Bài giảng bản vẽ kỹ thuật vật liệu, dụng cụ vẽ tiêu chuẩn trình bày

CH ƯƠ NG iI.

Bµi më ®Çu

+ Ra đ i, phát tri n theo nhu c u c a con ngờ ể ầ ủ ười và th c ti n s n xu t Đó ự ễ ả ấ

là ph n ánh k năng di n t s v t và tích lu t duy hình h c c a con ả ỹ ễ ả ự ậ ỹ ư ọ ủ

- Loài người phát tri n ể → Hình v phát tri n và hoàn thi nẽ ể ệ

+ Leonard de Vince (1452 – 1519) : Xây d ng lý thuy t v bi u di n ự ế ề ể ễ

v t thậ ể

+ Gaspard Monge (1746 – 1818) : Đ ra phề ương pháp hình chi u ế

vuông góc đ bi u di n v t th Đây là c s đ xây d ng các b n ể ể ễ ậ ể ơ ở ể ự ả

v k thu tẽ ỹ ậ

+ Ngày nay m i ho t đông s n xu t đ u ph i có b n v B n v là tài ọ ạ ả ấ ề ả ả ẽ ả ẽ

li u quan tr ng trong ch t o, buôn bán, chuy n giao công ngh ệ ọ ế ạ ể ệ

B n v k thu t là “Ti ng nói” c a k thu t ả ẽ ỹ ậ ế ủ ỹ ậ

II M c đích – Yêu c u c a môn h c ụ ầ ủ ọ

- Tuân th các tiêu chu n quy đ nhủ ẩ ị

­ Rèn luy n các k năng qua các bài th c hànhệ ỹ ự

CH ƯƠ NG i

V T LI U VÀ D NG C V Ậ Ệ Ụ Ụ Ẽ

III Cách s d ng d ng c v : ử ụ ụ ụ ẽ

90 0 135 0 90 0 120 0

15 0

105 0

III Cách s d ng d ng c v : ử ụ ụ ụ ẽ

CH ƯƠ NG iI

I Ý nghĩa tiêu chu n b n v k thu t : ẩ ả ẽ ỹ ậ

+ B n v k thu t là “ngôn ng ” c a ng ả ẽ ỹ ậ ữ ủ ườ i làm k thu t ỹ ậ

B n v k thu t ph i đ ả ẽ ỹ ậ ả ượ ậ c l p theo các quy t c th ng nh t ắ ố ấ  Nh ng ữ tiêu chu n v b n v k thu t ẩ ề ả ẽ ỹ ậ

+ Các tiêu chu n Nhà n ẩ ướ c Vi t Nam ban hành đ ệ ượ c g i là Tiêu chu n Vi t ọ ẩ ệ

nam vi t t t là : TCVN ế ắ

Ví dụ : TCVN 8-93

8 là đăng ký s tiêu chu n v n ố ẩ ề ét vẽ

93 là năm ban hành tiêu chu n ẩ

+ B n v k thu t là tài li u k thu t liên quan t i s n ph m, hàng hoá trong ả ẽ ỹ ậ ệ ỹ ậ ớ ả ẩ

thi t k , ch t o, l p ráp S d ng trong trao đ i hàng hoá hay d ch v ế ế ế ạ ắ ử ụ ổ ị ụ

+ B n v k thu t là tài li u chuy n giao công ngh gi a các qu c gia ả ẽ ỹ ậ ệ ể ệ ữ ố

Do đó :

+ B n v k thu t là ph ả ẽ ỹ ậ ươ ng ti n thông tin trong m i lĩnh v c k thu t nh c ệ ọ ự ỹ ậ ư ơ khí, xây d ng, giao thông … ự

+ Trên th gi i có h th ng Tiêu chu n Qu c t , vi t t t là ISO ( ế ớ ệ ố ẩ ố ế ế ắ International

Organization for Standardization)

II Các tiêu chu n v trình bày b n v ẩ ề ả ẽ

1 Kh gi y ổ ấ (TCVN 7285- 03) Là kích thướ ờ ấc t gi y sau khi xén

+ N i dung ghi trong khung tênộ

Ng ườ ẽ1 i v Nguy nVăn A ễ2 06.08.123 4

+ T l nguyên hình : 1:1ỷ ệChú ý :

- Ghi t l vào trong ô t l c a b n v : TL 1:10ỷ ệ ỷ ệ ủ ả ẽ

4 Đ ườ ng nét (TCVN 8–02)

Quan sát v t th : Có đậ ể ường th y, không th y, đấ ấ ường tâm và tr c, ụThê hi n theo các quy đ nhệ ị

Đ ườ ng gi i h n hình ớ ạ chi u, phân chia gi a hình ế ữ chi u v i hình c t ế ớ ắ

S/2

đ i x ng ố ứ S/2

Nét đ t ứ

Đ ườ ng gióng, đ ườ ng ghi kích th ướ c

S/2 Nét l ượ n sóng

Đ ườ ng bao khu t , c nh ấ ạ khu t ấ

S/2

Nét li n m nh ề ả

Đ ườ ng bao th y ấ Khung b n v , khung tên ả ẽ

S 0,5 1,5

Tên nét

- Chi u r ng c a nét v đề ộ ủ ẽ ượ ực l a ch n theo dãy s sau: 0,13 0,18 ọ ố

0,25 0,35 0,5 0,7 1,0 1,4 2mm Thông thường l y chi u r ng nét ấ ề ộ

đ m là 0,5 mm chi u r ng các nét còn l i là 0,25mmậ ề ộ ạ

nét li n đ m thì ch n i ti p ph i v h , ề ậ ỗ ố ế ả ẽ ở

các trường h p khác các nét giao nhau ợ

ph i v ch m vào nhau.ả ẽ ạ

+ Tâm c a cung tròn, đủ ường tròn

được xác đ nh b ng giao gi a hai ị ằ ữ

Th hi n các để ệ ường gióng và đường

ghi kích thước, đường g ch g ch trong ạ ạ

vi t chính xác rõ ràng, phía trên ho c bên trế ở ặ ái

đường kích thu c.Ch s kích thớ ữ ố ước không ph ụ

thu c vào t l b n v ộ ỷ ệ ả ẽ

50

- Ghi kích th ướ c cho đo n th ng: ạ ẳ

+ Đường gióng : được v vuông góc v i ẽ ớ

đo n th ng đạ ẳ ược ghi kích thước

+ Đường kích thước : được v song song v i ẽ ớ

đo n th ng c n ghi kích thạ ẳ ầ ước

+ V trí ch s kích thị ữ ố ước ph thu c vào ụ ộ

đ nghiêng độ ường ghi nh các v trí ư ị

50

- Ghi kích th ướ c cho cung tròn: 700

37 40

120 0

90 0

+ Ghi kích thước theo góc:

• Đường dóng : hướng vào tâm cung tròn

• Đường kích thước : là cung tròn đ ng tâm ồ

v i cung tròn c n ghi kích thớ ầ ước

+ Ghi kích thước theo đ dài dây cung, ộ

đ dài dây ch n cung:ộ ắ

• Đường dóng : vuông góc v i dây ớ

ch n cung.ắ

• Đường kích thước : là cung tròn đ ng ồ

tâm v i cung tròn c n ghi kích thớ ầ ước (ghi

theo đ dài dây cung).ộ Hay đo n th ng ạ ẳ

song song v i dây ch n cung (ghi theo đ ớ ắ ộ

dài dây ch n cung)ắ

+ Chi u ch s kích thề ữ ố ước góc được ghi

nh theo hình v sau.ư ẽ

c Các chú ý, quy đ nh: ị

- Cho phép dùng đường tr c, đụ ường tâm, đường

bao làm đường dóng

12

- N u đế ường kích thước ng n không đ ch v ắ ủ ỗ ẽ

mũi tên và ch s kích thữ ố ước,thì mũi tên được v ẽ

không v đ y đ thì đẽ ầ ủ ường kích thước được v ẽ

quá tr c đ i x ng và ch v mũi tên m t đ uụ ố ứ ỉ ẽ ở ộ ầ

- Khi ghi kích thước các ph n t gi ng nhau thì ầ ử ố

thường ghi kích thước m t ph n t và kèm theo ộ ầ ử

- Đường kích thước n i ti p nhau cho phép thay mũi tên thay b ng ch m ố ế ằ ấ

đ m ho c g ch chéoậ ặ ạ

- Trong các b n v xây d ng, cho phép thay mũi tên b ng ch m tròn ho c ả ẽ ự ằ ấ ặ

g ch chéo nh ng ph i th ng nh t trên toàn b n vạ ư ả ố ấ ả ẽ

- Đường kích thước không được trùng v i b t kỳ đớ ấ ường nào khác

c Hình vuông:

S d ng ký hi u ử ụ ệ 

Ø45

 20

h Đ cao: ộ

Dùng ký hi u cote :ệ

- 0,15 + 0,00

8 Các tr ườ ng h p đ c bi t ợ ặ ệ :

- Trên các hình bi u di n d ng s đ cho phép không v để ễ ạ ơ ồ ẽ ường dóng

và đường kích thước mà ghi tr c ti p kích thự ế ước trên các y u t c a ế ố ủ

- Trên b n v xây d ng đ bi u th b dày l p v t li u trên m t c t, ả ẽ ự ể ể ị ề ớ ậ ệ ặ ắ

cho phép ghi nh sau:ư

-L p bê tông asphan dày 50 ớ -L p bê tông b o v dày 50 ớ ả ệ -L p cách n ớ ướ c dày 10 -L p v a đ m dày 20 ớ ữ ệ -L p bê tông c t thép dày 100 ớ ố