Công ty Chế biến và kinh doanh sản phẩm dầu mỏ được thành lập năm 1998, từ đó trở thành doanh nghiệp chủ chốt của ngành dầu khí nước nhàtrong việc phân phối và sản xuất kinh doanh dầu
Trang 1CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY
QUALIFIED VIETNAM OIL (QVOIL)
1.1 - Lịch sử hình thành
Công ty Thương mại Dầu khí được thành lập ngày 23/09/1996 với hoạt động bao gồm xuất nhập khẩu dầu thô và xuất nhập khẩu vật tư thiết bị dầu khí
Đến ngày 08/02/2008, công ty chuyển đổi thành công ty TNHH một thành viên Thương mại dầu khí theo quyết định của Chính phủ
Công ty Chế biến và kinh doanh sản phẩm dầu mỏ được thành lập năm
1998, từ đó trở thành doanh nghiệp chủ chốt của ngành dầu khí nước nhàtrong việc phân phối và sản xuất kinh doanh dầu và các sản phẩm từ dầu
Tổng công ty Dầu khí Chất lượng cao Việt Nam (QVOIL) với tên tiếng anh Qualified Vietnam OIL Công ty thuộc trực thuộc tập đoàn dầu khí Việt Nam, được thành lập ngày 05/02/2010 trên cơ sở hợp nhất hai doanh nghiệp nêu trên
Đến ngày 04/01/2016, QVOIL thực hiện phiên bán đầu giá cổ phần lần đầu ra công chúng; cuối năm 2016, tổ chức thành công đại hội đồng cổ đông lần thứ nhất, từ đó đến nay chuyển đổi sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần
Từ đó đến nay Tổng công ty vẫn giữ vị thế của một công ty đi đầu trong việc khai thác, chế biến, xuất nhập khẩu dầu khí và các sản phẩm có liên quan, giữ vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp dầu khí nước nhà
I.2 - Lĩnh vực kinh doanh
Tổng Công ty QVOIL hoạt động trên nhiều lĩnh vực với các hoạt động chủ yếu có liên quan đến dầu thô, các sản phẩm có liên quan Bao gồm các lĩnh vực kinh doanh chủ yếu:
Xuất khẩu dầu thô và kinh doanh dầu quốc tế:
Đây chính là lĩnh vực đặc thù tạo nên sự khác biểt của QVOIL
Kinh doanh phân phối các sản phẩm dầu:
Trong tình hình cạnh tranh gay gắt gần đây, xuất hiện ngày càng nhiều các doanh nghiêp đầu mối kinh doanh xăng dầu nhưng QVOIL vẫn giữ được vị thế của mình
Sản xuất, chế biến xăng dầu, dầu mỡ nhờn, nhiên liệu sinh học
Trang 2Với nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường, Công ty cũng có những bước đi đột phá trong lĩnh vực này nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và nước ngoài.
Sản xuất kinh doanh các trang thiết bị có liên quan
1.3 – Cơ cấu tổ chức
Trong đó:
Ban chuyên môn gồm:
Kinh doanh Sản phẩm dầu
Đầu tư xây dựng
Kĩ thuật Công nghệ dầu khí
Văn phòng Tổng công ty
Nghiên cứu và Phát triển (R&D)
Công ty Trực thuộc gồm:
Chi nhánh Công ty – Công ty CP tại Hải Phòng
Chi nhánh Công ty – Công ty CP tại Đà Nẵng
Chi nhánh Công ty – Công ty CP tại Nha Trang
Chi nhánh Công ty – Công ty CP tại Vũng Tàu
Đơn vị thành viên:
Công ty CP Xăng dầu Dầu khí QVOIL Hải Phòng
Tổng Công ty Thương mại Kĩ thuật và Đầu tư (PETEC)
Công ty CP Dầu khí Mê Kong (Petromekong)
Đơn vị liên kết gồm:
Công ty vật tư – xăng dầu Comeco
Công ty CP Hóa dầu và Nhiên liệu Dầu khí (PVB)
Công ty CP Thương mại Dầu khí (Petechim)
Công ty Kho ngầm Xăng dầu Dầu khí Việt Nam (PVOS)
Công ty TNHH Hóa chất LG VINA
BAN CHUYÊN MÔN ĐƠN VỊ THÀNH VIÊN ĐƠN VỊ LIÊN KẾT CÔNG TY TRỰC THUỘC
Trang 31.4 – Kết quả hoạt động kinh doanh
Cổ phần QVOIL
Tuy Công ty được thành lập từ ngày 23/09/1996 nhưng chúngdoanh thu được thể hiện từ năm 2016 bởi vì ngày 04/01/2016, QVOILthực hiện phiên bán đầu giá cổ phần lần đầu ra công chúng
Công ty QVOIL đã có tăng trưởng nhanh từ năm 2016 đến nay,với tỉ lệ tăng trưởng bình quân đạt 15% về doanh thu toàn công ty vàkhoảng 16,5% về doanh thu từ việc xuất khẩu dầu thô sang Úc
1.4.2 Phương hướng phát triển của Công ty
Đối với Việt Nam, vai trò và ý nghĩa của ngành dầu khí càng trởnên quan trọng trong bối cảnh nước ta đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệphoá, hiện đại hoá Hiện nay, các nhà máy lọc dầu ở Việt Nam mới chỉcung cấp được khoảng 35% nhu cầu trong nước Trong khi đó, nhu cầu
sử dụng các sản phẩm từ dầu mỏ ở nước ta ngày càng tăng, không chỉ
Năm 2016 Năm 2017 Năm 2018 0
2000000 4000000 6000000 8000000 10000000 12000000 14000000 Biểu đồ thể hiện doanh thu từ việc XK dầu thô sang Úc so với doanh thu toàn bộ công ty từ năm 04/01/2016 đến hết năm 2018
Doanh thu toàn công ty Doanh thu từ việc xuất khẩu dầu thô sang Úc
Đơn vị: USD
Trang 4trong ngắn hạn mà cả trong dài hạn do sự bùng nổ dân số, các ngànhcông nghiệp tiếp tục phát triển, đặc biệt là sự tăng tốc của ngành giaothông do nhu cầu đi lại ngày càng nhiều.
Từ khi hình thành, Công ty luôn nhận thức được tầm quan trọngcủa Dầu mỏ và luôn có những định hướng để phát triển cả chiều sâu vàchiều rộng, luôn đảm bảo vững bền lâu dài Hiện nay, Công ty Cổ phầnQVOIL đang:
Đồng bộ, đẩy mạnh về nhân lực, tài chính và khoa học – côngnghệ
Tiếp tục nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh với khẩu hiệu
“Hiệu quả và Tiết kiệm”; hoàn thiện cơ cấu tại một số đơn vị;nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp; nâng cao chất lượng hệthống quản trị, kiểm soát của công ty; thực hành tiết kiệm, tối ưuhóa nguồn lực, cải tiến quản lý sản xuất
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hiệu quả quản trị đầu tư; chủđộng cân đối dòng tiền, kế hoạch huy động vốn để kịp ứng phótrước diễn biến giá dầu ở đang ở mức thấp; tiết kiệm tối đa phí đầu
tư các dự án, công trình, rà soát lại các hoạt động đầu tư theohướng đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, hiệu quả
Chủ động, nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, thăm dò và khaithác dầu khí tại những khu vực nước sâu, xa bờ trên biển để tìmkiếm những mỏ khai thác dầu mới để góp phần tăng hiệu quả sảnxuất và đông thời góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo nước nhà
Tăng cường hợp tác để xuất khẩu với các đơn vị nước ngoài theohướng thiết thực và hiệu quả
Nghiên cứu và áp dụng các loại hình công nghệ mới như:Blockchain, IoT (Vạn vật kết nối), Big Data, AI, 1 cho khai thác,quản lý sản xuất, quản lý đơn hàng, ,vận chuyển hàng hóa,…
1.4.3 Mục tiêu phát triển năm 2019 của Công ty
Về mảng đối nội của Công ty:
Đẩy mạnh đầu tư cho việc phát triển và áp dụng công nghệ,sao cho Công ty có thể khai thác và sản xuất dầu mỏ có hiệuquả nhất, tiết kiệm nhất Qua đó, đưa công ty tăng doanh thu ở
1 Công nghệ Blockchain sẽ giúp các công ty kiểm soát được khâu vận chuyển từ nơi khai thác, sản xuất tới khách hàng
IoT, Big Data và AI giúp công ty quản lý, kiểm soát quy trình khai thác, sản xuất và chuyển
Trang 5mức 15-20%/năm và giảm được chi phí khai thác và sản xuấthơn nữa để đạt mức lợi nhuận cận biên cao nhất.
Tăng cường củng cố hệ thống, đội ngũ của các đơn vị đanghoạt động Công ty sẽ tổ chức 2 đợt kiểm tra năng lực nhânviên và qua đó đưa ra các chương trình đào tạo mới Đối vớicác cá nhân ở chức vụ quản lý, công ty sẽ tổ chức các buổigặp gỡ, giao lưu với các quản lý cấp cao ở đơn vị khác để họchỏi, trau dồi kinh nghiệm
Về mảng đối ngoại của Công ty:
Đạt thêm các hợp đồng, thỏa thuận với các nước có nhu cầutiêu thụ dầu mỏ lớn như: Úc, Trung Quốc,… Công ty sẽ tìmkiếm để xuất khẩu dầu mỏ ra thị trường mới như NewZealand, các quốc đảo ở Nam bán cầu,…
Tăng cường hợp tác quốc tế, trao đổi và chuyển giao côngnghệ trong lĩnh vực dầu khí
Trang 6CHƯƠNG 2: CƠ SỞ ĐỂ LẬP PHƯƠNG ÁN XUẤT KHẨU
2.1 Mục đích và ý nghĩa của việc lập phương án kinh doanh
Điều đầu tiên chúng ta cần phải hiểu, lập phương án kinh doanh là việc côngviệc tạo ra các bản kế hoạch kinh doanh giúp mô tả các hoạt động, quá trình kinhdoanh của công ty một cách chi tiết ứng với một khoảng thời gian xác định trongtương lai Chính việc lập phương án kinh doanh sẽ giúp mô phỏng được hoạt độngtương lai của công ty mình như: Tài chính, nguồn lực, chiến lược bán hàng vàMarketing, về thị trường, các vấn đề khó khăn, thách thức, cơ hội sẽ gặp phải…Qua đó, công ty sẽ thấy rõ được đường đi, nước bước và có thể chọn một conđường phát triển đúng đắn, giúp công ty kinh doanh có được hiệu quả kinh doanhtốt nhất, thành công nhất
Đầu tiên, việc lập phương án kinh doanh sẽ giúp công ty kiểm tra tính khảthi của của ý tưởng kinh doanh Viết một phương án kinh doanh là cách tốt nhất
để kiểm tra ý tưởng kinh doanh, để bắt đầu nên một doanh nghiệp có thực sự khảthi hay không? Những phân tích, các bước để vận hành công việc sẽ giúp công tysớm nhận ra điều đó mà không chịu phí tổn nào như việc đi ra ngoài và làm việc
đó Vậy nên các phương án kinh doanh như là vùng an toàn của công ty; viết mộtphương án kinh doanh có thể giúp công ty tiết kiệm rất nhiều thời gian và tiền bạcnhờ lường trước được những khó khăn phải trải qua và có sự chuẩn bị cả về vậtchất và tinh thần để đón nhận Những công ty làm việc dựa trên những bản phương
án chi tiết rõ ràng này đều thừa nhận rằng công việc sẽ trôi chảy, thuận lợi vàchuyên nghiệp hơn nhiều so với không có hay làm việc tự phát Công ty cũng sẽkhông bị bỏ xót công việc, dễ dàng rà soát và kiểm tra tiến độ làm việc của nhânviên
Điều thứ hai, lập phương án kinh doanh sẽ cung cấp cho công ty cơ hội tốtnhất để thành công Qua các phương án, công ty có thể tính toán, thấy rõ đượcphương án nào có tỉ lệ thành công cao nhất với chi phí và rủi ro là thấp nhất Qua
đó, công ty có thể chọn “con sóng” khả thi nhất và cưỡi trên con sóng đó đến vớithành công tối ưu
Điều thứ ba, các công ty lập phương án kinh doanh sẽ giúp các công ty nhậnđịnh và kết luận được: Liệu điều kiện về mặt tài chính, về nguồn lực và nguồnnhân lực, về cơ sở hạ tầng, về khả năng kết nối,… có đủ để thực hiện phương ánkinh doanh hay không? Công ty dựa trên việc lập phương án sẽ loại bỏ được rủi
ro, tiết kiệm chi phí đem lại cho công ty những cơ hội để phát triển lâu dài, hiệuquả và mở rộng công ty
Ngoài ra, việc lập phương án kinh doanh giúp công ty xác định được các cộtmốc quan trọng như việc cho các đối tác thấy được tiềm năng thực thi của phương
Trang 7án kinh doanh, cho thấy những cột mốc quan trọng đối với công ty và cả nhữngnhân viên công ty đang quản lý; Giúp các công ty, doanh nghiệp có thể xem xét và khảo sát thị trường một cách đầy đủ và chính xác; Thu hút, hấp dẫn nhiều đối tác
tiềm năng tham gia vào kế hoạch của công ty; Giúp các công ty có thể giám sátđược các hoạt động kinh doanh cụ thể, chi tiết và hiệu quả hơn, từ quản lý nhânviên cho đến việc kiểm kê, bán hàng,…; Giúp các công ty có thể sáng tạo thêm các
ý tưởng độc đáo – điều có thể giúp các công ty dẫn đầu các “con sóng lớn” – điều
mà những công ty vội vàng không thể có được
Việc lập phương án kinh doanh là thiết yếu, quan trọng đối với công ty,doanh nghiệp giúp các công ty doanh nghiệp tìm kiếm được các triển vọng, thànhcông trong tương lai
Trang 82.2 Cơ sở pháp lý để lập phương án xuất khẩu
Cơ sở pháp lý để lập phương án xuất khẩu bao gồm: các luật thuế, luật hảiquan, luật thương mại, các hiệp định thương mại,… như:
Căn cứ theo Thông tư 36/2016/TT-BTC của Bộ Tài Chính hướng dẫn thựchiện quy định về thuế đối với các tổ chức, cá nhân tiến hành hoạt động tìmkiếm thăm dò và khai thác dầu khí theo quy định của Luật dầu khí
Cũng theo thông tư, với thuế tài nguyên, đối tượng chịu thuế tài nguyên làtoàn bộ sản lượng dầu thô và khí thiên nhiên thực tế khai thác và thu được từdiện tích hợp đồng dầu khí, được đo tại điểm giao nhận (sản lượng dầu thực,sản lượng khí thực) 2
Căn cứ theo Thông tư 78/2014/TT – BTC và Thông tư 96/2015/TT – BTCcủa Bộ tài chính về cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanhnghiệp khai thác dầu thô và khí thiên nhiên Theo đó thuế suất thuế TNDNđối với hoạt động dầu khí từ 32% đến 50% căn cứ vào vị trí, điều kiện khaithác và trữ lượng mỏ Thủ tướng Chính phủ quyết định mức thuế suất cụ thểphù hợp với từng hợp đồng dầu khí theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ tài chính
Căn cứ theo luật Hải quan của Quốc hội nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ NghĩaViệt Nam số 54/2014/QH13 quy định quản lý nhà nước về đối với hàngnhập khẩu, xuất khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh,quá cảnh của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài trong lãnh thổ hảiquan; về tổ chức và hoạt động của Hải quan
Căn cứ theo luật Hải quan của Úc đối với hàng nhập khẩu, xuất khẩu, quácảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh của tổ chức, cánhân trong nước và nước ngoài trong lãnh thổ hải quan; về tổ chức và hoạtđộng của Hải quan
Căn cứ theo Luật thương mại số 36/2005/QH11 của nước Cộng Hòa Xã HộiChủ Nghĩa Việt Nam trong đó quy định quyền hạn và trách nhiệm pháp lý
về kinh doanh thương mại quốc tế
Căn cứ theo Nghị định số 187/2013/NĐ – CP của Chính phủ về quy định chithiết việc thi hành Luật thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế
và các hoạt động đại lý mua, bán gia công và quá cảnh hàng hóa với nướcngoài (bao gồm cả hoạt động xuất khẩu, ủy thác xuất khẩu, đại lý mua bánhàng hóa)
Căn cứ Nghị định số 12/NĐ – CP của Thủ tướng Chính phủ ngày23/01/2006 quy định mặt hàng được phép hay hạn chế xuất khẩu hay cấmxuất khẩu Đây là một cơ sở để quyết định xem phương việc lập phương án
2 Theo điều 3 của thuế nhập khẩu 2005: Hàng hóa là phần dầu khí thuộc thuế tài nguyên của
Trang 9kinh doanh có khả thi hay không nếu có trường hợp dầu thô là sản phẩm hạnchế xuất khẩu Cũng như, việc xác định các ưu đãi về thuế đối với từng mặthàng Cụ thể là căn cứ vào các điều tại chương I, II của nghị định này
Căn cứ Nghị định 83/2014/NĐ – CP về kinh doanh xăng dầu theo đề nghịcủa Bộ Công thương quy định về việc kinh doanh xăng dầu và điều kiệnkinh doanh xăng dầu tại thị trường Việt Nam
Căn cứ theo chế độ ưu đãi thuế quan phổ cập GSP3 (Generalized system ofpreferences) để xác định được mức giảm hoặc miễn thuế đối với nhập khẩuhàng hóa để tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại phát triển, qua đó tìmkiếm được các lợi ích sẽ được hưởng từ Úc, về tiêu chuẩn xuất xứ, điềukiện gửi hàng và điều kiện về giấy chứng nhận xuất xứ
Căn cứ theo Hiệp định Khu vực Thương mại Tự do giữa ASEAN và Úc,New Zealand (AANZFTA) thì khoảng 96% thuế quan của Úc được loại bỏvào năm 2010, phần còn lại sẽ được thực hiện nốt vào năm 2020 đối vớihàng hoá nhập khẩu nhập khẩu từ các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam.Qua đó góp phần tăng lợi nhuận xuất khẩu dầu thô của công ty
Căn cứ theo Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái BìnhDương (CPTPP) quy định về việc xóa bỏ các rào cản thuế quan, giảm cácchế tài hải quan, kiểm tra giấy tờ, về tiêu chuẩn kĩ thuật đối với hàng hóa vàtiêu chuẩn quản lý chất lượng,…
Căn cứ vào các văn bản pháp quy khác của Chính phủ quy định chi tiết vềhoạt động xuất nhập khẩu
Căn cứ vào các quy định khác của Chính phủ có liên quan trực tiếp hoặcgián tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa nói chung và mặt hàng dầuthô nói riêng
Ngoài ra, công ty cần căn cứ vào thông tin và tình hình trong khối OPEC4 đểxác định giá dầu thô trên thế giới qua đó căn cứ để đề ra phương án kinhdoanh hiệu quả tối ưu
3 Là chế độ tối huệ quốc đặc biệt của các nước công nghiệp phát triển dành cho các nước đang phát triển khi đưa hàng công nghiệp chế biến vào các nước này
4 Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ, trong tiếng Anh viết tắt là OPEC (viết tắt của Organization of Petroleum Exporting Countries) Mục tiêu của tổ chức này là đảm bảo thu nhập ổn định cho các quốc gia thành viên và đảm bảo nguồn cung dầu mỏ cho các khách hàng
Trang 102.3 Cơ sở thực tế để lập phương án xuất khẩu (nhập khẩu)
2.3.1 Các order của khách hàng
2.3.1.1 Đơn đặt hàng của khách hàng nước ngoài
ARROW ENERGY COMPANY
Address: 39/111 Eagle ST, Brisbane City QLD 4000, Australia
Trang 11Payment: By TT through Commonwealth Bank, head office Australia afterpresentation of Bill of lading
We are looking forward to hearing from you
Yours faithfully, Peter Crane
Purchasing Manager
QUALIFIED VIETNAM OIL COMPANY
No 484 Lach Tray Street, Dang Giang Ward, Ngo Quyen District, Hai Phong City
Email:
Trang 122.3.1.2 Đơn chào hàng tới khách nước ngoài
OFFER
QUALIFIED VIETNAM OIL
To:
BASS STRAIT OIL COMPANY
My pleasure to introduce myself, I am Mr.Tran – Sales Executive from QVOIL
We are the supplier focusing on crude oil and oil productions with many yearsexperienced.We have gone through your website and found that your company work
in the same field with us
We would like to introduce to you our goods that you may have in demand
Comodity: WTI crude oil
Description: crude oil with low heavy metal content
Unit: barrel
Unit price: 68 USD/barrel
Payment Term: Payment shall be made in advance of the delivery based on theamount specified in the Purchase Order
Validity: The quotation is valid at the time of quotation and the Unit Price is subject tothe change as announced by the Government while the service charges remainunchanged
If you have any question about this quotatin, please free to contact us Thank you foryour attention and we look forward to hearing from you soon
Your sincerely,
Quan Tran Hong
Sales Executive
Trang 132.3.2 Kết quả nghiên cứu thị trường
2.3.2.1 Thị trường trong
Nguồn cung:
Thêm 1 biểu đồ về sản lượng dầu khai thác theo năm nếu có thể
Việt Nam có nguồn dầu mỏ với trữ lượng khoảng 4,4 tỷ thùng, được xếpthứ 28 trong các quốc gia có trữ lượng dầu mỏ xác minh trên thế giới Dầu ViệtNam là loại dầu ngọt, nhẹ, nhiều paraphin, là loại dầu có giá cao nhất trong khuvực
Hình 2.1 – Lượng dầu thô dự trữ trên toàn thế giới
Từ 1986, dòng dầu thô đầu tiên được khai thác tại mỏ Bạch Hổ Tháng 4năm 1987 Việt Nam bắt đầu xuất khẩu dầu thô Hiện nay Việt Nam xếp thứ 4trong khối Đông Nam Á về xuất khẩu dầu mỏ Việt Nam có thể sẽ duy trì sảnlượng khai thác ở mức khoảng 340.000 thùng/ ngày trong một vài năm tới
Trang 14Sản lượng tại các mỏ:
Bạch Hổ trên 100.000 thùng/ngày
Sư Tử Đen 70.000 thùng/ ngày
Tê Giác Trắng 45.000 thùng/ ngày
Dầu thô Việt Nam được giao cho PVOIL (Tổng công ty dầu) làm đại lýbán hoặc được ủy quyền để bán dưới hình thức đấu giá chào mua cạnh tranh(Invite to bid)
Nguồn cầu:
( tương tự có biểu đồ về việc tiêu thụ dầu thô hàng năm thì tốt hơn)
Hiện nay, nhu cầu sử dụng dầu thô trong nước chủ yếu là các nhà máylọc dầu, ví dụ như nhà máy lọc dầu Dung Quất, đặc biệt việc nâng cấp, mở rộngNhà máy lọc dầu Dung Quất dự kiến sẽ cần nguồn dầu thô rất nhiều Do đó,việc tìm kiếm, đảm bảo nguồn dầu thô cho nhà máy luôn được lãnh đạo Công
ty đặt lên hàng đầu
Nhu cầu dầu thô trong nước hiện tăng mạnh:
Việc nhập khẩu dầu thô tăng đột biến gắn với sự kiện Nhà máy Lọc hóadầu Nghi Sơn đi vào hoạt động (cuối năm 2018) Dự án lọc hóa dầu Nghi Sơnđặt tại Khu kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa là công trình trọng điểm quốc gia Dự
án do Công ty trách nhiệm hữu hạn Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) làm chủ đầu
tư là liên doanh quốc tế về lĩnh vực dầu khí giữa Việt Nam – Nhật Bản –Kuwait, có tổng mức vốn đầu tư lên tới hơn 9 tỷ USD, tổng công suất khi đưavào hoạt động ước tính khoảng 200.000 thùng dầu/ngày, tương đương khoảng
10 triệu tấn dầu thô/năm Các sản phẩm lọc hóa dầu đa dạng bao gồm khí hóalỏng LPG, xăng không chì RON 92, RON 95, nhiên liệu diesel, nhiên liệu phản
Trang 15lực, benzen, lưu huỳnh cùng nhiều sản phẩm phong phú khác Trong đó sảnlượng lớn nhất thuộc về nhiên liệu diesel cao cấp (2,204 triệu tấn/năm), nhiênliệu diesel thường (1,47 triệu tấn/năm), xăng RON 92 và RON 95 (1,153 triệutấn/năm).
Các thông số trên của nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn cho thấy, nhu cầu nhậpkhẩu dầu thô thời gian tới sẽ còn tăng cao
Việt Nam chủ yếu nhập khẩu dầu thô , do vậy, việc khai thác và cungcấp dầu thô cho thị trường trong nước là một vấn đề đặt ra ( tại sao vừa xuấtkhẩu lại vừa nhập khẩu dầu thô?
Giá cả dầu thô – xăng
Giá dầu thô trong nước nói riêng hay giá cả dầu thô trên thế giớinói chung đều chịu sự chi phối của OPEC OPEC luôn thực hiện mộtchính sách dầu chung nhằm giữ giá 5 OPEC dựa vào việc phân bổ hạnngạch cho các thành viên để điều chỉnh lượng khai thác dầu, tạo ra khanhiếm hoặc dư dầu giả tạo nhằm thông qua đó có thể tăng, giảm hoặc giữgiá dầu ổn định Có thể coi OPEC như là một liên minh độc quyền luôntìm cách giữ giá dầu ở mức có lợi nhất cho các thành viên
Nhìn chung, giá dầu thô từ đầu năm 2019 đến nay có xu hướngđang tăng Ta có bảng sau đây:
5 Mục tiêu chính thức được ghi vào hiệp định thành lập của OPEC là ổn định thị trường dầu thô, bao gồm các chính sách khai thác dầu, ổn định giá dầu thế giới và ủng hộ về mặt chính trị cho các thành viên khi bị các biện pháp cưỡng chế vì các quyết định của OPEC Nhưng thật ra nhiều biện pháp được đề ra lại có động cơ bắt nguồn từ quyền lợi quốc gia, thí dụ như trong các cơn khủng hoảng dầu, OPEC chẳng những đã không tìm cách hạ giá dầu mà lại duy trì chính sách cao giá trong thời gian dài
Trang 16Hình 2.2 - Biểu đồ giá dầu thô cuối năm 2018 – tháng 4 năm 2019
Từ cuối tháng 10 năm 2018, giá dầu thô có xu hướng giảm đáng kể Giá dầugiảm từ khoảng 75 USD/thùng xuống còn khoảng 42 USD/thùng vào cuối năm
2018 Và Giá dầu thô đã có xu hướng tăng trở lại từ đầu năm 2019 đến nay Cụ thể,giá dầu hiện đang ở xấp xỉ mức 64 – 65 USD/thùng Điều này khá thuận lợi, làmtăng doanh thu cho việc kinh doanh, xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm từ dầu thô
Trang 17BẢNG 2.1 - GIÁ CÁC SẢN PHẨM TỪ DẦU CỦA CÔNG TY PVOIL ĐẦU NĂM 2019
01/01/2019 16/01/201 9 31/01/201 9 15/02/201 9 02/03/201 9 18/03/2019 02/04/2019
Xăng RON 95-III 6 17.800 17.600 17.600 17.600 18.540 18.540 20.030
(Giá trên đã bao gồm thuế GTGT và thuế môi trường) (Đơn vị: Đồng/lít thực tế)
BẢNG 2.2 - GIÁ CÁC SẢN PHẨM TỪ DẦU CỦA CÔNG TY Petrolimex ĐẦU NĂM 2019
01/01/2019 16/01/2019 31/01/2019 15/02/2019 02/03/2019 18/03/2019 02/04/2019
(Giá trên đã bao gồm thuế GTGT và thuế môi trường) (Đơn vị: Đồng/lít thực tế)
6 Xăng sinh học – đáp ứng tiêu chuẩn khí thải loại III của EURO
7 Xăng sinh học – đáp ứng tiêu chuẩn khí thải loại II của EURO Đây là xăng sinh học là hỗn hợp của xăng A92 pha 5% ethanol
8 Dầu hỏa hay Kêrôsin là hỗn hợp của các hidrocacbon lỏng không màu, dễ bắt cháy Nó thu được từ chưng cất phân đoạn dầu
mỏ ở nhiệt độ 150 °C đến 275 °C
Trang 18BĂNG 2.3 - GIÁ CÁC SẢN PHẨM TỪ DẦU CỦA CÔNG TY QVOIL ĐẦU NĂM 2019 9
01/01/2019 16/01/201 9 31/01/201 9 15/02/201 9 02/03/201 9 18/03/2019 02/04/2019
Xăng RON 95-III 17.780 17.580 17.580 17.580 18.520 18.520 20.020
(Giá trên đã bao gồm thuế GTGT và thuế môi trường) (Đơn vị: Đồng/lít thực tế)
Như trên trình bày là 3 loại sản phẩm (gồm xăng RON 95-III, xăng E5 RON 92-II và dầu hỏa) của công ty QVOIL và các
công ty khác trong thị trường Việt Nam đều có xu hướng tăng và có những chênh lệch không đáng kể Nguyên nhân chính phải
kể đến ở đây chính là do giá dầu thô tăng đáng kể tư đầu năm 2019 tới nay (cần bổ sung nhận xét)
9 Theo NĐ 83/2014/NĐ – CP, điều 38 về giá xăng dầu thì thời gian giữa hai lần điều chỉnh giá liên tiếp tối thiểu là mười lăm
Trang 19 Các quy định chung liên quan tới việc xuất khẩu dầu thô
Theo Chương II, Mục 1, Điều 7, Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanhxăng dầu, công ty QVOIL Có cầu cảng chuyên dụng nằm trong hệ thống cảng quốc
tế của Việt Nam, bảo đảm tiếp nhận được tàu chở xăng dầu hoặc phương tiện vận tảixăng dầu khác có trọng tải tối thiểu bảy nghìn tấn (7.000 tấn), thuộc sở hữu doanhnghiệp hoặc đồng sở hữu hoặc thuê sử dụng từ năm 05 năm trở lên Ngoài ra, công tyQVOIL cũng cần có kho tiếp nhận xăng dầu nhập khẩu dung tích tối thiểu mười lămnghìn mét khối (15.000 m3) để trực tiếp nhận xăng dầu từ tàu chở xăng dầu vàphương tiện vận tải xăng dầu chuyên dụng khác, thuộc sở hữu doanh nghiệp hoặcđồng sở hữu hoặc thuê sử dụng của thương nhân kinh doanh dịch vụ xăng dầu từnăm 05 năm trở lên Công ty cũng cần phải có phương tiện vận tải xăng dầu nội địathuộc sở hữu doanh nghiệp hoặc đồng sở hữu hoặc thuê sử dụng của thương nhânkinh doanh dịch vụ xăng dầu từ năm 05 năm trở lên Đối với việc kinh doanh nộiđịa – các sản phẩm từ dầu thô, công ty QVOIL cần phải có Có hệ thống phân phốixăng dầu: Tối thiểu mười 10 cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu hoặc sở hữu và đồng sởhữu của doanh nghiệp, tối thiểu bốn mươi 40 tổng đại lý hoặc đại lý bán lẻ xăngdầu thuộc hệ thống phân phối của thương nhân Và Mỗi năm, kể từ khi được cấpGiấy phép kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu xăng dầu, phải sở hữu hoặc sở hữu vàđồng sở hữu tối thiểu bốn 04 cửa hàng bán lẻ xăng dầu, cho đến khi đạt tối thiểumột trăm 100 cửa hàng bán lẻ xăng dầu thuộc hệ thống phân phối của thương nhân.Ngoài ra, theo mục 2 của Nghị định này, công ty QVOIL cũng cần sở hữu cácphòng thí nghiệm mà có đủ chỉ tiêu kiểm tra, kiểm định chất lượng theo quy chuẩn
kĩ thuật quốc gia tương ứng
Ngoài ra đối với giá các sản phẩm xăng dầu, theo điều 38 tại Nghị định này
có quy định: thời gian giữa hai lần điều chỉnh giá liên tiếp tối thiểu là 15 ngày đốivới trường hợp tăng giá, tối đa là 15 ngày với trường hợp xăng giảm giá Và theoĐiều 37: Quỹ bình ổn giá xăng dầu, công ty QVOIL có nghĩa vụ phải trích lập Quỹbình ổn giá để tham gia bình ổn giá xăng dầu Việt Nam
Các ưu đãi liên quan tới kinh doanh dầu thô và các sản phẩm dầu thô
Theo Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, Chính phủ Việt nam có nhiều quyđịnh, ưu đãi, khuyến khích đối với việc kinh doanh dầu thô như:
1 Thu hồi chi phí tối thiểu của nhà thầu là 70%, nhà thầu có thể đạt đượcmức thu hồi chi phí tối đa là 90% nếu đảm bảo đúng tiến độ, chi phí vàsản lượng cam kết (dựa vào đàm phán sau khi đã xác minh rõ trữ lượngcủa mỏ); hoặc thu hồi chi phí tối đa của nhà thầu là 90%, sau khi đã thuhồi hết các chi phí tìm kiếm, thăm dò, thẩm lượng và phát triển, mức thuhồi chi phí của nhà thầu sẽ là 70%
Trang 202 Thuế thu nhập doanh nghiệp của các doanh nghiệp kinh doanh dầu thô là20%; doanh nghiệp có thể được miễn thuế thu nhập trong hai năm đầutiên kể từ khi bắt đầu khai thác và giảm 50% thuế thu nhập trong hai nămtiếp theo.
Đối thủ cạnh tranh
Công ty QVOIL hiện xếp thứ 5 với tỷ lệ 5% về thị phần xăng dầu toàn thịtrường ( năm 2018) trong khi PLX với tỷ lệ 49%, sau là PVOIL với tỷ lệ 21%, tiếptheo đó có Saigon Petro(10%), Mipec(7%), …
Đồng thời, tính đến nay toàn thị trường có khoảng hơn 14,000 cửa hàng xăngdầu trên toàn quốc; thì riêng Petrolimex đã sở hữu đến 2,400 cửa hàng, trong khi Công
ty QVOIL chiếm khoảng 540 cửa hàng Nếu tính các điểm bán lẻ xăng dầu thì con sốnày lần lượt là 5,200 và 3,000; ngoài ra Saigon Petro và Thalexim đạt khoảng trên1,000 cửa hàng
Như vậy, xét về thị phần cũng như kênh phân phối, những con số tại Công tyQVOIL vẫn còn bỏ khoảng quá xa so với các công ty khác Chưa kể, đặt lên bàn cânvới những đơn vị còn lại thì Công ty QVOIL lại không quá nổi bật
Không dừng lại doanh nghiệp trong nước, Công ty QVOIL còn phải cạnh tranhvới những đơn vị đến từ nước bạn, mặc dù theo quy định của Nhà nước thì chỉ nhữngdoanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào lọc hóa dầu mới được phép phân phối xăng dầutại thị trường Việt Nam
Đơn cử đối thủ cạnh tranh hiện tại của Công ty QVOIL là Idemitsu (quận 8),đang nắm giữ 35% cổ phần tại nhà máy lọc dầu Nghi Sơn Đây là liên doanh do Tậpđoàn Idemitsu Kosan và Công ty Dầu khí Quốc tế Kuwait (KPI) thành lập, hiệnIdemitsu Kosan và KPI cũng đang nắm tổng cộng hơn 70% vốn tại dự án lọc dầu NghiSơn
Chưa kể, sắp tới đây, Công ty TNHH Lọc Hóa dầu Bình Sơn sẽ IPO và pháthành cổ phần cho cổ đông chiến lược nước ngoài Vì vậy khả năng Công ty QVOILphải cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài phát triển kinh doanh xăng dầu ViệtNam là rất rõ
Xu hướng thị trường dầu thô Việt Nam
Hiện nay không chỉ đối với Việt Nam mà còn với nhiều quốc gia trên thịtrường thế giới, vấn đề an ninh năng lượng ngày càng trở nên cấp bách và đượcchính phủ các nước chú ý hơn bao giờ hết Với tốc độ tăng trưởng nhanh chóng vàliên tục trong những năm vừa qua thì Việt Nam đang cần một nguồn năng lượngnhiên liệu hơn bao giờ hết, trong số năng lượng đó thì chúng ta sử dụng tới 40% từdầu khí Hơn thế nữa năng lượng điện tăng trưởng mạnh mẽ ử mức 10 – 12% thì
Trang 21nhu cầu về nhiên liệu ngày càng trở nên lớn hơn bao giờ hết Theo số liệu thống kêthì tỷ lệ cạn kiệt trữ lượng dầu khí đạt đến 38%.
Với việc nguồn khai thác dầu thô không còn lớn như trước thì nước ta đang
có xu hướng giảm nhập khẩu dầu thô, đồng thời tăng nhập khẩu:
Hình 2.3 – Tình hình nhập khẩu dầu thô tháng 1 – tháng 11 năm 2017 – 2018
Có thể thấy một cách rõ ràng từ biểu đồ trên, sản lượng nhập khẩu dầu thô ởnước ta năm 2018 có một sự gia tăng rất đáng kể so với cùng kì năm 2017 Vớiviệc nguồn cung dầu thô trong nước giảm, nhưng số lượng các dự án lọc dầu trongnước lại tăng khá nhiều thì việc tăng nhập khẩu dầu thô là cần thiết
Đầu năm 2018, ông Từ Thành Nghĩa - Tổng giám đốc Liên doanh Dầu khíViệt Nga từng cảnh báo một trong những mỏ dầu khí có trữ lượng lớn nhất nước ta
- mỏ Bạch Hổ đang có mức độ suy kiệt nghiêm trọng, dự kiến chỉ có thể tiếp tụckhai thác trong 4 tới 5 năm tới Không chỉ riêng mỏ Bạch Hổ mà hầu hết các mỏkhác đều đang có hệ số suy giảm tự nhiên từ 15 – 30%, hay có thể nói rằng đangđược khai thác ở giai đoạn cuối
Tại Hội thảo Kinh tế năng lượng và triển vọng được tổ chức cuối năm 2017,các chuyên gia trong và ngoài nước đã nhận định rằng nước ta từ nước xuất khẩudầu thô, nay đã phải nhập khẩu dầu thô và phụ thuộc vào việc nhập khẩu dầu thô.Nguyên nhân này được giải thích bằng việc nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm từ dầutrong nước tăng lên cùng với việc các nhà máy lọc dầu trong nước ngày càng được
Trang 22đầu tư mở rộng, phát triển trong khi việc khai thác các mỏ dầu trong nước lại bịhạn chế đi rất nhiều.
Hiện nay Việt Nam có hai nhà máy lọc dầu lớn là Nghi Sơn (Thanh Hóa)với công suất 10 triệu tấn/năm và Dung Quất (Quảng Ngãi) có công suất 6,5 triệutấn/năm Đối với nhà máy lọc dầu Dung Quất cũng đang được nâng cấp mở rộngcông suất Cùng với đó là một số dự án lớn nhỏ khác cũng đang được thực hiện,chính điều này đã góp phần tạo nên việc cung trong nước không đủ cho cầu trongnước mà chúng ta đã nói trên đây
Trang 232.3.2.2 Thị trường ngoài nước
Nhu cầu tiêu thụ dầu thô trên toàn thế giới:
Dầu thô là một loại nguyên nhiên liệu quan trọng, có thể thấy vai trò
to lớn của dầu và các sản phầm từ dầu trong tất cả các ngành nông nghiệp, giaothông vận tải, sinh hoạt hàng ngày… đặc biệt là trong công nghiệp sản xuất Kinh
tế, xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu về tiêu thụ dầu ngày càng trở nên lớnhơn bao giờ hết Theo tổ chức năng lượng thế giới, dầu là loại nhiên liệu được sửdụng nhiều nhất trong hỗn hợp năng lượng trên thế giới với tỷ lên tăng từ 31.8%năm 2015 lên đến 31.9% năm 2016
Các nước càng phát triển nhanh thì nhu cầu sử dụng dầu hay các sản phầm
từ dầu ngày càng lớn, đang được nhắc đến ở đây chính là khu vực châu Á, đáng nóinhất là hai quốc gia rộng lớn, với tốc độ tăng trưởng trong hàng nhanh nhất thế giớichính là Trung Quốc và Ấn Độ Tập đoàn Unipec (Trung Quốc) ngày 24/09/2018đưa ra ước tính nhu cầu tiêu thụ dầu mỏ thế giới sẽ đạt đỉnh 104,4 triệu thùng/ngàyvào năm 2035 so với mức dưới 100 triệu thùng/ngày hiện nay
Biểu đồ dưới đây cho thấy sự tăng trưởng về nhu cầu sử dụng dầu trên toànthế giới theo từng năm từ 2006 đến 2017 Cụ thể năm 2006 nhu cầu dầu trên toànthế giới đạt 85.3 triệu thùng mỗi ngày, đến năm 2017 con số ấy là 97.8 triệu thùngmỗi ngày Bểu đồ còn có sự ước tính về số liệu năm 2018 và dự doán về nhu cầu
sử dụng dầu trên thế giới đạt mức 100.8 triệu thùng mỗi ngày (Cuộc khảo sát đượcthực hiện vào tháng 9 năm 2018)
Hình 2.4 – Nhu cầu sử dụng dầu trên toàn thế giới năm 2006 - năm 2019
Trang 24Trong số đó, có thể thấy các nước càng phát triển, hoặc có tốc độ phát triểncàng nhanh thì mức độ tiêu thụ nhiên liệu, cụ thể ở đây ngày càng lớn Cụ thể hơn
có thể thấy rõ trong bảng sau:
Bảng 2.4 - Những quốc gia tiêu thụ dầu lớn nhát thế giới năm 2017.
(nghìn thùng/ngày)
Tỷ lệ so với toàncầu (%)
rõ hơn vị trí và vai trò quan trọng của loại nguyên nhiên liệu được mệnh danh là
“vàng đen” trong việc tăng trưởng và phát triển kinh tế của mọi quốc gia
Trang 25Với việc cần sử dụng một lượng dầu thô lớn như vậy phục vụ cho cácngành công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ giúp phát triển kinh tế, nhưng không phảiquốc gia nào cũng sẵn có một lượng tài nguyên lớn như vậy để tự phục vụ bản thânchính quốc gia mình Chính điều này giúp thị trường mua bán dầu thô hay các sảnphẩm từ dầu trên thế giới diễn ra một cách “nhộn nhịp” với tổng giá trị nhập khẩudầu thô trên toàn thế giới năm 2017 đạt mức 873,4 tỷ đô la Tuy một số quốc gia cókhả năng tự khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên phục vụ cho sự phát triển củamình, hay tạo ra những loại năng lượng thay thế nhưng nhìn chung các quốc gia cónhu cầu sử dụng dầu hàng đầu thế giới thì cũng chính là những quốc gia phải nhậpkhẩu dầu thô lớn nhất thế giới Cụ thể có thể thấy dưới đây là xếp hạng 15 quốc gianhập khẩu dầu thô hàng đầu thế giới: