Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học có một vai trò hết sức quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục học sinh. Giáo viên chủ nhiệm là người tổ chức và tham gia vào quá trình hình thành nhân cách học sinh, là người chịu trách nhiệm về công tác giáo dục trẻ trước nhà nước và nhân dân. Chính vì thế, giáo viên chủ nhiệm là công việc không đơn giản chút nào. Chúng ta không đơn thuần chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến học sinh mà chúng ta phải cùng với các lực lượng khác giáo dục, uốn nắn, rèn cho các em từng hành vi đạo đức đơn giản nhất, để từ đó giúp các em hình thành một nhân cách, phẩm chất tốt đẹp. Điều này quả là không dễ, bởi lẽ một lớp mỗi học sinh có tính cách, tâm lý, đạo đức khác nhau. Lực lượng tham gia tích cực và có đóng góp không nhỏ để giúp một người giáo viên chủ nhiệm hoàn thành nhiệm vụ của mình đó là ban cán sự lớp. Từ trước đến nay, trong một lớp học, ban cán sự lớp vẫn là tên gọi quen thuộc dành cho các bạn học sinh tham gia giữ các chức vụ: lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tổ phó,... Ban cán sự lớp thường do giáo viên chủ nhiệm chỉ định, nếu được bầu chọn thì theo cảm tình của các bạn trong lớp hoặc được bầu chọn qua quýt. Hoạt động của ban cán sự lớp chủ yếu theo kế hoạch đã được vạch sẵn, chưa biết tự xây dựng kế hoạch sao cho hoạt động hiệu quả hoặc hoạt động đơn điệu, không phong phú về nội dung dẫn đến nhàm chán. Yếu tố đó làm hạn chế năng lực cũng như khả năng điều hành của học sinh. Thực hiện theo đúng tinh thần và nhiệm vụ trọng tâm: “Tiếp tục đổi mới căn bản và toàn diện nền Giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”, ngành giáo dục và đào tạo đã và đang tiếp tục triển khai, thực hiện một số mô hình giáo dục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Trong đó, việc thực hiện nội xây dựng Hội đồng tự quản theo mô hình trường học mới là một nội dung thiết thực nhằm tạo ra một môi trường học tập tốt, tăng cường phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, tạo mọi điều kiện tốt nhất để mọi học sinh được tham gia vào quá trình học tập một cách thoải mái, chủ động và tích cực. Việc thành lập Hội đồng tự quản theo mô hình trường tiểu học mới được áp dụng tại nhiều lớp học trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hạ Long. Trong mô hình này, học sinh là đối tượng trung tâm của quá trình dạy và học nên không gọi ban cán sự lớp mà đó là “Hội đồng tự quản”. Hội đồng tự quản do học sinh tự bầu chọn thay vì cô giáo chủ nhiệm chỉ định gồm 1 chủ tịch, 2 phó chủ tịch và các ban như: Ban Học tập, Ban Văn nghệ, thể dục thể thao, Ban Thư viện, Ban Đối ngoại, Ban Vệ sinh Sức khỏe,.... Mỗi ban có trách nhiệm khác nhau. Điểm mới của Hội đồng tự quản trong mô hình lớp học trường tiểu học mới là Hội đồng tự quản đảm nhiệm toàn bộ các hoạt động của lớp, chỉ nhờ giáo viên hỗ trợ, giúp đỡ và giáo viên không can thiệp vào hoạt động của Hội đồng tự quản khi chưa cần thiết. Sau khi được tham gia bồi dưỡng chuyên môn chuyên đề “Áp dụng mô hình lớp học trường tiểu học mới” linh hoạt với lớp chủ nhiệm, bản thân tôi đang công tác tại trường tiểu học Lê Hồng Phong, trường không thuộc nhóm trường dạy thí điểm chương trình nhưng tôi cùng các đồng nghiệp vẫn mạnh dạn tổ chức lớp học và lựa chọn một số hoạt động, nội dung phù hợp áp dụng đối với lớp chủ nhiệm. Qua nghiên cứu, bản thân tôi thấy vai trò của Hội đồng tự quản là một trong những điểm mới, ấn tượng. Tuy nhiên khi áp dụng thực tế giáo viên thấy gặp không ít bỡ ngỡ, khó khăn và tồn tại. Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi tiến hành nghiên cứu và thực nghiệm đề tài “Một số biện pháp phát huy vai trò của Hội đồng tự quản qua công tác chủ nhiệm lớp”
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Hạ Long, ngày 20 tháng 5 năm 2020
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
Đề nghị Hội đồng sáng kiến Thành phố xét, công nhận
I Sơ lược lý lịch
- Họ và tên: ĐÀO THỊ HỒNG VÂN
- Ngày, tháng, năm sinh: 24 - 04 - 1985
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Đại học sư phạm Tiểu học
- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - trường Tiểu học Lê Hồng Phong
- Quyền hạn, nhiệm vụ được giao: Giảng dạy và chủ nhiệm lớp 2A3
II Nội dung
1 Tên sáng kiến:
Một số biện pháp phát huy vai trò của Hội đồng tự quản qua công tác chủ nhiệm lớp
2 Thực trạng nhiệm vụ, công tác trước khi áp dụng sang kiến
Năm học 2019 - 2020 nhà trường phân công tôi chủ nhiệm và giảng dạy lớp 2A3 Lớp có 40 học sinh (Nam: 22 em, nữ: 18 em, dân tộc: 2 em), phần lớn học sinh là con em cán bộ, công chức, viên chức, công nhân của các cơ quan, xí nghiệp trên địa bàn phường Hồng Hải thuộc thành phố Hạ Long Gia đình các em
có thu nhập nên ổn định đời sống kinh tế, việc đầu tư và chăm lo cho con cái học hành được các bậc cha mẹ quan tâm nhiều
Ngay từ đầu năm, tôi đã tiến hành kiểm tra khảo sát học sinh trong lớp Kết quả như sau:
Số học
sinh
Học sinh có
năng khiếu
Học sinh có năng lực điều hành tốt
Học sinh mạnh dạn,
tự tin
Học sinh có ý thức tự phục
vụ, tự quản tốt
Học sinh tích cực tham gia các hoạt động
5
Trong một lớp học có nhiều đối tượng học sinh, không phải học sinh nào cũng có khả năng lãnh đạo được cả tập thể Các em chưa hiểu được rõ vai trò,
Trang 2nhiệm vụ của Hội đồng tự quản Kĩ năng tổ chức, điều hành các hoạt động của nhóm, lớp của học sinh còn hạn chế, lúng túng trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động, thiếu sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận Có nhiều em còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trong giao tiếp, ngại tham gia các hoạt động tập thể; nhiều em có ý thức tự phục vụ, tự quản chưa cao, chưa thực hiện nghiêm túc các nội quy của lớp, trường đã đề ra Đa số các em vẫn có thói quen nghe lời cô chứ không nghe lời bạn
Trong những tuần đầu nhận lớp, khi tôi chưa kịp kiện toàn Hội đồng tự quản nên nề nếp lớp đôi khi không ổn định, đội cờ đỏ nhắc nhở việc mất trật tự khi xếp hàng ra vào lớp, xếp hàng tập thể dục, chưa tự giác trong các hoạt động, giờ
ăn ngủ chưa nhanh, giữ gìn vệ sinh lớp học chưa thực sự tốt Các hoạt động học tập còn thụ động, giáo viên phải thường xuyên nhắc nhở và thúc ép
Mô hình trường tiểu học mới đã được triển khai thí điểm năm học
2011-2012 ở một số trường trong cả nước Đến nay mô hình đã được nhân rộng trong 63 tỉnh thành Có khá nhiều tài liệu và kênh thông tin, diễn đàn nói về vấn đề này Tại thành phố Hạ Long, mô hình đã được áp dụng và được đánh giá khá thành công (Qua nghiên cứu những tham luận do các trường đánh giá) Với mô hình trường học mới, trường tiểu học Lê Hồng Phong không thực hiện chương trình thí điểm toàn phần mà Phòng Giáo dục Đào tạo Thành phố chỉ đạo lựa chọn nội dung áp dụng mang tính phù hợp Vì vậy, để giáo viên được hiểu một cách mô phạm về chương trình, quy trình còn hạn chế và gặp khó khăn
3 Lý do chọn sáng kiến
Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học có một vai trò hết sức quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục học sinh Giáo viên chủ nhiệm là người tổ chức và tham gia vào quá trình hình thành nhân cách học sinh, là người chịu trách nhiệm về công tác giáo dục trẻ trước nhà nước và nhân dân Chính vì thế, giáo viên chủ nhiệm là công việc không đơn giản chút nào Chúng ta không đơn thuần chỉ là dạy học, truyền đạt kiến thức từ sách vở đến học sinh mà chúng ta phải cùng với các lực lượng khác giáo dục, uốn nắn, rèn cho các em từng hành vi đạo đức đơn giản nhất, để từ đó giúp các em hình thành một nhân cách, phẩm chất tốt đẹp Điều này quả là không dễ, bởi lẽ một lớp mỗi học sinh có tính cách, tâm lý, đạo đức khác nhau
Lực lượng tham gia tích cực và có đóng góp không nhỏ để giúp một người giáo viên chủ nhiệm hoàn thành nhiệm vụ của mình đó là ban cán sự lớp Từ trước đến nay, trong một lớp học, ban cán sự lớp vẫn là tên gọi quen thuộc dành cho các
Trang 3bạn học sinh tham gia giữ các chức vụ: lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tổ phó, Ban cán sự lớp thường do giáo viên chủ nhiệm chỉ định, nếu được bầu chọn thì theo cảm tình của các bạn trong lớp hoặc được bầu chọn qua quýt Hoạt động của ban cán sự lớp chủ yếu theo kế hoạch đã được vạch sẵn, chưa biết tự xây dựng kế hoạch sao cho hoạt động hiệu quả hoặc hoạt động đơn điệu, không phong phú về nội dung dẫn đến nhàm chán Yếu tố đó làm hạn chế năng lực cũng như khả năng điều hành của học sinh
Thực hiện theo đúng tinh thần và nhiệm vụ trọng tâm: “Tiếp tục đổi mới căn bản và toàn diện nền Giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”, ngành giáo dục và đào tạo đã và đang tiếp tục triển khai, thực hiện một số mô hình giáo dục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Trong đó, việc thực hiện nội xây dựng Hội đồng tự quản theo mô hình trường học mới là một nội dung thiết thực nhằm tạo ra một môi trường học tập tốt, tăng cường phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, tạo mọi điều kiện tốt nhất
để mọi học sinh được tham gia vào quá trình học tập một cách thoải mái, chủ động
và tích cực
Việc thành lập Hội đồng tự quản theo mô hình trường tiểu học mới được áp dụng tại nhiều lớp học trong các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hạ Long Trong mô hình này, học sinh là đối tượng trung tâm của quá trình dạy và học nên không gọi ban cán sự lớp mà đó là “Hội đồng tự quản” Hội đồng tự quản do học sinh tự bầu chọn thay vì cô giáo chủ nhiệm chỉ định gồm 1 chủ tịch, 2 phó chủ tịch
và các ban như: Ban Học tập, Ban Văn nghệ, thể dục thể thao, Ban Thư viện, Ban Đối ngoại, Ban Vệ sinh - Sức khỏe, Mỗi ban có trách nhiệm khác nhau
Điểm mới của Hội đồng tự quản trong mô hình lớp học trường tiểu học mới
là Hội đồng tự quản đảm nhiệm toàn bộ các hoạt động của lớp, chỉ nhờ giáo viên
hỗ trợ, giúp đỡ và giáo viên không can thiệp vào hoạt động của Hội đồng tự quản khi chưa cần thiết
Sau khi được tham gia bồi dưỡng chuyên môn chuyên đề “Áp dụng mô hình lớp học trường tiểu học mới” linh hoạt với lớp chủ nhiệm, bản thân tôi đang công tác tại trường tiểu học Lê Hồng Phong, trường không thuộc nhóm trường dạy thí điểm chương trình nhưng tôi cùng các đồng nghiệp vẫn mạnh dạn tổ chức lớp học
và lựa chọn một số hoạt động, nội dung phù hợp áp dụng đối với lớp chủ nhiệm
Qua nghiên cứu, bản thân tôi thấy vai trò của Hội đồng tự quản là một trong những điểm mới, ấn tượng Tuy nhiên khi áp dụng thực tế giáo viên thấy gặp không ít bỡ ngỡ, khó khăn và tồn tại Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi tiến hành
Trang 4nghiên cứu và thực nghiệm đề tài “Một số biện pháp phát huy vai trò của Hội đồng tự quản qua công tác chủ nhiệm lớp”
4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu: Lớp 2A3 – trường Tiểu học Lê Hồng Phong
- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp phát huy vai trò của Hội đồng tự quản qua công tác chủ nhiệm lớp
5 Mục đích nghiên cứu
Tôi nghiên cứu và áp dụng sáng kiến nhằm giúp Hội đồng tự quản lớp tự tin, nâng cao về năng lực quản lý, giám sát, điều hành các hoạt động
Giáo dục, rèn luyện các em có thêm kiến thức bổ trợ về các kĩ năng, kinh nghiệm khi thực hiện nhiệm vụ của người học sinh trong nhà trường và trong cuộc sống hàng ngày
Giúp giáo viên làm công tác chủ nhiệm nắm được những kiến thức cơ bản
để hướng dẫn cho các em và tổ chức thành lập, rèn được Hội đồng tự quản mạnh
về mọi mặt
6 Nội dung chi tiết của sáng kiến
6.1 Các giải pháp trong sáng kiến
Để phát huy được vai trò của Hội đồng tự quản, trong công tác chủ nhiệm lớp tôi đã thực hiện một số giải pháp sau:
6.1.1 Tìm hiểu tình hình học sinh
Ngay từ khi mới nhận lớp, tôi đã tìm hiểu và nắm bắt đặc điểm tâm lí chung của từng học sinh Tìm hiểu về điều kiện hoàn cảnh của các em để hiểu thêm về những tác động, ảnh hưởng bên ngoài đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của các em Tìm hiểu nguyên nhân sự nhút nhát, ngại tham gia, chưa có ý thức tự giác trong học tập và một số hoạt động tập thể để từ đó có biện pháp động viên khích lệ các em
Tôi đã tham khảo ý kiến của các cô giáo chủ nhiệm cũ và các cô giáo bộ môn trong trường về số lượng học sinh năng khiếu, học sinh nhanh nhẹn, mạnh dạn, có năng lực trong lớp để định hướng, tập huấn cho các em hiểu về vai trò, trách nhiệm của Hội đồng tự quản Từ đó phát huy được những khả năng tiềm tàng có trong mỗi học sinh
Ngay từ ngày đầu nhận lớp, gặp mặt các em, tôi đã có những yêu cầu để các
em được thể hiện mình như tự giới thiệu về bản thân, giới thiệu về các bạn trong lớp, nêu những nội quy của trường, lớp, Qua khảo sát cho thấy học sinh trong lớp nhiều em nhanh nhẹn, bước đầu tiếp thu và thực hiện tốt các nhiệm vụ
Trang 56.1.2 Phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc tự quản ở nhà
Nhà trường, xã hội và gia đình là các yếu tố có những tác động đến sự hình thành nhân cách của trẻ Trong đó, yếu tố gia đình đóng vai trò vô cùng quan trọng
và ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành phẩm chất, nhân cách gốc của đứa trẻ
Do vậy, trong công tác giáo dục luôn đòi hỏi cần thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình Nó sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp giữa hai lực lượng giáo dục Thầy cô và Cha mẹ, đồng thời tạo được môi trường thuận lợi cho việc phát triển nhân cách của học sinh cả ở trường và ở nhà
Để thực hiện tốt việc phối hợp giữa giáo viên và học sinh, giáo viên cần:
- Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm cũ để nắm bắt tình hình chung của các phụ huynh
- Tìm hiểu về Ban đại diện cũ, nhận định hiệu quả hoạt động sơ bộ thông qua kết quả giáo dục của các em
- Trong kì họp phụ huynh đầu năm, tham mưu cho Hội cha mẹ những biện pháp giáo dục ở nhà
- Khuyến khích cha mẹ tham gia vào các hoạt động cùng con để khích lệ các con tự học và làm chủ mọi hoạt động trên cơ sở giám sát của cha mẹ và thầy cô
- Đề xuất để Hội cha mẹ đã bầu một Ban đại diện tích cực, nhiệt tình để cùng phối hợp giáo dục các con trong năm học
- Kết hợp với phụ huynh cùng tham gia vào hoạt động giáo dục của nhà trường và thực hiện đạt hiệu quả như:
+ Trang trí lớp học
+ Cùng các con em mình hưởng ứng trồng hoa và cây cho công trình măng non để bồi dưỡng cho các con thêm yêu lao động
+ Tham gia một số buổi sinh hoạt tập thể của lớp tổ chức như: sinh hoạt lớp, sinh hoạt sao, sinh nhật, sơ kết học kì hay các đợt thi đua lớn
+ Tham gia học tập trải nghiệm cùng các con
+ Cùng các con tham gia vào đánh giá quá trình học tập
+ Tham mưu cho phụ huynh một số phương pháp hướng dẫn con tự học ở nhà Kiểm soát về việc tự quản lí quỹ thời gian ở nhà của con em mình…
+ Cùng phụ huynh thống nhất một số chương trình hoạt động của trường cũng như của lớp để song hành giáo dục, tránh tình trạng “Gia đình một đường, nhà trường một nẻo” sẽ dễ đưa các em vào tình huống hoang mang, không tự chủ được hành vi của bản thân mình
Trang 6+ Thường xuyên thông báo, trao đổi tình hình học tập, đạo đức cũng như mọi hoạt động ở trường của con em với phụ huynh Trong khi trao đổi, cần tránh những lời nói chê trách mà động viên cha mẹ quan tâm hơn tới học sinh để con em mình tiến bộ
Kết quả học tập cũng như việc hình thành các kĩ năng cần thiết trong sự phát triển nhân cách phụ thuộc rất nhiều vào sự quan tâm giáo dục của cha mẹ
6.1.3 Thành lập Hội đồng tự quản, các ban tự quản.
Chất lượng giáo dục có đạt hiệu quả hay không là nhờ phần lớn vào ý thức
tự học, tự quản của chính bản thân mỗi học sinh Vì vậy kĩ năng tự quản là một kĩ năng vô cùng quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hình thành phát triển nhân cách của học sinh
Để giáo dục kĩ năng tự quản tốt, ngay đầu năm giáo viên cần tổ chức hướng dẫn cho các em cách xây dựng một Hội đồng tự quản của lớp
Để xây dựng ban Hội đồng tự quản tiến hành như sau:
- Gửi thông báo tới học sinh, phụ huynh học sinh
- Lấy ý kiến tư vấn của học sinh, phụ huynh học sinh
- Xây dựng kế hoạch bầu cử hội đồng tự quản
- Đưa ra tiêu chí của các thành viên trong Hội đồng tự quản
- Đăng ký danh sách ứng cử, đề cử
- Ứng cử viên trình bày đề xuất hoạt động
- Giáo viên, học sinh tổ chức bầu cử
- Chủ tịch và phó chủ tịch được bầu thành lập các ban của hội đồng tự quản
- Giới thiệu về các ban: Mục đích, quyền lợi và nghĩa vụ,…
- Học sinh tự đăng kí vào các ban
- Các trưởng ban ra mắt
Trong quá trình thành lập Hội đồng tự quản, giáo viên phải tạo cho học sinh
có cơ hội được tự tranh cử vào các vị trí chủ tịch và phó chủ tịch, đây là một trong
những bước phát hiện học sinh mạnh dạn, dám nói trước đám đông Sau khi việc đăng kí hoàn tất, các ứng cử viên nên trình bày các đề xuất có liên quan đến những hoạt động mà các em có thể sẽ thực hiện khi trúng cử Những hứa hẹn này phải khả thi trong vòng 3 tháng thử nghiệm Việc lựa chọn chủ tịch và phó chủ tịch là
vô cùng quan trọng, đây chính là những người giúp giáo viên rất nhiều trong việc quản lý tất cả các hoạt động của lớp cũng như trong tiết học Sau đó, Hội đồng tự quản tự mời các thành viên tham gia vào các ban do Hội đồng tự quản điều hành
Trang 7Sau khi tìm hiểu xong, giáo viên nên tư vấn cho các em lựa chọn các bạn trong ban Hội đồng tự quản có các tố chất ban đầu như:
- Phải nhanh nhẹn, năng nổ.
- Mạnh dạn, tự tin.
- Có năng khiếu, khả năng nói trình bày trước tập thể.
- Có năng lực học tập tốt
Nên định hướng cho các em học tập cách điều hành, hiểu về vai trò trách nhiệm của Hội đồng tự quản để luân phiên nhau thực hiện có hiệu quả hơn, ngay
cả những em chưa bao giờ thực hiện việc tự quản trước lớp cũng có thể thực hiện được
Sau khi tranh cử, có danh sách đề cử, các bạn bỏ phiếu bầu công khai Trong khi bầu, giáo viên chủ nhiệm nói rõ trách nhiệm của các bạn khi bầu ai, phải tôn trọng mọi sự điều hành của Hội đồng tự quản
6.1.4 Phân công nhiệm vụ và hướng dẫn các thành viên trong ban hội đồng tự quản
Sau khi đã thành lập được Hội đồng tự quản, tổ chức tập huấn cho Hội đồng
tự quản học sinh về nhiệm vụ cụ thể của từng ban và cách thức làm việc
Nhiệm vụ của Hội đồng tự quản là quan sát, theo dõi các ban thực hiện tốt nhiệm vụ của từng ban Thay nhau điều khiển và bao quát các bạn trong mọi hoạt động học tập, vui chơi và quản lớp trong những giờ không có cô giáo hay giờ ngủ trưa Lập kế hoạch hoạt động cho một số chủ điểm trong năm Tham mưu đề xuất với cô giáo chủ nhiệm về kế hoạch tổ chức hoạt động của lớp nếu có nguyện vọng Những vị trí trên được luân chuyển, thay phiên nhau để tất cả các em học sinh trong lớp học được trao nhiệm vụ, phải cố gắng từ đó các em sẽ cảm thấy tự tin, mạnh dạn trong công tác điều hành lớp học, thúc đẩy phong trào học tập cũng như mọi hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường
* Chủ tịch Hội đồng tự quản: Vào đầu và cuối mỗi tiết học hoặc khi có
khách tới Chủ tịch Hội đồng tự quản biết mời các bạn đứng lên chào Vào mỗi tiết học, Chủ tịch Hội đồng tự quản bước ra khỏi chỗ ngồi đứng trước lớp mời Ban văn nghệ lên sinh hoạt văn nghệ, sau đó mời Ban học tập lên phát tài liệu và đồ dùng học tập Điều hành một số hoạt động học tập hợp tác
* Phó chủ tịch Hội đồng tự quản: Hỗ trợ và cùng với Chủ tịch Hội đồng
tự quản bao quát chung và điều hành lớp khi chủ tịch vắng mặt
* Ban học tập: Có nhiệm vụ phát đồ dùng và mời các nhóm trưởng lên
nhận tài liệu và đồ dùng học tập Kiểm tra bài cũ, bài tập ứng dụng của các bạn,
Trang 8báo cáo với cô giáo vào đầu giờ Trong tiết học ngoài nhiệm vụ học tập của mình phải quan sát bao quát lớp để cuối mỗi tiết học nhận chia sẻ tình hình học tập của lớp
Ngoài ra, tùy từng bài mà đặc biệt là ở hoạt động làm việc cả lớp, giáo viên
có thể để ban học tập thay cô giáo kiểm tra lại kiến thức mà các nhóm vừa thảo luận xong Muốn làm được tốt công việc đó, cuối mỗi buổi học, mời ban học tập ở lại để giao nhiệm vụ trước cho các em
* Ban đối ngoại: Tổ chức các bạn lớp mình giao lưu, hợp tác, ứng xử tốt với học sinh lớp khác, ứng xử tốt với thầy, cô giáo trong trường Chào hỏi, giới thiệu về trường, lớp, các góc học tập, cô giáo, các bạn với khách
* Ban văn nghệ-Thể dục thể thao: Tổ chức cho các bạn khởi động: hát,
múa, chơi trò chơi vào đầu tiết học và cuối tiết học Có thể lồng ghép chơi trò chơi
để ôn lại kiến thức cũ
Ban văn nghệ còn có nhiệm vụ cho lớp hoạt động, hát khởi động khi chuyển tiết để các em vừa có thời gian chuẩn bị sách vở cho môn học tiếp theo, vừa tạo không khí thư giãn cho các em
Có nhiệm vụ theo dõi phần tập thể dục giữa giờ và các tiết học thể dục xem bạn nào thực hiện tốt, bạn nào thực hiện chưa tốt Khích lệ các bạn tham gia vào các phong trào thể thao của nhà trường như bóng đá, múa hát tập thể,…
* Ban Vệ sinh - sức khỏe: Theo dõi về vệ sinh sức khỏe của các bạn trong
lớp, nếu bạn nào có vấn đề về sức khỏe thì đưa bạn lên phòng y tế của trường hoặc chạy đi báo với cô y tế Đầu mỗi buổi học phải phân công vệ sinh lần lượt cho các nhóm và kiểm tra nhóm nào chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa tốt Cuối mỗi buổi học cũng phải kiểm tra lại xem nhóm nào thực hiện vệ sinh chưa tốt để kịp thời nhắc nhở các bạn thực hiện tốt Nhắc nhở đôn đốc các bạn giữ vệ sinh cá nhân
và vệ sinh lớp học, chăm sóc cây xanh Ngoài ra, Ban vệ sinh sức khỏe còn tham mưu với cô giáo chủ nhiệm và lên kế hoạch vệ sinh trường lớp theo định kì
* Ban thư viện: Vì các em học bán trú cả ngày nên lúc ra chơi, đầu giờ
trước khi ngủ thì Ban thư viện cho các bạn mượn truyện đọc, thu truyện và sắp xếp thư viện gọn gàng ngăn nắp Kêu gọi các bạn ủng hộ sách truyện vào “Tủ sách thân thiện” của lớp cho phong phú
Sau mỗi buổi học, Hội đồng tự quản ở lại về sau các bạn 5 phút để gặp giáo viên báo cáo những việc đã làm được những việc chưa làm được còn gặp khó khăn
để giáo viên kịp thời tư vấn giúp đỡ và giao nhiệm vụ ngày mai cho các bạn
Trang 9Sau mỗi tuần học, giáo viên lại họp cùng Hội đồng tự quản tổng kết lại những gì đã làm được, chưa làm được để có biện pháp khắc phục và đưa ra kế hoạch trong tuần tiếp theo
Việc làm này phải diễn ra thường xuyên để tạo cho các em một thói quen tự giác và chủ động trong công việc Hội đồng tự quản hoạt động có hiệu quả hay không là do sự hướng dẫn, kiểm soát thường xuyên và có kế hoạch của giáo viên chủ nhiệm
6.1.5 Bồi dưỡng và phát huy vai trò trưởng ban trong các hoạt động.
Giúp việc đắc lực không kém cho Hội đồng tự quản đó là các trưởng ban Công việc chính của trưởng ban đó là:
- Xác định được mục tiêu của hoạt động ban
- Điều hành các bạn trong ban hoạt động
- Phân công nhiệm vụ cho công bằng giữa các thành viên trong ban
Một điều quan trọng nữa đó là trưởng ban phải biết tự mình làm thế nào để huy động được sự tham gia của mọi thành viên vào giải quyết nhiệm vụ và phải tạo ra những tương tác đa chiều giữa các thành viên Hướng dẫn các bạn biết cách tìm kiếm hỗ trợ và giải quyết được một số khó khăn gặp phải; Biết quản lí và sử dụng thời gian hiệu quả, biết sử dụng và bảo quản tài liệu học tập; Biết tổ chức và quản lí công việc; Biết báo cáo đã hoàn thành công việc và biết tìm kiếm sự cứu trợ khi không tự giải quyết được công việc Nhiệm vụ làm trưởng ban phải được luân phiên nhau để tất cả các bạn đều được tham gia
Các em học theo chương trình hiện hành, tuy nhiên hoạt động học tập điều hành theo nhóm vẫn phải duy trì đều đặn suốt năm học
Một số cách hướng dẫn, tư vấn trưởng ban:
Cách 1: Vào cuối hoặc đầu mỗi buổi học giáo viên cần mời các trưởng ban
ngồi lại tạo thành một nhóm và hướng dẫn các em cụ thể từng bước một
Cách 2: Đối với những ban còn yếu, trưởng ban làm việc còn lúng túng.
Lúc này, người giáo viên phải là người “làm mẫu” và đóng vai trò là một trưởng
ban chứ không phải vai trò là một người giáo viên
Cách 3: Giáo viên chọn ra một số học sinh học giỏi, nhanh nhẹn để huấn
luyện Khi học sinh đã biết việc và biết cách điều hành ban rồi thì chia các bạn này đến mỗi ban, mỗi bạn làm trưởng một ban
Cách 4: Có thể cho ban hoạt động tốt làm mẫu thảo luận một nội dung nào
đó và các nhóm còn lại chú ý để học tập theo Giáo viên cũng không quên động viên, tuyên dương kịp thời các ban làm tốt
Trang 10Trong khi các ban hoạt động, giáo viên nên đi xung quanh lớp để vừa có thể bao quát, vừa đánh giá để từ đó giáo viên kịp thời giúp đỡ
6.1.6 Phát huy vai trò tự quản các phong trào hoạt động.
a Xây dựng tập thể lớp học đoàn kết, yêu thương:
Muốn xây dựng được mối đoàn kết, yêu thương giữa các bạn trong lớp với nhau, thì vai trò của hội đồng tự quản rất quan trọng Hội đồng tự quản tự tay chăm sóc các bạn mỗi khi trời nóng nực hay giá rét Trong lớp có một số bạn còn nhút nhát, tôi đã hướng dẫn và động viên các em quan tâm và chia sẻ với bạn, không hiềm khích hay có ánh mắt kì thị với bạn Bên cạnh đó, Ban văn nghệ dưới
sự hướng dẫn của giáo viên, vào giờ ra chơi tự tổ chức các hoạt động, các trò chơi
và tôi cũng cùng tham gia chơi với các em Trước khi chơi, giáo viên thường đưa
ra những giải thưởng thú vị, giải nhất có thể là gói bánh, gói kẹo, cục tẩy… để kích thích tinh thần chơi của các em
Qua những trò chơi, giáo viên vừa giúp ban văn nghệ thêm mạnh dạn, tự tin, rèn luyện thêm kỹ năng điều hành lớp vui chơi, văn nghệ, vừa giúp các em thể hiện sự đoàn kết, hợp tác, giúp đỡ yêu thương nhau để cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ Thông qua những giờ giải trí thú vị ấy, học sinh càng thân thiết, quý mến nhau hơn và chắc chắn rằng các em sẽ sẵn sàng giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn trong học tập cũng như trong cuộc sống
b Tự quản trong việc tổ chức các hoạt động tập thể
Được tham gia vào các hoạt động tập thể giúp các em tự tin và hứng thú
hơn trong mọi hoạt động Nắm bắt được tâm lí này của các em nên cứ ba tháng một lần, tôi lại cho các em tự xây dựng kế hoạch tổ chức một buổi chúc mừng sinh nhật cho các bạn trong tháng Hoạt động này đã thu hút các em hứng thú tham gia một cách tích cực Các em tự xây dựng chương trình, phân công các tiết mục văn nghệ, những lời chúc và những món quà tuy chỉ là rất nhỏ Sau mỗi lần tổ chức hoạt động của lớp, tôi thường cùng các em trong Hội đồng tự quản rút kinh nghiệm và đánh giá kết quả của buổi hoạt động, phân tích cho các em thấy sự thành công, ý nghĩa và chỉ ra cho các em mặt còn tồn tại để các em rút kinh nghiệm cho lần tổ chức sau
Bên cạnh đó, tôi còn hướng dẫn cho các em tự tổ chức hoạt động ngoài giờ, sinh hoạt lớp theo chủ điểm tháng Trong mỗi tiết sinh hoạt lớp, sau mỗi phần đánh giá kết quả và đưa ra phương hướng hoạt động cho tuần học tiếp theo, các
em còn tổ chức các trò chơi, hoạt động theo sự phân công chuẩn bị của Chủ tịch Hội đồng tự quản, nhóm trưởng như trò chơi: Nhân vật bí ẩn - để tìm hiểu một số