Mai Châu mùa em thơm nếp xôi” Tây Tiến - Quang Dũng Quang Dũng đã từng viết: “Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai Sông xa từng lớp lớp mưa dài” Thơ ông có cả một khoảng trời cho nỗi nhớ thương
Trang 1MỘT SỐ MẪU MỞ BÀI VÀ NHẬN ĐỊNH VỀ BÀI THƠ TÂY TIẾN
Đề 1: Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau:
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”
(Tây Tiến - Quang Dũng)
Quang Dũng đã từng viết:
“Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai Sông xa từng lớp lớp mưa dài”
Thơ ông có cả một khoảng trời cho nỗi nhớ thương, là nỗi nhớ quê hương nơi xứ Đoài mây trắng, núi Tản, sông Đà, nhớ đôi mắt buồn của người con gái Sơn Tây Và ta không thể nào quên được nỗi nhớ về binh đoàn Tây Tiến một thời đã qua, một thời đã xa nay chỉ còn là hoài niệm Bài thơ “Tây Tiến” của Quang Dũng có thể coi là khúc độc hành của nỗi nhớ thương Và đó còn là nỗi nhớ về đoàn quân “Tây Tiến” gắn liền với thiên nhiên Tây Bắc và nhiều chặng đường hành quân gian khổ
Đề 2: Cảm nhận của anh/chị về đoạn 3 của bài Tây Tiến
“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
(Tây Tiến - Quang Dũng)
Chính Hữu đã dựng lên một bức tượng về những người đồng đội của mình:
“Bạn ta đó Ngã trên dây thép ba tầng Một bàn tay chưa rời báng súng Chân lưng chừng nửa bước xung phong
Ôi những con người mỗi khi nằm xuống Vẫn nằm trong tư thế tiến công!”
Trang 2Những cuộc chiến tranh ác liệt của dân tộc đã qua đi, bụi thời gian đã từng phủ dày lên hình ảnh những người anh hùng vô danh Nhưng trong văn học
- với xứ mệnh thiêng liêng của mình đã khắc họa một cách vĩnh viễn vào tâm hồn người đọc Đó là những người chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập dân tộc trong suốt chiều dài lịch sử Và “Tây Tiến” - bài thơ tiêu biểu của Quang Dũng
đã dựng lên một bức tượng đài bất tử về hình tượng người lính cách mạng trong cuộc kháng chiến chống Pháp
Kết bài:
Thật vậy, hình tượng người lính trẻ mang vẻ đẹp kiên cường, anh dũng đã chiến đấu quên thân mình vì sự nghiệp của Tổ quốc Và họ đã ra đi, sự ra đi của
họ mãi vĩnh hằng theo thời gian Ai đã một lần đọc qua “Tây Tiến” thì cũng một phần nào thấm thía nỗi đau khi đất nước bị chiến tranh, nỗi đau của những người chiến đấu để rồi nằm lại trong lòng đất Cảm ơn Quang Dũng, cảm ơn ông đã viết ra một kiệt tác cho thơ ca dân tộc Để rồi qua đó chúng ta nhận thức được bản thân phải có trách nhiệm gì cho đất nước Họ bằng tuổi chúng ta, họ đã dám
hi sinh thanh xuân tuổi trẻ cho đất nước thì bây giờ mình phải biết ơn họ, phải cống hiến cho Tổ quốc, làm nên đất nước tươi đẹp Tố Hữu đã từng thốt lên trong bài thơ cuối cùng của đời mình:
“Tạm biệt đời ta yêu quý nhất Còn mấy vần thơ một nấm tro Thơ gửi bạn đường, tro bón đất Sống là cho, chết cũng là cho”
(Tạm biệt)
Đề 3: Cảm nhận của anh/chị về 2 bức tranh thiên nhiên Tây Bắc và vẻ đẹp của người lính qua 2 đọan thơ:
“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”
Và:
Trang 3Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”
“Trên Tây Bắc! Ôi mười năm Tây Bắc
Xứ thiêng liểng rừng núi đã anh hùng Nơi máu rỏ tâm hồn ta thấm đất Nay dạt dào đã chín trái đầu xuân”
(Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên)
Thật vậy! Tây Bắc là vùng đất “thiêng liêng” và “anh hùng” Nơi đây biết bao xương máu của con người đã đổ xuống để đại ngàn mãi mãi xanh tươi Sự
hy sinh của người đã hòa quyện vào vùng đất thiêng tạo nên một nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca, nhạc, họa Quang Dũng đã khắc họa vẻ đẹp của thiên nhiên Tây Bắc và người lính Tây Tiến qua bài thơ “Tây Tiến” mà đặc sắc là 2 đoạn thơ sau:
“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”
Và:
“Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”
Đề 4: Viết về sự hy sinh của người lính Tây Tiến, Quang Dũng đã 2 lần khắc họa:
“Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”
Và:
“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
Trang 4Cảm nhận của anh/chị về 2 đoạn thơ trên để cho thấy rõ vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến vùng Tây Bắc
“Có những phút làm nên lịch sử
Có cái chết hóa thành bất tử
Có những lời hơn mọi bài ca
Có con người từ chân lý sinh ra”
(Hãy nhớ lấy lời tôi - Tố Hữu)
Đúng như nhà thơ Tố Hữu viết, có những con người họ được sinh ra từ chân lí, để đấu tranh vì chân lí, vì độc lập tự do cho dân tộc Khi ngã xuống, họ hóa thành những tượng đài bất tử trong lòng người Người lính trong bài thơ
“Tây Tiến” là những con người như thế Sự hi sinh của họ đã trở thành “một bài
ca không quên” trong lòng Quang Dũng và người đọc bao thế hệ Sự hi sinh ấy được khắc họa qua 2 đoạn thơ sau làm thành vẻ đẹp bi tráng về người chiến sĩ Tây Tiến:
“Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”
Và:
“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
Đề 5: Về tinh thần của người lính Tây Tiến, Quang Dũng đã khắc họa qua 2 đoạn thơ:
“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
Và:
“Tây Tiến người đi không hẹn ước
Trang 5
Cảm nhận về tinh thần của người lính Tây Tiến qua 2 đoạn thơ trên
Nhà thơ Nam Hà đã từng viết:
“Đất Nước Của những người con gái con trai Đẹp như hoa hồng, cứng như sắt thép
Xa nhau không hề rơi nước mắt Nước mắt để dành cho ngày gặp mặt”
Nhìn vào quá khứ, vào từng thời kì lịch sử của dân tộc Đó là chuỗi ngày kháng chiến sục sôi của một khối dân tộc Đâu đó ta thấy thấp thoáng những người lính trẻ Họ đã chiến đấu, hy sinh để giành lấy độc lập cho dân tộc Dù khó khăn, vất vả nhưng họ không lùi bước bởi có lẽ trong các anh luôn có tinh thần, ý chí, lý tưởng Điều đó đã được thể hiện rất rõ qua bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng, đặc biệt qua 2 đoạn thơ sau:
“Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Sông Mã gầm lên khúc độc hành”
Và:
“Tây Tiến người đi không hẹn ước
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi”
Một số mẫu mở bài khác:
(1) Mỗi nhà thơ, nhà văn đều chọn cho mình một vùng đất để sáng tác: Kim Lân
viết về Bắc Bộ, Nguyễn Trung Thành viết về Tây Nguyên, Nguyễn Thi viết về Nam Bộ, Hoàng Phủ Ngọc Tường viết về Huế Với Quang Dũng, Chế Lan Viên, Nguyễn Tuân, Tô Hoài lại gặp gỡ nhau ở vùng núi Tây Bắc Vậy mảnh đất Tây Bắc có gì đặc biệt mà lại thu hút các nhà thơ, nhà văn Bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng là
(2)
“Sống vững chãi bốn nghìn năm sừng sững Lưng đeo gươm, tay mềm mại bút hoa
Trang 6Trong và thật sáng hai bờ suy tưởng Sống hiên ngang mà nhân ái chan hòa”
(Huy Cận)
Lịch sử đất nước Việt Nam là lịch sử bốn nghìn năm văn hiến Trong suốt bốn nghìn năm ấy, người Việt Nam đã trãi qua biết bao cuộc chiến tranh bảo vệ
tổ quốc Vẻ đẹp của con người Việt Nam vi thế thường gắn liền với vẻ đẹp của người lính, người chiến sĩ cách mạng Và Tây Tiến của Quang Dũng cũng thế
Nhận định về Tây Tiến - Quang Dũng:
“Tây Tiến đứa con đầu lòng hào hoa và tráng kiện”
(GS Phong Lê)
“Hay đến nỗi ta không khỏi ngạc nhiên mà nghĩ rằng tại sao trong những ngày đầu non nớt của nền thơ kháng chiến và cách mạng mà chúng ta lại có được một tác phẩm tuyệt diệu đến thế”
(Anh Ngọc)
“Tây Tiến một thứ quả trái mùa lạ lẫm của thơ ca kháng chiến chống Pháp trong những ngày đầu”
(Vương Trí Nhàn)
“Tây Tiến - tượng đài bất tử về người lính vô danh”
(Vũ Thu Hương)
“Giống như gió đầu mùa, như mưa bụi báo xuân vào những ngày giáp Tết Mỗi lần thời tiết ấy trở lại là một chặng thời gian đã trôi qua, tự nhiên trong tâm trí
nó hình thành một cái mốc giục ta quay nhìn lại: Bằng giờ này năm ngoái ,bằng giờ này năm kia ,thơ bắt đầu từ cảm xúc của hoài niệm thường
dễ đi vào lòng người đọc”
(Vũ Quần Phương)