- Soạn bài: “Viết bài tập làm văn số 1 – văn thuyết minh” + Xem lại kiến thức về văn bản thuyết minh ở lớp 8, đặc biệt là sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh để[r]
Trang 1- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt.
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hố dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
- Xác định giá trị bản thân: xác định được mục tiêu phấn đấu theo phong cách HCM.
- Giao tiếp: Trình bày, trao đổi về nội dung phong cách HCM trong văn bản
3 Thái độ:
Thơng qua bài học, giáo dục học sinh lịng kính yêu, tự hào về Bác Từ đĩ, cĩ ý thức tự họctập và rèn luyện theo tấm gương của Bác
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh:
- Chủ đề: Lối sống giản dị, phong thái ung dung tự tại
- Tích hợp học tập làm theo tấm gương đạo đức HCM (phong cách sống giản dị)
V TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS.
3 3 Bài mới:
Giới thiệu : “Bác Hồ” hai tiếng ấy thật vơ cùng gần gũi và thân thương đối với mỗi người
dân Việt Nam Hồ Chí Minh khơng những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vì đại mà Người cịn làmột danh nhân văn hĩa thế giới Vẻ đẹp văn hĩa là nét nổi bật trong phong cách Hồ Chí Minh.Phong cách đĩ như thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểu qua văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” – một tấmgương về nhà văn hố lỗi lạc ở thế kỉ XX
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG BÀI HỌC
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
(Lê Anh Trà)
Ngày dạy: 19/08/2013 tại lớp 9A 1
Ngày soạn: 08/08/2013
Trang 2 Hoạt động 1: Hướng dẫn HS
tìm hiểu chung về VB
- GV: Yêu cầu học sinh đọc chú
thích SGK/7
(?) Dựa vào phần chuẩn bị, em
hãy giới thiệu về tác giả Lê Anh
(?) Theo em, bản sắc văn hóa
dân tộc có giá trị như thế nào ?
(?) Trong thời kì hiện nay, vấn
đề gìn giữ, bảo vệ bản sắc văn
hóa dân tộc có cần thiết không ?
Trong thời kì hội nhập hiện nay,
vấn đề gìn giữ, bảo vệ bản sắc
văn hóa dân tộc càng trở nên có
ý nghĩa
(?) Văn bản có thể chia làm mấy
phần ? Nêu nội dung từng phần ?
Giới thiệu về tác giả
HS nêu: Đức tính giản dị củaBác Hồ…
- 2 HS đọc, nhận xét
Tìm hiểu các chú thích giáoviên đã hướng dẫn
- Phát biểu
Phương thức chính luận
- Văn bản nhật dụng
- Vấn đề: Sự hội nhập với thếgiới và bảo vệ bản sắc vănhóa dân tộc
HS: Được kết tinh những giátrị tinh thần mang tính truyềnthống của dân tộc
trong “HCM và văn hóa VN”
của tác giả Lê Anh Trà
- Kiểu VB: VB nhật dụng
- Phương thức biễu đạt thuyếtminh kết hợp lập luận
- Chủ đề: Vẻ đẹp văn hóatruyền thống và hiện đại trongphong cách vị lãnh tụ nước
- Bố cục: 2 phần
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1 HCM với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại:
Trang 3đoạn đầu.
(?) Thế nào là “cuộc đời đầy
truân chuyên” ?
(?) Dựa vào những hiểu biết
cuộc đời hoạt động của Bác, em
hãy tóm tắt ngắn gọn quá trình ra
đi tìm đường cứu nước của
Người ?
(?) Những tinh hoa văn hoá nhân
loại đến với HCM trong hoàn
cảnh nào ?
Với hoàn cảnh khát vọng tìm
đường cứu nước (Năm 1911, rời
bến cảng Nhà Rồng) Đi rất
nhiều nước, ghé lại nhiều nơi
Nói, viết thạo nhiều thứ tiếng và
làm nhiều nghề Học hỏi, tìm
hiểu rất sâu văn hóa các nước
(?) Bằng cách nào Bác được tiếp
xúc với nền văn hoá nhân loại?
(?) Để có được vốn tri thức sâu
rộng ấy, Người đã làm những gì?
(?) Trong quá trình tiếp thu tri
thức, Bác đã có những suy nghĩ
gì?
GV: Tiếp thu có chọn lọc tinh
hoa văn hóa nhân loại
(?) Động lực nào đã giúp Người
tiếp thu vốn tri thức của nhân
loại ?
(?) Em hiểu như thế nào về sự
“nhào nặn” của nguồn văn hoá
quốc tế và văn hoá dân tộc của
làm đủ mọi nghề, đến Liên XôNgười gặp CN Mác Lê Nin )
Phát hiện (dựa vào SGK):
Trong cuộc đời hoạt động
CM, HCM đã đi qua nhiềunơi, tiếp xúc với nhiều nềnvăn hoá
Tiếp thu tri thức nhân loạibằng con đường học tập vàlao động
Nắm vững phương tiện giaotiếp là ngôn ngữ
- Qua công việc lao động màhọc hỏi (làm nhiều nghề khácnhau)
- Học hỏi, tìm hiểu đến mứcsâu sắc
Tiếp thu cái hay, cái đẹp, phêphán cái tiêu cực Kết hợpđiều tiếp thu được với cái gốcvăn hoá dân tộc
- Ham hiểu biết, học hỏi, tựtôn dân tộc
- Đó là sự đan xen kết hợp bổsung sáng tạo hài hoà hainguồn văn hoá trong tri thứcvăn hoá HCM
- Dùng NT đối lập kết hợp kểvới lời bình: HCM tiếp thutinh hoa văn hoá dựa trên nềntảng văn hoá dân tộc
- Thảo luận, phát biểu
- Bác tiếp thu tinh hoa văn hóa
nhân loại trong cuộc đời hoạtđộng đầy gian nan vất vả, từkhát vọng tìm đường cứu nước
- Hoàn cảnh tiếp thu:
+ Đi qua nhiều nơi
+ Tiếp xúc với nhiều nềnvăn hóa
- Cách tiếp thu:
+ Nắm vững phương tiệngiao tiếp là ngôn ngữ
+ Qua công việc lao động
mà học hỏi (làm nhiều nghềkhác nhau)
+ Học hỏi đến mức sâu sắc
+ Tiếp thu có chọn lọc vănhóa nước ngoài Nói, viết thạonhiều thứ tiếng
+ Không chịu ảnh hưởngmột cách thụ động
Tiếp thu nền văn hóa nhân loại
Trang 4trong phong cách Hồ Chí Minh ?
GV: Đó là kiểu mẫu của tinh
thần tiếp nhận văn hoá ở HCM:
biết thừa kế và phát triển các
giá trị văn hoá.
(?) Theo dõi phần hai, nêu nội
ấy của Người ?
GV: yêu cầu HS treo tranh sưu
tầm về nơi ở, nơi làm việc của
Bác - GV đưa ra tranh về khu
(?) Em đã học văn bản nào nói
về lối sống giản dị của Bác ? Kể
thêm một vài câu chuyện về lối
(?) Ở phần cuối văn bản, tác giả
đã so sánh lối sống của Bác với
Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh
Khiêm Theo em có điểm gì
- Phát biểu nội dung chính
Suy nghĩ, thảo luận theonhóm, trả lời
- Nơi ở, nơi làm việc: nhàsàn
- Trang phục: quần áo bà banâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp…
- Tư trang: vài chiếc va li con
- Ăn uống: cá kho, rau luộc,dưa ghém, cà muối cháohoa…
Đây không phải lối sống khắckhổ của những người tự vuitrong cảnh nghèo cũng khôngphải tự thần thánh hoá làmcho khác người Đây là lốisống có văn hoá đã trở thànhquan niệm thẩm mỹ: cái đẹp
là sự giản dị, tự nhiên
- “Đức tính giản dị của BácHồ”, “Ngắm trăng”, “Tứccảnh Pác Bó”
- HS lắng nghe
- Thảo luận, trả lời
+ Giống: Giản dị, thanh cao
+ Khác: Bác gắn bó chia sẻkhó khăn cùng nhân dân, cùngCM
dựa trên nền tảng văn hóa dântộc, hình thành 1 nhân cách rấtphương Đông, rất hiện đại
2 Nét đẹp trong lối sống HCM:
- Nơi ở nơi làm việc đơn sơ:nhà sàn vài ba phòng, ao cá…
- Trang phục giản dị: bộquần áo bà ba nâu, áo trấn thủ,đôi dép lốp thô sơ……
- Ăn uống đạm bạc: cá kho,rau luộc, cháo hoa…
- Nghệ thuật so sánh, đối lập:làm nổi bật vẻ đẹp trong lốisống của Bác
Giản dị và thanh cao
Lối sống của Bác rất dân tộc,
rất Việt Nam tạo ra phong cách HCM.
Trang 5giống và khác giữa lối sống của
Bác và các vị hiền triết ?
Lối sống của Bác rất dân tộc, rất
Việt Nam tạo ra phong cách
HCM
(?) Qua VB, tác giả đã sử dụng
biện pháp nghệ thuật nào để làm
nổi bật vẻ đẹp phong cách HCM?
(?) Trong cuộc sống hiện đại,
VH trong thời kì hội nhập, tấm
gương của Bác gợi cho em suy
nghĩ gì ? (Bằng lập luận chặt chẽ,
chứng cứ xác thực, tác giả Lê
Anh Trà đã cho chúng ta thấy cốt
cách văn hóa Hồ Chí Minh trong
nhận thức và trong hành động
Qua đó hãy cho biết ý nghĩa văn
bản ?)
GV nêu ý nghĩa VB và chốt lại
nội dung bài học
Giáo dục: Kính yêu Bác, tự
hào về Bác, học tập và rèn
luyện theo gương Bác.
(?) Từ việc tìm hiểu văn bản
“Phong cách HCM”, hãy nêu nội
(?) Hãy nêu giá trị nội dung và
nghệ thuật của văn bản
- Gọi HS đọc nội dung ghi nhớ
SGK/8
- HS xác định:
+ Kết hợp giữa kể chuyện vàbình luận
+ Sử dụng NT đối lập…
+ Lựa chọn chi tiết tiêu biểu+ Biện pháp so sánh: Khẳngđịnh sự giản dị tột bậc gợi tớicác vị hiền triết xưa
- Rút ra ý nghĩa của việc họctập và rèn luyện theo gươngBác Hồ: Học hỏi, noi gương
Tự tu dưỡng, rèn luyện phẩmchất đạo đức
Nhận xét khái quát: Vẻ đẹpcủa phong cách HCM – sự kếthợp hài hoà giữa truyền thốngvăn hoá dân tộc và tinh hoavăn hoá nhân loại
- Vận dụng các hình thức sosánh, các biện pháp nghệ thuậtđối lập
4 Ý nghĩa văn bản:
Bằng lập luận chặt chẽ,chứng cứ xác thực, tác giả đãcho thấy cốt cách văn hóa củaHCM trong nhận thức và tronghanh động Từ đó đặt ra mộtvấn đề của thời kì hội nhập:tiếp thu chọn lọc và phát huyvăn hóa, bản sắc dân tộc
III TỔNG KẾT:
Ghi nhớ SGK/8
IV LUYỆN TẬP :
Kể một số câu chuyện vềlối sống giản dị của Bác
4/ Củng cố:
(?) Hãy nêu những biểu hiện của sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa d.tộc và
tính văn hóa nhân loại, giữa giản dị và thanh cao trong phong cách Hồ Chí Minh ?
Bài tập củng cố : Khoanh tròn vào chữ cái câu trả lời đúng.
Câu 1: Ý nào nói đúng nhất đặc điểm cốt lõi của phong cách HCM được nêu trong bài viết ?
Trang 6A Biết kết hợp hài hồ giữa bản sắc văn hố dân tộc và tinh hoa văn hố nhân loại.
B Cĩ sự thừa kế vẻ đẹp trong cách sống của các vị hiền triết xưa
C Am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân trên thế giới
Câu 2: Trong bài viết, để làm nổi bật vẻ đẹp của phong cách HCM, tác giả đã khơng sử dụng biện
pháp nghệ thuật nào?
A Kết hợp giữa kể và bình luận C Sử dụng phép nĩi quá.
B Sử dụng phép đối lập D So sánh và sử dụng nhiều từ Hán Việt
5/ Chuẩn bị bài mới:
- Học thuộc lịng phần ý nghĩa VB
- Xem kĩ và nắm chắc nội dung, nghệ thuật của bài
- Soạn bài “Các phương châm hội thoại” Đọc kĩ và trả lời :
+ Trong hội thoại cĩ mấy phương châm ? Đĩ là phương châm nào ?
+ Anh Ba đã mang đấy đủ nội dung mà An cần biết khơng ?
+ Rút ra điều gì trong giao tiếp ?
+ Trong ví dụ 2, vì sao truyện lại gây cười ?
+ Từ nội dung a và b rút ra điều gì cần tuân thủ khi giao tiếp ?
+ Trong giao tiếp ta cần tránh điều gì ?
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới:
Giới thiệu : Ở lớp 8, các em đã học một số nội dung của ngữ dụng học như hành động nĩi,
vai giao tiếp, lượt lời trong hội thoại Vì vậy, chúng ta đã cĩ những hiểu biết nhất định về hội thoại.Tuy nhiên, phương châm hội thoại là một vấn đề hồn tồn mới đối với các em Muốn hiểu rõ hơn,hơm nay, chúng ta đi vào tìm hiểu
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
Ngày dạy: 20/08/2013 tại lớp 9A 1
Ngày soạn: 09/08/2013
Trang 7HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG BÀI HỌC
HĐ 1 : Hướng dẫn HS tìm hiểu
phương châm về lượng:
- GV: treo bảng phụ Gọi HS đọc và
xác định yêu cầu
(?) Hãy giải thích nghĩa của từ
“bơi” (trong văn cảnh) ?
(?) Khi An hỏi “học bơi ở đâu” mà
Ba trả lời “ở dưới nước” thì câu trả
lời cĩ đáp ứng điều An muốn biết
(?) Vì sao truyện lại gây cười ?
(?) Hai nhân vật đĩ chỉ cần hỏi và
trả lời như thế nào ?
(?) Từ câu chuyện cười em hãy cho
biết khi giao tiếp ta cần tuân thủ
- Anh cĩ “áo mới” : Tơi
chẳng thấy con lợn nàochạy qua đây cả
- Nhận xét: Khi giao tiếp,khi hỏi, trả lời phải đúng,khơng thừa, khơng thiếu
- Khái quát lại bài học
b Ví dụ 2 - SGK/9:
- Câu hỏi thừa từ : cưới
- Câu trả lời thừa từ : áo mới
Khơng nên nĩi nhiều hơnnhững gì cần nĩi
Ghi nhớ: SGK/9.
II PHƯƠNG CHÂM VỀ CHẤT:
1 Tìm hiểu ví dụ SGK/9:
Câu chuyện “Quả bí khổng lồ”
- Phê phán tính khốc lác, nĩinhững điều mà chính mình
Trang 8(?) “Nói khoác” là nói như thế
(?) Từ hai tình huống trên em rút ra
yêu cầu gì trong giao tiếp ?
GV chốt lại nội dung ghi nhớ
nói liên quan đến một phương châm
hội thoại: Đó là phương châm hội
- Nhóm 1: Phần a
- Nhóm 2: Phần b
Thảo luận: Trình bày
- HS đối chiếu đáp án vànhận xét
- Đọc y/c bài tập 5 –SGK/11
- HS chú ý lắng nghe về tìm
và giải thích
không tin
Đừng nói những điều mìnhkhông tin là đúng sự thật
- Đừng nói những điều mìnhkhông có bằng chứng xác thực
Bài tập 4 - SGK /11.
a Để đảm bảo phương châm vềchất, người nói phải dùng cáchnói trên nhằm báo cho ngườinghe biết tính xác thực củathông tin mà mình đưa ra chưađược kiểm chứng
b Để đảm bảo phương châm vềlượng, người nói dùng cách nói
đó nhằm báo cho người nghebiết việc nhắc lại nội dung cũ là
do chủ ý của người nói
Bài Tập 5: Tổ chức cho HS
tìm hiểu ý nghĩa của các thànhngữ:
Ăn đơm nói đặt : vu khống,
đặt điều, bịa chuyện cho ngườikhác
- Ăn không nói có: vu khống,
bịa đặt
- Cãi chày, cãi cố : Cố tranh cãi
nhưng không có lý lẽ gì cả
Trang 9- Gọi HS lên bảng làm bài tập củng
cố
Nhận xét
- HS lên bảng làm bài (bảngphụ)
- Khua môi múa mép: nói
năng ba hoa, khoác loác
- Nói dơi nói chuột: nói lăng
nhăng, linh tinh, không xácthực
- Hứa hươu hứa vượn: hứa để
lấy lòng, không thực hiện.e) nói nhiều
g) nói linh tinhh) nói mà không làm
Vi phạm phương châm vềchất(trừ e) Các thành ngữ này chỉ
là những điều tối kị trong giaotiếp
Bài tập bổ sung (có thể về
nhà làm) :
Xây dựng một đoạn hội thoại(gồm hai cặp thoại) trong đóphải đảm bảo phương châm vềchất, lượng
BT bổ sung: (bảng phụ)
Đọc đoạn hội thoại sau và cho biết bạn Bình đã vi phạm phương châm hội thoại nào bằngcách đánh dấu X vào ô trống:
Cô giáo: - Tại sao hôm nay bạn An nghỉ học?
Bình: - Thưa cô, bạn ấy bị bệnh ạ!
Cô giáo: - Em biết chắc như thế chứ ?
Bình: - Thưa cô, không ạ.
Cô giáo: - Không biết chắc sao em lại nói An bị bệnh ?
Bình lúng túng, không biết trả lời thế nào, đành đứng im
Phương châm về lượng
Phương châm về chất
4/ Củng cố:
(?) Thế nào là phương châm về lượng ? về chất ?
(?) Trong giao tiếp cần tuân thủ yêu cầu gì ?
(?) Khi giao tiếp, cần lưu ý những vấn đề gì?
5/ Chuẩn bị bài mới:
Chuẩn bị bài: “Thuyết minh kết hợp với lập luận”
Chú ý : + Xem lại văn bản thuyết minh đã học ở Ngữ văn lớp 8 Văn bản thuyết minh có
Trang 10+ Văn bản thuyết minh cĩ sử dụng một số biện pháp nghệ thuật : Ẩn dụ, nhânhĩa Hãy chỉ ra cụ thể.
- Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng
- Vai trị của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh
2 Kĩ năng:
- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các văn bản thuyết minh
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới:
Giới thiệu : Ở lớp 8, các em đã được học và vận dụng văn bản thuyết minh, nhưng nếuchỉ thuyết minh đơn thuần thì văn bản chỉ mang tính khoa học Do vậy để bài thuyết minh thêmsinh động và cĩ yếu tố văn chương, ta tìm hiểu cách đưa các biện pháp tu từ vào trong loại văn bảnnày
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số biện
pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh:
I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh:
- GV hướng dẫn HS củng
cố lại kiến thức: HS hệ thống lại kiến thức 1 Ơn tập văn bản thuyết minh:
(?) Nhắc lại văn bản thuyết
minh là gì ? - Là kiểu văn bản thơng dụngtrong mọi lĩnh vực đời sống
nhằm cung cấp tri thức về cáchiện tượng và sự vật trong tựnhiên, xã hội bằng phươngthức trình bày, giới thiệu, giảithích
a) Khái niệm: Là kiểu văn bản
thơng dụng trong mọi lĩnh vực đờisống nhằm cung cấp tri thức về cáchiện tượng và sự vật trong thiênnhiên, xã hội, bằng phương thứctrình bày, giải thích…
(?) Mục đích của văn bản - HS nhớ lại kiến thức cũ trả b) Mục đích : Cung cấp tri thức
SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
Ngày dạy: 20/08/2013 tại lớp 9A 1
Ngày soạn: 10/08/2013
Trang 11thuyết minh là gì ? lời.
- Nhận xét, bổ sung khách quan về những sự vật, hiệntượng, vấn đề …được chọn làm đối
tượng để thuyết minh
(?) Các phương pháp thuyết
minh thường dùng ? - HS kể một số phương phápđược sử dụng trong văn
thuyết minh
c) Phương pháp thuyết minh:
Định nghĩa, ví dụ, liệt kê, nêu sốliệu, phân loại, so sánh, giải thích…
(?) Nêu đặc điểm chủ yếu
của văn bản thuyết minh ? - Tri thức khách quan, phổthông
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh viết văn bản thuyết
minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật:
2 Viết văn bản thuyết minh có
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật:
- Y/c HS đọc văn bản “Hạ
Long - đá và nước” ?
Đá và nước”
(?) Văn bản này thuyết
minh đặc điểm của đối
- Nghệ thuật: Nhân hoá, miêu
tả - cảnh vật có hồn
Các biện pháp NT:
- Tưởng tượng, liên tưởng + Nước tạo nên sự di chuyển + Thu tùy theo hướng ánh sáng + Thiên nhiên tạo nên thế giới
kỳ lạ
- Nhân hoá
(?) Tác giả đã trình bày
được sự kì lạ của Hạ Long
chưa ? Trình bày được như
thế nhờ biện pháp gì ?
- Tác giả đã trình bày được sự
kì lạ của Hạ Long nhờ cácbiện pháp tưởng tượng, liêntưởng, miêu tả…
(?) Để bài văn thuyết minh
Trang 12vẻ đẹp của cảnh quan này
(?) Khi sử dụng các biện
pháp nghệ thuật trong bài
văn thuyết minh ta cần chú
ý điều gì?
- Sử dụng thích hợp Nổi bậtđặc điểm của đối tượng, gâyhứng thú cho người đọc
♠ Y/c HS đọc nội dung
phần ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ Ghi nhớ: SGK/13.
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện tập: II Luyện tập:
- Đọc yêu cầu bài tập 1
- Các phương pháp thuyết minh: + Định nghĩa: Thuộc họ côn trùnghai cánh, mắt lưới
+ Phân loại: Các loại ruồi, + Liệt kê: mắt lưới, chân tiết rachất dính
b) Bài thuyết minh này có một số nét đặt biệt:
- Hình thức: Giống như một văn
bản tường thuật một phiên tòa
- Cấu trúc: Giống như một biênbản một cuộc tranh luận pháp lí
- Nội dung: Giống như một câuchuyện kể về loài ruồi
- Các biện pháp nghệ thuật: + Nhân hóa
+ Ẩn dụ
c) Tác dụng của biện pháp tu từ :
Tác dụng gây hứng thú bạn đọc nhỏtuổi, vừa truyện vui, vừa học thêmtri thức Sinh động, hấp dẫn, thú vị
(?) Tích hợp môi trường:
Theo em được biết ruồi là
loài côn trùng gây ảnh
hưởng nhiều đến vấn đề
môi trường Vậy em có
- HS nêu ý kiến
- Phát biểu, bổ sung một sốbiện pháp diệt ruồi: dùng cácsản phẩm keo dính chuột,
Trang 13sáng kiến gì để diệt trừ
được ruồi khơng?
♠ Y/c HS đọc nội dung bài
4/ Củng cố:
(?) Muốn văn bản thuyết minh cĩ tính thuyết phục, ta cần lưu ý những vấn đề gì?
GV chốt lại lý thuyết chung về thuyết minh
5/ Chuẩn bị bài mới:
- Học thuộc nội dung ghi nhớ
- Làm bổ sung thêm bài tập 2 (phân tích) trang 15.
- Chuẩn bị bài: “Luyện tập sử dụng… thuyết minh”
+ GV hướng dẫn chọn một trong những đề bài SGK trang 15, Cĩ thể thuyết minh cái quạthoặc cái bút bi
+ Yêu cầu: Về nội dung thuyết minh Nêu được cơng dụng, cấu tạo, chủng loại, lịch sử của cáiquạt hoặc cái bút bi
+ Về hình thức thuyết minh : Vận dụng một số phương pháp nghệ thuật để làm cho bài viết vuitươi, hấp dẫn như kể cuyện, tự thuật, nhân hĩa,…
+ Lập dàn bài theo bố cục của bài văn thuyết minh
- Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng (cái quạt, cái bút, cái kẹo…)
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2 Kĩ năng:
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ
THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
Ngày dạy: 23/08/2013 tại lớp 9A 1
Ngày soạn: 13/08/2013
Trang 14- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể.
- Lập dàn ý chi tiết và viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh (có sử dụng một số biện phápnghệ thuật) về một đồ dùng
2 Kiểm tra bài cũ:
a/ Nêu 1 số biện pháp nghệ thuật sử dụng trong văn bản thuyết minh?
b/ Tác dụng của việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật đó?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Để sử dụng nhuần nhuyễn các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết
minh, bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau rèn luyện kĩ năng trên
Hoạt động 1: Hướng dẫn HS lập dàn ý, viết phần mở bài
trong đề văn TM có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật:
I CỦNG CỐ KIẾN THỨC:
Đề bài luyện tập:
a Đề bài 1: Hãy thuyết minh về
chiếc quạt (cái bút, cái kéo, chiếc
Thuyết minh về công dụng, cấu
tạo, chủng loại, lịch sử… của cái
- Nội dung: công dụng, cấu tạo,
chủng loại, lịch sử… của cái quạt
♠ Y/c đại diện tổ 1, 2 treo dàn ý đã
(?) Thử nêu phần mở bài theo
cách của riêng em?
Giới thiệu khi quát vềcái quạt
HS trình bày
- Giới thiệu về quạt (Định nghĩaquạt là một dụng cụ như thế nào?)
(?) Tìm ý và sắp xếp ý cho phần
thân bài của đề bài trên?
Giới thiệu cụ thể về cái quạt:
Trang 15công dụng như thế nào? (Phương
pháp phân tích phn loại)
+ Để sử dụng quạt có hiệu quả
cần bảo quản quạt như thế nào?
(?) Thái độ của em ra sao đối với
quạt nói riêng và các đồ vật khác
- Quạt nơi công sở …
- Quạt giấy ngày xưa …
- Quạt thóc ở nông thôn …
- Quạt lúc cần, lúc không cần …
(?) Nêu suy nghĩ của em về vai trò
của quạt trong xã hội hiện nay? HS trình bày c Kết bài.
Ý nghĩa của quạt đối với conngười trong xã hội hiện đại
(?) Nhận xét dàn ý ? - Thảo luận Nhận xét
(Bổ sung, sửa chữa dàný)
Lưu ý: dàn ý phải đảm bảo bố
cục ba phần, chi tiết và phải dự
- Nội dung thuyết minh:
nêu được công dụng, cấutạo, chủng loại, lịch sử
- Hình thức thuyết minh :
Sử dụng linh hoạt cácphương pháp, biện phápthuyết minh như : Địnhnghĩa, giải thích, kểchuyện, liệt kê, miêu tả,
so sánh, nhân hoá
(?) Hãy đọc đoạn MB cho đề văn
thuyết minh về cái quạt
- Giới thiệu về các loại bút
- Cấu tạo, công dụng, cách bảo quảncủa mỗi loại
c Kết bài:
- Bày tỏ thái độ về chiếc bút
(?) Hãy nhận xét dàn ý ? Thảo luận - Nhận xét
(Bổ sung, sửa chữa dàný)
♠ Lưu ý: Khi trình bày dàn ý cần
dự kiến cách sử dụng biện pháp
nghệ thuật
- Rút ra dàn ý chung
(?) Hãy trình bày phần mở bài cho
đề văn thuyết minh về chiếc bút ?
(các nhóm viết trong 5 phút)
GV: đọc đoạn văn mở bài mẫu
- HS viết bài-trình bàyphần mở bài
- Mẫu: * Bài viết phần mở bài:
Tôi là cây viết, một vật dụng rấtquan trọng và cần thiết đối với ngườihọc sinh Nói đến tôi, chắc hẳn trong tất
Trang 16+ Nội dung (Đặcđiểm cấu tạo, giá trị, lịch
sử ra đời, quá trìnhlàm )
+ Về hình thức trìnhbày : vận dụng cácphương pháp, biện phápthuyết minh linh hoạt tạo
sự hấp dẫn
cả các bạn không ai là không biết bởi lẽtôi luôn luôn ở bên bạn ngay cả lúc ởtrường cũng như khi về nhà
♠ Y/c HS đọc các bài viết vừa thực
hiện
- Đọc
- Lắng nghe và nhận xét,sửa chữa
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS chốt lại kiến thức: II LUYỆN TẬP: Kiến thức cần nhớ:
(?) Nêu vai trò của các biện pháp
nghệ thuật trong văn bản thuyết
minh ?
- Rút ra nhận xét (nhắclại kiến thức ) - Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản
thuyết minh.
góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượng thuyết minh và gây hứng thú cho người đọc
4/ Củng cố:
Nhắc nhở HS khi làm bài văn thuyết minh cần sử dụng một số biện pháp nghệ thuật để bài viếtsinh động, hấp dẫn và đối tượng thuyết minh nổi bật, gây ấn tượng
5/ Chuẩn bị bài mới:
- GV hướng dẫn HS về đề bài : Thuyết minh về chiếc nón là Việt Nam
- HS về nhà làm hoàn chỉnh dàn ý cho đề bài này (viết cụ thể phần mở bài và kết bài)
- Tiếp tục ôn lại lý thuyết : Thuyết minh
- Đọc và tham khảo các đề bài Thuyết minh - SGK
- Chuẩn bị bài : Văn bản : “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”
+ Đọc kỹ văn bản, tìm hiểu chú thích.
+ Dựa vào các câu hỏi trong SGK để trả lời
+ Cụ thể : - Nêu các luận điểm và hệ thống luận cứ ? Tìm hiểu và phân tích các luận điểm vàl.cứ ?
- Theo em, vì sao văn bản này lại được đặt tên là “Đấu tranh cho một thế giới hòabình”
+ Viết một đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của em sau khi tìm hiểu văn bản
Đoạn văn mẫu bổ sung:
ĐỀ BÀI VỀ CHIẾC NÓN LÁ:
1 Mở bài : Giới thiệu chung về chiếc nón :
Chiếc nón lá Việt Nam là một phần cuộc sống của ngời Vịêt Nam Đó là người bạn thuỷ chungcủa người lao động một nắng hai sương
Chiếc nón lá không chỉ dùng che nắng che mưa mà còn là một phần không thể thiếu làm nên vẻđẹp duyên dáng cho người Việt Nam
2 Thân bài :
