCT c a nó Phân tích ư c quá trình chuy n i t ch ngh a yêu
nư c sang ch ngh a Mác - Lênin thông qua các phong trào u tranh t t phát sang t giác c a i ng+ công nhân nhân m Trình bày ư c nh ng nét c$n
b n (c trưng c a c a các giá tr truy n th ng và y u t hi n i trong YTCT
c a i ng+ công nhân này Qua ó, các công trình ã th y ư c t m quan tr#ng c a các giá tr truy n th ng, c a v$n hóa công nhân m trong vi c xây
d ng YTCT c a GCCN Vi t Nam nói chung và i ng+ công nhân ngành than
Qu ng Ninh v i YTCT c a mình nói riêng th i k i m i và phát tri n t
nư c Tuy nhiên, các công trình m i d ng l i " các y u t truy n th ng l ch
s v1 vang c a i ng+ công nhân ngành than Qu ng Ninh, nh ng thành t u, yêu c u và thách th c (t ra trong tình hình m i i v i công nhân ngành than
Qu ng Ninh và vai trò c a nó i v i s phát tri n kinh t c a ngành than hi n nay m t cách khái quát Còn s k t h p gi a truy n th ng dân t c, truy n th ng công nhân m v i các y u t hi n i trong YTCT c a ngư i công nhân và cơ
ch k t h p gi a chúng thì h u như chưa có công trình nào c p c+ng như
Trang 28chưa có tác ph)m nào nghiên c u m t cách t p trung, cơ b n v các giá tr truy n th ng c a công nhân ngành than " Qu ng Ninh
Th c tr ng YTCT c a công nhân ngành than qu ng Ninh c+ng ư c
c p n trong các bài báo, bài nghiên c u, trên các t p chí, c ng thông tin t*nh Qu ng Ninh khi vi t v th c tr ng c a i ng+ công nhân m Các công trình ã trình bày nh ng s li u th c t ch ng minh v ý th c giác ng , trình
lý lu n chính tr , ý th c pháp lu t c+ng như nh ng gi i pháp ã và ang áp
d ng xây d ng YTCT cho i ng+ công nhân ngành than Qu ng Ninh Các công trình c+ng nêu b t lên vi c các ch th , các cá nhân, các t ch c có liên quan ã nh n th y ư c vai trò c a vi c giáo d c các giá tr truy n th ng cho ngư i công nhân trong xây d ng YTCT c a h#, vai trò c a vi c phát huy các giá tr y trong s phát tri n ngành than nh t là trong giai o n khó kh$n hi n nay mà ngành này ang ph i i m(t M(c dù v y, nh ng bài bi t v th c tr ng YTCT c a công nhân than Qu ng Ninh hi n nay còn r t ít và nh l1, l ng ghép trong các tài nghiên c u khác Th c tr ng c a vi c k t h p gi a truy n
th ng và hi n i trong xây d ng YTCT c a công nhân ngành Than Qu ng Ninh thì h u như không có
Gi i pháp nh,m xây d ng YTCT cho GCCN nói chung và gi i pháp xây d ng YTCT cho i ng+ công nhân ngành than nói riêng ư c nhi u tác
gi nghiên c u v GCCN hi n i c p Các tác gi này ã xu t ư c nhi u gi i pháp c th và thi t th c T các gi i pháp l n mang tính nh
hư ng như c i cách, i m i các ch trương ư ng l i chính sách, nâng cao
i s ng v t ch t tinh th n cho ngư i công nhân, i m i vi c tuyên truy n giáo d c, xây d ng, ki n toàn t ch c ng, t ch c Công oàn v ng m nh
n các gi i pháp c th g!n v i các ch* tiêu trong t ng giai o n nh,m xây
d ng YTCT, nâng cao nh n th c v vai trò SMLS c a GCCN Bên c nh ó, các tác gi c+ng ch* ra nh ng b t c p, t n t i h n ch c a các gi i pháp ang
ư c áp d ng khi n cho công tác tuyên truy n, giáo d c chưa t hi u qu
Trang 29cao, ý th c giác ng c a ngư i công nhân chưa ư c như mong mu n Nhưng
gi i pháp k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT cho công nhân dư ng như l i ch* ư c xem là m t gi i pháp r t nh , không ư c chú ý nhi u và các tác gi thư ng ch* nh!c n m t cách lư t qua, i m xuy t trong
nh ng gi i pháp l n, (c bi t là trong các gi i pháp giáo d c, tuyên truy n trong xây d ng ý th c công nhân
i v i công nhân than Qu ng Ninh, các tác gi thư ng cao giá tr truy n th ng trong xây d ng YTCT cho ngư i công nhân m , còn vi c k t
h p các giá tr truy n th ng y v i nh ng giá tr hi n i và làm th nào
k t h p, coi nó như m t gi i pháp quan tr#ng nh,m xây d ng YTCT cho
nh ng ngư i công nhân này áp ng v i yêu c u m i c a th i k CNH,
H H và th i k h i nh p thì chưa th y có bài vi t hay tác gi nào c p
1.3.2 Nh7ng v'n ) lu n án c8n ti(p t*c nghiên c u và làm sáng t9 thêm
Trên cơ s" k th a giá tr c a nh ng công trình nghiên c u trư c ó cùng v i s tìm tòi, nghiên c u c a tác gi v nh ng v n n y sinh t th c ti.n, lu n án ti p t c nghiên c u và làm sáng t thêm nh ng v n sau:
Th nh t, lu n án ti p t c làm rõ cơ s" lý lu n c a vi c k t h p gi a giá tr YTCTTT và giá tr YTCTH trong xây d ng YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh như: m i quan h bi n ch ng gi a truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT, tính t t y u c a vi c k t h p gi a truy n th ng và
hi n i trong xây d ng YTCT c a công nhân ngành Than Qu ng Ninh,
nh ng yêu c u cơ b n c a vi c h p gi a truy n th ng và hi n i trong xây
d ng YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh…;
Th hai, lu n án nghiên c u m t cách cơ b n nh ng giá tr YTCTTT mang tính ch t (c trưng c a công nhân m và nh ng y u t gì thu c v giá
tr YTCTH c a i ng+ công nhân này, th c tr ng c a vi c k t h p nh ng giá tr ó trong xây d ng YTCT công nhân ngành than;
Trang 30Th ba, phân tích, ánh giá th c tr ng và nguyên nhân c a th c tr ng
k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT công nhân ngành than
Qu ng Ninh; ng th i xu t nh ng gi i pháp cơ b n s k t h p truy n
th ng và hi n i trong xây d ng YTCT cho i ng+ công nhân ngành than
Qu ng Ninh t hi u qu cao
Ti:u k(t chương 1
K t h p truy n th ng và hi n i là quy lu t khách quan c a s phát tri n trong m#i l nh v c c a i s ng xã h i, bao g m c i s ng tinh th n, (c bi t là s phát tri n YTCT Nh ng n$m qua, m(c dù ng và Nhà nư c ta
ã có nh ng chính sách nh,m gìn gi , phát huy truy n th ng c+ng như ti p thu có ch#n l#c nh ng y u t hi n i trong vi c xây d ng YTCT cho GCCN, song trên th c t , hi u qu c a công tác này i v i GCCN Vi t Nam nói chung và công nhân ngành than Qu ng Ninh còn nhi u h n ch V n có không ít nh ng cách ngh , cách làm l ch l c trong vi c nh hư ng, tuyên truy n cho ngư i công nhân, thái i v i các giá tr truy n th ng c a giai
c p, c a dân t c và c a ngành c+ng như x lý m i quan h gi a nh ng giá tr truy n th ng và y u t hi n i Trong các giai o n l ch s , k c giai o n
hi n nay, m t b ph n l n công nhân than Qu ng Ninh có ngu n g c xu t thân t nông thôn, nông nghi p Ý th c nói chung c+ng như trong YTCT nói riêng c a h#, v n còn b chi ph i b"i nh ng t p quán, cách th c làm $n,
nh ng tâm lý, thái , nh ng quan i m, tư tư"ng th c u, ng i thay i, ng i
i m i ho(c ph nh s ch trơn Vì v y trong nh n th c c a ngư i công nhân
ã t n t i c hai xu hư ng c c oan: ho(c coi nh- các giá tr truy n th ng mà
nh n m nh các giá tr hi n i, ho(c quay tr" v v i truy n th ng m t cách thái quá, c c oan khi mà công tác lý lu n chưa làm rõ nhi u v n n i lên trong quá trình i m i Vì v y, vi c ánh giá t ng quan l i các công trình nghiên c u liên quan n v n k t h p truy n th ng và hi n i trong xây
d ng YTCT GCCN Vi t Nam nói chung và công nhân Qu ng Ninh nói riêng
Trang 31s/ góp ph n b sung vào nh n th c lý lu n c+ng như ưa ra các gi i pháp th c ti.n i v i v n này Tuy nhiên, " nư c ta hi n nay, vi c nghiên c u v tài này v n chưa có nhi u công trình chuyên bi t nh t là dư i góc tri t h#c, còn nhi u v n (t ra và c n ti p t c làm sáng t Vì v y, v n (t ra là
c n ph i i sâu, t p trung hơn n a s k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT, coi ây là m t gi i pháp quan tr#ng nh,m xây d ng YTCT
c a GCCN Vi t Nam nói chung và công nhân ngành Than Qu ng Ninh nói riêng, góp ph n giúp GCCN hoàn thành s m nh l ch s c a mình trong th i
k CNH, H H
Trang 32Chương 2
K T H P TRUY N TH NG VÀ HI N I TRONG XÂY D NG
Ý TH C CHÍNH TR CÔNG NHÂN NGÀNH THAN QU NG NINH
HI N NAY - M T S V!N LÝ LU N CHUNG
2.1 Ý TH C CHÍNH TR VÀ XÂY D NG Ý TH C CHÍNH TR C"A CÔNG NHÂN NGÀNH THAN QU NG NINH HI N NAY
2.1.1 Ý th c chính tr
Ý th c chính tr là m t trong nh ng hình thái c a ý th c xã h i, xu t hi n khi xã h i có giai c p và nhà nư c, nó ph n ánh i s ng chính tr c a xã h i, trong ó c t lõi là m i quan h gi a các giai c p YTCT là m t l nh v c r ng l n
và ph c t p và có vai trò quan tr#ng trong xã h i có giai c p Nó ư c bi u hi n qua hai c p là tâm lý chính tr và h tư tư"ng chính tr hi u ư c YTCT
thì c n ph i tìm hi u hai khái ni m h p thành là ý th c và chính tr
Theo quan i m c a ch ngh a Mác - Lênin, ý th c là s ph n ánh th
gi i khách quan vào b não c a con ngư i, là hình nh ch quan c a th gi i khách quan S ph n ánh ý th c không ph i là s ph n ánh th ng gi n ơn,
mà là s ph n ánh ch ng, sáng t o hi n th c khách quan
Theo T i n Bách khoa Vi t Nam, “Chính tr là toàn b nh ng ho t
ng có liên quan n các m i quan h gi a các giai c p, gi a các dân t c, các t ng l p xã h i, mà c t lõi c a nó là v n ng giành chính quy n, duy trì
và s d ng quy n l c Nhà nư c, s tham gia vào công vi c Nhà nư c, s xác
nh hình th c t ch c, nhi m v và n i dung ho t ng c a Nhà nư c” [63, tr.87] Theo quan i m c a ch ngh a Mác - Lênin, b n ch t c a chính tr suy cho cùng là s bi u hi n t p trung c a kinh t V.I.Lênin ch* rõ: “Chính tr là
s bi u hi n t p trung c a kinh t … chính tr không th không chi m a v hàng u so v i kinh t ” [40, tr.121]
Như v y, có th hi u YTCT là thái , s hi u bi t, s quan tâm n nh ng
v n liên quan t i nh ng v n giành, gi , b o v chính quy n c a các t ng
Trang 33l p, giai c p trong xã h i Do ó, YTCT là s ph n ánh các quan h chính tr gi a các giai c p, các dân t c, các qu c gia, c+ng như thái c a các giai c p i v i quy n l c nhà nư c
Ý th c chính tr có hai c p chính là c p th c ti.n - i thư ng và
c p tư tư"ng - lý lu n C p th c ti.n - i thư ng là bi u hi n c a các
d ng tâm lý, c m xúc, mơ ư c,… n y sinh t phát trong ho t ng th c ti.n, kinh nghi m, xã h i c a con ngư i, t môi trư ng xung quanh và nh hư"ng chính tr tr c ti p nào ó C p tư tư"ng - lý lu n ư c bi u hi n " m c khái quát d a trên nh ng tri th c, hi u bi t v nh ng v n chính tr YTCT
th c ti.n - i thư ng chưa có tính h th ng, không có t m nhìn l ch s r ng
l n nhưng i u ó không có ngh a là nó t m thư ng mà ngư c l i, nó có n i dung phong phú, bao hàm nhi u m(t c a i s ng chính tr , và " m c nào
ó ph n ánh ư c ph n nào b n ch t các v n chính tr So v i c p tư tư"ng - lý lu n thì YTCT " c p th c ti.n - i thư ng có i m m nh " ch2
nó g n hơn v i hi n th c tr c ti p c a i s ng chính tr , do ó nó có th
ph n ánh m t cách y , toàn v-n hơn i s ng chính tr YTCT th c ti.n -
i thư ng là kho tàng YTCT có tính lý lu n tìm ki m và khái quát thành
n i dung c a mình
Ý th c chính tr r t phong phú nhưng cái c t lõi c a nó là s hi u bi t,
nh n th c c a m t giai c p v a v l ch s , v l i ích giai c p, nhi m v c a giai c p trong s phát tri n c a xã h i Do v y, " c p th hai, YTCT tư tư"ng - lý lu n ư c bi u hi n là nh ng quan i m chính tr ã ư c h th ng hóa thành m t ch*nh th mang tính h p lý, tính khoa h#c, ph n ánh ư c m i quan h b n ch t, t t y u, ph bi n c a các hi n tư ng trong i s ng chính
tr , ư c th hi n dư i d ng các khái ni m khoa h#c mà *nh cao là các h#c thuy t chính tr và h tư tư"ng chính tr H tư tư"ng chính tr c a giai c p
ph n ánh tr c ti p và t p trung nh t l i ích giai c p c a giai c p ó H tư tư"ng chính tr là h th ng nh ng quan i m, tư tư"ng th hi n l i ích c$n
Trang 34b n c a m t giai c p nh t nh, ư c c th hóa và bi u hi n trong ư ng l i, cương l nh chính tr c a ng, trong lu t pháp, chính sách c a Nhà nư c H
tư tư"ng ư c hình thành m t cách t giác, ư c các nhà tư tư"ng xây d ng
và truy n bá H tư tư"ng chính tr thư ng g!n v i các t ch c và các cơ quan chính tr , thông qua các t ch c chính tr mà m t giai c p nào ó ti n hành
cu c u tranh v ý th c h vì l i ích c a giai c p mình
H tư tư"ng chính tr c a giai c p n!m chính quy n có vai trò r t to l n trong i s ng xã h i Thông qua các t ch c Nhà nư c, nó tác ng tr" l i cơ s" kinh t , bi u hi n " ch2 nó thông qua quy n l c Nhà nư c b o v và phát tri n n n t ng kinh t mà giai c p c m quy n là ngư i i di n cho quan
h s n xu t chi m v trí th ng tr trong xã h i ó H tư tư"ng chính tr còn
gi vai trò ch o trong i s ng tinh th n c a xã h i nói chung Thông qua các t ch c Nhà nư c s/ xác l p v trí chi ph i c a h tư tư"ng chính tr c a giai c p c m quy n trong v$n hóa, n p s ng và m#i l nh v c tinh th n c a i
s ng xã h i
Ý th c chính tr nói chung và h tư tư"ng chính tr nói riêng có tác ng tích c c ho(c tiêu c c t i i s ng xã h i ph thu c vào tính ch t ti n b hay
l c h u, cách m ng hay ph n cách m ng c a giai c p mang h tư tư"ng ó
i u ó tùy thu c vào vai trò l ch s c a giai c p c m quy n quy t nh Khi giai c p ó còn ti n b , cách m ng, tiêu bi u cho ti n trình l ch s thì h tư tư"ng - chính tr c a nó là ti n b , ph n ánh úng hi n th c c a i s ng chính tr và có tác ng tích c c n s phát tri n c a xã h i Khi giai c p tr" thành l c h u, không còn gi vai trò l ch s thì h tư"ng c a là nó ph n khoa h#c, ph n ánh xuyên t c, sai l m các hi n tư ng trong i s ng chính tr và nó s/ kìm hãm s phát tri n c a xã h i
Vi t Nam hi n nay ang ti n lên theo con ư ng ch ngh a xã h i (CNXH) M(c dù trong xã h i v n còn i kháng giai c p, v n còn nhi u h
tư tư"ng chính tr t n t i, tuy nhiên h tư tư"ng chính tr c a giai c p công
Trang 35nhân chính là h tư tư"ng gi v trí th ng tr , ch o trong xã h i ây là h
tư tư"ng ti n b , cách m ng và khoa h#c, ph n ánh ư c nhu c u, quy n l i,
l i ích c a toàn th nhân dân lao ng H tư tư"ng này i l p v i h tư tư"ng c a nh ng giai c p bóc l t, tư h u trong xã h i, nh hư ng úng !n cho giai c p công nhân và nhân dân lao ng ti n hành cu c u tranh m t cách t giác xóa b ch ngư i bóc l t ngư i, xây d ng m t xã h i m i
t t -p, công b,ng, phù h p v i quy lu t phát tri n c a l ch s
Qua phân tích n i hàm khái ni m YTCT có th hi u, YTCT c a GCCN Vi t Nam là nh ng tình c m chính tr , thái chính tr , quan i m chính tr , tư tư"ng chính tr c a GCCN, ph n ánh v trí, vai trò c a GCCN trong m#i m(t c a i s ng chính tr YTCT c a GCCN Vi t Nam có h tư tư"ng chính tr là ch ngh a Mác - Lênin, tư tư"ng H Chí Minh, ư c hình thành trong qua trình u tranh gi i phóng dân t c, gi i phóng giai c p, xây
d ng xã h i m i - xã h i XHCN " Vi t Nam
Ý th c chính tr c a công nhân ngành than Qu ng Ninh c+ng bao g m
nh ng (c trưng cơ b n c a YTCT c a GCCN Vi t Nam Tuy nhiên, trong quá trình hình thành, phát tri n, nó ch u tác ng b"i nh ng i u ki n hoàn
c nh (c thù YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh là nh ng tư tư"ng, quan i m, thái chính tr c a công nhân ngành than Qu ng Ninh
d a trên h tư tư"ng c a GCCN Vi t Nam Nó ư c hình thành trong quá trình u tranh gi i phóng dân t c, b o v t qu c và trong th i k i m i
c a dân t c, c a giai c p, c a ngành than và c a t*nh Qu ng Ninh YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh chính là s giác ng và t ý th c v giai
c p mình, v quy n và ngh a v c a GCCN Vi t Nam; là s nh n th c v
ư ng l i chính tr , h th ng chính tr , là thái , tình c m i v i s nghi p
i m i, v i giai c p, t ng l p và dân t c Vi t Nam ng th i YTCT c a công nhân ngành than Qu ng Ninh c+ng là s nh n th c v CNXH và con
ư ng i lên CNXH " Vi t Nam c+ng như trên ph m vi th gi i… nh,m th c
hi n m c tiêu “Dân giàu, nư c m nh, dân ch , công b,ng v$n minh”
Trang 362.1.2 Xây d;ng ý th c chính tr công nhân ngành than Qu ng Ninh hi n nay
T t ng th n i dung YTCT, có th th y YTCT là m t m(t i s ng tinh th n c a ngư i công nhân ngành than Qu ng Ninh Xây d ng YTCT có vai trò quan tr#ng i v i a v và s m nh giai c p c a công nhân ngành
than Qu ng Ninh Có YTCT, ngư i công nhân m i x ng áng vai trò là ngư i
công nhân m i, con ngư i m i Vi t Nam; công nhân ngành than Qu ng Ninh
m i x ng áng là nh ng ngư i thu c v giai c p làm ch , giai c p c m quy n (thông qua i tiên phong là ng C ng s n Vi t Nam) Có YTCT, ngư i công nhân, v o c, s/ tu dư%ng theo tinh th n c a o c cách m ng; v pháp lu t, s/ ph n u cho nhà nư c pháp quy n XHCN; v xã h i s/ ph n
u cho m t xã h i t t -p, ti n b … Có YTCT, ngư i công nhân hi u ư c
v trí kinh t c a giai c p mình Lúc này, YTCT ư c bi u hi n t p trung " ý
th c lao ng khi tham gia ho t ng s n xu t, quan tâm n s n xu t, kinh doanh c a ơn v , tích c c và sáng t o trong lao ng vì l i ích hài hòa c a mình, c a doanh nghi p và c a xã h i Có YTCT, ngư i công nhân s/ i u ch*nh hành vi c a mình thông qua các m i quan h xã h i như: gia ình, doanh nghi p, ngoài xã h i theo nguyên t!c: “Mình vì m#i ngư i, m#i ngư i
vì mình” Do v y, xây d ng YTCT có vai trò quan tr#ng trong vi c t o d ng
m t hình nh -p / c a ngư i công nhân ngành than Qu ng Ninh trong th i
k m i, góp ph n làm cho SMLS c a GCCN có tính thuy t ph c trư c các giai c p, t ng l p xã h i khác " nư c ta i u này góp ph n làm cho GCCN
m i có th là nòng c t c a kh i liên minh công nhân, nông dân và trí th c c+ng như kh i i oàn k t toàn dân t c
Có th hi u, xây d ng YTCT công nhân là ho t ng c a các ch th tham gia xây d ng YTCT s d ng các công c (kinh t , v$n hóa, chính tr …)
và phương pháp (tuyên truy n, giáo d c, nêu gương…) tác ng vào i
tư ng xây d ng YTCT (c th " ây là YTCT c a ngư i công nhân) nh,m
Trang 37nâng cao nh n th c và xây d ng thái , tình c m chính tr úng !n c a ngư i công nhân i v i th ch chính tr trong h th ng chính tr ( ng, Nhà
nư c, Công oàn…), i v i nh ng n i dung chính tr quan tr#ng (ch , chính th , ư ng l i chính sách… phát tri n Qu c gia), i v i các giai c p,
t ng l p cơ b n (nông dân, trí th c, tư s n…) n y sinh trong quá trình xây
d ng ch xã h i ch ngh a " nư c ta T ây có th th y, vi c xây d ng YTCT công nhân ph thu c vào nh ng y u t như: ch th tham gia xây
d ng YTCT, n i dung xây d ng YTCT, phương pháp xây d ng YTCT
V ch th tham gia vào xây d ng YTCT cho công nhân ngành than
Qu ng Ninh; c$n c vào Quy t nh s 345/2005/ Q -TTg c a Th tư ng
Chính ph , ngày 26 tháng 12 n$m 2005 T p oàn Công nghi p Than và Khoáng s n Vi t Nam ư c thành l p trên cơ s" T p oàn Than Vi t Nam và
T ng công ty Khoáng s n Vi t Nam, ngày 25 tháng 6 n$m 2010, Th tư ng
Chính ph phê duy t Quy t nh s 989/Q -Ttg v vi c chuy n công ty m-
TKV thành công ty trách nhi m h u h n m t thành viên do Nhà nư c làm ch s" h u Ngày 19 tháng 12 n$m 2013, Th tư ng Chính ph ban hành Ngh
nh s 212/2013/N -CP v i u l t ch c và ho t ng c a T p oàn Qua
ó, h th ng chính tr c a TKV hi n nay như sau: ng b TKV (tr c thu c
ng b Doanh nghi p Trung ương), ng b Than Qu ng Ninh (tr c thu c t*nh y Qu ng Ninh) và các chi ng b cơ s"; Ban lãnh o qu n lý i u hành t p oàn (H i ng thành viên TKV là i di n tr c ti p ch s" h u Nhà
nư c t i TKV do Th tư ng chính ph b nhi m theo ngh c a B trư"ng
B công thương, T ng giám c TKV và các Phó T ng Giám c do H i
ng qu n tr b nhi m), Ban lãnh o các công ty m- và công ty con;Công oàn Than – Khoáng s n Vi t Nam (tr c thu c T ng liên oàn lao ng Vi t Nam), các công oàn b ph n và các t công oàn và các t ch c chính tr -
xã h i khác thu c TKV và Than Qu ng Ninh Trên cơ s" ó, các ch th tham
gia vào xây d ng YTCT cho công nhân ngành than Qu ng Ninh bao g m:
Trang 38M t là, Trung ương ( ng, Nhà nư c, T ng liên oàn lao ng Vi t Nam và m t s b ngành có liên quan), t*nh Qu ng Ninh ( ng b t*nh, các s", ban, ngành có liên quan tr c thu c t*nh, Cơ quan Kh i c p t*nh), TKV ( ng b , Ban lãnh o, Công oàn), các c p y ng, chính quy n, oàn th
c a ng b Than Qu ng Ninh và c a a phương trên a bàn t*nh Qu ng Ninh là các ch th có vai trò nh hư ng, t o môi trư ng cho vi c xây d ng YTCT cho GCCN nói chung và công nhân ngành than Qu ng Ninh nói riêng Thông qua các quan i m, ch trương c a ng và chính sách pháp lu t c a Nhà nư c, các chính sách c th c a ngành, c a a phương mà vi c k t h p truy n th ng và hi n i trong xây d ng YTCT cho công nhân ngành than
Qu ng Ninh ư c xác nh úng phương hư ng, có môi trư ng pháp lý
th c hi n và cơ s" m b o nhu c u l i ích chính tr cho ngư i công nhân
Hai là, t ch c ng, công oàn và các t ch c chính tr - xã h i khác
" doanh nghi p tr c thu c ng b Than Qu ng Ninh ây là nh ng ch th
tr c ti p và quan tr#ng tác ng n YTCT c a ngư i công nhân YTCT không th t phát hình thành trong công nhân Nó ch* có th hình thành trong quá trình s n xu t, h#c t p, rèn luy n c a ngư i công nhân Các t ch c ng, công oàn và các t ch c chính tr - xã h i khác " doanh nghi p có ch c n$ng lãnh o, nh hư ng công tác tư tư"ng, giáo d c lý lu n chính tr cho công nhân trong doanh nghi p Trong ó, ng là h t nhân lãnh o chính tr , nh
hư ng nh n th c chính tr cho công nhân Công oàn là t ch c chính tr quan tr#ng b o v l i ích, (c bi t là l i ích chính tr cho công nhân Thông qua
vi c th c hi n các ch* th , ngh quy t c a ng, c a các ng b TKV, t*nh
Qu ng Ninh, than Qu ng Ninh, t ch c ng, công oàn và các t ch c chính
tr - xã h i khác " doanh nghi p tr c thu c ng b Than Qu ng Ninh có nhi m v phát huy vai trò lãnh o, oàn k t, t p h p, ng viên ngư i công nhân th c hi n s n xu t kinh doanh có hi u qu , ch p hành t t ư ng l i, chính sách c a ng, pháp lu t c a Nhà nư c, gi gìn và phát huy các giá tr
Trang 39truy n th ng t t -p c a doanh nghi p, c a ngành, c a giai c p, c a dân t c
và c a a phương; t$ng cư ng oàn k t gi a ngư i công nhân và ngư i qu n
lý, lãnh o doanh nghi p; giúp doanh nghi p th c thi úng !n lu t lao ng; giúp ban lãnh o doanh nghi p n!m b!t tình hình, tư tư"ng, tâm tư, nguy n v#ng chính áng c a ngư i công nhân, k p th i gi i quy t nh ng vư ng m!c, ch$m lo t t hơn i s ng v t ch t và tinh th n c a ngư i công nhân
Ba là, ngư i s d ng lao ng, ban lãnh o trong các doanh nghi p
c a ngành than Qu ng Ninh là nh ng ngư i t o i u ki n thu n l i hay khó kh$n cho t ch c ng, công oàn ho t ng t t trong l nh v c xây d ng YTCT cho công nhân Ngư i s d ng c+ng có th gây hi u ng tích c c hay tiêu c c n YTCT c a ngư i công nhân thông qua các quy ch , k' lu t lao
ng, ho t ng qu n lý lao ng trong công ty và hình nh c a chính b n thân ngư i s d ng lao ng
B n là, i ng+ cán b làm công tác giáo d c chính tr , tư tư"ng ( i ng+ gi ng viên, báo cáo viên, tuyên truy n viên ) có vai trò quan tr#ng trong
vi c truy n t i ư ng l i, ch trương c a ng, pháp lu t c a Nhà nư c nhi m v chính tr c a t*nh, c a ngành than n v i ngư i công nhân qua công tác tuyên truy n Không ch* v y, i ng+ này còn có vai trò n!m b!t tâm
lý, nguy n v#ng và nh hư ng thông tin cho ngư i công nhân Ch t lư ng tuyên truy n, giáo d c YTCT cho công nhân ph thu c vào n i dung, hình
th c, bi n pháp phù h p nâng cao ch t lư ng giáo d c c a i ng+ cán b làm công tác giáo d c chính tr , tư tư"ng
N m là, b n thân ngư i công nhân ngành than Qu ng Ninh là khách
th chính ng th i c+ng là ch th c a c a xây d ng YTCT Vi c xây d ng YTCT cho công nhân thành công hay không ph thu c ph n l n vào nh n
th c, m c trau d i YTCT, tính t giác c a ngư i công nhân và kh n$ng
ti p thu và chuy n hóa nh ng giá tr lý lu n vào hành ng th c t và công
vi c c a h#
Trang 40Trên cơ s" nh n th c v xây d ng YTCT công nhân ngành than
Qu ng Ninh, n i dung xây d ng YTCT công nhân ngành than Qu ng Ninh bao g m:
M t là, xây d ng cho ngư i công nhân ý th c giác ng v s m nh
l ch s c a GCCN Vi t Nam trong truy n th ng u tranh cách m ng c+ng như trong s nghi p xây d ng CNXH mà trong giai o n hi n nay là i u trong s nghi p CNH, H H Giáo d c, b i dư%ng ngư i công nhân có hi u
bi t v các giá tr truy n th ng u tranh cách m ng c a dân t c t ó có nh n
th c úng !n, tình c m, ni m tin v h#c thuy t Mác - Lênin và tư tư"ng H Chí Minh T ó (t ni m tin vào ch ngh a Mác - Lênin và tư tư"ng H Chí Minh, có thái kiên quy t u tranh ch ng nh ng quan i m sai trái, xuyên
t c, mu n ph nh n, xóa b ch ngh a Mác - Lênin và tư tư"ng H Chí Minh
Hai là, tuyên truy n, giáo d c cho ngư i công nhân nh ng hi u bi t khái quát v các giá tr tuy n th ng như oàn k t, k' lu t t ó th y ư c vai trò c a các t ch c trong h th ng chính tr , có ni m tin và tích c c tham gia xây d ng ng, Nhà nư c, Công oàn và các t ch c chính tr - xã h i khác như oàn Thanh niên, H i Ph n … (c bi t, còn làm cho h# bi t ư c
và có thái úng trư c nh ng b t c p hi n nay c a các t ch c này
Ba là, trang b cho ngư i công nhân nh ng nh n th c v nh ng n i dung l n trong ư ng l i, nh ng chính sách l n c a ng và Nhà nư c, nh t
là có liên quan tr c ti p n công nhân và công nghi p mà c th " ây là ngành than Giúp h# bi t ư c và n!m ư c nh ng v$n b n pháp lu t quan
tr c ti p n cá nhân, ơn v Qua ó làm cho ngư i công nhân bi t ư c và tuân th quy n và ngh a v c a mình v i tính cách là công dân
B n là, xây d ng cho ngư i công nhân nh n bi t v l ch s dân t c,
l ch s giai c p công nhân Vi t Nam t ó ngư i công nhân th y ư c t m quan tr#ng và th c thi liên minh v i nông dân và trí th c, thái úng !n
i v i i v i ngư i s d ng lao ng Qua ó góp ph n xây d ng m i