Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh di chuyển cho sinhviên chuyên sâu Quần vợt năm thứ hai Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

sự hoànthiện này VĐV có thể thông qua quá trình huấn luyện nhiều năm liên tục có hệthống và khoa học.Qua nghiên cứu của các nhà sinh học cho thấy, công suất tiêu hao nănglượng và tổng ti

Để đạt được thành tích cao trong thi đấu đòi hỏi người VĐV phải có sựhoàn thiện nhiều mặt như kỹ thuật chiến thuật, thể lực, ý chí, tâm lý sự hoànthiện này VĐV có thể thông qua quá trình huấn luyện nhiều năm liên tục có hệthống và khoa học.

Qua nghiên cứu của các nhà sinh học cho thấy, công suất tiêu hao nănglượng và tổng tiêu hao năng lượng trong hoạt động Quần vợt là khá cao, chính

vì thế trong huấn luyện các nhà chuyên môn thường đặt thể lực là nền móng, kỹthuật là phần cơ bản Nhận định này đã khẳng định công tác phát triển thể lực làmột nhiệm vụ, một phần vô cùng quan trọng trong huấn luyện Quần vợt, thể lựctốt cho phép VĐV thực hiện tốt kỹ thuật của mình cũng như thực hiện ý đồ củahuấn luyên viên

Qua quan sát một số trận đấu ở giải quốc gia, khu vực và một số giải quốc

tế chúng tôi đã trao đổi mạn đàm với các chuyên gia, huấn luyện viên nhiều kinhnghiệm trên toàn quốc để có những thông tin chính xác về những nguyên nhândẫn đến thành tích thi đấu của các VĐV nước ta Các chuyên gia huấn luyện

viên đều cho rằng bên cạnh những mặt mạnh mà VĐV Việt Nam đã đạt đượcnhư; tinh thần, kỹ, chiến thuật thì có một nhược điểm rất lớn cần phải khắcphục đó là; trình độ thể lực, điều này đã được bộc lộ qua các đường bóng chậm,thiếu uy lực, không gây khó khăn cho đối phương, không duy trì được nhịp độtrận đấu dẫn đến tạo cơ hội cho đối phương giành thế chủ động tấn công giànhđiểm.

Chính vì lẽ đó trong quá trình giảng dạy và huấn luyện cho VĐV thì vịêcphát triển các tố chất chuyên môn đặc thù như; sức nhanh, sức bền, khéo léo trong đó sức nhanh di chuyển là yếu tố có ý nghĩa rất lớn đến hiệu quả thực hiệnđộng tác và thành tích thi đấu của VĐV

Quần vợt được du nhập vào Việt Nam từ thế kỷ XX nhưng chỉ được pháttriển khi đất nước được giải phóng, 04/11/1989 Liên đoàn Quần vợt Việt Nam rađời (VTF) đến năm 2000 chính thức trở thành thành viên của Liên đoàn Quầnvợt thế giới (ITF) [26], [27]

Trong những năm gần đây Quần vợt ở nước ta phát triển mạnh mẽ Lúcđầu ở nước ta Quần vợt chỉ phát triển ở các thành phố lớn như Hà Nội, HảiPhòng, Khánh Hoà, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương thì ngày nay lanrộng khắp các tỉnh miền núi như Lạng Sơn Trước đây số người có điều kiệnchơi môn thể thao này chỉ bao gồm số ít tầng lớp trong xã hội thì ngày nay ởnhững địa điểm này đã tới hàng trăm ngàn người chơi

Đứng trước tình hình trên, được sự nhất trí của lãnh đạo ngành, ngày 05tháng 12 năm 2000 Trường Đại học TDTT Bắc Ninh đã quyết định đào tạo lớpchuyên sâu đầu tiên có trình độ cử nhân chuyên ngành Quần vợt Mục đíchnhằm trang bị những kiến thức chuyên môn, năng lực sư phạm và đầy đủ nhữngkiến thức cơ bản về lý luận cũng như thực hành, để khi ra trường có thể đáp ứngđược nhu cầu ngày càng cao mà phong trào đòi hỏi Điều này thể hiện sự địnhhướng đúng đắn của ngành TDTT cũng như sự quan tâm của các cấp lãnh đạonhằm đáp ứng phong trào tập luyện ngày càng tăng của môn thể thao này

Nghiên cứu về tố chất thể lực của sinh viên các trường đã được rất nhiềutác giả quan tầm nghhiên cứu như: Nguyễn Kim Minh, Trần Đức Dũng (1990).Lưu Quang Hiệp (1995), Nguyễn Trọng Hải (1997) Tuy nhiên qua tìm hiểucác tài liệu, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu ứng dụng hệ thống bài tậpnhằm nâng cao sức nhanh di chuyển cho sinh viên tại Trường đại học nói chung

và sinh viên Trường Đại học TDTT nói riêng

Sức nhanh di chuyển biểu hiện trong Quần vợt là khả năng xử lý các tìnhhuống bất ngờ trong thời gian ngắn nhất, khả năng phối hợp vận động di chuyển

để thực hiện các động tác như; đập bóng, giao bóng VĐV cần phải có sứcmạnh bộ phát, nghĩa là có sức mạnh - tốc độ co cơ ở mức cao Điều đó chứng tỏhuấn luyện sức nhanh di chuyển trong Quần vợt là rất cần thiết và quan trọngtrong việc nâng cao thành tích của môn thể thao này, nhưng mức độ ảnh hưởng

và vai trò của nói tới hiệu quả thi đấu của VĐV nước ta vẫn còn là vấn đề đangđược nghiên cứu Ở một góc độ nào đó thì việc đạt được mục đích chính của quátrình huấn luyện phải thông qua các bài tập phù hợp

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, chúng tôi mạnh dạn tiến hành nghiêncứu đề tài:

“Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh di chuyển cho sinh viên chuyên sâu Quần vợt năm thứ hai Trường Đại học TDTT Bắc Ninh”.

Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng sức nhanh di chuyển của sinh viên chuyênsâu Quần vợt, đề tài tiến hành lựa chọn hệ thống bài tập khoa học và hợp lýnhằm phát triển sức nhanh di chuyển cho sinh viên chuyên sâu Quần vợt củaTrường Đại học TDTT Bắc Ninh Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tài liệutham khảo cho các giáo viên giảng dạy cũng như cho sinh viên chuyên sâu Quầnvợt những bài tập phù hợp với đối tượng nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượngđào tạo của nhà trường

Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nhiệm vụ 1: Thực trạng công tác giảng dạy cho sinh viên chuyên sâu

Quần vợt Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập phát

triển sức nhanh di chuyển cho sinh viên chuyên sâu Quần vợt năm thứ 2 TrườngĐại học TDTT Bắc Ninh

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Đặc điểm môn Quần vợt

Quần vợt là môn thể thao được phát triển rất sớm ở các nước châu Âu,châu Mỹ Do đặc điểm phong phú, đa dạng, hấp dẫn, Quần vợt nhanh chóngphát triển mạnh mẽ ở hầu hết các nước trên thế giới và trở thành một trongnhững môn nằm trong chương trình thi đấu ở Đại hội Olimpic

Ở Việt Nam, môn Quần vợt đã được du nhập vào từ đầu thế kỷ XX,nhưng chỉ được phát triển mạnh từ sau ngày đất nước thống nhất Trong nhữngnăm gần đây, ngoài những giải thi đấu trong nước và quốc tế tại Việt Nam, cácvận động viên Việt Nam đã có mặt trên các đấu trường của khu vực và thế giới

Khi xem xét đặc điểm cơ bản của môn Quần vợt, cần quan tâm tới các đặcđiểm sau:

1.1.1 Đặc điểm kỹ Chiến thuật Quần vợt

1.1.1.1 Đặc điểm kỹ thuật

Kỹ thuật Quần vợt là tổng hợp những hoạt động vận động phối hợp, mỗihoạt động bao gồm hệ thống hợp lý các động tác Kỹ thuật là phương tiện chủyếu để thi đấu trực tiếp với đối phương [16], [26], [27], [40 [44]

Trong đánh giá đặc điểm kỹ thuật Quần vợt cần chú ý đặc biệt tới đặcđiểm kỹ thuật đánh bóng và đặc điểm kỹ thuật di chuyển [16], [26], [27], [40[44]

Đặc điểm kỹ thuật đánh bóng

Trong Quần vợt, hiệu quả của bất kỳ kỹ thuật nào cũng được xác địnhbằng tốc độ bay của bóng, sự chuẩn xác và ổn định của bóng khi rơi vào các vịtrí đã chọn trên sân Nói cách khác, nó được xác định bằng các quá trình điềukhiển các hoạt động đánh bóng và truyền lực bay cho bóng Các quá trình nàydiễn ra trong khoảng thời gian của tất cả 5 giai đoạn của hoạt động đánh bóng

Mỗi giai đoạn đều phải giải quyết những nhiệm vụ riêng, đảm bảo một mục đíchnhất định [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46] Cụ thể:

Giai đoạn 1: Giai đoạn tạo đà (Chuyển động vợt về phía sau để vung đà):

Từ vị trí ban đầu, đấu thủ đưa tay cầm vợt về phía sau, co tay ở khớp khuỷu.Giai đoạn này kết thúc ở thời điểm khi góc ở khớp nhỏ nhất và vợt ở vị trí xahơn so với lưới

Giai đoạn 2: Giai đoạn tăng tốc độ vợt (Chuyển động vợt về trước cùngvới sự tăng tốc độ): Giai đoạn này bắt đầu trước thời điểm bóng chạm mặt vợt.Phần thứ nhất của giai đoạn này bắt đầu từ thời điểm duỗi thẳng tay ở khớpkhuỷu và kết thúc khi góc đó đạt tới tối đa

Giai đoạn 3: Giai đoạn tiếp xúc bóng (Sự tác động của vợt với bóng): Giaiđoạn này bắt đầu thời điểm bóng chạm mặt vợt Trong quá trình giai đoạn này,năng lượng do vợt thu nhận được truyền vào bóng Giai đoạn này được kết thúckhi bóng rời mặt vợt

Giai đoạn 4: Giai đoạn giảm tốc (Chuyển động chậm vợt về phía trước).Trong thời gian giai đoạn này, góc khớp khuỷu vẫn không đổi hoặc có giảm chút

ít Giai đoạn này được kết thúc khi đấu thủ bắt đầu co tay ở khớp khuỷu Tốc độchuyển động của vợt về hướng đánh giảm dần tới số không

Giai đoạn 5: Đưa vợt trở về vị trí ban đầu Giai đoạn này tiếp tục cho tớikhi góc ở khớp khuỷu sẽ không còn nhỏ nhất Thời điểm đó là kết thúc hoạtđộng đánh bóng của đấu thủ [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Tuy nhiên, việc xác định hướng đi của vợt phụ thuộc chủ yếu vào mụcđích đánh bóng và các điều kiện để thực hiện quả đánh đó Nói cách khác, trongmỗi kỹ thuật khác nhau thì việc điều chỉnh bóng phụ thuộc vào khả năng điềukhiển vợt của tay (cẳng tay và cổ tay) khi tiếp xúc bóng

Đặc điểm kỹ thuật di chuyển

Di chuyển trong Quần vợt rất đa dạng và bao gồm nhiều kỹ thuật dichuyển khác nhau Nếu căn cứ vào phương hướng di chuyển có thể chia ra là:

Di chuyển ngang, di chuyển chéo và di chuyển lên xuống; còn nếu căn cứ vào

phương pháp bước chân lại có thể phân biệt là di chuyển bước đôi hoặc bướcchéo, trong đó di chuyển bước chéo là kỹ thuật được sử dụng thường xuyên hơn

cả Tuy nhiên ở bất cứ loại hình di chuyển nào trong quá trình thực hiện đềuphải trải qua các giai đoạn sau:Tư thế chuẩn bị ban đầu  Xuất phát  Cácbước di chuyển đến vị trí đánh bóng  Bước cuối cùng trước khi thực hiệnđộng tác đánh bóng  Trở về vị trí chuẩn bị

Tóm lại, kỹ thuật di chuyển trong Quần vợt rất đa dạng và phong phú.Vận động viên phải nắm vững tất cả các kỹ thuật di chuyển để ứng dụng trongtừng trường hợp cụ thể trong trận đấu [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

1.1.1.2 Đặc điểm chiến thuật

Chiến thuật là nghệ thuật tiến hành thi đấu nhằm giải quyết các nhiệm vụhiện tại của cuộc thi trong quá trình giành điểm trực tiếp

Chiến thuật trong Quần vợt là những phương án chơi và sự sắp xếp vị trítrong trận đấu mà đấu thủ sử dụng nhằm đảm bảo đạt được một mục tiêu - mộtphần của kế hoạch chiến lược đã định sẵn

Chiến thuật trong thi đấu Quần vợt rất đa dạng và linh hoạt Trong thực tế,chiến thuật có tầm quan trọng không kém gì kỹ thuật, là bộ phận không thể thiếu

để nâng cao trình độ toàn diện của Quần vợt Những loại hình chiến thuật Quầnvợt đã được hình thành cho đến nay gồm:

Chiến thuật đánh bóng ở cuối sân (Tấn công và phòng thủ chủ yếu ởđường cuối sân)

Chiến thuật giao bóng lên lưới và đánh vôlê (tấn công chủ yếu ở lưới).Chiến thuật phối hợp trên toàn sân (phối hợp tấn công ở lưới và phảncông ở đường cuối sân [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Chiến thuật trong Quần vợt thường được chia ra: Chiến thuật đánh đơn vàChiến thuật đánh đôi, trong đó, mỗi chiến thuật lại được chia nhỏ theo đặc điểm

kỹ thuật của VĐV

Tóm lại, nắm vững chiến thuật Quần vợt sẽ tạo điều kiện cho người chơinắm vững các hoạt động để sử dụng tối đa trình độ phát triển đồng thời kiểm

định lại kỹ thuật của vận động viên, những phẩm chất về năng lực riêng biệt,khả năng về tâm lý và kiến thức lý luận của VĐV trong thi đấu Nắm vững chiếnthuật Quần vợt cũng giúp cho vận động viên lựa chọn được những quyết định cóhiệu quả trong các tình huống thi đấu hoặc duy trì thế chủ động, giành thắng lợinhững pha bóng quan trọng có ý nghĩa quyết định ảnh hưởng tới kết quả trậnđấu [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

1.1.2 Xu hướng huấn luyện vận động viên Quần vợt hiện đại

Xu hướng phát triển Quần vợt hiện đại thiên về lối đánh nhanh, mạnh,chính xác và biến hóa điểm rơi Quần vợt hiện đại đòi hỏi VĐV phải có kỹ thuậttoàn diện, kết hợp giữa tốc độ, sức mạnh và điểm rơi một cách hợp lý cùng với

tư tưởng chỉ đạo của chiến thuật là tích cực chủ động, tấn công toàn diện vànhanh chóng dứt điểm

Trong các kỹ thuật phòng thủ của môn Quần vợt, sức mạnh tốc độ cũng là

tố chất chủ đạo cần thiết để có thể phản công lại các đường bóng có uy lực và cótốc độ cao Vận động viên không chỉ cần có sức nhanh để phán đoán đườngbóng tới và di chuyển tới vị trí đón bóng mà còn cần có sức mạnh để đánh trảcác đường bóng có tốc độ cao và lực mạnh Nếu không đủ sức mạnh, với nhữngpha bóng có lực lớn, VĐV thường bị “bung vợt” hoặc đánh trả không chính xácđường bóng đến [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Vấn đề huấn luyện các tố chất thể lực cho VĐV Quần vợt là vô cùng quantrọng, nhất là cho các VĐV trẻ, ngoài phát triển một cách toàn diện thì “quỹ thờigian huấn luyện thể lực chung và thể lực chuyên môn trong chu kỳ huấn luyệnnăm là 50% tổng số giờ huấn luyện” (S.Piacentini - P Missaglia (2002) TheoCharies Applewhaite (2005), khi huấn luyện thể lực cho vận động viên Quầnvợt, cần phát triển toàn diện các tố chất thể lực thành phần, ưu tiên phát triển sứcmạnh tốc độ, sức bền tốc độ, sức mạnh bền …)

Các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu về môn Quần vợt đã nêu nênnhững yếu tố quan trọng về huấn luyện tố chất thể lực trong Quần vợt như: TrầnVăn Vinh, Đào Chí Thành, Lê Thanh Sang (2002) [40] cho rằng: Sức mạnh tốc

độ, sức bền tốc độ, mềm dẻo, khéo léo là cơ sở vận động của môn thể thao….Nguyễn Ngọc Cừ (1997) [08] cho rằng: Phát triển sức nhanh, mềm dẻo khéo léo

và khẳ năng vận động là cơ bản, sức mạnh tốc độ, sức bền tốc độ được nâng dầntheo lứa tuổi… Chỉ khi nào xác định rõ các tố chất thể lực cần thiết cho VĐVtheo từng lứa tuổi, giới tính, giai đoạn huấn luyện thì việc lựa chọn nội dunghuấn luyện, phương pháp huấn luyện và biện pháp huấn luyện mới đạt đượchiểu quả tối đa

Ngày nay Quần vợt thế giới đang phát triển rất đa dạng và phong phú.Mỗi khu vực, mỗi nước đều có lối đánh khác nhau Hầu hết các VĐV trên thếgiới đều đã có những tiến bộ lớn về kỹ, chiến thuật cũng như phong cách lốiđánh, điều này càng đặt ra những đòi hỏi cao hơn đối với VĐV và huấn luyệnviên môn Quần vợt ở Việt Nam

1.2 Vai trò, ý nghĩa, nhiệm vụ, nội dung và đặc điểm của huấn luyện thể lực cho VĐV Quần vợt

1.2.1 Vai trò và ý nghĩa của huấn luyện thể lực trong Quần vợt hiện đại

1.2.1.1 Vai trò của huấn luyện thể lực trong Quần vợt hiện đại

Huấn luyện thể lực cho VĐV là cơ sở quan trọng để nâng cao thành tích thiđấu Quần vợt Nội dung chính của huấn luyện thể lực là phát triển toàn diện các

tố chất thể lực cơ bản của môn học như sức mạnh, sức nhanh, sức bền và khảnăng khéo léo mềm dẻo Yêu cầu của việc huấn luyện các tố chất này luôn đòihỏi ở sự kết hợp khéo léo giữa huấn luyện thể lực chung và thể lực chuyên môn

- Huấn luyện thể lực chung: Là nền tảng cho việc phát triển các tố chất thểlực chuyên môn Điều này đòi hỏi người huấn luyện viên phải biết phát triểntoàn diện các tố chất thể lực cho VĐV bằng các bài tập phong phú và đa dạng.Tuy nhiên do đặc điểm tập luyện và thi đấu của môn Quần vợt nên việc pháttriển thể lực chung cho VĐV cũng cần lưu ý đến việc sử dụng các bài tập có khảnăng nâng cao các tố chất đặc trưng của môn này

- Huấn luyện thể lực chuyên môn là quá trình phát triển những năng lựcvận thể chất tương ứng với môn Quần vợt như sức mạnh tốc độ, sức nhanh phản

ứng, sức nhanh động tác, sức bền mạnh và sức bền tốc độ, cũng như những nănglực phối hợp vận động khác nhau để đạt được những thành tích thể thao cao.Các bài tập sử dụng trong huấn luyện thể lực chuyên môn đòi hỏi phải có hìnhthức và nội dung gần với đặc điểm tập luyện và thi đấu Quần vợt Mức độ pháttriển các tố chất thể lực này được đánh giá trên cơ sở khả năng chịu đựng của cơthể đối với lượng vận động có cường độ thi đấu cao và kéo dài không chỉ trongmỗi trận đấu mà còn phải liên tục trong cả một giải thi đấu nhiều ngày.

Trong quá trình huấn luyện Quần vợt, đòi hỏi phải có sự kết hợp hài hòagiữa huấn luyện thể lực chung với thể lực chuyên môn theo xu hướng tăng dần

tỷ trọng phát triển các tố chất thể lực chuyên môn của môn học và chỉ có nhưvậy mới có thể nâng cao được thành tích thể thao của môn này

Từ đó chúng ta thấy rằng những yêu cầu về thể lực vô cùng cần thiết với xuhướng phát triển của Quần vợt hiện đại và cũng là cơ sở để hoàn chỉnh các mặt

kỹ thuật, chiến thuật Bởi thế trong Quần vợt, ở bất kỳ trình độ nào, nội dunghuấn luyện thể lực cũng giữ một vị trí vô cùng quan trọng và đòi hỏi phải dànhmột tỷ lệ thời gian thích đáng [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

1.2.1.2 Ý nghĩa của huấn luyện thể lực trong Quần vợt hiện đại

Huấn luyện thể lực là một bộ phận quan trọng của công tác huấn luyện mônQuần vợt Thông qua công tác huấn luyện thể lực có thể tăng cường sức khoẻcho vận động viên, nhằm phát triển một cách toàn diện các tổ chất thể lực, nângcao năng lực hoạt động của cơ thể Huấn luyện thể lực tốt sẽ tạo tiền đề cho việchuấn luyện kỹ thuật và chiến thuật Nó có ý nghĩa rất lớn và đóng vai trò quantrọng thúc đẩy việc nắm vững kỹ thuật, chiến thuật, sức chịu đựng cường độ lớn,lượng vận động lớn, nhằm nâng cao thành tích, đề phòng chấn thường, kéo dàituổi thọ vận động viên (duy trì thành tích thể thao) [16], [26], [27], [40 [44],[45], [46]

Theo xu hướng phát triển và hoàn thiện môn Quần vợt bằng phương thứctấn công và phòng thủ, chức năng nhiệm vụ của vận động viên ngày càng mởrộng, tốc độ thi dấu ngày một tăng cao, sự đối kháng càng quyết liệt, cho nên

việc huấn luyện thể lực đối với vận động viên Quần vợt cũng yêu cầu ngày càngcao Hiện nay, huấn luyện thể lực không những được giới Quần vợt quốc tế đặcbiệt coi trọng, mà trong phần lý luận và phương pháp huấn luyện cũng được đềcập đến Nhiều thành tựu nghiên cứu khoa học và kiến thức cũng như sự hiểubiết trên lĩnh vực này cũng được mở rộng và phát triển Trong công tác huấnluyện toàn diện, tính hệ thống và tính khoa học cũng được hoàn thiện dần dần.Tất cả những điều trên đều có tác dụng rất lớn trong việc thúc đầy phát triểnnhanh trình độ môn Quần vợt

1.2.2 Nội dung và nhiệm vụ của huấn luyện thể lực trong Quần vợt hiện đại

Huấn luyện thể lực cho vận động viên Quần vợt bao gồm hai phương diện:Huấn luyện thể lực chung và huấn luyện thể lực chuyên môn [16], [26], [27],[40 [44], [45], [46]

Huấn luyện thể lực chung là sự huấn luyện thể lực mà người ta sử dụngnhiều dạng bài tập khác nhau nhằm phục vụ nhu cầu đối với vận động viênQuần vợt nhằm thúc đẩy, tăng cường sức khoẻ cho vận động viên, nâng caonăng lực hoạt động của hệ thống cơ quan nội tạng nhằm đạt mục tiêu là pháttriển toàn diện tố chất thể lực và cải thiện hình thái cơ thể cho vận động viên Còn huấn luyện thể lực chuyên môn là sự huấn luyện trong đó vận dụngnhiều bài tập thể lực nhằm nâng cao tố chất thể lực chuyên môn, hoàn thiện việcthực hiện các động tác kỹ thuật và chiến thuật chuyên môn, các bài tập đó phải

có mối quan hệ trực tiếp với thi đấu Quần vợt

Trong môn Quần vợt nói riêng và các môn thể thao nói chung, mối quan hệgiữa huấn luyện giữa thể lực chung và huấn luyện thể lực chuyên môn rất mậtthiết Chúng thúc đẩy lẫn nhau phát triển Thực tế chứng minh điều này, là quyluật chuyển dịch trực tiếp của tố chất vận động Sự huấn luyện thể lực chungmột cách hoàn hảo sẽ là cơ sở tốt cho việc huấn luyện thể lực chuyên môn,ngược lại, huấn luyện thể lực chuyên môn tốt, ở trình độ nhất định sẽ thúc đẩytrình độ huấn luyện thể lực chung Nhờ sự huấn luyện toàn diện, tố chất thể lực

được phát triển một cách toàn diện, đồng thời vận động viên nắm vững kỹ năngvận động với lượng vận động lớn Việc kích thích sự hưng phấn của các trungkhu thần kinh vận động nhằm thúc đẩy việc nắm vững và hoàn thiện kỹ năng, kỹxảo vận động và có tác dụng hoàn thiện hệ thần kinh thực vật một cách tươngứng [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Mối quan hệ giữa thể lực chung và thể lực chuyên môn một mặt có tácdụng thúc đẩy lẫn nhau phát triển, nhưng còn mặt ngược lại là kiềm chế lẫnnhau, hạn chế nhau và gây cản trở nhau, cho nên giữa chúng có những điểmkhác nhau, không thể thay thế cho nhau, nếu không nắm các đặc điểm này sẽlàm ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng Do đó, các bài tập dược sử dụnghuấn luyện tố chất thể lực cho vận động viên Quần vợt, nhất thiết phải căn cứvào mối quan hệ giữa huấn luyện thể lực chung và huấn luyện thể lực chuyênmôn mà tiến hành chọn các bài tập Chỉ khi nào bố trí sắp xếp một cách khoahọc, hợp lý và tiến hành một cách thận trọng, tỉ mỉ thì mới thu được một trình độhuấn luyện cao

Khi tiến hành các dạng huấn luyện tố chất thể lực, cần phải nghĩ rằng giữachúng với nhau không phát triển một cách cô lập, mà có mối liên hệ ảnh hưởngđến nhau, thúc đẩy lẫn nhau và kiềm chế lần nhau Bởi vì tất cả các tố chất thểlực đều là hình thức biểu hiện ra của hoạt động cơ bắp, mà hoạt động của cơ bắplại chịu sử chỉ huy thống nhất của hệ thống thần kinh trung ương Nó thực hiệnbởi sự thay đổi sinh lý nhất định và sự phản ứng về sinh hoá Chính vì thế, đồngthời với sự phát triển một tố chất thể lực nào đó thì nhất định các tố chất thể lựckhác cũng chịu ảnh hưởng hoặc ít hoặc nhiều, hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp.Thông thường nếu phát triển một tố chất nào đó mà ảnh hưởng đến sự phát triểncủa một tố chất thể lực khác thì người ta gọi đó là sự chuyển dịch tố chất vậnđộng

Ví dụ: Khi phát triển tố chất sức bền tốc độ, nhất định có ảnh hưởng đến

sự phát triển tố chất sức nhanh và ngược lại

Sự chuyển dịch tố chất vận động là vấn đề thực tiễn trong công tác huấnluyện tố chất thể lực, chỉ có tìm hiểu sâu trong thực tiễn, nắm vững các quy luậtnội tại để khống chế những điều kiện chuyển dịch mới có thể thu được hiệu quảtốt Ngược lại nếu quay lưng lại quy luật chuyển dịch này sẽ cản trở sự pháttriển của các tố chất khác, từ đó dẫn đến ảnh hưởng sự nâng cao và phát triểncân bằng toàn bộ tố chất thể lực của vận động viên

Mặt khác, trong quá trình huấn luyện thể lực cần phải tìm hiểu sâu và nắmvững quy luật chuyển dịch cùng loại và sự chuyển dịch khác loại, quy luậtchuyển dịch chuyển tiếp và quy luật chuyển dịch gián tiếp Cần phải đặc biệt lưu

ý nguyên lý và điều kiện của sự chuyển dịch tốt và sự chuyển dịch không tốt.Cần coi trọng việc tuyển chọn nội dung và các thủ đoạn huấn luyện trực diện và

bố trí sắp xếp phải cho khoa học, như vậy mới nâng cao được chất lượng huấnluyện [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

1.2.3 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho vận động viên Quần vợt

So với Quần vợt trước kia, dù là trên bình diện chất lượng - tốc độ - cường

độ - trận đấu hay mức độ đối kháng quyết liệt của trận đấu thì Quần vợt ngày nayđều được nâng cao và phát triển một bước khá dài Do đó yêu cầu đối với trình độhuấn luyện thể lực của vận động viên Quần vợt rất cao Ngày nay, nền Quần vợtcác nước đều tích cực sử dụng nhiều biện pháp, phương pháp huấn luyện rất khoahọc, nỗ lực phấn đấu nâng cao trình độ huấn luyện thể lực cho vận động viênQuần vợt, thể hiện ở các nguyên tắc chính sau đây:

Nguyên tắc huấn luyện có hệ thống.

Theo kinh nghiệm của nhiều vận động viên Quần vợt nổi tiếng trên thế giới

đã thành đạt chứng minh rằng, chỉ có tiến hành huấn luyện một cách thật nghiêmkhắc, thật khoa học, và phải hệ thống hoá, phải tập liên tục nhiều năm mới cóthể thành đạt, mới có thể trở thành những vận viên ưu tú, những nhà lập kỷ lụccao Thực tiễn cũng chứng minh rằng, trong quá trình huấn luyện, sự diễn biếntuần tự mục tiêu của từng giai đoạn thường thường là không thể tiếp chuyển hếtđược, bất kỳ một ý đồ nào vượt quá đặc điểm của quá trình huấn luyện, áp đặt

sự huấn luyện chuyên môn hoá quá sớm để đạt được một thành tích nhất thời, tấtyếu dẫn đến sự bắt vận động viên đạt thành tích khi chưa có thể đạt được; ví dụnhư buộc đoá hoa phải nở sớm khi nó chưa có điều kiện để nở Làm như vậy hệquả là thời gian duy trì thành tích sẽ ngắn, thời hoàn kim của người cầu thủ mautàn lụi và sẽ có nhiều hệ lụy khác không lường trước được.

Ngày nay, rất nhiều quốc gia căn cứ vào quy luật phát dục và trưởng thànhcủa con người và quy luật “thời kỳ nhạy cảm” để phát triển các tố chất vận độngcho vận động viên Người ta chia hệ thống huấn luyện thể lực từ nhi đồng, thiếuniên đến khi trưởng thành bao gồm 3 giai đoạn:

Giai đoạn từ 7 - 11 tuổi: Là thời kỳ nhằm phát triển cơ bản chủ yếu phát

triển các năng lực có liên quan mật thiết đến hệ thống thần kinh như: tốc độphản ứng, sức bền chung, tính linh hoạt, tính nhịp điệu, tính đàn hồi, dẻo dai,tính thích ứng

Giai đoạn từ 12 - 17 tuổi: Thời kỳ phát triển toàn diện, chủ yếu là củng cố

và nâng cao năng lực cơ bản, tập trung phát triển sức mạnh tốc độ và sức bềnchung nhằm đạt hiệu quả là phát triển toàn diện Trên cơ sở này, từng bước kếthợp huấn luyện tố chất thể lực mang đặc tính chuyên sâu

Giai đoạn từ 18 tuổi trở lên: Là thời kỳ huấn luyện chuyên sâu Nhiệm vụ

chính là trên cơ sở phát triển của tố chất sức mạnh, tốc độ, sức bền tốc độ, dầndần từ quá độ sang chuyên sâu với mức độ lớn dần và tiến tời huấn luyện tố chấtthể lực chuyên môn [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Nguyên tắc nỗ lực nâng cao hiệu suất huấn luyện

Theo đà phát triển của Quần vợt ngày nay, người huấn luyện viên cần phảitìm hiểu và khai thác những nhân tố thúc đẩy và các năng lực tiềm tàng của vậnđộng viên Thông thường, những nhân tố đó là khối lượng vận động và cường

độ vận động của vận động viên Hai nhân tố này là động lực chính nhằm tăngthành tích của vận động viên

Thực tiễn chứng minh, các cường quốc Quần vợt trên thế giới như: Mỹ,Tây Ban Nha, Pháp, Nga… Trong công tác huấn luyện chú ý giải quyết khối

lượng vận động cao và cường độ vận động lớn một cách hợp lý Đây là một kinhnghiệm ai cũng biết, nhưng không phải ai cũng làm được.

Điều thật sự được người ta coi trọng đó là ngày càng nhiều người vận dụngcác phương pháp huấn luyện không mang tính truyền thống, như phương pháphuấn luyện theo mô hình hoặc sử dụng các khí tài huấn luyện chuyên sâu Điềunày không những tăng cường hiệu quả của công tác huấn luyện mà còn thúc đẩy

quá trình huấn luyện, nâng cao hiệu suất huấn luyện Ví dụ: Sử dụng máy đo tố

chất sức bền, sức mạnh trong công tác huấn luyện, như điện não đồ, có thể tiếnhành đo sức bền, sức mạnh huấn luyện của 70 loại khác nhau Khi huấn luyện,

có thể căn cứ vào đặc điểm dùng lực của môn Quần vợt và tình hình cụ thể củavận động viên chuyển vào trong điện não khống chế quá trình huấn luyện Mỗilần kết quả huấn luyện đều có thể tự động tồn nhập và điện não nhằm giúp chohuấn luyện viên biết được tình hình công tác và phân tích đối chiếu [16], [26],[27], [40 [44], [45], [46]

Nguyên tắc tăng cường công tác huấn luyện từ nhiều hướng, vận dụng các phương pháp, phương tiện huấn luyện tiên tiến

Thể dục thể thao là cánh cửa sổ của nền khoa học hiện đại, công tác huấnluyện thể lực cho vận động viên Quần vợt cũng giống như các môn khoa họckhác, đối với việc mở mang kiến thức khoa học mới có tính nhạy cảm rất cao

Nó có sự cảm nhận mật thiết của sự phát triển mới không giống nhau về khoahọc, về các tầng, về thành quả mới, về bước nhảy vọt… mà nó phát triển nhanhtheo nhiều hướng, vận dụng các phương pháp, phương tiện huấn luyện thể lực,

làm sao sớm nhất, nhanh nhất, đạt thành tích tốt nhất Ví dụ: Có thể sử dụng kỹ

thuật vi điện tử làm cho công tác huấn luyện được chính xác hơn, được kịp thờithu được tín hiệu phản hồi nhằm đảm bảo cho quá trình huấn luyện được tiếnhành ổn định

Ngoài ra, vận dụng thành tựu nghiên cứu khoa học về sinh cơ học để cảitiến công tác huấn luyện tố chất thân thể, vận dụng kiến thức mô phỏng nhằmlàm phong phú thêm phương hướng huấn luyện thể lực, vận dụng kỹ thuật đo

lường bằng điện tử không gian đối với công tác huấn luyện thể lực có thể khốngchế có hiệu quả Vận dụng thành tựu nghiên cứu vi tuần hoàn để tiến hành đánhgiá bình luận về tình hình huấn luyện thể lực… Tất cả những vận dụng thànhtựu khoa học nêu trên đối với công tác huấn luyện thể lực có một tác dụng rấtlớn [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Nguyên tắc huấn luyện đơn lẻ sang huấn luyện tổng hợp

Ngày nay, việc huấn luyện thể lực cho các vận động viên Quần vợt ưu tú làdựa trên cơ sở đo đạc mấy loại tố chất thân thể rồi quá độ lên huấn luyện toàndiện các tố chất có liên quan Một vấn đề quan trọng cần đề cập là công tác huấnluyện trước kia về kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý, phong cách, trí tuệ… và cả nộidung huấn luyện từng chu kỳ hay từng giai đoạn đều được tiến hành một cáchđơn độc là chính Sự phát triển theo xu thế hiện nay (trước mắt) là bằng sự huấnluyện đồng bộ - tổng hợp, chia thành nhiều chu kỳ những nhân tố nêu trên Đặcbiệt trông công tác huấn luyện, cần sử dụng nhiều các bài tập mang tính đốikháng cao, diễn ra với tốc độ nhanh Có như vậy mới làm cho công tác huấnluyện thể lực càng phù hợp với yêu cầu chung của phát triển của nền Quần vợthiện đại [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Hồi phục sau huấn luyện

Theo đà tăng trưởng về khối lượng huấn luyện và khả năng chịu đựng củavận động viên trong các cuộc thi đấu của nền Quần vợt hiện đại, đặc biệt làtrong điều kiện chịu đựng khối lượng lớn nhất, thì vận dụng các biện pháp về yhọc và hồi phục về mặt tâm lý đã trở thành một khâu quan trọng trong quá trìnhhuấn luyện Quần vợt nói chung và huấn luyện thể lực nói riêng Điều này khôngnhững đề phòng được vận động viên tập luyện quá sức, phòng ngừa được cácchấn thương, mà còn nâng cao năng lực, khả năng chịu đựng của vận động viên

từ 5 đến 10% [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

1.3 Xu hướng huấn luyện Quần vợt hiện đại

Cũng như các môn thể thao khác, huấn luyện QV là một quá trình sư phạmnhằm tác động một cách có hệ thống vào khả năng chức phận của cơ thể VĐV

để hướng tới thành tích thể thao cao nhất, đặc trưng của quá trình này là lượngvận động thông qua các bài tập với các hình thức và các phương tiện quan trọngkhác giúp cho quá trình đào tạo VĐV QV đạt hiệu quả cao, bên cạnh đó việc sửdụng các nhân tố khác như những điều kiện tự nhiên, môi trường và các phươngpháp y học, điều hòa tâm lý được xem như tác động quan trọng góp phần thúcđẩy nhanh quá trình nâng cao thành tích thể thao cho VĐV.

Xu hướng sử dụng lượng vận động lớn

Để phát triển các tố chất thể lực cho VĐV quần vợt trong giai đoạn đầu quátrình chuyên môn hóa, việc đào tạo toàn diện là một nguyên tắc cơ bản khi sửdụng lượng vận động lớn thông qua quá trình huấn luyện không ngừng nâng caonăng lực làm việc của hệ thống thần kinh trung ương và các trung khu của nó,nâng cao năng lực làm việc của các cơ quan, nhất là cơ quan tuần hoàn, hô hấpdưới tác dụng của lượng vận động ngày càng lớn Đó chính là quá trình làm biếnđổi, thích nghi và không ngừng nâng cao khả năng hoạt động của các cơ quanchức phận phù hợp với lượng vận động, duy trì trạng thái sung sức thể thao và

có khả năng điều chỉnh trạng thái đó vào đúng thời kỳ thi đấu, kéo dài tuổi thọthể thao, phòng tránh được chấn thương Trong huấn luyện thể thao nói chung

và QV nói riêng, huấn luyện thể lực có vị trí và tầm quan trọng đặc biệt là cơ sởchính để thực hiện kỹ - chiến thuật và nâng cao hiệu quả thi đấu cho VĐV, làmôn thể thao thi đấu đối kháng gián tiếp cá nhân, thời gian một trận đấu tùythuộc vào trình độ giữa các VĐV, song thời gian trung bình cho một dơ đấu là

từ 15 - 20 phút Do đó một trận đấu có thể kéo dài 90 phút Điều này đòi hỏi ởVĐV QV phải có một trình độ thể lực vững vàng để thi đấu trong những tìnhhuống thi đấu khó khăn, căng thẳng nhất Trong thi đấu QV các VĐV thường sửdụng chủ yếu kỹ thuật bằng năng lực tốc độ và sức mạnh…một trận đấu QVthông thường có từ 80 - 85% các kỹ thuật đòi hỏi sức mạnh tốc độ, với lối đánhthực dụng hiệu quả trong QV hiện đại đòi hỏi những yêu cầu cao về tố chất thểlực đã hình thành xu hướng tập luyện với thời gian dài, cường độ vận động lớn

và đây là xu hướng thứ nhất trong huấn luyện thể lực cho VĐV QV

Xu hướng tăng nhanh tỷ trọng huấn luyện thể lực chuyên môn trên cơ sởnền tảng thể lực chung đã vững chắc

Thi đấu QV hiện đại thường được thể hiện với tốc độ cao và cường độ lớn,đặc biệt ở các giải lớn Mỗi trận đấu càng ở vòng trong càng mang tính căngthẳng, quyết liệt Do đó đòi hỏi mỗi VĐV phải có sự chuẩn bị tốt về thể lực.Trong suốt thời gian trận đấu hoặc ngay trong mỗi tình huống cụ thể đòi hỏi cácVĐV phải di chuyển hợp lý trên sân, thực hiện động tác rồi lại di chuyển thựchiện kỹ thuật khác Bởi vậy một yêu cầu trong huấn luyện thể lực cho VĐV làphải giúp họ có khả năng thích ứng về thể lực chuyên môn cao Tỷ trọng huấnluyện giữa thể lực chung và chuyên môn cần được áp dụng thay đổi qua từngthời kỳ huấn luyện và tỷ lệ huấn luyện thể lực chuyên môn càng được nâng caokhi trình độ VĐV càng phát triển Ở những VĐV cấp cao thì huấn luyện thể lựcchung chỉ là biện pháp thứ yếu còn huấn luyện thể lực chuyên môn được coi làchủ yếu [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Xu hướng sử dụng các phương tiện chuyên dụng quần vợt cùng cácphương tiện bổ trợ bằng máy móc hiện đại

Trước hết đó là hệ thống các bài tập thể lực chuyên môn có hoặc không códụng cụ nhằm không ngừng nâng cao khả năng của cơ thể như các bài tậpchuyên môn, các bài tập với dụng cụ bổ trợ như thang gióng, tạ tay, vật đànhồi…sử dụng các điều kiện môi trường thiên nhiên như huấn luyện trên núi cao,bãi biển, huấn luyện ở các vùng khí hậu khác nhau để tạo cho VĐV thích ứngvới các điều kiện thi đấu thay đổi Sử dụng các thủ pháp sư phạm tạo không khíđua tranh quyết liệt bằng cách tăng cường nhiều điều kiện khó khăn để rèn luyện

ý chí, tâm lý cho VĐV, xây dựng các điều kiện tập luyện sát với tình huống thiđấu để cho VĐV phát huy hết khả năng của mình trong tập luyện Sử dụng cácđiều kiện, phương tiện máy móc hiện đại cho phép phát triển thể lực của VĐVcũng như việc kiểm tra thường xuyên sức khỏe của VĐV trong quá trình huấnluyện

Ngoài ra còn hoàn thiện cơ chế quản lý, điều khiển trong huấn luyện Đây

là công việc xây dựng huấn luyện có cơ sở khoa học tạo điều kiện cần thiết đểđiều khiển trạng thái tập luyện của VĐV trong quá trình huấn luyện, kiểm trabiến đổi, thích nghi chức năng sinh lý, sinh hóa của các cơ quan chức phận của

cơ thể dưới tác động của lượng vận động, trên cơ sở đó điều chỉnh với từngVĐV, phù hợp với cấu trúc hoạt động thi đấu

1.4 Đặc điểm huấn luyện sức nhanh di chuyển trong Quần vợt

1.4.1 Quan điểm, phân loại và phương pháp phát triển sức nhanh

Sức nhanh nói chung là khả năng thực hiện động tác trong khoảng thời gianngắn nhất Nó là một tổ hợp thuộc tính chức năng của con người, nó quy địnhchủ yếu và trực tiếp đặc tính tốc độ động tác cũng như thời gian phản ứng vậnđộng

Người ta phân biệt thành 4 hình thức đơn giản biểu hiện sức nhanh như:

- Thời gian tiền phục của phản ứng vận động

- Tốc độ của động tác đơn giản

- Tần số động tác

- Tần số ban đầu của động tác

Trong các giai đoạn trên thì giai đoạn thứ ba chiếm nhiều thời gian nhất.Những động tác được thực hiện với tốc độ tối đa khác với động tác chậm.Nguyên do của sự khác biệt thể hiện cơ bản ở chỗ, khi thực hiện với tốc độ tối

đa thì khả năng điều chỉnh bằng cảm giác trong tiến trình thực hiện động tác gặpnhiều khó khăn Còn trong QV theo C.PBelit - Geiman, sức nhanh là năng lựcphản ứng nhanh, xuất phát nhanh, di chuyển nhanh và đánh bóng nhanh trongnhững tình huống luôn thay đổi và bất ngờ Sức nhanh đóng vai trò rất quantrọng trong quần vợt Muốn có sức nhanh tốt đòi hỏi phải có năng lực phán đoántốt Năng lực phán đoán là một bộ phận không thể tách rời đối với VĐV QV.Như vậy sức nhanh trong QV là sức nhanh của phản ứng, của xuất phát, của dichuyển, của đánh bóng và của phán đoán [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

1.4.2 Cơ sở sinh lý của tố chất sức nhanh

Sức nhanh (tốc độ) là khả năng thực hiện động tác trong khoảng thời gianngắn nhất.

Sức nhanh có thể biểu hiện ở dạng đơn giản và ở dạng phức tạp

Dạng đơn giản của sức nhanh bao gồm: Thời gian phản ứng, thời gian củamột động tác đơn lẻ, tần số của hoạt động cục bộ

Dạng phức tạp của sức nhanh là thời gian thực hiện các hoạt động thể thaophức tạp khác nhau, như chạy 100m, tốc độ đấm trong quyền Anh, tốc độ đánhbóng trong Quần vợt…

Các dạng đơn giản của sức nhanh liên quan chặt chẽ với kết quả của sứcnhanh ở dạng phức tạp Thời gian phản ứng, thời gian của một động tác đơn lẻhoặc tần số động tác cục bộ càng cao thì tốc độ thực hiện các hoạt động phức tạp

sẽ càng cao Song các dạng biểu hiện sức nhanh đơn giản lại phát triển tương đốiđộc lập với nhau Thời gian phản ứng có thể rất tốt, nhưng động tác đơn lẻ lạichậm hoặc tần số của động tác lại thấp Vì vậy sức nhanh là tố chất tổng hợp của

ba yếu tố cấu thành là thời gian phản ứng, thời gian của động tác đơn lẻ và tần

Tốc độ co cơ chịu ảnh hưởng của hàm lượng các chất cao năng ATP và CP,với thời gian ngắn sử dụng nguồn năng lượng phân giải yếm khí ATP và CP là

chủ yếu Vì vậy, khi hàm lượng ATP và CP trong cơ cao thì khả năng co cơnhanh cũng tăng lên Tập luyện sức nhanh làm cho hàm lượng ATP và CP trongcác sợi cơ, nhất là sợi cơ nhanh II-A và II-B tăng lên, theo một số tác giả, hàmlượng ATP và CP có thể tăng thêm 10 - 30% (Kox.I.M) Theo Iacoplep N.N, tốc

độ co cơ còn phu thuộc vào hoạt tính của men phân giải và tổng hợp ATP và

CP Tập luyện tốc độ có thể làm tăng hoạt tính của các men này [13], [14] Như vậy là sức nhanh phụ thuộc chủ yếu vào tính linh hoạt của thần kinh

và tốc độ co cơ Cả hai nhóm các yếu tố ảnh hưởng đó, mặc dù có biến đổi dướitác động của tập luyện, nhưng nói chung đều là những yếu tố được quyết địnhbởi các đặc điểm di truyền Do đó trong quá trình tập luyện, sức nhanh biến đổichậm và ít hơn sức mạnh và sức bền Cơ sở sinh lý để phát triển sức nhanh vàtăng cường độ linh hoạt là tốc độ dẫn truyền hưng phấn ở trung tâm thần kinh và

bộ máy vận động, tăng cường sự phối hợp giữa các sợi cơ và các cơ, nâng caotốc độ thả lỏng cơ Các yêu cầu nêu trên có thể đạt được bằng cách sử dụng cácbài tập tần số cao, trọng tải nhỏ, có thời gian nghỉ dài [13], [14]

1.4.3 Đặc điểm của di chuyển trong tập luyện và thi đấu quần vợt

Các tác giả Trần Văn Vinh (2002), Vũ Như Ý (2001), Lã Chí Hoa (2001)cũng cho rằng di chuyển trong tập luyện và thi đấu QV là một trong những kỹthuật rất quan trọng và là một kỹ thuật cơ bản cần được tiếp thu đầu tiên, muốnđánh được bóng và đánh đúng kỹ thuật hoặc phối hợp cao trong thi đấu thì cầnphải tập luyện đến mức tự động hóa các kỹ thuật di chuyển trong quần vợt Đểđạt được thành tích thi đấu cao cần có sự phối hợp hết sức chặt chẽ nhịp nhànggiữa các động tác kỹ thuật với nhau, chỉ riêng động tác tay nhanh mạnh vẫnchưa đủ mà còn phải kết hợp hài hòa giữa các bước di chuyển của chân với kỹthuật của tay trong từng vị trí, từng thời điểm một cách hợp lý, thông minh vàsáng tạo mới mong giành được chiến thắng trong mỗi trận đấu Hiện nay để đạtđược thành tích cao trong quần vợt xu hướng huấn luyện hiện đại là sự kết hợphoàn thiện hài hòa cả về thể lực lẫn kỹ thuật [16], [40 [44], [45]

Di chuyển là một trong những kỹ thuật rất cần thiết trong thi đấu và tậpluyện QV Muốn di chuyển tốt phải lựa chọn cho bản thân một tư thế chuẩn bịthích hợp Sự di chuyển của cơ thể được thực hiện do lực tác động của trọng lực

và trọng lực đạp của bàn chân

Trọng lực là lực tác dụng quan trọng tâm theo hướng thẳng đứng và luôn

có hướng từ trên xuống dưới, khi di chuyển trọng tâm để điểm dọi của trọng tâmkhi rời khỏi diện tích chân đế thì do tác động của trọng lực, độ ổn định của cơthể không còn và cơ thể có xu hướng đi nghiêng về phía điểm dọi Do đó nếukết hợp đúng việc di chuyển trọng tâm với đạp chân thì việc di chuyển sẽ nhẹnhàng và hiệu quả cao hơn

Lực đạp chân là động lực chủ yếu khi di chuyển, khi đạp, VĐV tác dụngvào mặt đất một lực và lực phản từ đất tác dụng lại cơ thể một lực bằng độ lớn,cùng phương, song ngược chiều với lực đạp đó Trong trường hợp này lực phải

có hướng đi từ điểm chống đỡ và đẩy cơ thể theo chiều ngang Góc đạp càngnhỏ thì phần ngang càng lớn Chính vì vậy quá trình di chuyển VĐV luôn phảikhụy gối ở hướng di chuyển để tạo góc độ đạp nhỏ, kết hợp với lực đạp chân củachân đế nhằm tăng thành phần nằm ngang của lực, đưa cơ thể tiến hoặc lùi đánhbóng Xuất phát từ những nguyên lý trên trong đó duy chuyển do sự thay đổi vềtrọng lực luôn luôn là điều kiện bị động và chỉ có di chuyển đo đập chân là yếu

tố chủ động cơ bản mà ngày nay thường được áp dụng huấn luyện cho các mônthể thao nói chung và môn Quần vợt nói riêng Để di chuyển đạp chân tốt yếu tốrất quan trọng và mang tính quyết định đến hiệu quả của di chuyển đó là yếu tốthể lực [16], [26], [27], [40 [44], [45], [46]

Cơ sở lý luận và thực tiễn của quá trình di chuyển trong quần vợt

Trong quá trình thi đấu, VĐV luôn phải theo dõi, quan sát động tác của đốiphương, để phán đoán kịp thời tính chất, hướng bay, tốc độ bóng rồi căn cứ vàođiểm rơi để di chuyển và vận dụng kỹ thuật đánh bóng sao cho có hiệu quả caonhất

Di chuyển là 1 yếu tố quan trọng trong nhóm tố chất chuyên môn của quầnvợt, trong nhóm này còn có năng lực phản ứng, năng lực phán đoán, tính linhhoạt, tính nhịp điệu, sức mạnh bột phát, tốc độ di chuyển và sức bền chuyênmôn.

Khi giảng dạy kỹ thuật di chuyển bước chân phải phối hợp với giảng dạyvới nhiều hình thức giảng dạy, kết hợp với các phương pháp như: phương pháplặp lại, sinh động trong công tác giảng dạy, thay đổi, thi đấu [16], [26], [27], [40[44], [45], [46]

1.5 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 18-22

do thái độ tự giác tích cực trong cuộc sống hình thành tư động cơ đúng đắn

- Tình cảm đi đến hoàn thiện, biểu hiện các nét yêu quý tôn trọng mọingười, cư xử đúng mực, biết kính trên nhường dưới…

- Trí nhớ phát triển hoàn thiện, đảm bảo nhớ một cách có hệ thống, logic tưduy chặt chẽ

- Các phẩm chất ý chí được kiên định

- Sự phát triển về nhân cách

+ Phát triển và tồn tại độc lập như là một thành viên trong xã hội và lấychuẩn của những người đã trưởng thành làm mục tiêu phấn đấu của bản thân.+ Bắt đầu thể hiện sự phản đối công khai với sự quản lý của cha mẹ

+ Có xu hướng coi trọng mối quan hệ bạn bè hơn là mối quan hệ xã hội nóichung

+ Thích xây dựng các mối quan hệ thân thiết với người khác giới

+ Thích gần gũi với những người lớn tuổi có học thức và hiểu họ

- Sự phát triển về trạng thái tình cảm

+ Rất nhạy cảm với những vấn đề của bản thân, có xu hướng thích sử dụngbạo lực và luôn hướng tới sự hoàn thiện.

+ Hay dao động và dễ nổi cáu nhưng cũng nhanh chóng lấy lại bình tĩnh.+ Nhìn chung đã biết suy nghĩ và định hướng cho tương lai, hưng phấn caokhi được thành công, sống thân ái chan hoà với bạn bè và biết rút ra những bàihọc kinh nghiệm từ những thất bại mắc phải

- Sự phát triển về trí tuệ

+ Đặc điểm nổi bật của thời kì này là theo đuổi hoạt động trí tuệ và thựchiện quá trình hệ thống hoá lại các kiến thức đã học

+ Năng khiếu thẩm mỹ đã được nâng cao

+ Sinh viên có xu hướng tìm tòi những thông tin và khoa học trên mọi lĩnhvực

+ Thích tìm hiểu những vấn đề mà đòi hỏi phải có một suy nghĩ trừu tượng.+ Quan tâm hơn đến các hoạt động xã hội, chính trị, kinh tế và nghề nghiệpkhi mình ra trường

+ Đối với sinh viên trường Đại học TDTT I, đây chính là thời kỳ chính củaviệc học để hình thành nên nhân cách, đạo đức của một người làm thầy, làmhuấn luyện viên

1.5.2 Đặc điểm sinh lý [13], [14]

- Hệ thần kinh: các biểu hiện cơ bản của hoạt động thần kinh cao cấp hoànthiện khả năng tư duy, phân tích tổng hợp, trừu tượng hoá và khả năng giao tiếpngày càng được hoàn thiện, làm cho nhận thức mở rộng Độ linh hoạt của cácquá trình hưng phấn thần kinh và ức chế được cân bằng Sự phối hợp động tácđạt được những kỹ xảo

- Trao đổi chất và năng lượng: đặc điểm chính của lứa tuổi này là quá trình

dị hoá chiếm ưu thế hơn so với quá trình đồng hoá do sự phát triển hình thành cơbản ở lứa tuổi này diễn ra chậm

- Hệ vận động:

+ Hệ xương: bắt đầu giảm tốc độ phát triển, sinh viên nam cao thêmkhoảng 1-3cm, cột sống đã ổn định hình dáng và hoàn thiện.

+ Hệ cơ: các tổ chức cơ phát triển muộn hơn xương nên cơ co còn yếu, các

cơ lớn phát triển tương đối nhanh, các cơ nhỏ phát triển chậm hơn các cơ duỗi.+ Hệ tuần hoàn: đã phát triển và hoàn thiện

+ Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh

+ Mạch của sinh viênkhoảng từ 70-90 lần/ phút

+ Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ ràng, nhưng sauvận động mạch và huyết áp hồi phục nhanh

+ Thể tích phút của dòng máu tính trên 1kg trọng lượng (thể tích phúttương đối giảm theo lứa tuổi) Khi 15 tuổi chỉ số này vào khoảng 70ml Từ 16-

22 tuổi giảm xuống 60ml, đây là lứa tuổi có ảnh hưởng nhất định thể tích tâmthu và thể tích phút càng cao Thể tích tâm thu tối đa ở lứa tuổi 18-22 là 120–140ml

Trong các hoạt động căng thẳng thể tích phút của sinh viênPencak Silattrường Đại học TDTT I có thể đạt tới mức 24 – 28 lít/phút

+ Huyết áp tăng dần cùng với lứa tuổi khi 18 tuổi huyết áp tối đa sẽ tănglên khoảng 100 – 110 mm Hg Huyết áp thể thao tăng khoảng 90 – 95 mm Hghoạt động thể lực làm tăng huyết áp trong hoạt động với công suất tối đa Huyết

áp tối đa tăng trung bình thêm khoảng 50 mm Hg

+ Hệ hô hấp: đã phát triển tương đối hoàn thiện

+ Một trong những chỉ số quan trọng nhất của cơ quan hô hấp là thông khíphổi tối đa chỉ số này cũng tăng dần theo lứa tuổi, trong hoạt động thể lực thôngkhí phổi tăng lên chủ yếu là do tần số hô hấp chứ không phải độ sâu hô hấp, việctăng tần số như vậy làm cho cơ thể nhận oxi, hấp thụ oxi trong hoạt động thể lựcphát triển từ 15- 16 lần so với mức chuyển hoá cơ sở

Tóm lại, qua nghiên cứu chương 1 đề tài có các nhận xét sau:

- Quần vợt là môn thể thao có hệ thống kỹ Chiến thuật đa dạng, phongphú và hiện đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam Xu hướng phát triển Quần vợthiện đại thiên về lối đánh nhanh, mạnh, chính xác và biến hóa điểm rơi, đòi hỏiVĐV phải có kỹ thuật toàn diện, kết hợp giữa tốc độ, sức mạnh và điểm rơi mộtcách hợp lý cùng với tư tưởng chỉ đạo của chiến thuật là tích cực chủ động, tấncông toàn diện và nhanh chóng dứt điểm Chính vì vậy, huấn luyện sức nhanhnói chung và sức nhanh di chuyển nói riêng là công việc quan trọng trong giảngdạy, huấn luyện Quần vợt hiện đại

- Phương tiện chính để phát triển sức nhanh di chuyển trong môn Quầnvợt là các bài tập thể lực Trong đó, bài tập thể lực là những hoạt động vận độngchuyên biệt do con người sáng tạo ra một cách có ý thức, có chủ đích, phù hợpvới quy luật giáo dục thể chất Tính mục đích của các bài tập thể chất trong huấnluyện thể thao nói chung và huấn luyện VĐV Quần vợt nói riêng thể hiện ở chỗchúng có tác dụng nhằm phát triển thành tích của người tập

- Xu hướng huấn luyện hiện đại đòi hỏi ngay từ giai đoạn huấn luyện ban đầu đối với từng môn thể thao cần phải định hướng phát triển thể lực chuyên môn ngay trên nền tảng phát triển thể lực chung

- Sức nhanh trong đó có sức nhanh di chuyển là tố chất đặc thù của môn Quần vợt, bởi vậy ngay từ đầu cần phải huấn luyện thể lực cho VĐV một cách toàn diện, tạo cơ sở phát triển thành tích sau này

Quá trình nghiên cứu chương 1 của đề tài đã phân tích đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 18-22 cũng như các vấn đề lý luận quan trọng khác để giải quyếtcác nhiệm vụ nghiên cứu đề tài Quá trình nghiên cứu chương 1 đã nghiên cứunhững căn cứ lý luận cần thiết để tiến hành nghiên cứu các bước tiếp theo của đềtài

-CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu tham khảo

Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiêncứu mang tính lý luận, sư phạm Phương pháp này giúp cho việc hệ thống hoácác kiến thức có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, hình thành cơ sở lý luận vềquan điểm huấn luyện lực và tốc độ cho VĐV các môn thể thao nói chung vàmôn Quần vợt nói riêng; Các quan điểm về quy trình huấn luyện VĐV cũng nhưcác giai đoạn của quá trình huấn luyện nhiều năm đề xuất giả thuyết khoa học,xác định mục đích và mục tiêu nghiên cứu Đồng thời việc sử dụng phươngpháp phân tích và tổng hợp tài liệu cho phép thu thập thêm các số liệu để kiểmchứng và so sánh với những số liệu đã thu thập được trong quá trình nghiên cứu.Các tài liệu tham khảo chủ yếu được thu thập từ Thư viện trường Đại học TDTTBắc Ninh và các tư liệu riêng của cá nhân

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, chúng tôi đã sử dụng *** sách và tàiliệu tham khảo thuộc các lĩnh vực:

Các tài liệu gồm có: Các chỉ thị, văn bản, quyết định của đảng và nhànước về TDTT trong giai đoạn mới, định hướng công tác thể dục thể thao…

Các sách gồm có: sách lý luận, tâm lý, sinh lý học, y học, các sách huấnluyện, tuyển chọn vận động viên, về chuyên môn Quần vợt

Các đề tài nghiên cứu khoa học về huấn luyện VĐV các môn thể thao nóichung và môn Quần vợt nói riêng, các tài liệu nghiên cứu khoa học thể dục thểthao…

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, chúng tôi sử dụng cả phương phápphỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn gián tiếp

Phỏng vấn trực tiếp:

Tiến hành phỏng vấn các giáo viên, huấn luyện viên môn Quần vợt về cácvấn đề cần lưu ý khi huấn luyện sức nhanh di chuyển cho sinh viên chuyên sâuQuần vợt năm thứ hai Trường Đại học Thể dục thể thao Bắc Ninh; Về thựctrạng công tác phát triển sức nhanh di chuyển cho sinh viên và về các chỉ tiêucần thiết khi đánh giá sức nhanh di chuyển cho đối tượng nghiên cứu

Phỏng vấn gián tiếp: Sử dụng phiếu hỏi đối với các chuyên gia, huấnluyện viên, giảng viên làm công tác giảng dạy môn Quần vợt về các test cầnthiết khi đánh giá sức nhanh di chuyển cho sinh viên chuyên sâu Quần vợt nămthứ hai, Trường Đại học Thể dục thể thao Bắc Ninh và lựa chọn bài tập pháttriển sức nhanh di chuyển cho đối tượng nghiên cứu

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, chúng tôi tiến hành quan sát các buổikiểm tra, đánh giá kết quả học tập nói riêng và trình độ thể lực nói chung củasinh viên chuyên sâu Quần vợt năm thứ hai Trường Đại học Thể dục thể thaoBắc Ninh để tìm hiểu về thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá sức nhanh dichuyển cho đối tượng nghiên cứu; quan sát các giờ học để hệ thống các bài tậpthường được sử dụng trong phát triển sức nhanh di chuyển cho sinh viên; quansát trong quá trình đánh giá thực trạng công tác giảng dạy sức nhanh di chuyểncho đối tượng nghiên cứu

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Được sử dụng trong quá trình kiểm tra đánh giá sức nhanh di chuyển chosinh viên chuyên sâu Quần vợt năm thứ hai Trường Đại học TDTT Bắc Ninhtrong quá trình kiểm tra xác định độ tin cậy, tính thông báo của các test; trongđánh giá hiệu quả các bài tập trong quá trình thực nghiệm (đánh giá trước và sauthực nghiệm)

Quá trình nghiên cứu sử dụng các test:

Test 1: Di chuyển ngang sân đơn 5 lần (s)

- Mục đích: Đánh giá sức nhanh trong di chuyển ngang môn Quần vợt

- Chuẩn bị: Sân Quần vợt, đồng hồ bấm giờ, giấy bút ghi chép

- Thực hiện: Người thực hiện đứng 1 chân chạm vạch giới hạn sân đơn,khi có tín hiệu bắt đầu, thực hiện di chuyển ngang từ vạch giới hạn bên này sángvạch giới hạn bên kia, thực hiện liên tục hết 5 lần.

- Yêu cầu: Thực hiện di chuyển ngang với tốc độ nhanh nhất

- Thành tích được tính là khoảng thời gian từ khi có tín hiệu bắt đầu tớikhi người thực hiện hoàn thành 5 lần di chuyển ngang sân đơn

Test 2: Di chuyển tiến lùi từ vạch phát bóng lên lưới 5 lần (s)

- Mục đích: Đánh giá sức nhanh trong di chuyển tiến lùi trong hoạt độngchuyên môn Quần vợt

- Chuẩn bị: Sân Quần vợt, đồng hồ bấm giờ, giấy bút ghi chép

- Thực hiện: Người thực hiện đứng ở vạch phát bóng, khi có tín hiệu bắtđầu, thực hiện di chuyển lên chạm tay vào lưới sau đó lùi lại chạm chân vàovạch phát bóng, tiếp tục tiến lên Thực hiện liên tục 5 lần

- Yêu cầu: Di chuyển tiến từ vạch phát bóng lên lưới và di chuyền lùi từlưới xuống vạch phát bóng Thực hiện với tốc độ tối đa

- Thành tích được tính là khoảng thời gian từ khi có tín hiệu bắt đầu tớikhi người thực hiện hoàn thành 5 lần di chuyển tiến lùi từ vạch phát bóng lênlưới

Test 3: Phối hợp di chuyển 2 bên cách 2m làm động tác đánh bóng xoáy lên thuận tay và trái tay 10 lần (s)

Mục đích: Đánh giá sức nhanh di chuyển và động tác đánh bóng

Yêu cầu: Di chuyển nhanh tới vạch quy định rồi thực hiện toàn bộ độngtác đánh bóng xoáy lên thuận và trái tay.

Cách đánh giá: Thực hiện liên tục mỗi bên 5 lần tính (s)

Test 4: Phối hợp di chuyển chéo sân và lùi 2m làm động tác đập bóng (s)

Mục đích: Đánh giá sức nhanh động tác di chuyển và đánh bóng

Cách tiến hành:

Chuẩn bị: Người thực hiện đứng ở vạch mốc phân chia ô giao bóng

Thực hiện: Từ vị trí chuẩn bị di chuyển chéo ra biên lên tới đường giớihạn giao bóng làm động tác đánh bóng xoáy lên thuận tay sau đó lùi 2m bậtnhảy đập bóng

Yêu cầu: Di chuyển chân chạm vạch quy định và thực hiện nhanh độngtác đánh bóng

Chuẩn bị: Người thực hiện đứng chuẩn bị ở vạch cách lưới 2m

Thực hiện: Người thực hiện di chuyển lên chạm vợt vào lưới rồi di chuyểnlùi bật nhảy thuật đập bóng

Yêu cầu: Di chuyển và làm động tác nhanh, vợt chạm lưới sau đó lùi bậtnhảy đập bóng ở vạch sau lưới 2m

Cách đánh giá: Thực hiện liên tục 5 lần tính (s)

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Đề tài sử dụng phương pháp thực nghiệm sư phạm trong quá trình ứngdụng các bài tập phát triển sức nhanh di chuyển cho sinh viên chuyên sâu Quầnvợt năm thứ hai Trường Đại học TDTT Bắc Ninh trong thực tế và đánh giá hiệuquả, khẳng định sự lựa chọn, sắp xếp các bài tập trong tiến trình giảng dạy làchính xác, khoa học và có hiệu quả cao

- Phương pháp: Trong quá trình nghiên cứu, đề tài sử dụng phương phápthực nghiệm so sánh song song

- Đối tượng thực nghiệm: gồm 23 sinh viên khóa 48 (khoa Giáo dục thểchất), trong đó có 17 nam và 06 nữ được chia thành 02 nhóm:

+ Nhóm đối chứng: gồm 11 sinh viên (trong đó có 8 nam và 3 nữ) Nhómđối chứng tập luyện theo chương trình thường được sử dụng trong giảng dạy chosinh viên chuyên sâu Quần vợt năm thứ hai, Trường Đại học Thể dục thể thaoBắc Ninh

+ Nhóm thực nghiệm: gồm 12 sinh viên (trong đó có 9 nam và 3 nữ).Nhóm thực nghiệm tập luyện chung chương trình với nhóm đối chứng, riêngphần phát triển sức nhanh di chuyển thì tập luyện các bài tập đã lựa chọn và theotiến trình đã xây dựng của đề tài

- Thời gian thực nghiệm: 08 tháng (tương đương với 01 năm học đượcchia thành 2 giai đoạn, mỗi giai đoạn tương đương với 01 học kỳ thực nghiệm)

2m

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

Phương pháp toán học thống kê được sử dụng nhằm phân tích và xử lýcác số liệu thu thập được trong quá trình nghiên cứu đề tài thông qua các côngthức toán học thống kê Ngoài ra còn sử dụng phương pháp phân tích dữ liệutrong “Phân tích dữ liệu khoa học” bằng chương trình Exel và SPSS 9.0

Các công thức được sử dụng gồm:

- Số trung bình cộng:

n

x x

n

i i

B A

n n

x x t

2 2

5 , 0

) (

100

2 1

1 2

V V

V V W

) ( ) (

) ( (

y y x x

y y x x r

i i

i i

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: Bài tập phát triển sức nhanh di chuyển cho

sinh viên chuyên sâu Quần vợt năm thứ hai Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ tháng 11/2012 đến 10/2014

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Thực trạng công tác giảng dạy cho sinh viên chuyên sâu Quần vợt Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

3.1.1 Thực trạng nội dung chương trình giảng dạy môn Quần vợt của Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Mục tiêu đào tạo của nhà trường là đào tạo ra các cán bộ, giáo viên cótrình độ Cử nhân Sư phạm Thể dục thể thao phải có đầy đủ những kiến thức lýluận và kỹ năng thực hành cơ bản, có chuyên môn vững vàng và năng lựcnghiệp vụ thể dục thể thao

Để đánh giá thực trạng nội dung chương trình được phân phối cho các nộidung giảng dạy môn học quần vợt, đề tài tiến hành nghiên cứu chương trìnhmôn học Quần vợt dành cho sinh viên chuyên sâu hệ Giáo dục thể chất củaTrường Đại học TDTT Bắc Ninh ở 4 năm học với 7 học kỳ tương đương 7 họcphần, kết quả được trình bày ở bảng 3.1

Bảng 3.1 Nội dung chương trình môn học chuyên sâu Quần vợt Trường Đại học TDTT Bắc Ninh Học

phần

Tổng

số giờ

SG TL SGKỹ thuậtTL Chiến thuậtSG TL SGThể lựcTL SGThi đấuTL SG TL SG TL

Qua bảng 3.1 cho thấy: Toàn bộ chương trình giảng dạy của cả 7 học kỳ

và thời lượng phân phối cụ thể cho từng nội dung ở các học kỳ khác nhau Cụthể:

- Năm học thứ nhất: Ở học kỳ thứ nhất với 5 nội dung được giảng dạynhưng tập chung thời lượng chủ yếu vào là kỹ thuật và thể lực Trong đó thờilượng cho kỹ thuật cao hơn chiếm tỉ lệ trung bình 70% so với nội dung thể lực là13,3% Ở học kỳ thứ hai vẫn tiếp tục các nội dung chính ở học kỳ trước và nộidung lý thuyết, thảo luận cũng được tăng lên về thời lượng, mặc dù vậy nếu sovới thời lượng học tập kỹ thuật chiểm 60% thì 2 nội dung này chỉ chiếm tỷ lệtrung bình13,3% Điều này có thể giải thích là theo chương trình giảng dạy củamôn học thì toàn bộ các kỹ thuật cơ bản đều được trang bị cho người học ở nămđầu tiên Như ở học kỳ 1 là giới thiệu về các kỹ thuật di chuyển, kỹ thuật đánhbóng thuận và trái tay, kỹ thuật giao bóng Kỳ 2 giới thiệu về các kỹ thuật cònlại như kỹ thuật vô lê thuận và trái tay, kỹ thuật đập bóng, kỹ thuật lốp bóng và

kỹ thuật cắt bóng

- Ở năm học thứ hai thì toàn bộ các giờ học kỹ thuật đều tập trung vàocủng cố các kỹ thuật đã học và phối hợp kỹ thuật

- Ở năm học thứ ba và thứ tư thì số giờ học tập kỹ thuật đã giảm đi đáng

kể để dành cho các nội dung khác như: chiến thuật, thảo luận và phương pháp.Đặc biệt ở học kỳ 6 thời lượng dành cho nội dung học tập kỹ thuật là không có

và chỉ tập trung vào nội dung chiến thuật và thi đấu, đến học kỳ thứ 7 trước khicác em ra trường thì nội dung chính chỉ có thi đấu và thực tập phương pháp

Với thời lượng phân phối cho các nội dung giảng dạy học tập như vậy,chúng ta thấy đã phù hợp với chương trình giảng dạy chung của nhà trường Tuynhiên trên thực tế với đối tượng học tập của nhà trường chỉ phù hợp với một số

ít sinh viên đã có quá trình tập luyện Quần vợt lâu năm hoặc đã có đẳng cấp.Còn những sinh viên mới chỉ tập luyện trước khi vào trường chưa tới 1 năm, hơnnữa 1 số các em chuyển từ môn học khác sang thì thời lượng phân phối như vậy

là chưa hợp lý với thực tế giảng dạy của nhà trường

3.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên bộ môn Quần vợt Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Thống kê thực trạng đội ngũ giáo viên làm công tác giảng dạy tại bộ mônquần vợt Trường Đại học TDTT Bắc Ninh được trình bày ở bảng 3.2

Bảng 3.2 Kết quả điều tra đội ngũ giáo viên bộ môn quần vợt

Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Tổng số Tiến sĩ Trình độThạc sĩ Đại học Dưới 5 năm 5-10 nămThâm niên công tác> 10 năm

Qua bảng 3.2 cho thấy: Đội ngũ giáo viên bộ môn quần vợt Trường Đạihọc TDTT Bắc Ninh đã đảm bảo về số lượng giáo viên theo quy định của nhàtrường

Về trình độ: Trong tổng số 08 giáo viên, có 1 giáo viên có trình độ tiến sĩchiềm 12,5%, số giáo viên có trình độ thạc sĩ là 5 người chiếm 62,5%, số còn lại

1 giáo viên đang học tập nghiên cứu sinh và 1 giáo viên đang học tập cao họcnăm cuối

Về thâm niên công tác: Số giáo viên có thâm niên công tác từ 1- 5 năm

có 02 người chiếm 25%, giáo viên công tác từ 5-10 năm có 05 người chiếm62,5%, giáo viên công tác trên 10 năm có 01 người chiếm 12,5%

Như vậy, có thể thấy đội ngũ giáo viên bộ môn quần vợt Trường Đại họcTDTT Bắc Ninh bước đầu đảm bảo về số lượng và trình độ chuyên môn Tuychưa có thâm niên công tác lâu năm, nhưng với trình độ chuyên môn, tâm huyết

và nhiệt tình trong công tác giảng dạy, đây có thể coi là lực lượng vững mạnh để

bộ môn ngày càng phát triển trong tương lai

Ngoài yếu tố giáo viên có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy,thì yếu tố sinh viên cũng có tác động, ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập

Để tìm hiểu vấn đề này đề tài tiến hành tìm hiểu về một khía cạnh nhất định củangười học đó là ý thức tập luyện của sinh viên chuyên sâu quần vợt đang theohọc tại trường

3.1.3 Thực trạng ý thức tập luyện của sinh viên chuyên sâu Quần vợt Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Để đánh giá ý thức tập luyện của sinh viên chuyên sâu quần vợt TrườngĐại học TDTT Bắc Ninh, đề tài tiến hành trao đổi với giáo viên đang trực tiếptham gia giảng dạy tại bộ môn và số lượng sinh viên nhằm đánh giá ý thức tậpluyện của sinh viên chuyên sâu qua các mặt sau: Sự hứng thú của sinh viên vớinội dung chương trình, tinh thần ý thức thái độ học tập của sinh viên, vấn đề sửdụng thời gian tự học Kết quả trao đổi trực tiếp về các tiêu chí đánh giá đềuđược giáo viên nhất trí, đồng thuận, kết quả mà đề tài đã xây dựng

Dựa trên kết quả trao đổi trực tiếp trong việc lựa chọn các tiêu chí đánhgiá ý thức tập luyện của sinh viên chuyên sâu quần vợt Trường Đại học TDTTBắc Ninh, đề tài tiến hành phỏng vấn sinh viên chuyên sâu Quần vợt 4 khóa vàđược đánh giá ở 3 mức độ:

Mức độ 1: 5 điểm

Mức độ 2: 3 điểm

Mức độ 3: 1 điểm

Chúng tôi sẽ lựa chọn những tiêu chí đạt từ 70% tổng điểm tối đa trở lên

để đánh giá ý thức tập luyện của sinh viên chuyên sâu Quần vợt Trường Đại họcTDTT Bắc Ninh

Kết quả phỏng vấn được trình bày tại bảng 3.3