Việc xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường hướng tới các mục tiêu cụ thể dưới đây : Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường bảo đảm yêu cầuthực hiện CTGDPT l
Trang 1MODUL 4 - ĐỊA LÝ - THPT
Nội dung 1: Mục 1.1
3 Trả lời câu hỏi
Mục tiêu của việc xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường là gì?
Việc xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường hướng tới các mục tiêu cụ thể dưới đây :
Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường bảo đảm yêu cầuthực hiện CTGDPT linh hoạt, phù hợp với điều kiện của địa phương và cơ sở giáo dục
Phát huy tính chủ động, sáng tạo của tổ chuyên môn và GV trong việc thực hiệnchương trình; khai thác, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầuthực hiện các PPDH và đánh giá theo yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực HS
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị hoạt động dạy học, giáo dục của nhà trường; bảođảm tính dân chủ, thống nhất giữa các tổ chuyên môn và các tổ chức đoàn thể, phối hợpgiữa nhà trường, cha mẹ HS và các cơ quan, tổ chức có liên quan tại địa phương trong việc
tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường
Trang 2Nội dung 1 Mục 1.2
3 Trả lời câu hỏi
Phân tích và lấy ví dụ minh họa cụ thể việc thực hiện yêu cầu: “Đảm bảo khai thác hiệu quả,phù hợp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của nhà trường; phù hợp năng lực nhận thức của họcsinh và đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên nhà trường” trong xây dựng và thực hiện kế hoạchgiáo dục của nhà trường?
Đảm bảo khai thác hiệu quả, phù hợp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của nhà trường;phù hợp năng lực nhận thức của HS và đội ngũ cán bộ quản lý, GV nhà trường: Kế hoạchgiáo dục của nhà trường cần được xây dựng phù hợp đặc điểm tâm sinh lí và nhận thức của
HS, bối cảnh cụ thể của từng địa phương Nhà trường cần lựa chọn nội dung, hình thức tổchức hoạt động giáo dục phù hợp, đảm bảo mục tiêu phát triển năng lực HS, phù hợp vớiđặc điểm HS Đồng thời khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của nhà trườngtrong tổ chức các hoạt động giáo dục
Ví dụ: Đối với trường tôi đối tượng HS đa dạng (có cả HS ở thành thị và nông thôn )nên khi xây dựng kế hoạch giáo dục cần căn cứ vào điều kiện của địa phương, hình thức tổchức hoạt động giáo dục chủ yếu là trên lớp kết hợp với xem video giới thiệu , chưa có điều
Trang 3kiện tham quan thực tế, tuy nhiên nhà trường cũng đã trang bị đầy đủ máy chiếu nên tôi cóthể áp dụng các kĩ thuật dạy học mới vào dạy học.
Trang 4Nội dung 1 Mục 1.3
3 Trả lời câu hỏi
- Do diễn biến tình hình dịch bệch COVID 19 phức tạp nên trong năm học 2020-2021 BộGD&ĐT đã ban hành CV 4040 thực hiện giảm tải nội dung dạy học để tạo điều kiện thuậnlợi cho GV và HS trong công tác giảng dạy Kết hợp với đặc điểm do học sinh có khả năngnhận thức khác nhau nên việc xây dựng phân phối cần kết hợp các tiết ôn tập trước khi kiểmtra đánh giá để học sinh nắm được kiến thức, kĩ năng địa lí cơ bản Từ đó có định hướng ôntập tốt nhất cho việc kiểm tra giữa kì và cuối kì Tại đơn vị tôi đã triển khai xây dựng vàphân phối thời gian thực hiện chương trình của môn Địa lí lớp 11 cụ thể như sau:
PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH MÔN ĐỊA LÍ LỚP 11 NĂM HỌC 2021-2022
Cả năm: 35 tiết
Kì 1: 18 tiết 18 tuần x 1 tiết/tuần
Kì 2: 17 tiết 17 tuần x 1 tiết/tuần
điểm
Thiết bị dạy học
Địa điểm dạy học
Lớp học
6 Bài 5: Một số vấn đề của Tuần 6 Bản đồ tự Lớp học
Trang 5khu vực và châu lục.
Tiết 2: Một số vấn đề của
khu vực Mĩ La tinh
nhiên; Bản đồkinh tế Mĩ LaTinh
Lớp học
10 Bài 6: Hợp chúng quốc HoaKì
Tiết 1: Tự nhiên và dân cư.
3
Tuần 10
Bản đồ tựnhiên; Bản đồphân bố dân cưHoa Kì
Lớp học
16
Bài 8: Liên bang Nga
Tiết 1: Tự nhiên, dân cư và
Tuần 16
Bản đồ tựnhiên Liênbang Nga; Bản
đồ dân cư Liênbang Nga
Lớp học
17 Bài 8: Liên bang NgaTiết 2: Kinh tế Tuần 17 Bản đồ kinh tếLiên bang Nga. Lớp học
18 Bài 9: Nhật Bản.Tiết 1: Tự nhiên, dân cư và
tình hình phát triển kinh tế 3
Tuần 18
Bản đồ tựnhiên NhậtBản; Bản đồphân bố dân cưNhật Bản
Lớp học
22
Bài 10: Cộng hòa nhân dân
Trung Hoa (Trung Quốc)
Tiết 1: Tự nhiên dân cư và
xã hội
2
Tuần 22
Bản đồ tựnhiên; Bản đồphân bố dân cưTrung Quốc
Lớp học
23 Bài 10: Cộng hòa nhân dân Tuần 23 Bản đồ kinh tế Lớp học
Trang 6Trung Hoa (Trung Quốc).
Tiết 3: Hiệp hội các nước
Đông Nam Á (ASEAN)
Trang 7Nội dung 1 Mục 1.4
Trang 8Nội dung 2 Mục 2.1
3 Trả lời câu hỏi
Tính mở của chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã gây ra khó khăn/lúng túng gì cho tổ
bộ môn trong xây dựng kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn?
Tính mở của chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã gây không ít khó khăn gồm:
Khó khăn cho việc xây dựng kế hoạch giáo dục của tổ: Kế hoạch còn chịu nhiều chiphối từ kế hoạch của Sở, Bộ theo bộ môn, nhất là trong giai đoạn dịch bệnh, kế hoạch đãđược thiết lập để BGH duyệt thì lại có sự thay đổi, kế hoạch giảng dạy bắt buộc phải thayđổi.- Nhiều kế hoạch hoạt động ngoài giờ, ngoại khóa phải dựa theo chương trình do Sở đưa
ra nên GV không thể sáng tạo nội dung ngoại khóa
Các trường và tổ chuyên môn sẽ gặp khó khăn khi xây dựng kế hoạch giáo dục vìphải dựa vào năng lực chuyên môn của GV, năng lực học tập của HS và cơ sở vật chất củanhà trường.Yêu cầu cao ở cơ sở GD,GV tính chủ động, sáng tạo, là điểm tiến bộ, cũng là cáikhó trong xây dựng, thực hiện kế hoạch GD nhà trường
Tài liệu giáo dục địa phương do UBND cấp tỉnh tổ chức biên soạn, thẩm định cònchưa đáp ứng yêu cầu về tiến độ và chất lượng; việc quy định Bộ GDĐT phê duyệt tài liệu
do địa phương biên soạn, thẩm định gặp khó khăn trong việc tổ chức thực hiện.Chất lượngđội ngũ nhà giáo và CBQL không đồng đều, đặc biệt là ở các vùng có điều kiện kinh tế - xãhội đặc biệt khó khăn; còn khoảng cách lớn so với các vùng thuận lợi Số lượng đội ngũ nhàgiáo và CBQL còn thừa thiếu cục bộ; đồng thời còn thiếu so với quy định, đặc biệt là cấptiểu học Đội ngũ GV còn chưa đồng bộ về cơ cấu, nhất là đối với cấp trung học cơ sở vàcấp trung học phổ thông, đặc biệt trong bối cảnh triển khai thực hiện Chương trình GDPT
2018 có một số môn học mới
Trang 9Nội dung 2 Mục 2.2
Trang 10Nội dung 2 Mục 2.3
3 Trả lời câu hỏi
Giáo viên có vai trò như thế nào trong việc xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục mônhọc?
Giáo viên có vai trò trong việc xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục môn học như sau:
Mỗi GV của tổ chuyên môn đều phải góp phần vào xây dựng kế hoạch giáo dục của tổ.Trong đó, tổ trưởng chuyên môn là người chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức xâydựng kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn Các thành viên khác của tổ dưới sự tổ chức vàphân công nhiệm vụ của tổ trưởng sẽ tham gia vào quá trình này GV tổ bộ môn cần tíchcực, chủ động đề xuất các ý tưởng, tham gia xây dựng, đóng góp ý kiến, phản hồi để hoànthiện kế hoạch Sự tham gia của các thành viên tổ chuyên môn sẽ đảm bảo việc xây dựngmột kế hoạch có tính thống nhất, sự đồng thuận cao trong việc thiết lập các kế hoạch và mụctiêu chung của tổ để thực hiện hiệu quả các mục tiêu trong năm học
Trang 11Nội dung 2 Mục 2.4
2 Trả lời câu hỏi
Kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn cần thể hiện được các nội dung chính nào? Đâu
là nội dung quan trọng nhất?
Kế hoạch giáo dục của tổ chuyên bao gồm kế hoạch dạy học và kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục.
Kế hoạch dạy học gồm những nội dung chính sau:
I Đặc điểm tình hình
1 Số lớp
2 Tình hình đội ngũ
3 Thiết bị dạy học
4 Phòng học bộ môn/phòng thí nghiệm/phòng đa năng/sân chơi, bãi tập
II Kế hoạch dạy học
1 Phân phối chương trình
2 Chuyên đề lựa chọn
3 Kiểm tra, đánh giá định kỳ
III Các nội dung khác:
1 Sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn:
2 Bồi dưỡng HS giỏi
Nội dung quan trọng nhất đó là kế hoạch dạy học trong năm học
Trang 12Nội dung 2 Mục 2.5
3 Trả lời câu hỏi
Các công việc cần thực hiện trong bước Xây dựng phân phối chương trình các khối lớp là gì? Công việc nào là khó khăn nhất với tổ chuyên môn? Tại sao?
- Bước 1: Phân tích chương trình để xác định các mạch nội dung theo khối lớp trong chươngtrình và thời lượng của từng mạch nội dung/ tổng số tiết của chương trình để xác định số tiếtcho từng mạnh nội dung
- Bước 2: Phân tích các mạch nội dung để xác định chủ đề, yêu cầu cần đạt của từng chủ đề
và phân chia thời lượng cho từng chủ đề
- Bước 3 Xác định thiết bị dạy học
- Bước 4 Xác định nội dung kiểm tra, đánh giá định kì
- Bước 5 Xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục
- Bước 6 Xây dựng kế hoạch cho các nội dung khác (nếu có)
Trang 13Khó khăn nhất là bước 1: Do đặc thù từng bộ môn, tổ chuyên môn khó tổng hợp Phụ thuốc vào sự chỉ đạo của sở giáo dục.
Thầy/cô nộp kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn
Trang 14Nội dung 3 Mục 3.1
Trang 15Nội dung 3 Mục 3.2.
2 Trả lời câu hỏi
Việc xây dựng kế hoạch giáo dục của giáo viên cần đảm bảo các yêu cầu nào? Yêu cầu nào là quan trọng nhất? Tại sao?
Các yêu cầu khi xây dựng kế hoạch giáo dục của giáo viên
Đảm bảo tính pháp lí: Khi xây dựng kế hoạch giáo dục của cá nhân, GV cần theođúng các văn bản hướng dẫn của ngành, đảm bảo các điều lệ được quy định, phù hợp Đặcbiệt, kế hoạch giáo dục của GV phải là một kế hoạch để triển khai nhiệm vụ, cần bám sát kếhoạch của tổ chuyên môn, của nhà trường để có sự thống nhất, đồng bộ, tạo điều kiện choviệc thực hiện các công việc chung
Đảm bảo tính thực tiễn: Mỗi nhà trường phổ thông được đặt trong một bối cảnh khácnhau về tình hình kinh tế xã hội, về tài chính, về nguồn lực và nhiều yếu tố khác Vì vậy, khixây dựng KHGD của cá nhân, GV cần phải phân tích điều kiện thực tế để xác định mục tiêuphù hợp, xác định được phương thức thực hiện khả thi và tìm kiếm nguồn hỗ trợ để thựchiện công việc hiệu quả, đáp ứng mục tiêu đề ra Bên cạnh đó, GV cần dựa trên khả năng
Trang 16của bản thân, đặc điểm đối tượng HS để xây dựng kế hoạch một cách phù hợp Chẳng hạnnhư xác định các thiết bị dạy học phải phù hợp với điều kiện hiện có của nhà trường, khảnăng xây dựng của bản thân, đặc điểm của đối tượng HS.
Đảm bảo sự cụ thể, rõ ràng của nhiệm vụ, mục tiêu và kế hoạch hành động: Trên cơ
sở kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn, kế hoạch của GV cần thể hiện cụ thể, rõ ràng về
cả trình tự và các yếu tố để thực hiện nhiệm vụ như thời gian, thời điểm, địa điểm, cácphương tiện hỗ trợ… để làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện Các kế hoạch cho cácnhiệm vụ khác nếu có cũng phải được cụ thể hóa theo hướng này
Đảm bảo tính khả thi: Khi xây dựng kế hoạch giáo dục của cá nhân, GV cần xem xétcác yếu tố ảnh hưởng, phân tích điểm mạnh, hạn chế và các yếu tố khác của bản thân có ảnhhưởng đến mức độ và tiến độ thực hiện công việc để đảm bảo các kế hoạch có khả năngthực hiện được Bên cạnh chú ý đến các mốc thời gian chung của nhà trường như thời điểmkiểm tra, đánh giá định kì; kết thúc các học kì, năm học; các dịp nghĩ lễ… GV cũng cần chú
ý đến việc sắp xếp và phân bổ các công việc phù hợp trong cả năm học theo các lộ trìnhngắn hạn, trung hạn và dài hạn để thực hiện hiệu quả
Đảm bảo tính khoa học: Xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn của GV là một hoạtđộng của cá nhân trong hoạt động giáo dục, những kế hoạch được đề ra cần phải dựa trênnhững nguyên lí, nguyên tắc của khoa học giáo dục
Đảm bảo tính linh hoạt: Kế hoạch giáo dục của GV thiết lập các cơ sở rõ ràng choviệc triển khai các công việc trong năm học, tuy nhiên đây không phải là một kế hoạch cứngnhắc mà có thể điều chỉnh linh hoạt xuất phát từ yêu cầu của tình hình thực tế khi thực hiện
Vì thế, khi xây dựng kế hoạch, GV cần cân nhắc nhiều yếu tố để có phương án phù hợpnhất, đồng thời cũng cần xem xét các tình huống, vấn đề có thể xả ra ảnh hưởng đến côngviệc để có phương án dự phòng Ngoài ra, trong quá trình thực hiện kế hoạch, căn cứ trêntình hình và yêu cầu thực tế, kế hoạch có thể được điều chỉnh
Yêu cầu nào là quan trọng nhất? Tại sao?
Đảm bảo tính linh hoạt: Kế hoạch giáo dục của GV thiết lập các cơ sở rõ ràng cho việc triểnkhai các công việc trong năm học, tuy nhiên đây không phải là một kế hoạch cứng nhắc mà
có thể điều chỉnh linh hoạt xuất phát từ yêu cầu của tình hình thực tế khi thực hiện
Trang 17Nội dung 3 Mục 3.3
2 Trả lời câu hỏi
Kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn và kế hoạch giáo dục của giáo viên có mối quan
hệ với nhau như thế nào?
Kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn và kế hoạch giáo dục của giáo viên có mối quan
hệ với nhau:
Kế hoạch của tổ chuyên môn khi được phê duyệt bởi Hiệu trưởng nhà trường sẽ là căn cứ để
GV triển khai thực hiện GV cần nắm rõ các công việc và nhiệm vụ đặt ra trong kế hoạch đểthực hiện theo đúng lịch trình Mỗi GV có thể cụ thể hóa kế hoạch của tổ chuyên môn thành
kế hoạch cá nhân chi tiết để thực hiện các nhiệm vụ một cách hiệu quả Quá trình thực hiệncác nhiệm vụ của kế hoạch của tổ chuyên môn vì thế vừa là quá trình thực hiện các kế hoạchđặt ra, vừa là quá trình cá nhân hóa các nhiệm vụ phù hợp với mỗi GV trong năm học
Trang 18Nội dung 3 Mục 3.4
2 Trả lời câu hỏi
Hãy trình bày tóm tắt quy trình xây dựng kế hoạch giáo dục của giáo viên trong năm học.
Kế hoạch giáo dục của GV được xây dựng trên cơ sở các nhiệm vụ được tổ chuyên mônphân công Vì thế, không có một cách thức cố định để xây dựng loại kế hoạch này vì nó cònphụ thuộc vào nhiệm vụ mà GV được phân công, và đây cũng là một quá trình mà GV cóthể lên kế hoạch song song cho nhiều nhiệm vụ
Bước 1 Xác định nội dung công việc
Bước 2 Xây dựng kế hoạch giáo dục của GV
1 Xây dựng kế hoạch dạy học các bài học và các chuyên đề lựa chọn (nếu có):
2 Xây dựng kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ khác (nếu có):
3 Rà soát, chỉnh sửa và trình tổ trưởng chuyên môn kí duyệt:
Bước 3 Tổ chức thực hiện
Bước 4 Đánh giá và hoàn thiện kế hoạch giáo dục của cá nhân
Trang 19Nội dung 4 Mục 4.1
3 Trả lời câu hỏi
Việc xây dựng kế hoạch bài dạy có vai trò gì trong quá trình tổ chức thực hiện chương trình giáo dục môn học?
Việc xây dựng kế hoạch bài dạy có những vai trò sau đây:
Giúp thiết lập môi trường dạy học phù hợp: Trong một kế hoạch bài dạy, mục tiêudạy học là cố định và các chiến lược giảng dạy, phương pháp, kỹ thuật dạy
học và các phương tiện hỗ trợ… được quyết định trước Khi một môi trường giảngdạy với các yếu tố liên quan được thiết lập một cách thích hợp, nhiệm vụ giảng dạysau đó sẽ diễn ra theo cách đã được lên kế hoạch từ trước Điều này là một sự đảmbảo cho các mục tiêu dạy học và giáo dục đã đề ra được thực hiện có hiệu quả
Định hướng tâm lý giảng dạy: Cùng với việc sử dụng các chiến lược, kỹ thuật vàphương tiện giảng dạy phù hợp, các yếu tố liên quan đến HS như sở thích, năng
Trang 20khiếu, nhu cầu, năng lực của HS… khi dạy học cũng được lưu ý và cân nhắc Việcdạy học trên thực tế vì thế sẽ trở nên tâm lý hơn Với một kế hoạch được chuẩn bịtrước, GV cũng sẽ hình dung rõ ràng về sự liên hệ giữa nội dung bài học và đốitượng HS của mình Điều này làm dấy lên sự tự tin của họ Khi một GV phát triểncảm giác tự tin thì họ sẽ tổ chức các hoạt động học tập cho HS với sự nhiệt tình vàniềm vui thực sự.
Giới hạn các yếu tố liên quan đến chủ đề giảng dạy: Trong một kế hoạch bài dạy, cónhững vấn đề liên quan đến bài học có thể trở nên hạn chế hoặc không cần thiết dobối cảnh lớp học hoặc các vấn đề khác như sự chi phối của thời gian Điều này chophép GV từ bỏ những thứ không liên quan để xác định rõ ràng, có giới hạn việcgiảng dạy các kiến thức một cách hệ thống và có tổ chức cho HS
Sử dụng hiệu quả kiến thức đã có của HS: Trong việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy, GVphát triển các kiến thức mới trên cơ sở kiến thức trước đây của HS Điều này chophép HS thuận lợi trong việc đạt được kiến thức mới, phát triển năng lực, GV thànhcông trong việc giúp HS đạt được mục tiêu Kế hoạch dạy học cũng giúp GV tạo lập
sự kết nối hợp lí giữa kế hoạch bài dạy này với các kế hoạch bài dạy khác về nộidung, phương pháp và hình thức đánh giá nhằm tạo sự kết nối để đạt mục đích khóahọc, năm học
Phát triển kỹ năng dạy học của GV: Kế hoạch dạy học đóng vai trò là phương tiệnquan trọng để phát triển kỹ năng dạy học của GV Trong kế hoạch của mình, GV địnhhướng các vấn đề liên quan đến hoạt động dạy học sẽ thực hiện trên lớp, điều đó cầncác kĩ năng cơ bản như xác định mục tiêu, thiết kế các hoạt động học tập… từ đó xácđịnh cách thức hoạt động, tương tác trên lớp học một cách hiệu quả Và thông quaviệc chuẩn bị cho cách thức tương tác và hoạt động một cách kĩ lưỡng, qua nhiều bàihọc khác nhau, GV sẽ ngày càng phát triển và thành thạo các kĩ năng dạy học của họ
Sử dụng hiệu quả thời gian: Kế hoạch dạy học được chuẩn bị sẽ giúp GV cân đối thờigian cho các hoạt động, hướng đến nâng cao hiệu quả giảng dạy Bằng cách chuẩn bị
kế hoạch bài dạy, GV sẽ nhận thức được điều gì, khi nào và mức độ sẽ được thựchiện trong lớp học Nhờ đó, các hoạt động dạy học tiến triển một cách liên tục, hạnchế thời gian trống lãng phí, đưa tất cả các HS vào các nhiệm vụ một cách phù hợp.Những điều này cũng dẫn đến tính kỉ luật trong lớp học