Chiến thắng Điện Biên Phủ làm phá sản hoàn toàn Kế hoạch Na-va, giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của thực dân Pháp, làm xoay chuyển cục diện chiến tranh, tạo cơ sở thực lực đi đến[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NAM ĐỊNH
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2016 - 2017 Môn: LỊCH SỬ - Lớp: 9 THCS
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NAM ĐỊNH
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM THI
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2016 - 2017 Môn: LỊCH SỬ - Lớp: 9 THCS
Đáp án gồm: 04 trang
PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM (14,0 điểm)
1
(3,0
điểm)
“Luận cương đến với Bác Hồ Và Người đã khóc
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin.
Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách gấp Tưởng bên ngoài, đất nước đợi mong tin
Bác reo lên một mình như nói cùng dân tộc
“Cơm áo là đây! Hạnh phúc đây rồi!”
Hình của Đảng lồng trong hình của Nước Phút khóc đầu tiên là phút Bác Hồ cười”
(Người đi tìm hình của Nước - Chế Lan Viên)
Đoạn thơ trên nói tới sự kiện gì trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh? Phân tích ý nghĩa của sự kiện đó với sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam.
Đoạn thơ trên nói tới sự kiện Nguyễn Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ
nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin
(7 - 1920) Văn kiện này giúp Người khẳng định:
1,0
- Muốn giải phóng dân tộc, phải đi theo con đường cách mạng vô sản 0,5
- Muốn đi theo con đường cách mạng vô sản, trước hết phải thành lập
được chính đảng của giai cấp vô sản
0,5
- Sau hành trình dài tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã đến với
chủ nghĩa Mác Lênin và xác định con đường giải phóng dân tộc theo
khuynh hướng vô sản
0,5
- Sự kiện này có ý nghĩa mở đường để giải quyết tình trạng khủng hoảng
về đường lối cứu nước và lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc ở nước
0,5
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 3ta đầu thế kỉ XX.
2
(6,0
điểm)
Nêu hoàn cảnh ra đời và vai trò của Mặt trận Việt Minh đối với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 Từ đó, em hãy liên hệ với vai trò mặt trận thống nhất dân tộc của nước ta hiện nay.
- Chiến tranh thế giới thứ hai ngày càng lan rộng , ảnh hưởng đến tình
hình Đông Dương Từ khi Nhật vào Đông Dương, nhân dân ta phải chịu
cảnh “một cổ hai tròng”
0,5
- Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với đế quốc phát xít Nhật - Pháp phát triển
gay gắt Nhiệm vụ giải phóng dân tộc được đặt ra vô cùng cấp thiết
0,5
- Trong Hội nghị lần thứ 8 (5 - 1941), Đảng chủ trương thành lập ở mỗi
nước Đông Dương một mặt trận riêng Vì thế, Việt Nam độc lập Đồng
minh (gọi tắt là Mặt trận Việt Minh) chính thức ra đời
0,5
- Xây dựng và tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, phân hóa và cô lập
cao độ kẻ thù đế quốc và tay sai để chĩa mũi nhọn đấu tranh vào chúng
0,5
- Đẩy mạnh công cuộc chuẩn bị tiến lên Tổng khởi nghĩa: tập hợp, giác
ngộ và rèn luyện lực lượng chính trị; tạo cơ sở cho việc xây dựng lực
lượng vũ trang và căn cứ địa cách mạng
1,5
- Động viên toàn dân tham gia cao trào “Kháng Nhật, cứu nước”, đi từ
khởi nghĩa từng phần tiến lên Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong
cả nước; lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; góp phần cùng phe
Đồng minh tiêu diệt chủ nghĩa phát xít
1,0
- Mặt trận thống nhất dân tộc của nước ta hiện nay là Mặt trận Tổ quốc
Việt Nam
0,5
- Học sinh cần dựa vào vai trò của Mặt trận Việt Minh trước đây và tình
hình thực tế của đất nước để liên hệ với những vai trò của Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam hiện nay, có thể theo hướng: xây dựng, củng cố và tăng
cường khối đại đoàn kết dân tộc; nhận diện, phân hóa và cô lập kẻ thù;
tập trung mọi nguồn lực và sức mạnh dân tộc trong công cuộc xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc khi bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều diễn biến
1,0
Trang 4phức tạp
- Học sinh trình bày bằng nhiều cách khác nhau, diễn đạt rõ ràng, mạch
lạc, có dẫn chứng cụ thể, liên hệ được 2 vai trò trở lên, thì mới cho điểm
tối đa: 1 điểm; 1 vai trò thì được 0,5 điểm
3
(5,0
điểm)
Các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam được ghi nhận như thế nào trong Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương (21 - 7 - 1954)? Khái quát những chiến thắng tiêu biểu trên mặt trận quân sự của nhân dân ta từ năm 1946 đến năm 1954 để giành các quyền dân tộc cơ bản đó.
a Các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam được ghi nhận trong Hiệp
định Giơ-ne-vơ: Các nước tham dự Hội nghị cam kết tôn trọng các
quyền dân tộc cơ bản của ba nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia là độc
lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
0,5
b Khái quát những cuộc đấu tranh trên mặt trận quân sự: 4,5
- Sau ngày Cách mạng tháng Tám thành công, thực dân Pháp tìm mọi
cách thôn tính nước ta một lần nữa
0,25
- Trong cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 - 1954),
nhân dân ta anh dũng chiến đấu, từng bước giành thắng lợi trên khắp các
mặt trận, trong đó tiêu biểu nhất là mặt trận quân sự:
0,25
+ Cuộc chiến đấu ở các đô thị Bắc vĩ tuyến 16 (cuối năm 1946 đầu năm
1947): mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc, quân dân ta chủ động tiến
công quân Pháp, hoàn thành nhiệm vụ giam chân địch trong các đô thị
một thời gian, tạo điều kiện cho cả nước đi vào kháng chiến lâu dài
0,5
+ Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947: Căn cứ địa Việt Bắc biến
thành “mồ chôn giặc Pháp” Cơ quan đầu não kháng chiến được bảo
toàn Bộ đội chủ lực của ta ngày càng trưởng thành Chiến dịch Việt Bắc
đã giáng một đòn quyết định vào chiến lược “đánh nhanh thắng nhanh”
của quân Pháp, buộc chúng phải chuyển sang “đánh lâu dài” với ta Cuộc
kháng chiến của nhân dân ta bước sang một giai đoạn mới
1,0
+ Chiến dịch Biên giới thu - đông năm 1950: Đây là chiến dịch đầu tiên
do ta chủ động tiến công, đã giải phóng được vùng biên giới Việt - Trung
từ Cao Bằng đến Đình Lập, chọc thủng “hành lang Đông - Tây” của
quân Pháp Thế bao vây cả trong lẫn ngoài của địch đối với căn cứ Việt
Bắc bị phá vỡ Kế hoạch Rơ-ve của Pháp bị phá sản Với chiến dịch này,
quân ta giành thế chủ động trên chiến trường chính (Bắc Bộ), mở ra bước
1.25
Trang 5phát triển mới của cuộc kháng chiến.
+ Cuộc Tiến công chiến lược Đông - Xuân 1953 - 1954: Với cuộc Tiến
công chiến lược Đông - Xuân 1953 - 1954, ta đã bước đầu làm phá sản
Kế hoạch Na-va của Pháp - Mĩ, tạo điều kiện cho quân dân ta mở trận
quyết chiến chiến lược ở Điện Biên Phủ Chiến thắng Điện Biên Phủ làm
phá sản hoàn toàn Kế hoạch Na-va, giáng đòn quyết định vào ý chí xâm
lược của thực dân Pháp, làm xoay chuyển cục diện chiến tranh, tạo cơ sở
thực lực đi đến kí kết Hiệp định Giơ-ne-vơ, buộc Pháp phải công nhận
các quyền dân tộc cơ bản của ba nước Đông Dương là độc lập, chủ
quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
1,25
PHẦN II: LỊCH SỬ THẾ GIỚI (6,0 điểm)
Trình bày và nhận xét về những quyết định quan trọng của Hội nghị Ianta (2 - 1945) Những quyết định này có tác động như thế nào đến khu vực Đông Nam Á sau Chiến tranh thế giới thứ hai?
Vào giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ hai, ba cường quốc
Liên Xô, Mĩ, Anh đã triệu tập Hội nghị Ianta (2 - 1945) và thông qua các
quyết định quan trọng:
0,5
- Thống nhất mục tiêu chung là tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức
- Thành lập tổ chức quốc tế mới là Liên hợp quốc… 0,5
- Thoả thuận về việc phân chia phạm vi khu vực ảnh hưởng chủ yếu giữa
+ Ở châu Âu: Liên Xô chiếm đóng và kiểm soát vùng Đông nước Đức
và Đông Âu ; vùng Tây nước Đức và Tây Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng
của Mĩ, Anh…
0,5
+ Ở Châu Á: Vì Liên Xô tham chiến đánh Nhật nên trả lại cho Liên Xô
phía nam đảo Xa-kha-lin…
Duy trì nguyên trạng Mông Cổ, trao trả cho Trung Quốc những vùng
đất đai bị Nhật chiếm đóng trước đây…
Mĩ và Liên Xô tạm thời chia nhau kiểm soát và đóng quân ở Bắc và
Nam bán đảo Triều Tiên Mĩ đóng quân ở Nhật Bản…
1,0
Trang 6Các vùng còn lại của châu Á (Đông Nam Á, Nam Á…) vẫn thuộc
phạm vi ảnh hưởng của các nước phương Tây
- Những quyết định của hội nghị Ianta đã tạo nên khuôn khổ của một trật
- Những quyết định đó có ảnh hưởng tới hoà bình, an ninh và trật tự thế
giới sau này: các nước vốn là đồng minh trong Chiến tranh thế giới thứ
hai nhanh chóng chuyển sang thế đối đầu, hình thành hai hệ thống xã hội
- tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa đối lập nhau…
0,5
- Hội nghị Ianta đã quyết định tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít, nhanh
chóng kết thúc chiến tranh… Ở châu Á, với việc phát xít Nhật bị tiêu diệt
đã tạo điều kiện cho các nước Đông Nam Á nổi dậy giành chính quyền,
thành lập các quốc gia độc lập như: Inđônêxia, Việt Nam, Lào…
0,5
- Với quyết định của hội nghị: các vùng còn lại của châu Á (Đông Nam
Á, Nam Á…) vẫn thuộc phạm vi ảnh hưởng của các nước phương Tây
đã tạo điều kiện cho các nước tư bản phương Tây trở lại thống trị các
nước Đông Nam Á (thực dân Pháp trở lại 3 nước Đông Dương, Anh trở
lại Xingapo)…Như vậy, nhân dân các nước này phải tiếp tục đấu tranh
chống thực dân, đế quốc…
1,0
* Chú ý:
1 Khi chấm thi, cán bộ chấm thi bám sát hướng dẫn chấm của Sở GD&ĐT
2 Cán bộ chấm thi không quy tròn điểm của bài thi
3 Những bài viết nào có tham khảo tài liệu, đưa ra kiến thức lịch sử đúng, phù hợp, làm cho phong phú hơn, sâu sắc hơn, thì cán bộ chấm thi có thể vận dụng cho điểm khuyến khích nhưng vẫn trong mức điểm tối đa đã quy định cho từng câu
4 Nếu bài thi có cách làm riêng và đúng vẫn chấm theo thang điểm quy định
5 Bài làm của thí sinh được điểm tối đa phải bảo đảm được những yêu cầu: Nội dung đúng như đáp án, chữ viết rõ ràng, văn phong trong sáng, câu chữ đúng và lập luận chặt chẽ
Trang 7Nếu quí thầy cô có nhu cầu xin liên lạc: 0912537659
Hoặc info@123doc.org
Sở Giáo dục Đào tạo Hà Nội
Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 9
Năm học 2004 - 2005
Ngày thi: 25 tháng 12 năm 2004
Môn thi: Lịch sử
Thời gian làm bài: 150 phút
Câu 1 ( 5,5 điểm ):
Bằng những dẫn chứng lịch sử cụ thể, anh (chị) hãy chứng minh Cách mạng tháng
Tám 1945 là biểu tượng sáng ngời về tinh thần chủ động sáng tạo của Đảng ta và lãnh tụ
Hồ Chí Minh
Câu 2( 4,5 điểm ):
Hãy hoàn thiện bảng sau về đấu tranh ngoại giao trong phong trào cách mạng Việt Nam:
Từ 2-9-1945 đến 19-12-1946
Từ 8-5-1954 đến 21-7-1954
Từ tháng 5-1968 đến tháng 1-1973
Câu 3 ( 8 điểm ):
Trình bày nhận xét của anh (chị) về quan hệ quốc tế từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đến nay và nêu rõ vì sao trong khoảng bốn thập niên gần đây, quan hệ quốc tế có xu hướng chuyển dần từ đối đầu sang đối thoại?
Câu 4 ( 2 điểm ):
Hãy hoàn thiện bảng sau cho chính xác sự kiện với thời gian:
a.Cuối tháng 3.1929 1 Thành lập Đông Dương cộng sản đảng
b 17.6.1929 2 Mít tinh của 2 vạn người tại quảng trường Đấu Xảo - Hà
Nội
c 8.1929 3 Thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam
d 9.1929 4 Khởi nghĩa Nam Kì
e 1.5.1938 5 Nhật đảo chính Pháp
g 23.11.1940 6 Lãnh tụ Nguyễn ái Quốc về nước
h 28.1.1941 7 Thành lập Mặt trận Việt Minh
i 19.5.1941 8 Thành lập An Nam cộng sản đảng
k 9.3.1945
Trang 8Kì thi chon đội tuyển học sinh giỏi lớp 9 năm học 2004-2005
Hướng dẫn chấm môn Lịch sử Câu 1: 5,5 điểm
a Chủ động chuẩn bị về đường lối.
- Chính cương, Sách lược vắn tắt (0,25đ)
- Luận cương 10.1930 (0,25đ)
- Hội nghị Trung ương 6: Bước đầu chuyển hướng chỉ đạo chiến lược 0,5đ
- Hội nghị Trung ương 8: Hoàn chỉnh việc chuyển hướng chỉ đạo chiến lược 0,5đ
b Chủ động xây dựng lực lượng chính trị.
- Cao trào dân chủ 1936-39: Kinh nghiệm đấu tranh chính trị 0,25đ
- Hoạt động của các đoàn thể trong tổ chức Việt Minh 0,5đ
c Chủ động xây dựng lực lượng vũ trang.
- Kinh nghiệm trong Cao trào 1930-1931 0,25đ
- Du kích Bắc Sơn 0,25đ
- Việt Nam tuyên truyền GP quân 0,5đ
- Việt Nam giải phóng quân 0,25đ
d Chủ động xây dựng căn cứ địa tại Việt Bắc 0,5đ
e Tích cực chủ đọng gấp rút chuẩn bị mọi mặt trong thời kì Tiền khởi nghĩa (Cao trào Kháng Nhật cứu nước) 0,5đ
f Chủ động đón thời cơ, chớp thời cơ, dũng cảm phát động Tổng khởi nghĩa.
- Thời cơ: Sau khi Nhật đầu hàng Đồng Minh (13.8.1945) và trước khi quân Đồng
Minh vào Đông Dương 0,5đ
- Dũng cảm và quyết tâm: Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho đồng bào cả nước 0,25đ
g Linh hoạt sáng tạo trong Tổng khởi nghĩa giành chính quyền: Cách giành chính quyền linh hoạt theo hoàn cảnh từng địa phương 0,25đ
Câu 2: 4,5 điểm
Đấu tranh ngoại giao trong phong trào cách mạng Việt Nam:
Thời gian Nội dung:3 ý x 0,5đ = 1,5đ Kết quả và ý nghĩa: 3 ý x 1đ = 3đ
Từ 2-9-1945 đến
19-12-1946:
- 2-9-1945 đến
Trang 9- 6-3-1046 đến
19-12-1946
- Tạm hòa với Tưởng ở miền Bắc để chống Pháp
ở miền Nam
- Tạm hòa với Pháp để đuổi Tưởng và tay sai
- Mượn bàn tay quân Pháp để đuổi
20 vạn quân Tưởng
- Kéo dài thời gian hòa hoãn
Từ 8-5-1954 đến
21-7-1954
Chấm dứt chiến tranh
- Lập lại hòa bình ở Đông Dương
- GP hoàn toàn miền Bắc
- Tạo tiền đề cho CM miền Nam
- Thêm kinh nghiệm đấu tranh ngoại giao
Từ tháng 5-1968
đến tháng
1-1973
- 5-1968 đến
12-1968:
- 1-1969 đến
27-1-1973
Buộc Mĩ phải chấm dứt hoàn toàn và không điều kiện việc ném bom phá hoại miền Bắc
Buộc Mĩ và chư hầu phải rút hết quân đội Mĩ và chư hầu
ra khỏi miền Nam
- Mĩ phải thừa nhận độc lập quyền
và toàn vẹn lãnh thổ của chủ Việt Nam
- Chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình
- Lần đầu tiên sau 115 năm, nước
ta sạch bóng quân xâm lược nước ngoài
- Làm thay đổi tương quan lực lượng ở miền Nam, tạo điều kiện
để giải phóng hoàn toàn miền Nam
Câu 3: 8 điểm
a 1919-1939: 3ý x 0,5đ = 1,5đ
- Trật tự Vecxai - Oasinhtơn
- Anh Pháp Mĩ thao túng vì quyên lợi ích kỉ của mình
- Mâu thuẫn trong trật tư rạn nứt
b 1939-1945: 0,5đ
Liên Xô, Mĩ , Anh là 3 cường quốc trụ cột, giữ vai trò quyết định trong việc chiến thắng chủ nghĩa phát xít
c 1945-1991: 3 ý x0,5đ = 1,5đ
- Trật tự 2 cực
- 1945- đầu những năm 70 của thế kỉ 20: Đối đầu gay gắt
- Đầu những năm 70 của thế kỉ 20 đến 1991: Đối đầu giảm dần và chuyển dần sang đối thoại Các nước thuộc thế giới thư ba ngày càng có vai trò quan trọng
d 1991 đến nay
- Một siêu cường (Mĩ), nhiều cường quốc (Nga, Trung Quốc, Nhật , Anh, Pháp Đức)
0,5đ
Trang 10- Trật tự mới đang hình thành: Mĩ muốn duy tì trật tự đơn cực, các cường quốc muốn xây
dựng trật tự đa cực 0,25đ
- Sự hình thành trật tự mới phụ thuộc các yếu tố: 3 ý x 0,5đ = 1,5đ
+ Thực lực các nước lớn
+ Cách mạng, đổi mới ở các nước XHCM và phong trào GPDT
+ Cách mạng KHKT tạo nên những đột phá và chuyển biến để hình thành cực mới
- Từ đối đầu chuyển hẳn sang đối thoại 0,5đ
- Hòa bình về chính trị, không có chiến tranh TG, nhưng vẫn có những cuộc chiến tranh
cục bộ 0,25đ
e Nguyên nhân chuyển từ đối đầu sang đối thoại: 3 ý x 0,5đ = 1,5đ
- Đối đầu căng thẳng có nguy cơ dẫn đến chiến tranh hạt nhân.
- Kinh tế thế giới ngày cáng có xu hướng quốc tế hóa
- Cuộc sống hiện đại ngày càng có nhiều vấn đề có tính chất toàn cầu
-Câu 4: 8 ý x 0,25đ = 2đ
a.Cuối tháng 3.1929 3 Thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam
b 17.6.1929 1 Thành lập Đông Dương cộng sản đảng
c 8.1929 8 Thành lập An Nam cộng sản đảng
d 9.1929
e 1.5.1938 2 Mít tinh của 2 vạn người tại quảng trường Đấu Xảo - Hà
Nội
g 23.11.1940 4 Khởi nghĩa Nam Kì
h 28.1.1941 6 Lãnh tụ Nguyễn ái Quốc về nước
i 19.5.1941 7 Thành lập Mặt trận Việt Minh
k 9.3.1945 5 Nhật đảo chính Pháp
1 ĐỀ & ĐÁP ÁN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2004-2005 Hà Nội 3 - 6
2 ĐỀ & ĐÁP ÁN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2005-2006 Hà Nội 7 - 11
3 ĐỀ & ĐÁP ÁN HỌC SINH GIỎI NĂM 2005-2006 Hải phòng 12 - 17
4 ĐỀ & ĐÁP ÁN HỌC SINH GIỎI NĂM 2005-2006 Hà Nam 18- 23
5 ĐỀ & ĐÁP ÁN HỌC SINH GIỎI NĂM 2006 – 2007 Nam Định 24 - 32