BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN môn quản trị học

2 trong trường học, bắt trẻ học giỏi để trở thành bác sĩ trong khi trẻ có khả năng cảm thụ âm nhạc tốt muốn học hát để làm ca sĩ thì sẽ tạo áp lực rất lớn, khiến đứa trẻ mất tự tin vào b

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Quản Trị Học

Mã phách:………

Hà Nội – 2021

Chủ đề 2: Albert Einstein từng nói: “Ai cũng là thiên tài, nhưng nếu bạn đánh giá một con cá bằng khả năng leo cây, nó sẽ sống với niềm tin suốt đời rằng nó là kẻ kém cỏi”

Anh/chị hãy phân tích nhận định trên và áp dụng nhận định đó vào việc phân công và sử dụng nguồn lực con người trong tổ chức Cho ví dụ minh họa

LỜI CẢM ƠN

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Nguyễn Tiến Thành - giảng viên bộ môn “Quản trị học” trong Khoa Quản trị văn phòng đã trang bị cho em những kiến thức, kỹ năng cơ bản cần có nó để hoàn thành bài tập lớn này

Tuy nhiên trong quá trình nghiên cứu bài tập lớn, do kiến thức chuyên ngành

và xã hội còn hạn chế nên em vẫn còn nhiều thiếu sót khi tìm hiểu, phân tích, đánh giá và trình bày về chủ đề Rất mong được sự quan tâm góp ý của thầy/cô giảng viên bộ môn để bài của em được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn.

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan kết quả đạt được trong bài tập lớn là sản phẩm của riêng cá nhân tôi và không có sự sao chép lại của người khác Trong toàn bộ nội dung của bài tập lớn, những điều được trình bày được hình thành từ những tìm tòi, suy ngẫm

và nghiên cứu nghiêm túc hoặc là được tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu Tôi xin chịu trách nhiệm về đề do tôi nghiên cứu./

1

NỘI DUNG

1 Phân tích nhận định, Albert Einstein từng nói: “Ai cũng là thiên tài, nhưng nếu bạn đánh giá một con cá bằng khả năng leo cây, nó sẽ sống với niềm tin suốt đời rằng nó là kẻ kém cỏi”

Ai cũng biết lưỡi dao siêu bén nhưng không thể đốn cái cây, cái rìu siêu khỏe nhưng không thể cắt sợi tóc, vậy nên mỗi người đều có điểm mạnh của riêng mình

Và Albert Einstein từng nói: “Ai cũng là thiên tài, nhưng nếu bạn đánh giá một con

cá bằng khả năng leo cây, nó sẽ sống với niềm tin suốt đời rằng nó là kẻ kém cỏi”

Có thể hiểu “thiên tài” là những người có năng khiếu, năng lực bẩm sinh hoặc có thành tựu vượt xa những bất cứ những người nào khác trong cùng một lĩnh vực Họ

là những người thông minh một cách vượt trội, làm việc một cách xuất sắc hoặc đạt được thành tựu vĩ đại chưa từng thấy bao giờ

Câu nói trên cho rằng “mỗi chúng ta sinh ra đã đều là thiên tài ở một lĩnh vực nào đó và đều sẽ xuất chúng nếu được đặt trong một môi trường phù hợp cho sự phát triển của bản thân” Nhưng có thực sự chúng ta ai ai cũng đều là một thiên tài không? Và nếu chúng ta đánh giá một con cá bằng khả năng leo cây, nó sẽ sống với niềm tin suốt đời rằng nó là kẻ kém cỏi có ý nghĩa như thế nào?

Đầu tiên, sẽ không con cá nào tin rằng chúng ngu ngốc, cho dù chúng ta có nói với chúng hay đánh giá chúng như thế nào đi chăng nữa Cá đơn giản là ngay từ đầu không đủ thông minh để hiểu khái niệm về bản thân, sự kém cỏi hay leo cây Và cũng không có mối tương quan nào giữa khả năng leo cây và mức độ kém cỏi Vậy nên chúng ta không thể đánh giá một con cá với một con khỉ hay một con chim qua khả năng leo cây, điều đó là vô lý Xét theo góc độ nghĩa bóng hay trên thực tế có thể hiểu rằng có rất nhiều người đánh giá người khác dựa trên những tiêu chí mà người đó rất giỏi về lĩnh vực đó giống như việc đánh giá con cá qua khả năng leo cây của một con khỉ rất giỏi Có thể thấy rõ hơn trên thực tế, người Việt có một thói quen rất lạ là hay so sánh So sánh trình độ, năng lực, công việc, tiền lương, và đặc biệt là hay so sánh về con cái Bố mẹ thường không hiểu con cái mình và thường so sánh con cái mình với những đứa trẻ khác dựa trên điểm số, thành tích

2

trong trường học, bắt trẻ học giỏi để trở thành bác sĩ trong khi trẻ có khả năng cảm thụ âm nhạc tốt muốn học hát để làm ca sĩ thì sẽ tạo áp lực rất lớn, khiến đứa trẻ mất tự tin vào bản thân mình, dù trẻ có cố gắng đến thế nào thì cũng không thể bằng được “con người ta”, đến lúc trưởng thành thì đứa trẻ đó cũng chỉ là đứa “bất tài vô dụng” đúng như lời bố mẹ nói [1] Việc so sánh và đánh giá con cái của mình như vậy đã khiến cho đứa trẻ nghĩ rằng bản thân nó thật sự ngu gốc, kém cỏi Ví dụ như Einstein, ông ta là một thiên tài, nhưng không giỏi về kỹ năng xã hội,…

Qua đây, chúng ta rút ra được bài học rằng, chúng ta không thể đánh giá tất cả mọi người theo cùng một tiêu chuẩn, vì mỗi người có các kỹ năng khác nhau, chúng

ta cũng không thể mong đợi ai đó biết điều gì đó mà họ chưa bao giờ được dạy, trải nghiệm hay nằm ngoài khả năng của họ Và cá không cần trèo cây nhưng chúng là những vận động viên bơi lội cừ khôi Chúng ta cũng vậy, không thể làm điều gì đó ngoài khả năng của bạn thân, bởi chúng ta luôn có những điểm mạnh riêng

Thứ hai, Con cá không có khả năng trèo lên cây, và không có cách nào nên tiếp tục cố gắng làm điều đó, nếu việc leo cây là tất cả những gì nó tập trung vào nó

sẽ tin rằng nó thật ngu ngốc, kém cỏi khi không thể làm nhiệm vụ đó Nhưng ở một góc độ khác, khi con cá cố leo lên cái cây và phán xét rằng con cá ngu ngốc khi làm điều đó, có thể có những góc độ trong cuộc sống của nó mà chúng ta không hiểu Nhưng con cá đó cần phải xuống 'nước' và nó sẽ có nhiều khả năng điều hướng hơn, bởi dưới nước mới là môi trường tốt nhất để nó phát huy khả năng bơi vốn có chứ không phải khả năng leo cây trên cạn Vì vậy, đừng đánh gục bản thân khi cố gắng làm những việc mà bạn không phù hợp Mà thay vào đó hãy thấu hiểu bản thân, tạo

ra giá trị riêng Mỗi người đều có tài năng riêng của mình và không nên nhìn người khác không đánh giá bản thân rằng chúng ta không có khả năng hay năng lực Chúng ta phải tin vào bản thân và theo đuổi ước mơ bằng tài năng sẵn có của mình Tương tự như vậy, hãy cố gắng phát huy những tài năng độc đáo và đặc biệt của chính chúng ta thay vì so sánh, đánh giá bản thân bằng cách nhìn vào người khác Điều này càng nói lên rằng không có tiêu chuẩn duy nhất nào để đánh giá một người là 'thiên tài'

3

Cuối cùng, mọi người đánh giá người khác bằng những tiêu chuẩn bất khả thi

mà chỉ một số người có thể sống theo là điều không thể Đó là lý do tại sao có rất nhiều lời bàn tán về việc phán xét người khác Mọi người đều là thiên tài nếu họ muốn trở thành thiên tài trong một lĩnh vực nào đó mà họ rất giỏi Theo quan điểm của tôi, mỗi chúng ta khi sinh ra đều đã là một thiên tài, tài năng thiên bẩm luôn nằm sẵn bên trong mỗi người Chỉ cần không bỏ cuộc, bỏ ngoài tai những định kiến

xã hội, tập trung vào con đường của mình và lắng nghe bản thân để tạo nên môi trường phù hợp với mình và cuối cùng bạn là "thiên tài" theo cách riêng của chính bạn

2 Áp dụng nhận định đó vào việc phân công và sử dụng nguồn lực con người trong tổ chức Cho ví dụ minh họa?

Phân công là quá trình sắp đặt nhân lực vào các vị trí công việc của tổ chức với các mục tiêu:[2]

+ Thực hiện được những nhiệm vụ mà chính bản thân công việc hướng tới

+ Tối ưu hóa quy trình thực hiện công việc

+ Phát huy được tính năng động, tự chủ, sáng tạo của mỗi cá nhân, mỗi bộ phận trong quá trình thực hiện công việc

+ Tạo ra sự nhịp nhàng trong việc phối hợp giữa các hoạt động, các bộ phận nhằm tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực

Sử dụng nguồn lực là quá trình khai thác và phát huy năng lực làm việc của người lao động một cách tối đa nhằm đạt hiệu quả cao trong công việc

Như vậy, việc bố trí và sử dụng nhân sự có liên quan chặt chẽ với nhau: Giống như việc chúng ta đánh giá đúng khả năng của một con cá là bơi thì nó sẽ trở thành thiên tài bơi lội và cũng như trong tổ chức khi phân công đúng thì mới có thể sử dụng được, ngược lại nếu doanh nghiệp tìm và bố trí được nhân viên có năng lực

mà không biết cách sử dụng họ thì hiệu quả tổng thể cũng sẽ không đạt được Điều này, đòi hỏi nhà quản lý phải đánh giá đúng năng lực, thấu hiểu và nắm được điểm mạnh của nhân viên để có thể phân công đúng vị trí công việc, năng lực và sở trường của từng nhân viên Tránh việc đánh giá chủ quan, phiến diện nhân viên của

4

mình làm việc không đạt hiệu quả trong khi chính những nhà quản lý phân công không đúng với khả năng, năng lực vốn có của họ, sẽ gây ra những hậu quả như: hình thành tư tưởng tị nạnh, đố kỵ trong nội bộ doanh nghiệp, không giữ chân được những nhân sự giỏi, tỷ lệ biến động nhân sự cao không cải tiến được năng xuất nhân viên do đánh giá sai thực tế Từ đây khiến doanh nghiệp sử dụng nguồn lực kém hiệu quả

Từ đó, việc phân công và sử dụng nguồn lực con người trong tổ chức cần đảm bảo các tiêu chí: [3]

- Đảm bảo đúng số lượng: đảm bảo đủ số lượng nguồn lực theo yêu cầu của hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tránh tình trạng thừa hoặc thiếu nhân lực

- Đảm bảo đúng người: đảm bảo sử dụng nguồn lực đúng với năng lực, sở trường và nguyện vọng của người lao động Người lao động được bố trí sai sở trường của họ thì sẽ ảnh hưởng đến năng suất lao động

- Đảm bảo đúng nơi, đúng chỗ: đảm bảo đúng theo yêu cầu của quá trình kinh doanh và nhu cầu của bộ phận sử dụng lao động

- Đảm bảo đúng thời hạn: có nghĩa là phải đảm bảo tính mềm dẻo và linh hoạt trong sử dụng nguồn lực

Để đảm bảo được các tiêu chí trên, các nhà quản lý cần có những phương pháp khoa học, khách quan để đánh giá đúng được năng lực, điểm mạnh, điểm yếu, sở trường của nhân viên phục vụ cho việc phân công và sử dụng nguồn lực một cách hợp lý nhất Các nhà quản lý có thể sử dụng một số các phương pháp sau:[4]

- Phương pháp đánh giá theo thang điểm năng lực: phương pháp này làm này cho phép nhà quản lý so sánh được giữa các nhân viên với nhau, đồng thời sẽ làm

rõ những điểm mạnh và điểm yếu của nhân viên

- Phương pháp đánh giá 360 độ: Bằng cách này, nhân viên sẽ được đánh giá một cách đa chiều và khách quan về cả năng lực chuyên môn và sự phù hợp, giúp nhà quản lý phân công chính xác

- Phương pháp tự đánh giá: Tự đánh giá giúp nhân viên nhận thức được các khuyết điểm của bản thân, giúp cho nhà quản lý biết được điểm yếu, mong muốn

5

của nhân viên, từ đó biết được những điểm mạnh của họ và phân công công việc đúng với năng lực của họ Qua đó, họ sẽ thể hiện được sự tự tin về khả năng của bản thân ở mức nào

 Ví dụ minh họa:

Ví dụ 1: Ngày nay, các nhà tuyển dụng khi họ không muốn thuê ứng viên nào

đó Trong buổi phỏng vấn họ đưa ra cho các ứng viên một tiêu chuẩn bất khả thi mà ứng viên đó không thể làm được bất kể họ đã làm gì Khi các nhà tuyển dụng làm điều này với ứng viên, nếu giá trị bản thân của họ thấp, lúc này ứng viên đó sẽ cảm thấy mình kém cỏi

Ví dụ 2: Hiện nay trong các công ty luôn tồn tại việc các quản lý so sánh các nhân viên với nhau khi một nhân viên nào đó không theo kịp tiêu chuẩn đưa ra Các nhà quản lý đó luôn mong muốn nhân viên của mình hoàn thành tốt công việc nhưng lại thường xuyên khuyến khích nhân viên của mình bằng cách so sánh với nhân viên khác như “Tại sao em lại không thể làm được như bạn A? Cô ấy rất xuất sắc! Anh hi vọng em sẽ hoàn thành tốt công việc như bạn A” Đó chính xác là những gì mà một số người quản lý nói với nhân viên của họ với hy vọng nhân viên này có thể sẽ học hỏi và theo gương của một nhân viên ngôi sao nào đó Điều sẽ làm cho nhân viên đó cảm thấy bản thân bị đánh giá thấp khi sự đóng góp của họ không được ghi nhận, họ sẽ thấy thất vọng, cho là bản thân kém cỏi khi bị đánh giá thấp

Ví dụ 3: Công ty X là công ty startup nhỏ mới thành lập được 2 năm Chị A là nhân viên phòng kế toán kiêm cả mảng lương và phúc lợi nhưng sắp nghỉ thai sản ở nhà Còn chị B là nhân viên chuyên về mảng lương và phúc lợi (C&B) tại phòng nhân sự Quản lý biết chị B có hiểu biết cơ bản về kế toán nên đã đặt hi vọng vào chị B và đã điều chị B sang phòng kế toán đảm nhiệm thêm cả vị trí kế toán trong thời gian chị A nghỉ sinh Chị B đã từ chối vì chỉ biết cơ bản chứ không có chuyên môn về kế toán Nhưng trong dịch Covid - 19, hoạt động kinh doanh của công ty không tốt, quản lý muốn tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực nên đã thuyết phục chị

B đảm nhiệm cả hai vị trí và sẽ tăng lương cho chị B Chị B đồng ý và sau 2 tháng

6

làm việc với vị trí này chị B đã làm thất thoát tài sản của công ty do tính toán sai Người quản lý đã khuyển trách chị B và trách mắng vì không làm tốt cả hai công việc như trước chị A đã làm Có thể thấy, trong trường hợp này người quản lý đã đánh giá cao và quá kì vọng vào chị B vì nghĩ chị A làm việc được ở vị trí kế toán

và C&B thì chị B cũng sẽ làm được điều này Người quản lý đã đánh giá sai điểm mạnh, năng lực chuyên môn của chị B nên dẫn đến việc phân công và sử dụng nhân

sự cho công ty chưa tốt, làm cho hoạt động tài chính công ty bị ảnh hưởng, không những vậy còn khiến cho chị B cảm thấy bị đánh giá thấp Nếu vẫn diễn ra như vậy trong thời gian dài, chị B sẽ nghĩ rằng bản thân mình kém cỏi thật sự và thậm chí dẫn đến việc không còn muốn tiếp tục làm việc

1

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Lê Vi Thủy, Mỗi con người đều là một thiên tài,

2 Nguyễn Tiến Thành, Bài giảng Quản trị học

3 Mỹ Cẩm – P.PTKD, nexedu.com.vn, Các nguyên tắc bố trí và sử dụng nhân sự trong doanh nghiệp,

4 Khaosat.me, Đánh giá nhân viên là gì? Hướng dẫn quy trình đánh giá nhân viên hiệu quả, https://khaosat.me/blog/danh-gia-nhan-vien/ , 28/04/2021