Nhà nước xã hội chủ nghĩa là kiểu nhà nước đặc biệt, nhà nước không còn nguyên nghĩa mà là “nửa nhà nước”, nhà nước tự tiêu vong khi cơ sở kinh tế, xã hội cho sự tồn tại của nhà nước không còn nữa. V.I.Lênin cho rằng, trong thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, sự trấn áp vẫn còn tất yếu, nhưng nó đã là sự trấn áp của đa số bị bóc lột đối với thiểu số bóc lột. Cơ quan đặc biệt, bộ máy trấn áp đặc biệt là “nhà nước” vẫn còn cần thiết, nhưng nó đã là nhà nước quá độ, mà không còn là nhà nước theo đúng nghĩa của nó nữa”(20), trong đó “Chính quyền mới với tính cách là chuyên chính của tuyệt đại đa số, đã có thể duy trì và đã được duy trì chỉ là nhờ vào sự tín nhiệm của quần chúng đông đảo, chỉ bằng lôi cuốn một cách tự do nhất, rộng rãi nhất và mạnh mẽ nhất toàn thể quần chúng tham gia chính quyền... Đó là chính quyền công khai đến với mọi người, làm mọi việc trước mặt quần chúng, quần chúng dễ dàng gần gũi nó, nó trực tiếp sinh ra từ quần chúng, là cơ quan trực tiếp đại biểu cho quần chúng nhân dân và cho ý chí của họ” Vì thế, nhà nước xã hội chủ nghĩa là “nhà nước không còn nguyên nghĩa”, “nhà nước nửa nhà nước”, “nhà nước quá độ” để rồi chuyển dần tới một chế độ tự quản của nhân dân.Trong quan điểm của các nhà kinh điển mác xít, nhà nước là một bộ máy cai trị của giai cấp thống trị, vì thế chức năng giai cấp và chức năng xã hội luôn thống nhất và quan hệ biện chứng với nhau. Khi chức năng giai cấp yếu thì chức năng xã hội mạnh và ngược lại, cho nên, khi chức năng giai cấp yếu đi thì chức năng xã hội ngày một mạnh hơn và đến khi chức năng giai cấp không còn nữa (khi xã hội không còn giai cấp) thì nhà nước chỉ còn chức năng xã hội, lúc đó nhà nước không còn bản chất của bộ máy cai trị của giai cấp thống trị nữa mà chuyển thành bộ máy tự quản của cộng đồng.Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, với những đặc trưng cơ bản về kinh tế (chế độ công hữu về tư liệu sản xuất cơ bản) và xã hội (giai cấp công nhân là giai cấp thống trị, nhưng lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là thống nhất với nhau; làm theo năng lực, hưởng theo lao động) của mình, vì thế trong xã hội này, chức năng xã hội của nhà nước nổi trội hơn cả hay nói cách khác chức năng
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài tiểu luận này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:
Khoa ……… Đại học … vì đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất với hệ thống hiện đại, đa dạng, tài liệu thuận lợi cho việc tìm kiếm, nghiên cứu thông tin
Xin cảm ơn giảng viên bộ môn - Thầy ……… đã giảng dạy tận tình, chi tiết để
em có đủ kiến thức và vận dụng chúng vào bài thu hoạch này
Do chưa có nhiều kinh nghiệm làm để tài cũng như những hạn chế về kiến thức, trong bài làm chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được
sự nhận xét, ý kiến đóng góp, phê bình từ phía Thầy để bài thu hoạch được hoàn thiện hơn
Lời cuối cùng, em xin kính chúc Thầy nhiều sức khỏe, thành công và hạnh phúc
Trang 2ĐỀ BÀI HÃY PHÂN TÍCH SO SÁNH ĐẶC ĐIỂM CỦA THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TRÊN THẾ GIỚI
VÀ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Trang 3BÀI LÀM
1, Hãy phân tích so sánh đặc điểm của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay
Theo lý luận Mac- Lênin đã khẳng định, muốn tiến từ một phương thức sản xuất thấplên một phương thức sản xuất cao hơn cần bắt buộc phải trải qua thời kì quá
độ Mác đã khái quát về mặt lý luận và chỉ rõ: “ Thời kì quá độ là thời kì cải biến cách mạng không ngừng triệt Để và toàn diện từ phương thức sản xuất này sang phương thức sản xuất khác Trong thời kì quá độ xét cả về mặt kinh tế, chính trị,
xã hội đó là một thời kì có nhiều mâu thuẫn đặt ra đòi hỏi lý luận phải giải quyết triệt để Từ khái niệm về thời kì quá độ ở trên ta có cơ sở đi tìm hiểu về thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội Cũng trong di sản lý luận Macxit thì quá độ lên chủ nghĩa xã hội là sự phát hiện trực tiếp từ những luận chứng khoa học về tính tất yếu lịch sử của chủ Nghĩa xã hội về vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Theo lý luận này thì “Quá độ lên chủ nghĩa xã hội là sự chuyển tiếp quá độ bằng cách mạng phủ định một trật tự xã hội cũ sang một trật tự xã hội mới với phương thức sản xuất mới, quan hệ sản xuất và chế độ sở hữu mới mang tính chất
xã hội chủ nghĩa, với Nhà nước kiểu mới mà chủ thể quyền lực là giai cấp công nhân và nhân dân lao động”
- Thực chất là thời kỳ cải biến cách mạng từ xã hội tiền tư bản chủ nghĩa tưbản chủ nghĩa sang xã hội xã hội chủ nghĩa Xã hội của thời kỳ quá độ là xã hội có sự đan xen của nhiều tàn dư về mọi phương diện kinh tế, đạo đức tinh thần của chủ nghĩa xã hội mới phát sinh chưa phải là chủ nghĩa xã hội đã phát triển trên cơ sở của chính nó
- Là thời kỳ cải tạo cách mạng sâu sắc triệt để xã hội tư bản chủ nghĩa trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội khi xây dựng từng bước cơ sở vật chất kỹ thuật và đời sống tinh thần của CNXH Đó là thời kỳ lâu dài , gian khổ bắt đầu từ khi giai cấp công nhân và nhân dân lao động giành được chính quyền đến khi xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội có thể phải phát những đặc điểm
cơ bản của thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội như sau
Trang 4- Trên lĩnh vực kinh tế:
Cái mới:
Tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần trong đó có:
Thành phần kinh tế XHCN
Thành phần kinh tế đối lập
Bắt đầu xác lập chế độ công hữu về tư liệu sản xuất
Kinh tế nhà nước kinh tế tập thể ngày càng ổn định phát triển củng cố đảm bảo nền kinh tế phát triển đúng hướng XHCN
Cái cũ(tàn dư):
Kinh tế tư bản, tư nhân; kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
Theo nguyên tắc khách quan toàn diện: Tệ nạn, tham ô, tham nhũng, quan liêu không phải do CNXH đẻ ra mà là Tàn dư của xã hội cũ mà XHCN, giai cấp công nhân chưa xóa sổ được
Trong điều kiện nay từ công cuộc đổi mới đất nước, hoàn thiện đất nước 1986-nay Đảng ta thực hiện chủ trương phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý bởi nhà nước theo định hướng XHCN Đảng và nhà nước đã xác định kinh tế nhà nước tập thể giữ vai trò nền tảng của nền kinh tế quốc dân; kinh tế Nhà nước vươn lê giữ vai trò chủ đạo để đảm bảo phát triển theo đúng định hướng XHCN Kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể tư nhân là những động lực quan trọng của nền kinh tế
-Trên lĩnh vực chính trị : Thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội
về phương diện chính trị , là việc thiết lập , tăng cường chuyên chính vô sản mà thực chất của nó là việc giai cấp công nhân nắm và sử dụng quyền lực nhà nước trấn áp giai cấp tư sản , tiến hành xây dựng một xã hội không giai cấp Đây là sự thống trị về chính trị của giai cấp công nhân với chức năng thực hiện dân chủ đối với nhân dân , tổ chức xây dựng và bảo vệ chế độ mới , chuyên chính với những phần tử thù địch , chống lại nhân dân
-Trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa : Thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội còn tồn tại nhiều tư tưởng khác nhau , chủ yếu là tư tưởng vô sản và
Trang 5tư tưởng tư sản Giai cấp công nhân thông qua đội tiền phong của mình là Đảng Cộng sản từng bước xây dựng văn hóa vô sản , nền văn hoá mới xã hội chủ nghĩa , tiếp thu giá trị văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại , bảo đảm đáp ứng nhu cầu văn hóa- tinh thần ngày càng tăng của nhân dân
- Trên lĩnh vực xã hội : Kết cấu của nền kinh tế nhiều thành phần qui định nên trong thời kỳ quá độ còn tồn tại nhiều giai cấp , tầng lớp và sự khác biệt giữa các giai cấp tầng lớp xã hội , các giai cấp , tầng lớp vừa hợp tác , vừa đấu tranh với nhau Trong xã hội của thời kỳ quá độ còn tồn tại sự khác biệt giữa nông thôn , thành thị , giữa lao động trí óc và lao động chân tay Bởi vậy , thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội , về phương diện xã hội là thời kỳ đấu tranh giai cấp chống áp bức , bất công , xóa bỏ tệ nạn xã hội và những tàn dư của xã hội
cũ để lại , thiết lập công bằng xã hội trên cơ sở thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động là chủ đạo
Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện vừa thuận lợi vừa khó khăn đan xen , có những đặc trưng cơ bản : Xuất phát từ một xã hội vốn là thuộc địa , nửa phong kiến , lực lượng sản xuất rất thấp Đất nước trải qua chiến tranh ác liệt , kéo dài nhiều thập kỷ , hậu quả để lại còn nặng nề Những tàn dư thực dân , phong kiến còn nhiều Các thế lực thù địch thường xuyên tìm cách phá hoại chế
độ xã hội chủ nghĩa và nền độc lập dân tộc của nhân dân ta Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại đang diễn ra mạnh mẽ , cuốn hút tất cả các nước
ở mức độ khác nhau Nền sản xuất vật chất và đời sống xã hội đang trong quá trình quốc tế hoá sâu sắc , ảnh hưởng lớn tới nhịp độ phát triển lịch sử và cuộc sống các dân tộc Những xu thế đó vừa tạo thời cơ phát triển nhanh cho các nước vừa đặt ra những thách thức gay gắt Thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội , cho dù chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô
và Đông Âu sụp đổ Các nước với chế độ xã hội và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn tại , vừa hợp tác vừa đấu tranh , cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia , dân tộc Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hoà bình , độc lập dân tộc , dân
Trang 6chủ , phát triển và tiến bộ xã hội dù gặp nhiều khó khăn , thách thức , song theo quy luật tiến hoá của lịch sử , loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa thế giới thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam dường như không
có gì phải bàn, nó mặc nhiên coi như đã được khẳng định Nhưng từ sau khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và nhiều nước Đông Âu sụp đổ, cách mạng thế giới lâm vào thoái trào thì vấn đề đi lên chủ nghĩa xã hội lại được đặt ra và trở thành tâm điểm thu hút mọi sự bàn thảo, thậm chí tranh luận gay gắt Các thế lực chống cộng, cơ hội chính trị thì hí hửng, vui mừng, thừa cơ dấn tới để xuyên tạc, chống phá Trong hàng ngũ cách mạng cũng có người bi quan, dao động, nghi ngờ tính đúng đắn, khoa học của chủ nghĩa xã hội, quy kết nguyên nhân tan rã của Liên Xô và một số nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu là do sai lầm của chủ nghĩa Mác - Lênin và sự lựa chọn con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội Từ đó họ cho rằng chúng ta đã chọn đường sai, cần phải đi con đường khác
Chúng ta cần một xã hội mà trong đó sự phát triển là thực sự vì con người, chứ không phải vì lợi nhuận mà bóc lột và chà đạp lên phẩm giá con người Chúng ta cần sự phát triển về kinh tế đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội, chứ không phải gia tăng khoảng cách giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội Chúng ta cần một xã hội nhân ái, đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, hướng tới các giá trị tiến bộ, nhân văn, chứ không phải cạnh tranh bất công, "cá lớn nuốt cá bé" vì lợi ích vị kỷ của một
số ít cá nhân và các phe nhóm Chúng ta cần sự phát triển bền vững, hài hòa với thiên nhiên để bảo đảm môi trường sống trong lành cho các thế hệ hiện tại và tương lai, chứ không phải để khai thác, chiếm đoạt tài nguyên, tiêu dùng vật chất
vô hạn độ và hủy hoại môi trường Và chúng ta cần một hệ thống chính trị mà quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, do nhân dân và phục vụ lợi ích của nhân dân, chứ không phải chỉ cho một thiểu số giàu có Phải chăng những mong ước tốt đẹp đó chính là những giá trị đích thực của chủ nghĩa xã hội và cũng chính là mục tiêu, là con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta và nhân dân ta đã lựa chọn và đang kiên định, kiên trì theo đuổi Đưa ra quan niệm phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một đột phá lý luận rất cơ bản và sáng tạo
Trang 7của Đảng ta, là thành quả lý luận quan trọng qua 35 năm thực hiện đường lối đổi mới, xuất phát từ thực tiễn Việt Nam và tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của thế giới Theo nhận thức của chúng ta, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
là nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập quốc tế, vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, có sự quản lý của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa, nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Đó là một kiểu kinh tế thị trường mới trong lịch sử phát triển của kinh tế thị trường; một kiểu tổ chức kinh tế vừa tuân theo những quy luật của kinh tế thị trường vừa dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội, thể hiện trên cả ba mặt: Sở hữu, tổ chức quản lý và phân phối Đây không phải là nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa và cũng chưa phải là nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa đầy đủ (vì nước ta còn đang trong thời kỳ quá độ) Một đặc trưng cơ bản, một thuộc tính quan trọng của định hướng xã hội chủ nghĩa trong kinh tế thị trường ở Việt Nam là phải gắn kinh tế với xã hội, thống nhất chính sách kinh tế với chính sách xã hội, tăng trưởng kinh
tế đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước, từng chính sách và trong suốt quá trình phát triển Điều đó có nghĩa là: không chờ đến khi kinh tế đạt tới trình độ phát triển cao rồi mới thực hiện tiến bộ và công bằng
xã hội, càng không "hy sinh" tiến bộ và công bằng xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần Trái lại, mỗi chính sách kinh tế đều phải hướng tới mục tiêu phát triển xã hội; mỗi chính sách xã hội phải nhằm tạo ra động lực thúc đẩy phát triển kinh tế; khuyến khích làm giàu hợp pháp phải đi đôi với xoá đói, giảm nghèo bền vững, chăm sóc những người có công, những người có hoàn cảnh khó khăn Đây là một yêu cầu có tính nguyên tắc để bảo đảm sự phát triển lành mạnh, bền vững, theo định hướng xã hội chủ nghĩa
CNTB ở phương Tây đã phát triển đến giới hạn định tính tổng quát vĩ mô của nó,
dù có thể còn tiếp tục tăng trưởng về mặt quy mô định lượng cụ thể Cả thực tế xã hội khách quan lẫn tư duy biện chứng cho thấy rõ, CNTB từ năm 1825 đã lâm vào
Trang 8khủng hoảng kinh tế chu kỳ không thể nào tránh khỏi Từ cuối thế kỷ XIX nó chuyển thành chủ nghĩa đế quốc (CNĐQ), CNTB độc quyền, CNTB độc quyền nhà nước, và từ giữa thế kỷ XX thành CNTB độc quyền xuyên quốc gia, siêu quốc gia Qua đó, khủng hoảng tuy được hạn chế phần nào, nhưng không thể bị loại trừ Và khi bùng nổ, thì nó trở nên dữ dội, khốc liệt hơn gấp bội, thậm chí còn kéo theo chiến tranh tư bản đế quốc lớn, như hai cuộc đại chiến thế giới thứ nhất và thứ hai Tức là từ khoảng 150 năm nay, CNTB thực tế đã bước vào một giai đoạn tiến triển mới dù có thể sẽ không ngắn, nhưng với xu hướng rõ rệt là tất yếu sẽ bị thay thế bằng một chế độ xã hội phát triển cao hơn Trong giai đoạn đó, mâu thuẫn
cơ bản giữa đại tư hữu và xã hội hóa cao độ sản xuất sẽ được chuẩn bị giải quyết, khủng hoảng được khắc phục triệt để, lực lượng sản xuất (LLSX) được giải phóng hoàn toàn
Nói đến các nước xã hội chủ nghĩa (XHCN), hay CNXH hiện thực trên thế giới một thế kỷ qua, kể cả Liên Xô và các nước Đông Âu trước đây, Trung Quốc hiện nay theo đúng lý luận Mác - Lê-nin, thì phải thấy đó đều là các xã hội ở TKQĐ gián tiếp với những trình độ khác nhau
Ví dụ
Ngày nay, chủ nghĩa tư bản hiện đại bước sang giai đoạn mới là chủ nghĩa tư bản toàn cầu hóa, có nhiều thành tựu trong giải phóng, phát triển lực lượng sản xuất, phát triển khoa học và công nghệ, nên đã đạt được năng suất lao động cao Song, chủ nghĩa tư bản vẫn không thể khắc phục được những mâu thuẫn cơ bản vốn có của nó; các cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội, các tệ nạn xã hội, nhất là khi đại dịch COVID-19 diễn ra lại càng làm bộc lộ rõ bản chất chế độ chính trị - xã hội của các nước này không vì sức khỏe, hạnh phúc của đại đa số nhân dân lao động Các phong trào đấu tranh phản kháng xã hội đã bùng nổ mạnh mẽ, với những nội dung và hình thức mới ở nhiều nước tư bản phát triển trong thời gian qua, càng làm bộc lộ rõ sự thật về những mâu thuẫn mang tính bản chất không thể hóa giải của chế độ tư bản chủ nghĩa
2, tại sao nói nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước không còn nguyên nghĩa?
Trang 9Nhà nước xã hội chủ nghĩa là kiểu nhà nước đặc biệt, nhà nước không còn nguyên nghĩa mà là “nửa nhà nước”, nhà nước tự tiêu vong khi cơ sở kinh tế, xã hội cho
sự tồn tại của nhà nước không còn nữa V.I.Lênin cho rằng, trong thời kỳ quá độ
từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, sự trấn áp vẫn còn tất yếu, nhưng nó
đã là sự trấn áp của đa số bị bóc lột đối với thiểu số bóc lột Cơ quan đặc biệt, bộ máy trấn áp đặc biệt là “nhà nước” vẫn còn cần thiết, nhưng nó đã là nhà nước quá độ, mà không còn là nhà nước theo đúng nghĩa của nó nữa”(20), trong đó
“Chính quyền mới với tính cách là chuyên chính của tuyệt đại đa số, đã có thể duy trì và đã được duy trì chỉ là nhờ vào sự tín nhiệm của quần chúng đông đảo, chỉ bằng lôi cuốn một cách tự do nhất, rộng rãi nhất và mạnh mẽ nhất toàn thể quần chúng tham gia chính quyền… Đó là chính quyền công khai đến với mọi người, làm mọi việc trước mặt quần chúng, quần chúng dễ dàng gần gũi nó, nó trực tiếp sinh ra từ quần chúng, là cơ quan trực tiếp đại biểu cho quần chúng nhân dân và cho ý chí của họ” Vì thế, nhà nước xã hội chủ nghĩa là “nhà nước không còn nguyên nghĩa”, “nhà nước nửa nhà nước”, “nhà nước quá độ” để rồi chuyển dần tới một chế độ tự quản của nhân dân
Trong quan điểm của các nhà kinh điển mác - xít, nhà nước là một bộ máy cai trị của giai cấp thống trị, vì thế chức năng giai cấp và chức năng xã hội luôn thống nhất và quan hệ biện chứng với nhau Khi chức năng giai cấp yếu thì chức năng
xã hội mạnh và ngược lại, cho nên, khi chức năng giai cấp yếu đi thì chức năng
xã hội ngày một mạnh hơn và đến khi chức năng giai cấp không còn nữa (khi xã hội không còn giai cấp) thì nhà nước chỉ còn chức năng xã hội, lúc đó nhà nước không còn bản chất của bộ máy cai trị của giai cấp thống trị nữa mà chuyển thành
bộ máy tự quản của cộng đồng
Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, với những đặc trưng cơ bản về kinh tế (chế độ công hữu về tư liệu sản xuất cơ bản) và xã hội (giai cấp công nhân là giai cấp thống trị, nhưng lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là thống nhất với nhau; làm theo năng lực, hưởng theo lao động) của mình, vì thế trong xã hội này, chức năng xã hội của nhà nước nổi trội hơn cả hay nói cách khác chức năng
Trang 10giai cấp của nhà nước ngày một yếu đi, chức năng xã hội của nhà nước ngày một mạnh hơn Đây là những biểu hiện cho thấy, nhà nước xã hội chủ nghĩa không còn “nguyên bản” nhà nước nữa mà chuyển dần sang thiết chế tự quản, phi giai cấp của mình
Ví dụ: Trong nhà nước Việt Nam, trong điệu kiện đổi mới đất nước, kinh tế phát triển, đời sống nhân dân nâng cao, nhà nước quan tâm thực hiện các chính sách
xã hội nhiều hơn so với thời kỳ chiến tranh, thời kỳ bao cấp, chính sách đối với thương binh, liệt sỹ, xóa đói, giảm nghèo…
3,Anh chị hãy làm rõ sự xác định xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong văn kiện đại hội đảng từ năm 1991 đến nay
Cương lĩnh năm 1991 đã đưa ra những quan niệm mới về CNXH và phương hướng xây dựng CNXH trong thời kỳ quá độ ở nước ta Đó là một bước tiến lớn trong tư duy lý luận của Đảng ta, vừa quán triệt tinh thần cơ bản của học thuyết Mác-Lênin về CNXH vừa thể hiện sự vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của Việt Nam trong thời kỳ mới Trong quá trình thực hiện Cương lĩnh năm 1991, Đảng ta tiếp tục tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, từng bước hoàn chỉnh thêm nhận thức về vấn đề này
Đi vào kinh tế thị trường, phải kiên quyết đấu tranh khắc phục, hạn chế tối đa những khuynh hướng tiêu cực đó” Phải đến Đại hội IX (tháng 4/2001) khái niệm
“kinh tế thị trường định hướng XHCN” mới chính thức được nêu trong văn kiện của Đảng, xem đó là mô hình kinh tế tổng quát trong suốt thời kỳ quá độ đi lên CNXH ở Việt Nam
Đại hội X của Đảng đã quán triệt sâu sắc hơn tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định:
“Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam” Cùng với việc xác định Đảng ta là đảng cầm quyền, luận điểm này là một bước phát triển mới rất quan trọng về nhận thức của Đảng trong 20 năm qua Nó vừa nói lên được bản chất giai cấp công nhân của Đảng theo chủ nghĩa Mác-Lênin, vừa thể hiện được nét đặc thù của Đảng ta theo sự phát triển sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí Minh,