1.1: Lý luận chung : quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về nguyên lý mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển1.1.1: Cơ sở lý luậnMỗi sự vật hay hiện tượng hay các quá trình khác nhau diễn ra trong thế giới đều có mối liên hệ thúc đẩy, qua lại hay tác động lẫn nhau. Theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định, chính thống nhất vật chất của thế giới chính là cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật hiện tượng. Mỗi sự vật hay hiện tượng diễn ra trên thế giới tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu thì chúng vẫn là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất, có sự thống nhất của thế giới vật chất. Nhờ tính thống nhất đó, sự vật hiện tượng không thể tồn tại tách biệt, độc lập mà chúng phải tồn tại trong sự tác động lẫn nhau, theo những mối quan hệ xác định. Trên cơ sở đó mà triết học duy vật biện chứng cũng khẳng định, Liên hệ là phạm trù triết học dùng để chỉ sự quy định, tác động qua lại, chuyển hóa lẫn nhau giữa các sự vật và hiện tượng hay giữa các mặt của một sự vật hiện tượng trong thế giới.1.1.2:Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến:Trên cơ sở kế thừa các giá trị về tư tưởng biện chứng trong kho tàng lý luận của nhân loại, đồng thời khái quát những thành tựu mới nhất của khoa học tự nhiên thế kỷ XIX (khoa học về các quá trình, về nguồn gốc, về mối liên hệ và sự phát triển) phép biện chứng duy vật đã phát hiện ra nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của các sự vật và hiện tượng trong thế giới, coi đây là đặc trưng cơ bản của phép biện chứng duy vật.Khái niệm+ Liên hệ chính là sự quy định lẫn nhau, có sự thúc đẩy tác động lẫn nhau giữa những yếu tố trong cùng một sự vật hoặc giữa các sự vật hiện tượng của nhau. + liên hệ phổ biến:Mối liên hệ phổ biến dùng để chỉ sự tác động và ràng buộc lẫn nhau, quy định và chuyển hóa lẫn nhau giữa các mặt, các bộ phận hay yếu tố trong một sự vật hoặc giữa các sự vật và hiện tượng với nhau
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài tiểu luận này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:
Khoa ……… Đại học … vì đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất với hệ thống hiện đại, đa dạng, tài liệu thuận lợi cho việc tìm kiếm, nghiên cứu thông tin
Xin cảm ơn giảng viên bộ môn - Thầy ……… đã giảng dạy tận tình, chi tiết
để em có đủ kiến thức và vận dụng chúng vào bài thu hoạch này
Do chưa có nhiều kinh nghiệm làm để tài cũng như những hạn chế về kiến thức, trong bài làm chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự nhận xét, ý kiến đóng góp, phê bình từ phía Thầy để bài thu hoạch được hoàn thiện hơn
Lời cuối cùng, em xin kính chúc Thầy nhiều sức khỏe, thành công và hạnh phúc
Trang 2MỤC LỤC
Trang 3ĐỀ BÀI NGUYÊN LÝ VỀ MỐI QUAN HỆ PHỔ BIẾN
VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA COVID-19 ĐỐI VỚI VIỆC HỌC
CÙA SINH VIÊN HIỆN NAY
BÀI LÀM
PHẦN MỞ ĐẦU: GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ CẦN LÝ LUẬN
+ Quan điểm duy vật biện chứng được biết đến không chỉ để khẳng định bản chất vật chất, hãy tính thống nhất vật chất của thế giới mà nó còn là sự khẳng định mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới
Trang 4Luôn tồn tại trong sự liên hệ, vận động và phát triển không ngừng theo những quy luật vốn có của nó Việc làm sáng tỏ những nội dung hay vấn đề đó chính
là những yếu tố cơ bản của phép biện chứng Do đó, Ph.Ăng ghen khẳng định, phép biện chứng chính là lý luận về mối liên hệ phổ biến, là môn khoa học về những quy luật phổ biến của sự vận động và phát triển của tự nhiên, xã hội loài người và tư duy Phép biện chứng duy vật được xây dựng trên Cơ sở một hệ thống gồm hai nguyên lý là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về
sự phát triển, sáu cặp phạm trù cơ bản là cái riêng – cái chung, nguyên nhân – kết quả, tất nhiên – ngẫu nhiên, Nội dung - hình thức, bản chất – hiện tượng, Khả năng – hiện thực kết hợp với ba quy luật phổ biến ( lượng – chất, quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập, phủ định của phủ định) Thông qua hai nguyên lý cơ bản, có ba quan điểm đã được tạo dựng nên là quan điểm toàn diện, quan điểm lịch sử cụ thể và quan điểm phát triển Có thể nói, quan điểm toàn diện có vai trò vô cùng quan trọng đối với mọi sự vật hiện tượng bởi bất kỳ một sự vật hay hiện tượng nào diễn ra trong cuộc sống đều phải tồn tại trong mối liên hệ với các sự vật khác Mối liên hệ này được xem là mối liên hệ rất đa dạng và phong phú Do vậy, quan điểm toàn diện chiếm một vai trò hết sức thiết thực và ý nghĩa trong cuộc sống
+ Nhìn nhận trong xu thế hội nhập hiện nay, mỗi một đất nước, mỗi một quốc gia trên thế giới này du ở mức độ này hay mức độ khác đều phải phụ thuộc lẫn nhau, có quan hệ qua lại thúc đẩy lẫn nhau Cả thế giới đang phải đối mặt với tình hình dịch bệnh Covid 19 vậy mỗi một nước đều khó tránh khỏi những sự mất cân bằng về kinh tế, chính trị, ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của mỗi quốc gia dân tộc Trên cơ sở phép biện chứng về mối liên hệ phổ biến, bài tiểu luận giúp cho mọi người có những cái nhìn sâu sắc hơn, đúng đắn hơn, toàn diện hơn, và những ảnh hưởng, những nguy cơ thách thức khi đối mặt với cuộc chiến chống đại dịch toàn cầu Từ đó liên hệ với việc học tập, rèn luyện, thích nghi với hoàn cảnh giáo dục của sinh viên trong thời điểm dịch bệnh
Trang 5B PHẦN NỘI DUNG: PHÂN TÍCH, TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1.1: Lý luận chung : quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về nguyên lý mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển
1.1.1: Cơ sở lý luận
Mỗi sự vật hay hiện tượng hay các quá trình khác nhau diễn ra trong thế giới đều có mối liên hệ thúc đẩy, qua lại hay tác động lẫn nhau Theo quan điểm duy vật biện chứng khẳng định, chính thống nhất vật chất của thế giới chính là
cơ sở của mối liên hệ giữa các sự vật hiện tượng Mỗi sự vật hay hiện tượng diễn ra trên thế giới tạo thành thế giới, dù có đa dạng, phong phú, có khác nhau bao nhiêu thì chúng vẫn là những dạng khác nhau của một thế giới duy nhất,
có sự thống nhất của thế giới vật chất Nhờ tính thống nhất đó, sự vật hiện tượng không thể tồn tại tách biệt, độc lập mà chúng phải tồn tại trong sự tác động lẫn nhau, theo những mối quan hệ xác định Trên cơ sở đó mà triết học duy vật biện chứng cũng khẳng định, Liên hệ là phạm trù triết học dùng để chỉ sự quy định, tác động qua lại, chuyển hóa lẫn nhau giữa các sự vật và hiện tượng hay giữa các mặt của một sự vật hiện tượng trong thế giới
1.1.2:Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến:
Trên cơ sở kế thừa các giá trị về tư tưởng biện chứng trong kho tàng lý luận của nhân loại, đồng thời khái quát những thành tựu mới nhất của khoa học tự nhiên thế kỷ XIX (khoa học về các quá trình, về nguồn gốc, về mối liên hệ và
sự phát triển) phép biện chứng duy vật đã phát hiện ra nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của các sự vật và hiện tượng trong thế giới, coi đây là đặc trưng cơ bản của phép biện chứng duy vật
Khái niệm
+ Liên hệ chính là sự quy định lẫn nhau, có sự thúc đẩy tác động lẫn nhau giữa
những yếu tố trong cùng một sự vật hoặc giữa các sự vật hiện tượng của nhau + liên hệ phổ biến:Mối liên hệ phổ biến dùng để chỉ sự tác động và ràng buộc lẫn nhau, quy định và chuyển hóa lẫn nhau giữa các mặt, các bộ phận hay yếu
tố trong một sự vật hoặc giữa các sự vật và hiện tượng với nhau
Trang 6Nội dung và tính chất mối liên hệ
+ triết học Mác khẳng định rằng, mọi sự vật và hiện tượng trong thế giới đều
nằm trong mối liên hệ phổ biến, không có sự vật hiện tượng nào là tồn tại một cách biệt lập, chúng tác động đến nhau, có mối liên hệ ràng buộc, quyết định, chuyển hóa lẫn nhau Những mối liên hệ có tính tổng thể quy định sự tồn tại vận động, biến đổi của sự vật Khi các mối liên hệ thay đổi tất yếu sẽ dẫn đến
sự thay đổi sự vật
+ tính khách quan và phổ biến của mối liên hệ: chính nhờ có mối liên hệ này
mà có sự vận động, mà vận động chính lại là phương thức tồn tại của vật chất,
là yếu tố khách quan Do đó mối liên hệ cũng là một tất yếu khách quan
➢ Mối liên hệ này tồn tại ở trong tất cả các sự vật và hiện tượng ở rất nhiều các lĩnh vực tự nhiên, xã hội hay tư duy
➢ Mối liên hệ phổ biến chính là hiện thực, chính là cái vốn có của mọi sự vật
và hiện tượng Nó thể hiện tính thống nhất của vật chất, của thế giới
+ do mối liên hệ là phổ biến và có tính đa dạng, nên các sự vật và hiện tượng trong thế giới vật chất là đa dạng Mối liên hệ giữa chúng cũng rất đa dạng nên khi nghiên cứu về các sự vật hay hiện tượng chúng ta cần phải phân loại mối liên hệ một cách cụ thể
+ dựa vào tính chất, phạm vi và trình độ có những loại mối liên hệ sau: chung riêng, cơ bản và không cơ bản, bên trong và bên ngoài, không gian và thời gian… chính sự phân loại này vẫn được xem là tương đối bởi mối liên hệ chỉ
là một bộ phận, một mặt trong toàn bộ mối liên hệ phổ biến nói chung
Phép biện chứng duy vật nghiên cứu về những mối liên hệ Trung nhất, phổ biến nhất của thế giới khách quan Nhưng những hình thức cụ thể của mối liên hệ chính là đối tượng nghiên cứu của các ngành khoa học cụ thể
Ý nghĩa phương pháp luận
Do mối liên hệ là sự tác động qua lại, chuyển hóa và quy định lẫn nhau giữa mọi sự vật và hiện tượng, các mối liên hệ mang tính khách quan, phổ biến nên
Trang 7trong các hoạt động nhận thức và thực tiễn của con người luôn phải tôn trọng quan điểm toàn diện và tránh cách xem xét phiến diện
+ quan điểm toàn diện đòi hỏi mỗi chúng ta phải có một nhận thức về sự vật trong mối liên hệ qua lại giữa các bộ phận, các yếu tố hay các mặt của chính sự vật và trong sự tác động qua lại giữa các sự vật đó với các sự vật khác, kể cả trong mối liên hệ trực tiếp và mối liên hệ gián tiếp chị trên một cơ sở mới có thể nhận thức đúng đắn về sự vật
+ trong quan điểm toàn diện chúng ta phải biết phân biệt từng mối liên hệ và phải biết chú ý tới mối liên hệ bên trong, mối liên hệ bản chất và chủ yếu tất nhiên, lưu ý đến sự chuyển hóa lẫn nhau giữa những mối liên hệ đó để hiểu rõ được bản chất của sự vật và có phương pháp tác động phù hợp nhằm đem lại hiệu quả trong hoạt động của bản thân, của cá nhân mỗi người
+ Trong thực tại cuộc sống, theo quan điểm toàn diện khi các sự vật được tác động, chúng ta không phải chú trọng tới những mối liên hệ nội tại của nó mà còn phải chú ý tới những mối liên hệ của sự vật ấy với các sự vật khác Đồng thời, phải biết sử dụng đồng bộ các biện pháp và các phương tiện khác nhau để tác động nhằm đem lại hiệu quả cao nhất Để thực hiện mục tiêu của đất nước, phải phát huy nội lực của đất nước
Do các mối liên hệ có tính đa dạng phong phú, sự vật và hiện tượng khác nhau, thời gian hay không gian khác nhau, các mối liên hệ biểu hiện khác nhau nên trong các hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn thì con người phải biết tôn trọng quan điểm lịch sử cụ thể Quan điểm này đòi hỏi mỗi người phải có nhận thức về sự vật và tác động vào các sự vật phải chú ý đến điều kiện hay hoàn cảnh lịch sử cụ thể, môi trường cụ thể trong đó mỗi sự vật sinh ra đều tồn tại và phát triển Thực tế chứng minh mỗi một luận điểm nào đó đều là những luận điểm khoa học trong điều kiện này nhưng sẽ không phải luận điểm ở trong một hoàn cảnh khác Do đó để xác định được đúng thì cần phải có những phân tích cụ thể
Cơ sở khoa học của quan điểm toàn diện:
Trang 8- Trong nhận thức và hoạt động phải xem xét sự vật trong tính toàn vẹn của nhiều mối liên hệ, nhiều mặt, nhiều yếu tố vốn có của nó kể cả các quá trình, các giai đoạn phát triển của sự vật cả trong quá khứ hiện tại và tương lai Có như vậy mới nắm được thực chất của sự vật Khi tuân thủ nguyên tắc này chủ thể tránh được sai lầm cực đoan phiến diện một chiều
- Không được đồng nhất và san bằng vai trò của các mối liên hệ của các mặt sự vật Phải phản ánh đúng vai trò của từng mặt, từng mối liên hệ Phải rút ra được những mối liên hệ bản chất nhất chủ yếu của sự vật khi tuân thủ nguyên tắc này con người sẽ tránh được sai lầm nguỵ biện và chiết trung
Cơ sở khoa học của quan điểm lịch sử cụ thể
- Mọi sự vật hiện tượng trong thế giới vật chất tồn tại vận động phát triển bao giờ cũng diễn ra trong những hoàn cảnh cụ thể, trong không gian và thời gian xác định
- Điều kiện: Không gian và thời gian có ảnh hưởng tới đặc điểm tính chất sự vật Cùng là một sự vật nhưng ở trong những điều kiện hoàn cảnh khác nhau sẽ
có những tính chất khác nhau
Yêu cầu:
Khi nghiên cứu xem xét sự vật hiện tượng phải đặt nó trong hoàn cảnh cụ thể, trong không gian thời gian xác định mà nó đang tồn tại vận động và phát triển đồng thời phải phân tích vạch ra ảnh hưởng của điều kiện hoàn cảnh của môi trường đối với sự tồn tại của sự vật, đối với tính chất của sự vật và đối với xu hướng vận động và phát triển của nó
Khi vận dụng một lý luận nào đó vào trong thực tiễn cần phải tính đến điều kiện
cụ thể của nơi vận dụng tránh bệnh giáo điều dập khuôn, máy móc, chung
chung
1.1.3: Nguyên lý về sự phát triển
Khái niệm
Phát triển chính là sự vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn
Trang 9Nội dung và tính chất
+ Phát triển chính là thuộc tính vốn có của mọi sự vật, hiện tượng, là khuynh
hướng chung của thế giới
+ sự phát triển thường diễn ra quanh co, phức tạp, phải trải qua nhiều những khu nhỏ, những khâu trung gian, có sự thụt lùi tạm thời Không chỉ vậy nó còn
có tính chất tiến lên và kế thừa liên tục Phát triển chính là một sự thay đổi về chất Nguồn gốc của sự phát triển, tùy thuộc vào sự đấu tranh của các mặt đối lập trong bản thân sự việc đó
Ý nghĩa
Nguyên lý về sự phát triển cho thấy trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, con người phải tôn trọng quan điểm về sự phát triển Quan điểm phát triển đòi hỏi khi nhận thức, khi giải quyết một vấn đề nào đó, con người phải đặt chúng trong trạng thái động, nằm trong xu thế phát triển chung,không chỉ đòi hỏi phải nắm bắt được những gì hiện đang tồn tại của sự vật mà còn phải nhìn rõ xu hướng phát triển trong tương lai của chúng, nhìn thấy những thay đổi đi lên cũng như những thay đổi để lại hậu quả tính chất ngược dòng Nhưng điều cơ bản là khái quát những thay đổi để chỉ ra xu hướng thay đổi chính của sự vật.Xem xét sự vật trên quan điểm phát triển cũng phải biết phân chia quá trình phát triển của sự vật đó thành các giai đoạn Trên cơ sở đó tìm
ra phương pháp nhận thức và tác động phù hợp để thúc đẩy sự vật tiến triển nhanh hơn hoặc kìm hãm sự phát triển của nó tuỳ theo sự phát triển đó có lợi hay có hại cho cuộc sống của con người
Quan điểm phát triển góp phần khắc phục tư duy bảo thủ, trì trệ, định kiến trong hoạt động nhận thức và thực tiễn Là những nguyên tắc phương pháp luận, quan điểm toàn diện, quan điểm lịch sử - cụ thể, quan điểm phát triển góp phần định hướng, chỉ đạo hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn nhằm cải tạo hiện thực sự tự hoàn thiện của con người Nhưng để thực hiện chúng, mỗi người cần nắm vững cơ sở lý luận - nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý
về sự phát triển, biết vận dụng sáng tạo vào hoạt động của mình
Trang 10Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển có mối quan
hệ biện chứng với nhau, vì nhờ có mối liên hệ mà sự vật mới có thể vận động
và phát triển Cần phân biệt khái niệm vận động với khái niệm phát triển Vận động là tất cả những sự thay đổi nói chung, sự phát triển của con người là sự vận động có xu hướng và gắn liền với sự ra đời của cái mới phù hợp với quy luật
1.2: liên hệ thực tiễn: những ảnh hưởng của đại dịch COVID 19 và những vấn đề đặt ra cho việc học tập của sinh viên Việt Nam hiện nay
Sau khi nghiên cứu kỹ phép biện chứng duy vật về mối liên hệ phổ biên ta dễ ràng nhận ra rằng sự vật hiện tượng luôn có mối liên hệ mật thiết với nhau chuyển hoá lẫn nhau hay nói cách khác mọi sự vật hiện tượng tồn tại phải có mối liên hệ với các sự vật hiện tượng khác chứ không thể tồn tại một cách tách biệt độc lập Sở dĩ các sự vật hiện tượng có mối liên hệ với nhau là vì chúng là biểu hiện của vật chất vận động Chính vì vậy khi xem xét việc học tập rèn luyện của sinh viên không thể tách rời trong bối cảnh ảnh hưởng của dịch Covid
19 Hơn nữa theo quan điểm toàn diện khi xem xét một sự việc hiện tượng mà
cụ thể ở đây ảnh hưởng của covid đến vấn đề học tập của sinh viên chúng ta phải xem xét nó trong tính toàn vẹn của nhiều mối liên hệ khác nhau, nhiều mặt khác nhau mà cụ thể đây là ảnh hưởng của covid đối với việc học tập của sinh viên Việt Nam và ngược lại Có như vậy chúng ta mới nắm được thực chất của
sự vật mới tránh được những sai lầm cực đoan phiến diện một chiều Đặc biệt đây lại là những vấn đề rất cấp bách đặt ra đối với chúng ta trong thời buổi đất nước đầy khó khăn, thách thức trong công tác phòng chống dịch như hiện nay Chỉ có thể dựa trên nguyên lý mối liên hệ phổ biến mới có thể giúp chúng ta nhìn sâu hơn, hiểu sâu hơn về vấn đề mà mình đang nghiên cứu Hơn nữa cũng theo quan điểm lịch sử cụ thể khi xem xét một sự vật hiện tượng nào đó ta phải đặt nó trong hoàn cảnh cụ thể không gian cụ thể Vấn đề chúng ta đang nghiên cứu ở đây cần được đặt trong bối cảnh tình hình dịch bệnh hiện nay, tình hình