Tiểu luận hết môn LUẬT CẠNH TRANH_LUẬT UEH_HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BẤT CHÍNH

LCT 2018 đã bỏ các quy định về quảng cáo cạnh tranh không lành mạnh thay vào đó bổ sung một quy định toàn diện hơn là hành vi “lôi kéo khách hàng bất chính” vào nhóm hành vi CTKLM bị cấm

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

KHOA LUẬT

TIỂU LUẬN MÔN LUẬT CẠNH TRANH

lôi kéo khách hàng bất chính

GIÁO VIÊN: LỮ LÂM UYÊN

Trang 2

Lời mở đầu

Trong nền kinh tế thị trường như hiện nay thì cạnh tranh là yếu tố quan trọng thúc đẩy phát triển các thành phần kinh tế và hiệu quả của nền kinh tế Vì thế, nhu cầu tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng là điều thiết yếu Luật cạnh tranh (LCT) 2018 ra đời đã tạo nên khung pháp lý bình đẳng, chặt chẽ hơn về cạnh tranh Một lĩnh vực quan trọng mà LCT điều chỉnh đó là hành vi cạnh tranh không lành mạnh (CTKLM) trong đó theo báo cáo thường niên Cục quản lý cạnh tranh

2018 thì một trong những hành vi bị khiếu nại nhiều nhất trong thời gian qua là lôi kéo khách hàng không lành mạnh LCT 2018 đã bỏ các quy định về quảng cáo cạnh tranh không lành mạnh thay vào đó bổ sung một quy định toàn diện hơn là hành vi

“lôi kéo khách hàng bất chính” vào nhóm hành vi CTKLM bị cấm Các doanh nghiệp thực hiện hành vi cạnh tranh bất chính này nhằm tăng lợi ích kinh tế thu về, tạo lợi thế trong quá trình cạnh tranh so với doanh nghiệp khác Nhưng các hành vi

“lôi kéo khách hàng bất chính” gây hoang mang cho người tiêu dùng và ảnh hưởng

tiêu cực đến tên tuổi, hoạt động kinh doanh đồng thời gây thiệt hại không nhỏ về kinh tế của doanh nghiệp khác

Bài nghiên cứu này tập trung phân tích làm rõ hành vi lôi kéo khách hàng bất chính theo LCT 2018 Đồng thời nêu lên thực tiễn thi hành từ đó đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện các quy định này chặt chẽ, hiệu quả hơn

Trang 3

I QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BẤT CHÍNH

1 Thế nào là hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Lôi kéo khách hàng bất chính thuộc nhóm hành vi CTKLM bị cấm Vì thế, đầu tiên chúng ta cần hiểu rõ hành vi CTKLM là gì?

Hiện nay trên thế giới tồn tại 3 quan điểm khác nhau về khái niệm này Ở Việt

Nam khái niệm này được nêu ra tại điều 3.6 LCT 2018: “Là hành vi của doanh

nghiệp trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác” Theo khái niệm này ta hiểu không phải tất

cả hành vi xâm hại đến quyền và lợi ích của doanh nghiệp đều là hành vi CTKLM

mà chỉ gồm những hành vi của doanh nghiệp trái với các chuẩn mực LCT gây thiệt hại cho đối thủ cạnh tranh trên cùng thị trường liên quan

2 Hành vi lôi kéo khác hàng bất chính gây cản trở cạnh tranh

2.1 Khái niệm lôi kéo khách hàng bất chính

Pháp luật Việt Nam tuy chưa có 1 quy định cụ thể nào định nghĩa hành vi “ lôi kéo khách hàng bất chính” Nhưng dưới góc nhìn LCT, ta hiểu rằng lôi kéo khách hàng là làm tác động vào ý chí mua hàng của khách hàng từ đó khiến khách hàng lựa chọn sử dụng hàng hóa dịch vụ của mình Việc xác định hành vi lôi kéo của doanh nghiệp đó có phải là CTKLM hay không dựa trên ranh giới “bất chính” Hành vi đó không lành mạnh khi nó không chính đáng, trái với các nguyên tắc, chuẩn mực theo pháp luật cạnh tranh gây thiệt hại cho doanh nghiệp khác

2.2 Đặc điểm cơ bản

Thứ nhất, chủ thể thực hiện là doanh nghiệp Vì là một hành vi CTKLM nên chủ thể thực hiện hành vi lôi kéo bất chính tương tự với chủ thể CTKLM Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý rằng “ doanh nghiệp” trong LCT khác biệt so với doanh nghiệp trong LDN, LTM mà chúng ta đã biết Bởi so với LDN, trong LCT không nêu khái niệm nhưng theo điều 2.1 LCT 2018 thì xác định là chủ thể “ doanh nghiệp” không chỉ là tổ chức kinh tế mà còn gồm cả cá nhân kinh doanh Và doanh nghiệp cũng không nhất thiết phải tiến hành hoạt động kinh tế nhằm mục đích lợi nhuận ( bảo hiểm xã hội là 1 ví dụ) như LTM

Thứ hai, mục tiêu và đối tượng hướng đến là khách hàng Tác động đến quyết định sử dụng hàng hóa,dịch vụ của khác hàng từ đó lôi kéo khách hàng, thu về lợi nhuận kinh tế lớn

Trang 4

Thứ ba, phương thức thực hiện: doanh nghiệp vi phạm đưa những thông tin không đúng sự thật hoặc không đầy đủ, nửa vời làm khách hầng nhầm lẫn và so sánh phiến diện không chứng minh được nội dung đã so sánh sản phẩm của mình với sản phẩm cùng loại của doanh nghiệp khác

2.3 Các hành vi lôi kéo khách hàng bất chính

Gồm 2 dạng hành vi chính quy định tại điều 45.5 LCT 2018:

 Cung cấp thông tin liên quan đến doanh nghiệp với tính chất gian dối hoặc gây

nhầm lẫn nhằm thu hút khách hàng

Để xác định hành vi này ta dựa trên 2 yếu tố điều 45.5.a LCT 2018 quy định, gồm: (1) Phương tiện để thực hiện hành vi này là thông tin về doanh nghiệp và các thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó như: hàng hóa, dịch vụ, khuyến mại, điều khoản giao dịch (2) Mục đích thu hút khách hàng các doanh nghiệp khác bằng việc sử dụng các phương tiện trên tác động đến quyết định của khách hàng

Xét về yếu tố lỗi thì hành vi trên gồm 2 trường hợp Đầu tiên là trường hợp doanh nghiệp cố ý đưa ra các thông tin không trung thực hoặc nửa vời nhằm làm cho khách hàng hiểu sai lệch về hàng hóa dịch vụ của mình Trường hợp tiếp theo,

có thể do lỗi vô ý khi DN cung cấp thông tin chính xác nhưng thiếu đã gây nhẫm lẫn cho khách hàng

Ví dụ: DN X để thông tin trên sản phẩm bìa sản phẩm tẩy rửa Z có chức năng diệt khuẩn 99%, khiến khách hàng hiểu rằng vi khuẩn nào cũng diệt được nhưng thực ra sản phẩm A đó chỉ diệt được một số loại vi khuẩn Như vậy DN X đã đưa ra thông tin gian dối về hàng hóa của DN A vi phạm điều 45.5.a LCT 2018 Một ví dụ thực tế nữa cho hành vi này là việc mỳ Omachi đưa thông tin trên quảng cáo là 100% làm từ khoai tây Trong khi đó thành phần khoai tây thật sự chỉ có 5% làm người tiêu dùng tin rằng sản phẩm này chứa toàn thành phần tốt nhưng thực tế thì thành phần đó lại chiếm rất ít1

 “So sánh hàng hóa, dịch vụ của mình với hàng hóa dịch vụ cùng loại của

doanh nghiệp khác nhưng không chứng minh được nội dung”

Hai tiêu chí mà điều 45.5.b LCT 2018 đặt ra để xác định hành vi này là hàng hóa, dịch vụ bị mang so sánh là sản phẩm cùng loại và nội dung so sánh đó doanh nghiệp vi phạm không chứng minh được

Ví dụ: công ty A chuyên sản xuất nước mắm đã đăng các bài viết giới thiệu, quảng cáo sản phẩm mới trong đó so sánh nước mắm do công ty A sản xuất có nguồn gốc an toàn, đạt chuẩn quy định an toàn về thạch tín hơn so với nước mắm

1 https://vnexpress.net/quang-cao-mi-omachi-nghi-danh-trao-khai-niem-2733452.html, tham khảo ngày 29/4/2020

Trang 5

của công ty B đã làm cho một số khách hàng nghi ngờ về chất lượng sản phẩm của công ty B và không mua sử dụng nữa

3. Chế tài xử phạt

Chế tài xử phạt rất là quan trọng vì đảm bảo tính răn đe các cá nhân, tổ chức

vi phạm.Theo nguyên tắc thì chủ thể vi phạm LCT sẽ bị xử phạt hành chính, hình

sự hoặc dân sự, kèm theo một số hình phạt bổ sung tùy vào mức độ và tính chất vi phạm2

Đa số các hành vi CTKLM thì thường chỉ xử phạt về hành chính Theo NĐ 75/2019/NĐ-CP thì hành vi lôi kéo khách hàng bất chính sẽ bị phạt tiền từ

100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng và phạt hai lần mức này nếu vi phạm thực hiện trên phạm vi từ hai tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương trở lên3 Điều 110 LCT quy định rằng những hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường Như vậy, cá nhân, tổ chức bị thiệt hại về lợi ích

do hành vi lôi kéo khách hàng bất chính có thể khởi kiện yêu cầu bồi thường

II THỰC TIỄN THI HÀNH QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HÀNH VI LÔI KÉO KHÁCH HÀNG BẤT CHÍNH

1 Thực tiễn thi hành quy định lôi kéo khách hàng bất chính hiện nay

Nhìn chung quy định về hành vi lôi kéo khách hàng bất chính trong LCT 2018 toàn diện và có ưu điểm nhiều hơn luật cũ:

Có phạm vi rộng hơn: nếu như LCT 2004 trước đây gói gọn các hành vi đưa thông tin không chính xác hoăc gây nhầm lẫn và so sánh với hàng hóa dịch vụ của doanh nghiệp khác nhằm lôi kéo khách hàng trong hoạt động quảng cáo Thì LCT

2018 đã có những cải thiện đáng kể khi không giới hạn phạm vi, mà doanh nghiệp nào có hành vi lôi kéo khách hàng bất chính theo quy định tại điều 45.5 LCT trên bất kì lĩnh vực nào đều là vi phạm

Đối với hành vi so sánh hàng hóa, dịch vụ cùng loại với doanh nghiệp khác thì LCT 2018 không yêu cầu đó phải là so sánh trực tiếp mà mọi tích chất so sánh trực tiếp hay gián tiếp sản phẩm cùng loại nếu không chứng minh được nội dung thì sẽ

vi phạm Như vậy LCT 2018 cho phép những so sánh mà chứng minh được nội dung4 Ngoài ra, mức xử phạt hành chính đã được tăng lên để đảm bảo tính răn đe Sau gần 1 năm thi hành thì LCT 2018 cũng cho thấy một số bất cập trong quy định này, cụ thể:

2 Điều 110 Luật Cạnh tranh 2018

3 Điều 20 Nghị định 75/2019/NĐ-CP Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh

4 http://lapphap.vn/Pages/TinTuc/210424/Hanh-vi-loi-keo-khach-hang-bat-chinh-trong-phap-luat-Viet-Nam.html , tham khảo ngày 28/4/ 2020

Trang 6

Một là luật quy định hành vi đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫm

nhưng không đưa ra tiêu chí để đánh giá vì như theo phần phân tích quy định trên thì việc đưa thông tin gây nhầm lẫn nếu xét trên yếu tố lỗi thì có nhiều cách hiểu Hai là luật quy định hành vi so sánh sản phẩm, dịch vụ cùng loại nhưng không

có bất kỳ quy định nào hướng dẫn, cũng như đưa ra các tiêu chí cụ thể để xác định hàng hóa dịch vụ đó có cùng loại hay không Việc xác định 2 vấn đề nêu trên có vai trò quan trong quá trình giải quyết khiếu nại

vi phạm Trong khi đó NĐ 35/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành LCT 2018 không

có một quy định nào hướng dẫn cụ thể hai bất cập nêu trên

Ba là việc bồi thường thiệt hại do hành vi CTKLM bị cấm nói chung và hành

vi lôi kéo khách hàng nói riêng còn quy định chung chung gây nên sự chồng chéo

Cụ thể Điều 110 LCT quy định về bồi thường thiệt hại với nguyên tắc “theo quy

định của pháp luật”.Trong khi đó theo LCT thì UBCTQG có thẩm quyền “giải

quyết khiếu nại quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh” như vậy việc giải quyết bồi

thường thiệt hại do CTKLM bị cấm gây ra không thuộc thẩm quyền của UBCTQG LCT Do đó căn cứ vào quy định BLDS 2015 thì TAND có thẩm quyền sẽ giải quyết yêu cầu bồi thường thiệt hại do CTKLM bị cấm gây ra Tuy nhiên Luật không có quy định cụ thể nào về trình tự dẫn đếnTòa án cũng phải tiến hành điều tra, xem xét tính không lành mạnh của hành vi bị khiếu nại bồi thường

2 Phân tích 1 vụ việc thực tế

Vào ngày 11/1/2020, trong buổi ra mắt sản phẩm xe điện 2 bánh eSH của Pega

đã sử dụng hình ảnh xe SH 2020 của hãng Honda so sánh với xe điện eSH Ông

Đoàn Ngọc Linh – CEO của Pega không ngần ngại khẳng định rằng: “sản phẩm

eSH của mình đã học theo thiết kế của SH, thế nhưng nó đẹp hơn” Ngày 14/2 phía

Honda gửi công văn yêu cầu Pega chấm dứt việc dùng hình ảnh Honda SH so sánh

để quảng cáo xe điện eSH và sửa chữa nội dung trong buổi ra mắt; nếu Pega không tuân thủ, Honda sẽ tiến hành khởi kiện Nhưng ông Đ.N.Linh phúc đáp rằng việc dùng hình ảnh Honda SH để so sánh là điều bình thường trong giới công nghệ và pega không quảng cáo, hình ảnh và video so sánh rộng rãi ra công chúng mà chỉ trong buổi ra mắt nội bộ Pega cũng đã gỡ bỏ video phát trực tiếp trên fanpage hãng5 Vụ việc đã gây ra tranh cãi lớn Liệu hành vi của Pega có vi phạm LCT không? Nếu vi phạm Pega sẽ bị xử phạt thế nào?

Đầu tiên căn cứ theo điều 2.1 LCT 2018 thì chủ thể trong vụ việc này là Pega Hành vi so sánh của Pega đã vi phạm điều 45.5.b LCT 2018 quy định về cách

hành vi CTKLM bị cấm: “So sánh hàng hóa, dịch vụ của mình với hàng hóa, dịch

vụ cùng loại của doanh nghiệp khác nhưng không chứng minh được nội dung” Vì

5 https://offb.vn/canh-tranh-khong-lanh-manh-so-sanh-truc-tiep-voi-sh-pega-bi-honda-doa-kien_15394.html , tham khảo ngày 29/4/2020

Trang 7

việc so sánh rằng eSH có kiểu dáng đẹp hơn, động cơ bền bỉ hơn Honda SH là không có căn cứ chứng minh Và Điều 45.5.b LCT 2018 không quy định việc so sánh phải được quảng cáo phát tán rộng rãi nên Pega không thể biện minh không vi phạm vì đó chỉ là buổi ra mắt nội bộ Điều gây tranh cãi ở đây là việc eSH là xe điện còn Honda SH là xe máy tay ga thì có được xếp là hàng hóa cùng loại hay không Tuy LCT không quy định cụ thể thế nào thì được xếp vào cùng loại nhưng chúng ta biết rằng việc xác định chủng loại dựa trên 4 yếu tố: cùng chức năng, nhóm khách hàng tiêu thụ, kênh phân phối, giá bán Hai sản phẩm eSH và Honda

SH đều là phương tiện 2 bánh dùng để di chuyển, có cùng phân khúc thị trường và khách hàng do đó được coi là hàng hóa cùng loại

Mức xử phạt mà Pega phải chịu cho hành vi so sánh nhằm lôi kéo khách hàng bất chính vi phạm LCT là bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng theo quy định tại Điều 20.1 nghị định 75/2019/NĐ-CP Ngoài LCT Pega còn có dấu hiệu vi phạm LQC khi so sánh và LSHTT khi đã học theo thiết kế của SH và tên gọi eSH gần giống với SH dễ gây lầm tưởng

III MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT CẠNH TRANH

Thứ nhất nên bổ sung các quy định về hướng dẫn xác định hành vi đưa thông tin gian dối và đưa thông tin gây nhầm lẫn Đối với hành vi gây nhầm lẫn của doanh nghiệp nếu do lỗi vô ý thì biện pháp xử phạt nên giảm nhẹ hơn so với hành

vi cố ý đưa thông không chính xác gây nhầm lẫn

Thứ hai, liệt kê các tiêu chí để xác định sản phẩm cùng loại như: đặc tính tương tự nhau, cùng mục tiêu sử dụng, phân khúc thị trường, nhóm khác hàng hướng đến Hoặc có thể quy định sử dụng tiêu chí xác định sản phẩm thay thế trên thị trường liên quan trong LCT để xác định sản phẩm cùng loại

Thứ ba, nên có quy định cụ thể hơn về việc bồi thường thiệt hại do vi phạm CTKLM để tránh sự chồng chéo như: chủ thể bị thiệt hại gửi đơn khiếu kiện đòi bồi thường lên tòa án sau khi đã có kết luận điều tra của UBCTQG, tạo nên sự phối hợp thống nhất giữa UBCT và Tòa án Ngoài ra, nên tuyên truyền người dân tìm hiểu quy định pháp luật trở thành người tiêu dùng thông minh, lên án và không sử dụng những sản phẩm có dấu hiệu

CTKLM

Trang 8

Kết luận

Ngày nay, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng gay gắt Nhiều doanh nghiệp không dựa vào nỗ lực của mình mà bằng cách sử dụng các thủ đoạn tác động xấu đến khách hàng để tạo lợi thế trên thị trường LCT 2018 đã quy định khá toàn diện và đầy đủ về các hành vi lôi kéo khách hàng bất chính Với quy định này phạm vi hành vi bị xử được mở rộng hơn tạo nên sự minh bạch, tránh tính trạng bỏ xót Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một số bất cập do chưa có quy định hướng dẫn

cụ thể Bài viết cũng đã đề xuất một số kiến nghị để hoàn thiện quy định này chặt chẽ hơn giúp cho quá trình giải quyết khiếu nại nhanh chóng, thống nhất

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 9

Văn bản quy phạm pháp luật:

1. https://tks.edu.vn/thong-tin-khoa-hoc/chi-tiet/117/822 ( truy cập ngày

26/05/2020)

2. Trần Linh Huân (2018), Giá cung ứng dịch vụ quản lý chất thải nguy hại dưới góc độ pháp luật môi trường xem trực tuyến tại

http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/nghien-cuu-dieu-tra/gia-cung- ung-dich-vu-quan-ly-chat-thai-nguy-hai-duoi-goc-do-phap-luat-moi-truong-140671.html ( truy cập ngày 28/05/2020)

3. Trần Linh Huân (2018), Hoàn thiện pháp luật về hợp đồng dịch vụ quản lý chất thải nguy hại dưới góc độ luật môi trường xem trực tuyến tại

https://tapchitoaan.vn/bai-viet/kinh-te/hoan-thien-phap-luat-ve-hop-dong-dich-vu-quan-ly-chat-thai-nguy-hai-duoi-goc-do-luat-moi-truong ( truy cập ngày 26/05/2020 )

26/05/2020)

https://tapchitoaan.vn/bai-viet/kinh-te/hoan-thien-phap-luat-ve-hop-dong-dich-vu-quan-ly-chat-thhttps://tks.edu.vn/thong-tin-khoa-hoc/chi-tiet/117/822 ( truy cập ngày 26/05/2020)

Trang 10

26/05/2020)

12 ai-nguy-hai-duoi-goc-do-luat-moi-truong ( truy cập ngày 26/05/2020 )

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	315,35 KB