Bµi to¸n ¸p dông 10 phót + Mục tiêu : Học sinh vận dụng được điều kiện để hai đường thẳng song song, cắt nhau vào bài toán.. + Phương thức thực hiện : Hoạt động cá nhân.[r]
Trang 1Ngày soạn 28/10/2017 Ngày dạy /2017 Dạy lớp 9A
Ngày dạy /2017 Dạy lớp 9B Tiết 21.LUYệN TậP
I Mục tiêu
1 Kiến thức : Củng cố đồ thị hàm số y = ax + b (a 0)
2 Kỹ năng :Thành thạo trong việc vẽ đồ thị hàm số bậc nhất y = ax + b
3 Thái độ :Nghiêm túc yêu thích môn học
4 Năng lực cần đạt :
- Phỏt triển năng lực tự học, tự nghiờn cứu
- Phỏt triển năng lực phỏt hiện và giải quyết vấn đề
II Chuẩn bị
1 Giáo viên :Giáo án, thớc thẳng, đồ dùng dạy học
2 Học sinh :Ôn lại kiến thức cũ, sgk, dụng cụ học tập
III QUÁ TRèNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH
1 Cỏc hoạt động đầu giờ (10)
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi
Hãy vẽ đồ thị hàm số y = x + 4 và
1
y = - x + 2
2 trên cùng một mặt phẳng tọa độ
Đáp án:
* Đồ thị hàm số y = x + 4 đi qua điểm A(0 ; 4) và B(-4 ; 0)
* Đồ thị hàm số
1
y = - x + 2
2 đi qua điểm C(0 ; 2) và D(4 ; 0) y
x D
C
4 2
-4
4
y = -1
2x + 2
y = x + 4
O B
A
* Đặt vấn đề:ở bài trớc chúng ta đã biết đồ thị hàm số bậc nhất y = ax + b là gì? Biết cách vẽ đồ thị của hàm số này Hôm nay các em hãy vận dụng các kiến thức
đó đi làm một số bài tập
2 Nội dung bài học
Hoạt động 1 Vẽ đồ thị và tỡm giao điểm của đồ thị
+ Mục tiờu : Học sinh vẽ được đồ thị của y = ax + b (a ≠ 0), tỡm được giao điểm của đồ thị
+ Nhiệm vụ : Học sinh nghiờn cứu và thực hiện bài 15, 16 SGK
1
Trang 2+ Phương thức thực hiện : Học sinh hoạt động nhúm, hoạt động cỏ nhõn + Sản phẩm : Kết quả bài tập 15, 16 SGK
+ Tiến trỡnh thực hiện :
Luyện tập (31 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động và dự kiến cõu trả lờicủa học
sinh Bài 15:(SGK - Tr51) (9 phút) Cho học sinh lên bảng vẽ thêm đồ thị
của hai hàm số y = 2x và
2
3
vào
hệ trục tọa độ dã vẽ trong phần kiểm
tra bài cũ
y
x
O 2 3 4 5 6 -1
-2 1 2 3 4
-1 -2
5
-2,5
B
y = 2x + 5
y = -1,5x + 5
y = 2x
y = -1,5x C
A
Tứ giác ABCD là hình gì ? b) Ta có:
- Đờng thẳng y = 2x + 5 song song với
đờng thẳng y = 2x
- Đờng thẳng
2
3
song song với
đờng thẳng
2
3
tứ giác ABCD là hình bình hành Bài 16 (SGK - Tr 51) (11 phút) Cho học sinh đọc nội dung đề bài
Một em lên bảng vẽ đồ thị của hai hàm
số y = x và y = 2x + 2 trên cùng một
mặt phẳng tọa độ?
a) Vẽ đồ thị
y
x
-1 -2 -3
1 2 3 4
-1 -2
M
A
y=2x+2
y=x B
C D
A là giao điểm của hai đồ thị nói trên
tìm tọa độ điểm A ? b) Giải phơng trình 2x + 2 = x x= -2 Thay x = - 2 vào hàm số y = x
ta đợc y = 2 Vậy A(-2 ; -2) Tìm tọa độ điểm C ? c) Gọi d là đờng thẳng qua điểm B(0;2)
và song song với Ox d cắt đồ thị hàm
số y = x tại C Ta có tung độ điểm C là 2
mà C thuộc đồ thị hàm số y = x y = 2 vậy C(2;2)
Hãy tính diện tích tam giác ABC? Kẻ AD vuông góc với d tại D ta có:
AD = 4
SABC =
1
2 AD.BC =
1
2 4.2 = 4 (cm2) 2
Trang 3+ Dự kiến cõu trả lời của học sinh (kết hợp trong tiến trỡnh thực hiện).
+ Phương ỏn kiểm tra, đỏnh giỏ hoạt động và kết quả học tập của học sinh Đỏnh giỏ kết quả qua cõu trả lời, bài làm của học sinh
Hoạt động 2 Tỡm hệ số của hàm số y = ax + b (a ≠ 0)
+ Mục tiờu : Học sinh tỡm được hệ số của đồ thị của y = ax + b (a ≠ 0) + Nhiệm vụ : Học sinh nghiờn cứu và thực hiện bài 18 SGK
+ Phương thức thực hiện : Học sinh hoạt động nhúm, hoạt động cỏ nhõn + Sản phẩm : Kết quả bài tập 18 SGK
+ Tiến trỡnh thực hiện :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động và dự kiến cõu trả lờicủa học
sinh Cho học sinh nghiên cứu nội dung bài
Cho học sinh thảo luận trong 5’ làm
bài 18 Với x = 4 thì giá trị của hàm số y =3x+bcó giá trị là 11 nên ta có:
11 = 3.4 + b b = -1 Hàm số cần tìm là y = 3x - 1
Hãy vẽ đồ thị hàm số y = 3x - 1
y
x
-1 -2 -3
1 2 3 4
-1 -2 -3
y = 3x - 1
b) Đồ thị hàm số y = ax + 5 đi qua điểm A(-1 ; 3) nên ta có 3 = a(-1) + 5 a = 2
Hàm số cần tìm là y = 2x + 5
+ Dự kiến cõu trả lời của học sinh (kết hợp trong tiến trỡnh thực hiện).
+ Phương ỏn kiểm tra, đỏnh giỏ hoạt động và kết quả học tập của học sinh Đỏnh giỏ kết quả qua cõu trả lời, bài làm của học sinh
3 Củng cố luyện tập, hướng dẫn học sinh tự học (3’)
3
Trang 4Hãy nêu các bớc vẽ đồ thị hàm số y = ax +b (a ≠ 0)
Học sinh các bớc vẽ đồ thị hàm số y = ax +b (a ≠ 0)
Giáo viên cho học sinh ôn lại các kiến thức đã học
Xem lại các bài tập đã chữa
Làm bài tập 17 (T51), bài 19 (T52)
Bài 15, 16(SBT - Tr -58,59) Bài 19 lu ý: 5 = 22 + 12
Ngày soạn 28/10/2017 Ngày dạy /2017 Dạy lớp 9A
Ngày dạy /2017 Dạy lớp 9B Tiết 22 ĐƯờNG THẳNG SONG SONGvà
ĐƯờNG THẳNG CắT NHAU
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm vững điều kiện hai đờng thẳng y = ax + b (a 0) và y = ax + b (a 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau
- Biết chỉ ra các cặp đờng thẳng song song, cắt nhau, trùng nhau
2 Kỹ năng
- Vận dụng vào giải bài toán biện luận
3 Thái độ :Nghiêm túc yêu thích môn học
4 Năng lực cần đạt :
- Phỏt triển năng lực tự học, tự nghiờn cứu
- Phỏt triển năng lực phỏt hiện và giải quyết vấn đề
II Chuẩn bị
1 Giáo viên :Giáo án, bảng phụ, thớc thẳng, đồ dùng dạy học
2 Học sinh :Ôn lại kiến thức cũ, SGK, dụng cụ học tập
III QUÁ TRèNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH
1 Cỏc hoạt động đầu giờ (8’)
4
Trang 5y = 2x
- 2
x 6
y
4
5
-1 -2 -3 -4 -5 -6
1 2 3
5 6
-1 -2 -3
-1,5
-4
y = 2x + 3
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi
Vẽ trên cùng mặt phẳng tọa độ, đồ thị các hàm số y = 2x và y = 2x + 3
Em có nhận xét gì về hai đồ thị này ?
Đáp án:
Nhận xét: Đồ thị hai hàm số song song với nhau
* Đặt vấn đề Giáo viên: Trên cùng một mặt phẳng hai đờng thẳng có những vị trí
t-ơng đối nào ?
Học sinh: Trên một mặt phẳng hai đờng thẳng có thể song song, cắt nhau hoặc trùng nhau
Vậy với hai đờng thẳng y = ax + b (a 0) và y = ax + b (a 0) khi nào thì chúng song song, khi nào chúng cắt nhau và khi nào chúng trùng nhau để trả lời câu hỏi này chúng ta vào bài hôm nay
b) Dạy nội dung bài mới
2 Nội dung bài học
Hoạt động 1 Đường thẳng song song
+ Mục tiờu : Học sinh nắm được điều kiện để hai đường thẳng song song + Nhiệm vụ : Nghiờn cứu thụng tin SGK, làm ?1
+ Phương thức thực hiện : Hoạt động cỏ nhõn
+ Sản phẩm : Kết quả ?1, nắm được điều kiện hai đường thẳng song song + Tiến trỡnh thực hiện :
Hoạt động của giáo viên Hoạt độngvà dựkiến cõu trả lời của học
sinh Một em lên bảng vẽ tiếp đồ thị hàm số
y = 2x - 2 trên cùng mặt phẳng tọa độ
với hai đồ thị y = 2x + 3 và y = 2x đã
vẽ?
Cả lớp làm ?1
(a)
?1 a)
5
x 6
y
4
5
-1 -2 -3 -4 -5 -6
1 2 3
5 6
-1 -2 -3 -4 -5
-1,5
y = 2x
y =2x +3
Trang 6Giải thích tại sao hai đờng thẳng y = 2x
+ 3 và y = 2x + 2 song song với nhau ? b) Hai đờng thẳng y = 2x + 3 và y = 2x - 2 song song với nhau vì cùng
song song với đờng thẳng y = 2x
Hai đờng thẳng y =ax+b (a 0)
và y = ax + b khi nào song song khi nào
+ Dự kiến cõu trả lời của học sinh (kết hợp trong tiến trỡnh thực hiện).
+ Phương ỏn kiểm tra, đỏnh giỏ hoạt động và kết quả học tập của học sinh Đỏnh giỏ kết quả qua cõu trả lời, bài làm của học sinh
Hoạt động 2 Hai đườn thẳng cắt nhau (8 phút)
+ Mục tiờu : Học sinh nắm được điều kiện để hai đường thẳng cắt nhau + Nhiệm vụ : Nghiờn cứu thụng tin SGK, làm ? 2
+ Phương thức thực hiện : Hoạt động cỏ nhõn, hoạt động nhúm
+ Sản phẩm : Kết quả ? 2 , nắm được điều kiện hai đường thẳng cắt nhau + Tiến trỡnh thực hiện :
Hoạt động của giáo viên Hoạt độngvà dựkiến cõu trả lời của học
sinh Vậy khi nào hai đờng thẳng cắt nhau?
Tìm các cặp đờng thẳng song song, các
cặp đờng thẳng cắt nhau trong các đờng
thẳng sau?
?2 Các cặp đờng thẳng cắt nhau:
y = 0,5x + 2 và y = 1,5x + 2
y = 0, 5x 1 và y = 1,5x + 2 Hai đờng thẳng y = ax + b (a 0)
và y = ax + b khi nào cắt nhau khi nào ? * Kết luận: (SGK Tr53)
Hai đờng thẳng y =ax + b (a 0)
và y = ax + b khi nào cắt nhau trên trục
Đây chính là nội dung phần chú ý? * Chú ý (SGK Tr53)
Hoạt động 3 Bài toán áp dụng (10 phút)
+ Mục tiờu : Học sinh vận dụng được điều kiện để hai đường thẳng song song, cắt nhau vào bài toỏn
+ Nhiệm vụ : Nghiờn cứu bài toỏn SGK
+ Phương thức thực hiện : Hoạt động cỏ nhõn
+ Sản phẩm :Hiểu đựoc bài toỏn
+ Tiến trỡnh thực hiện :
Hoạt động của giáo viên Hoạt độngvà dựkiến cõu trả lời của học
sinh
Áp dụng ta đi làm bài toán sau?
Cho hai hàm số bậc nhất
y = 2mx + 3 và y = (m+1)x + 2 Xác định các hệ số a, b, a’, b’ của hai
hàm số y = 2mx + 3, y = (m+1)x + 2 ? Hàm số y = 2mx + 3 có a = 2m; b=3Hàm số y = (m+1)x + 2 có a’ = m + 1;
b’ = 2 Tìm điều kiện để hai hàm số trên là hàm
số bậc nhất ? - Hai hàm số trên là hàm số bậc nhất
khi:
6
Trang 7
Cho học sinh hoạt động nhóm làm bài
toán trong 5 phút?
a) Đồ thị hàm số y = 2m + 3 và y = (m + 1)x + 2 cắt nhau a a hay 2m
m + 1 m 1 Kết hợp điều kiện m 0 và m -1 hai đờng thẳng cắt nhau khi và chi khi
m 1 và m 0 b) Đồ thị hàm số y = 2m + 3
và y =(m + 1)x + 2 song song a = a’ hay 2m = m + 1 m = 1
Kết hợp điều kiện m 0 và m -1 hai đờng thẳng song song khi và chỉ khi
m = 1
+ Dự kiến cõu trả lời của học sinh (kết hợp trong tiến trỡnh thực hiện).
+ Phương ỏn kiểm tra, đỏnh giỏ hoạt động và kết quả học tập của học sinh Đỏnh giỏ kết quả qua cõu trả lời, bài làm của học sinh
3 Củng cố luyện tập, hướng dẫn học sinh tự học (7’)
Cho biết các vị trí tơng đối của hai đờng thẳng y = ax + b (a 0)
và y = ax + b (a 0) khi biết các hệ số bằng số ?
HS: + Song song với nhau khi và chỉ khi a = a; b b
+ Cắt nhau khi và chỉ khi a a’;
+ Trùng nhau khi và chỉ khi a’ = a’; b’ = b’
Cho hs làm bài tập 20 (SGK/Tr54)
+ Các cặp đờng thẳng cắt nhau:
y = 1,5x + 2 và y = x + 2
y = 1,5x + 2 và y = 0,5x - 3
y = 1,5x - 1 và y = x - 3 + Các cặp đờng thẳng song song
y = 1,5x + 2 và y = 1,5x - 1
y = x + 2 và y = x - 3
y = 0,5x - 3 và y = 0,5x + 3
Học bài theo sách giáo khoa và vở ghi
Bài tập số 21, 22, 23, 24 (SGK Tr55) và 18, 19 SGK/Tr59)
Hớng dẫn bài tập 24:
Trong bài 24 có khác so với bài tập trong phần áp dụng là hệ số b và b’ có chứa tham số vì vậy khi áp dụng cần lu ý tới hệ số b và b’
Kết quả là kết hợp điều kiện của m và k
7