Bài giảng kinh tế chính trị mác lênin chương 3 vũ trung kiên

® neo Mác mâu thuẫn trong công thức chung của tư bản được giải quyêt khi nhà tư bản mua được trên thị trường một loại hàng hóa đặc biệt: hàng hóa... C.Mác viết: “Sức lao động hay năng

21 LY LUAN CUA C.MAC VE

ee | GIA TRI THANG

\ : ~ : ’

; | “s2 | TICH LUY TU BAN

CAC HINH THUC BIEU HIEN CUA GIA TRI THANG DU TRONG NEN KINH TE THI TRUONG 4

Qo?

¬ 2°“@-~ La 2 A

3,1 LÝ LUẬN CỦA C.MÁC VỀ GIÁ TRỊ

VER ANG — SUE GME

Khác: Có giới hạn, kết thúc

ở giai đoạn 2 khi

C.Mác cho răng At phải là một sô dương, vì như thế

lưu thông T'— H - T mới có ÿ nghĩa Nêu gọi At là gia

trị thặng dư thì nguôn gôc của nó từ đầu mà có?

— _ Mau thuan của công thức chung

Nhu vay: Gia tri thắng dư vừa

được sinh ra trong lưu thông vừa

không được sinh ra tronø lưu thông

Đây chính là mâu thuẫn trong công thức chung của Tư bản

® neo Mác mâu thuẫn trong công thức

chung của tư bản được giải quyêt khi

nhà tư bản mua được trên thị trường

một loại hàng hóa đặc biệt: hàng hóa

C.Mác viết: “Sức lao động hay năng lực

lao động là toàn bộ những năng lực thê

chat và tinh thân tôn tại trong cơ thể, trong (một con người đang sông, và được người

đó đem ra vận dụng mỗi khi sản xuất ra

vn gia tri su dung nao do”

Sức lao động Giá trị tu liéu sinh hoạt

bị hao phí khi và tư liệu tiêu dùng đê tái sản xuât sản xuât sức lao động

`

được tự do vê sức lao động r A

Người lao động không

Nhw vay: Gia tri cua hang hoa suc

lao động cũng do thời gian lao

| dong xa hội cân thiệt đề sản xuat va

| tái sản xuât ra sức lao động quyết |

ee Thứ hai, phí tốn đào tạo người lao động |

Thứ ba, giá trị những tư liệu sinh hoạt cân

aren thiết (vật chât và tĩnh thân) nuôi con của š

á Gia trisu dung hang hoa SLD

Khác với nhu câu thông thường, khi sử dụng

hàng hóa sức lao động, nguo1 mua hang hoa suc lao động mong muôn thỏa mãn nhu câu có được gia tri lon hon, gia tri tang thém

_%bè

Sự sản xuât giá trị thăng dư dưới chủ nghĩa tư bản

Quả trình sản xuât gia tri thang du la su thong

nhât của quá trinh tao ra va lam tang gia tri

Đê có được giá trị thặng dư, nên sản xuât xã hội phải

Trong thời gian lao động đã được thỏa thuận mua

bản theo nguyên tặc ngang giá bao gôm thoi gian lao dong tat yêu và thời gian lao động thăng dư

Giai doan (I): Giai đoạn chuẩn bi

Giai đoạn II: Giai đoạn sản xuất GTTD Giai đoạn II]: Thực hiện GTTD

—— Ö

Gia tri thang du: la bo phan gia tri moi doi ra

ngoai gia tri suc lao dong do cong nhan lam thue tao

ra và thuộc về nhà tư bản (ký hiệu là mì)

Tư bản là gid tri mang lai gid tri thang du bang

cách bóc lột lao động làm thuê, do vay ban chat của tư bản là quan hệ xã hội

Tư bản bất biên và tư bản khả biến

Tiên công là biểu hiện băng tiền của giá trị hàng hoá sức lao động, hay còn øoi là øiá cả của hàng hoá sức lao

động, nhưng lại biểu hiện ra bê ngoài

thành gia ca của lao động

Tuân hoàn và chu chuyên tư bản

Tuan hoan cua tu ban:

Chu chuyền của tư bản

Khái niệm chu chuyền tư bản:

Chu chuyền tư bản là tuần hoàn tư bản được xét là quá trình định ky,

thường xuyên lặp đi lặp lại và đôi mới

theo thời gian

Thời gian chu chuyển của tư bản

CH: Thoi gian tu ban van dong trong I nam

ch: Thoi gian mot vong quay

Tư bản cô định và tư bản lưu động

Bộ phận tư bản (sô tiên) biểu hiện dưới hình

thái máy móc thiết bị, nhà xưởng, đất đai Nó được sử dụng toàn bộ trong quá trình sản xuất

nhưng về mặt giá trị thì chuyền dân từng phân vào sản phẩm trong nhiều chu kỳ sản xuất dưới hình thức khâu hao

lương Nó được sử dụng trong sản xuât và

chuyến giá trị nhanh vào sản phẩm sau khi bán hàng hoá thu tiên vê

3.1.2 Bản chât của giá trị thặng dư

Nêu giả định xã hội chỉ có hai giai cấp, là giai câp tư

san va giai cap công nhân, thì giá trị thang du trong nên kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa mang bản

chất kinh tê - xã hội là quan hệ giai cấp, trong đó

giai cập các nhà tư bản làm giàu dựa trên cơ sở thuê mướn lao động

3.1.2 Bản chât của giá trị thặng dư

Nêu giả định xã hội chỉ có hai giai cấp, là giai câp tư

san va giai cap công nhân, thì giá trị thang du trong nên kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa mang bản

chất kinh tê - xã hội là quan hệ giai cấp, trong đó

giai cập các nhà tư bản làm giàu dựa trên cơ sở thuê mướn lao động

Tỷ suất và khối lượng øiá trị thang dw

ae: 2

TỶ suât giá trị thăng dư: là tỷ sô tính theo %

giữa giá trị thặng dư (m) và tư bản khả biến

-m: Giá trị thăng dư| |- T”: thời gian lao động

- v: tư bản khả biến | |thặng dư

- T: thoi gian lao dong

Khôi lượng øgiá trị thặng dư: Là tích số

siữa tỷ suât giá trị thăng dư (m`) và tông tư

ban khả biên (V) Ký hiệu: M

M = m’.V | V: Tong tư bản khả biến

(tông số công nhân)

Ý nghĩa

°ồ mˆ là tỷ lệ phân chia ngày lao động thành

Các phương pháp sản xuất giá trị thang du

và gia tri thang dư siêu ngạch

Sản xuất ø]á trị thăng dư tuyệt đôi:

4h (v) 4h (m)

[| GTTD thu được bằng cách kéo dài ngày

lao động một cách tuyệt đôi (hoặc tăng Cường độ lao động) trong khi thời gian lao động cân thiết không thay đôi (tiên lương không đôi) nhờ đó kéo dài một cách tuyệt

đối GTTD gọi là GTTD tuyệt đôi

bớt thời gian lao động cân thiết dành cho người thợ nhờ đó kéo dài một cách tuong ung thoi gian lao dong thang du dành cho người chu goi la GITD tương đồi

Giá trị thăng dư siêu ngạch

Gia tri thang dư siêu nøạch

Xét từng trường hợp, giá trị thăng dư siêu

ngạch là một hiện tượng tạm thời, xuất hiện

roi mat di, nhung xet toan bo xa hoi tu ban

thi gia tri thang du siéu ngach lai la hién

tượng tôn tại thường xuyên

Gia tri thặng dư siêu ngạch là động lực mạnh

nhât thúc đây các nhà tư bản ra sức cải tiên

kỹ thuật, tăng năng suât lao động

3.2 TICH LUY TU BAN

Đề thực hiện tái sản xuât mở rộng phải biến một bộ

phan gia tri thang du thanh tu bản phụ thêm, do do

tích lay tư bản là tư bản hóa gid tri thang du

© thang 4 đê lao máy „ rước = )

3.2.3 Một sô hệ quả của tích lũy tư bản

Or”

hữu cơ của tư bản làm ø1ữa thu nhập chênh lệch

tuban (ky tăng tích

ngày càng trung tư Của người lao

tang

ws ban động làm thuê

của nhà tư bản

3.3 CAC HINH THUC BIEU HIEN CUA GIA TRI THANG DU TRONG NEN KINH TE THI TRUONG

Lợi nhuận là số dư ra ngoài chỉ phí sản xuất Ký hiệu: P

Tỷ suất lợi nhuận

Tỷ suất lợi nhuận là tỷ số tính theo % giữa

GTTD (m) va toàn bộ tu ban ứng trước (c + v)

Loi nhuan binh quan va gia ca san xuat

Cạnh tranh trong nội bộ ngành và sự hình thành øiá trị thị trường

lợi nhuận siêu nøạch

cua hang hoa

thành lợi nhuận bình quan Canh tranh øiữa các ngành và sự hình

pˆ cao, thấp khác nhau bị

thành tỷ suất lợi

nhuận bình

quần (ø' )

Tư bản thương nghiệp, xét về chức năng

chỉ hoạt động trong lĩnh vực lưu thông

|

Theo lý luận øiá trị của Mác thì lưu

thông không tao ra giá trị, cũng không

tao ra øiá trị thăng dư và lợi nhuận

Những người hoạt thương nghiệp

động trong lĩnh < Kết quả: Thu được lợi

Loi tire va ty suat loi tire

+ Lợi tức ( z ) là một phân lợi nhuận bình quân mà nhà tư bản đi vay để hoạt động phải trả cho người cho vay về quyên được tạm sử dụng tư bản tiên tệ

+ Tỷ suất lợi tức: Là tỷ lệ phần trăm giữa

số lợi tức thu được và số tư bản cho vay trong một thời gian nhất định

3.3.3 Địa tô tư bản chủ nghĩa ,

Dia to tư bản chủ nghĩa là lợi nhuận siêu ngạch

đôi ra ngoài lợi nhuận bình quân mà nhà tư bản

kinh doanh nông nghiệp phải trả cho địa chủ vì

đã kinh doanh trên ruộng đât của địa chủ

| 1 Giá trị thặng dư là øì?, nguôn øốc giá trị