Tiểu luận thực trạng tham nhũng ở việt nam và trách nhiệm bản thân

Thực trạng tham nhũng ở Việt Nam và trách nhiệm bản thân anhchị trong phòng chống, tham nhũng: Tham nhũng và đấu tranh phòng, chống tham nhũng luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các quốc gia trên thế giới. Ở Việt Nam, tham nhũng được nhận diện là một quốc nạn, một trong bốn nguy cơ làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa; công tác phòng, chống tham nhũng được xác định là cuộc đấu tranh lâu dài, khó khăn và phức tạp. Do đó, bài thảo luận nhóm 5 về chủ đề: “Thực trạng tham nhũng của Việt Nam trong thời gian gần đây? Trách nhiệm của bản thân anhchị trong phòng, chống tham nhũng.” Để phân tích, đánh giá thực trạng tham nhũng và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác và hoàn thiện pháp luật trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng thời gian tới.Từ đó, nhận thức được trách nhiệm của bản thân trong công tác này

Thực trạng tham nhũng ở Việt Nam trong thời gian gần đây? Trách nhiệm của

bản thân anh/chị trong phòng, chống tham nhũng

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 2 CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM TRONG 2 THỜI GIAN GẦN ĐÂY 2

1.1 Tình hình tham nhũng ở Việt Nam trong những năm gần đây 2 1.2 Nguyên nhân của tham nhũng ở Việt Nam 9

CHƯƠNG 2 ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÒNG CHỐNG THAM 11 NHŨNG Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI 11

2.1 Tiếp tục hoàn thiện quy định của pháp luật về phòng chống tham nhũng 11 2.2 Coi trọng công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ 12 2.3 Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, phát hiện những hành vi tham 12 nhũng 12 2.4 Thúc đẩy nhanh tiến độ phát hiện, điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc 13 tham nhũng 13 2.5 Phát huy tối đa vai trò của các cơ quan báo chí, truyền thông trong đấu 13 tranh, phòng, chống tham nhũng 13

CHƯƠNG 3 TRÁCH NHIỆM CỦA BẢN THÂN TRONG PHÒNG CHỐNG THAM NHŨNG – LIÊN HỆ TRÁCH NHIỆM CỤ THỂ CỦA 14 MỘT SINH VIÊN LUẬT 14

3.1 Mỗi sinh viên phải có nhận thức đúng đắn đầy đủ về trách nhiệm công 14 dân đối với công tác phòng, chống tham nhũng 14 3.2 Chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật về phòng, chống tham nhũng 14

3.3 Lên án, đấu tranh với những hành vi tham nhũng 15

3.4 Phát hiện, tố cáo hành vi tham nhũng 15

3.4 Góp ý kiến xây dựng pháp luật về phòng, chống tham nhũng 15

KẾT LUẬN 16

DANH SÁCH NHÓM Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

LỜI MỞ ĐẦU

Tham nhũng và đấu tranh phòng, chống tham nhũng luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các quốc gia trên thế giới Ở Việt Nam, tham nhũng được nhận diện là một quốc nạn, một trong bốn nguy cơ làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa; công tác phòng, chống tham nhũng được xác định là cuộc đấu tranh lâu dài, khó khăn và phức

tạp Do đó, bài thảo luận nhóm 5 về chủ đề: “Thực trạng tham nhũng của Việt Nam trong thời gian gần đây? Trách nhiệm của bản thân anh/chị trong phòng, chống tham nhũng.” Để phân tích, đánh giá thực trạng tham nhũng và

đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác và hoàn thiện pháp luật trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng thời gian tới

Từ đó, nhận thức được trách nhiệm của bản thân trong công tác này

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM TRONG

THỜI GIAN GẦN ĐÂY

1.1 Tình hình tham nhũng ở Việt Nam trong những năm gần đây

Theo số liệu do Tổ chức Minh bạch thế giới (TI) công bố, Chỉ số cảm nhận tham nhũng (CPI) của Việt Nam trong những năm gần đây đã tăng lên, thể hiện

một chỉ báo tích cực đối với các nỗ lực của Đảng và Nhà nước ta trong công tác phòng, chống tham nhũng

Chỉ số CPI của Việt Nam năm 2019 đạt 37/100 điểm, tăng 4 điểm so với năm 2018, đứng thứ 96/180 quốc gia, vùng lãnh thổ trong bảng xếp hạng toàn cầu, tăng 21 bậc so với năm 2018 Đây là mức điểm cao nhất mà Tổ chức Minh bạch thế giới đánh giá đối với Việt Nam và là năm có mức tăng điểm cao nhất

từ trước đến nay; cũng là sự khẳng định những kết quả tích cực trong công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam Theo xếp hạng CPI năm 2020, Việt Nam đứng thứ 104 /180 với 36 điểm, tăng 5 điểm và 15 bậc so với năm 2014 Tuy nhiên, so với năm 2019, CPI của Việt Nam bị giảm 1 điểm và

8 bậc, đồng thời vẫn nằm trong số 2/3 các quốc gia trên thế giới có điểm dưới

50

Nguồn: Số liệu của Tổ chức Minh bạch thế giới (TI) từ năm 2012 -2020

Có thể khẳng định rằng, công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận; nạn tham nhũng đã bị ngăn chặn, đẩy lùi; niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước được nâng lên

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, nước ta vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức Thời gian qua, tình trạng tham nhũng, tiêu cực đã xảy ra ở nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực với quy mô khác nhau, trong đó có những vụ, việc xảy ra ở những ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm với quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi, mức độ sai phạm lớn, làm thất thoát hoặc thiệt hại nặng nề đối với tài sản của Nhà nước và nhân dân, gây nhiều bức xúc trong

dư luận xã hội

Thực trạng tham nhũng đƣợc biểu nhiệm trên nhiều lĩnh vực, cụ thể:

+ Trong lĩnh vực quản lý kinh tế:

Quản lý kinh tế là lĩnh vực xảy ra tham nhũng phổ biến nhất, với tần suất nhiều nhất và số tài sản rất lớn Trong lĩnh vực này, tham nhũng thường diễn ra

ở các khâu, công đoạn với những thủ đoạn chủ yếu sau:

+ Người có thẩm quyền giao dự toán thu thấp hơn khả năng thực tế lập và giao dự toán thu bỏ qua không bao quát quản lý các nguồn thu; Phân bổ kế hoạch vốn đầu tư dàn trải dẫn đến tình trạng kéo dài dự án

+ Lơ là, bỏ qua đối tượng phải nộp thuế, bỏ sót nguồn thu của các đối tượng có những khoản thuế, phí, lệ phí phải nộp ngân sách Nhà nước,

+ Dùng thủ đoạn gian dối như làm chứng từ kế toán giả mạo về mua sắm tài sản, sửa chữa nhỏ để lập chứng từ, bản thống kế khống khối lượng, công

việc không làm để hạch toán, thanh quyết toán vốn chi ngân sách rút ruột nhà nước,

Một trong những ví dụ cụ thể để biểu đạt rõ hơn về tình trạng tham nhũng của lĩnh vực quản lý kinh tế có thể kể đến là: việc nâng khống giá thiết bị y tế Ngày 15/6/2021, thông tin từ TAND Cấp cao cho biết: theo HĐXX sơ thẩm, từ đầu năm 2020, CDC Hà Nội trong đó nguyên giám đốc CDC Hà Nội Nguyễn Nhật Cảm đã mua một số hệ thống PCR tự động nhằm đáp ứng nhu cầu xét nghiệm phòng chống dịch Covid 19 Do thời gian gấp nên việc mua sắm này được CDC Hà Nội thực hiện theo phương thức chỉ định thầu Hệ thống máy xét nghiệm PCR phòng chống Covid-19 khi nhập về Việt Nam giá khoảng hơn 2 tỉ đồng Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối mua bán lòng vòng với nhau và CDC Hà Nội đã mua với giá hơn 7 tỉ đồng, gấp 3 lần giá nhập Từ

ví dụ trên chúng ta thấy được thưc trạng tham nhũng hiện nay ngày càng tinh

vi và chuyên nghiệp hơn, sử dụng các thủ đoạt để che dấu để không bị phát hiện hành vi tham nhũng

+ Trong lĩnh vực quản lý tài chính, sử dụng ngân sách, quản lý tài sản công:

Trong lĩnh vực này, tham nhũng chủ yếu xảy ra ở các đơn vị được thụ hưởng ngân sách nhà nước và được giao quản lý các tài sản của nhà nước Hiện tượng tham nhũng phổ biến chủ yếu là vi phạm các nguyên tắc quản lý tài chính, ngân sách để trục lợi như: chi tiêu tiền của cơ quan, đơn vị không đúng mục đích, trái nguyên tắc; thu tiền không nhập quỹ, không vào sổ sách; lợi dụng sơ

hở trong chính sách và sự quản lý lỏng lẻo của Nhà nước, làm khống chứng từ

để chia nhau,

Ví dụ cụ thể để hiểu rõ hơn thực trạng của tình trạng tham nhũng này là: Lấy tài sản công sử dụng vào mục đích cá nhân (vụ Bùi Tiến Dũng, PMU18 đã dùng tiền của Dự án PMU18 để mua hàng chục ô tô đắt tiền, sau đó cho một số

cá nhân, cơ quan mượn sử dụng) Hành vi chuyển hóa tài sản Nhà nước thành tài sản riêng thông qua lập các hợp đồng mua bán, vận chuyển khống để chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng (vụ Trần Văn Khánh, Tổng Công ty Vật tư nông nghiệp;

Vụ Công ty xăng dầu Hàng không)

+ Trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng

Trong thời gian qua, tình hình vi phạm pháp luật trong lĩnh vực ngân hàng nổi lên thông qua các hành vi vay ké, nội bộ thông đồng lấy qũy với tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp Theo thống kê, 5 năm qua (2016 - 2021), các ngân hàng, tổ chức tín dụng đã nhận được 70 đơn thư khiếu nại, tố cáo

Ví dụ: Lợi dụng chức vụ, nghề nghiệp, kỹ thuật và nghiệp vụ ngân hàng

để chiếm đoạt tiền của ngân hàng và khách hàng, điển hình như vụ Huỳnh Thị Huyền Như, Ngân hàng Công thương, Chi nhánh Nhà Bè, TP Hồ Chí Minh, chiếm đoạt trên 3.000 tỷ đồng

+ Trong lĩnh vực đất đai, đầu tư và xây dựng cơ bản

Từ năm 2015 đến nay, lực lượng công an đã liên tục phát hiện, điều tra nhiều vụ án tham nhũng lớn trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng tài sản của Nhà nước Tham nhũng trong đầu tư xây dựng cơ bản xảy ra ở hầu hết các khâu, từ lập dự án, khảo sát, thiết kế, đầu tư đến thi công, nghiệm thu, quyết toán công trình, diễn biến rất phức tạp và ngày càng nghiêm trọng Thực tế cho thấy, nhiều dự án được duyệt, nhưng không thực hiện theo mục đích ban đầu, mà chỉ để mua đi, bán lại để kiếm lời Điển hình

là các vụ án: vụ án xin cấp đất Dự án của Công ty Phát triển nhà tỉnh Bạc Liêu;

vụ Phan Văn Khỏe, nguyên Chủ tịch UBND huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh

nhận hối lộ; vụ sai phạm tại xã Hải Bối, huyện Đông Anh, Hà Nội; vụ Đồng

Nò, TP Đà Nẵng; vụ Tổng Công ty Mía đường II; vụ Đất Đồ Sơn, vụ Đất Quán

Nam, TP Hải Phòng

+ Trong lĩnh vực y tế - giáo dục

Đây là hai trong số các lĩnh vực trong những năm gần đây thường xuyên xảy ra các sai phạm, đối với y tế trong giai đoạn “nước sôi lửa bỏng” do tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, vẫn có những cán bộ, đảng viên không gương mẫu, không phát huy vai trò xung kích đi đầu trong công tác phòng, chống dịch bệnh, thậm chí còn lợi dụng chức trách, nhiệm vụ được giao, vi phạm các quy định phòng, chống dịch, cố ý trục lợi trong sử dụng, mua sắm công, nâng khống giá trị thiết bị y tế, làm thất thoát ngân sách nhà nước, đồng thời đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, gây bức xúc trong nhân dân Trong lĩnh vực giáo dục, các vụ việc liên quan đến hối lộ để được nhận vào trường theo nguyện vọng, “chạy trường, chạy lớp”, gian lận trong học tập, thi cử trong đó vụ gian lận thi cử tại các tỉnh phía Bắc 2018 đã làm sâu sắc thêm vấn đề của hệ thống giáo dục ở Việt Nam đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý, cụ thể vụ sai phạm này liên quan công tác tổ chức, chấm thi ở Kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018, hàng loạt bài thi của thí sinh được nâng điểm ở các tỉnh Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình Trong quá trình điều tra, 11 cán bộ ngành giáo dục

bị bắt tạm giam Có tới 347 bài thi bị can thiệp điểm Đây là vụ gian lận nghiêm trọng nhất từ xưa đến nay, sau nhiều năm Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức các

kỳ thi tuyển sinh và THPT Quốc gia Tại Hà Giang, kết quả chấm thẩm định cho thấy xảy ra sai phạm hơn 330 bài thi của 114 thí sinh Khởi tố ông Vũ Trọng

Lương vì hành vi nâng điểm cho hơn 330 bài thi của 114 thí sinh và ông Nguyễn Thanh Hoài, Trưởng phòng Khảo thí và Quản lý chất lượng giáo dục, người được cho là tiếp tay cho ông Vũ Trọng Lương thực hiện hành vi phạm tội Tại Sơn La, tiếp nối gian lận ở Hà Giang, phổ điểm thi ở Sơn La cũng thuộc diện nghi ngờ khi gấp nhiều lần so với một số địa phương lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Nam Định

Một tình trạng tham nhũng khác tồn tại từ lâu nhưng chưa khắc phục triệt

để đó là vấn đề dạy thêm, học thêm: đây là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn của các bậc phụ huynh cũng như cơ quan quản lý bởi tuy đã có những quy định nhằm loại bỏ tình trạng dạy thêm, học thêm sau giờ học, ngoài nhà trường tuy nhiên vẫn còn một bộ phận giáo viên chưa thực hiện nghiêm chỉ đạo này, giáo viên chỉ dạy một phần chương trình chính khóa ở trường học và buộc học sinh phải trả tiền để đến các lớp học thêm học nốt phần còn lại hay giáo viên ép học sinh đến các lớp học thêm để đảm bảo được điểm cao Trong cả hai trường hợp này, nếu không tham gia vào các lớp học thêm, học sinh có thể chịu hậu quả là nhận điểm số thấp

+ Trong lĩnh vực tư pháp, thanh tra, kiểm tra

Cán bộ cơ quan tư pháp lợi dụng chức vụ, quyền hạn đòi hối lộ trong quá trình thực thi công vụ (hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án) Loại hành vi này không những ảnh hưởng đến tính đúng đắn trong hoạt động công

vụ, làm sai lệch bản chất vụ án, vụ việc, mà còn gây mất uy tín của cơ quan tư pháp, giảm sút niềm tin của nhân dân, điển hình như vụ Vũ Văn Lương, nguyên Thẩm phán Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm, Hà Nội nhận hối lộ 70 triệu đồng; vụ Vũ Đức Hùng, nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân huyện Gia

Viễn, tỉnh Ninh Bình nhận hối lộ 70 triệu đồng,

Trong công tác, thanh tra, kiểm tra: tuy chưa có nhiều vụ việc lớn bị đưa

ra xử lý nhưng thực tế vẫn tồn tại việc có nhiều đoàn thanh tra, kiểm tra, kiểm toán có biểu hiện nhũng nhiễu, dung doạ để "chung chi" tiền sai phạm Đây là những hành vi nhỏ lẻ rất khó phát hiện Các địa phương bị thanh tra, kiểm tra không dám tố cáo vì sợ ảnh hưởng tới địa phương, sợ bị trù dập

1.2 Nguyên nhân của tham nhũng ở Việt Nam

Thứ nhất, những hạn chế trong chính sách, pháp luật

- Trong hệ thống pháp luật nước ta, vẫn còn rất nhiều lĩnh vực đời sống xã hội chưa được pháp luật điều chỉnh, tạo sơ hở cho các hành vi vi phạm pháp luật trong đó có hành vi tham nhũng gia tăng Những “khoảng trống” trong hệ thống pháp luật trước hết phải kể đến là vấn đề tham nhũng trong lĩnh vực tư nhân

- Sự mâu thuẫn, chồng chéo trong các quy định của pháp luật thể hiện trong nhiều văn bản pháp luật Ví dụ, trong khi tội nhận hối lộ (Điều 354 BLHS) được quy định là tội phạm về tham nhũng thì tội đưa hối lộ (Điều 364 BLHS)

và tội làm môi giới hối lộ (Điều 365 BLHS) lại không được quy định là các tội phạm về tham nhũng mà thuộc các tội phạm khác về chức vụ

- Nhiều quy định của pháp luật, nhất là các quy định trong quản lí tài sản công, quan lý tài chính, đất đai, nhà cửa, xây dựng, đấu thầu, cạnh tranh, cấp phát vốn đầu tư, cổ phần hóa… còn nhiều bất cập, chưa rõ ràng, chưa công khai, minh bạch Đây là kẽ hở để nhiều người áp dụng pháp luật tìm cách sách nhiễu,

gây khó khăn khi thực thi công vụ, nhiệm vụ để đòi hối lộ

Thứ hai, những hạn chế trong quản lí, điều hành nền kinh tế và trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội

- Quyền hạn, trách nhiệm giữa các chủ thể quản lí trong xã hội còn mâu thuẫn, chồng chéo, đặc biệt là trong quản lí tài sản công, dẫn đến tính chịu trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức không cao Tài sản của Nhà nước được giao cho một số người có quyền hành rất lớn, nhưng chế độ trách nhiệm lại không

rõ ràng Bên cạnh đó, những công cụ phục vụ cho quá trình quản lí, điều hành nền kinh tế, quản lí tài sản công như kiểm kê, kiểm toán, kiểm soát,

giám sát, thanh tra… lại chưa được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc

- Cải cách hành chính vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế - xã hội Do ảnh hưởng nặng nề của cơ chế kinh tế cũ nên các thủ tục hành chính tuy đã được rà soát và loại bỏ một phần nhưng vẫn còn rất phức tạp, gây nhiều khó khăn, bất cập cho người dân và doanh nghiệp Việc điều hành, quản lí nền kinh tế còn nhiều bất cập, lỏng lẻo, yếu kém, nhất là cơ chế xét cấp phát vốn đầu tư, vốn vay ODA, các thủ tục như thủ tục vay vốn, đăng kí kinh doanh, cấp phép… còn rườm rà, phức tạp Bên cạnh đó, những thủ tục hành chính còn kéo dài, làm cho những người không có thời gian, hoặc những

người muốn có kết quả nhanh chóng buộc phải đưa hối lộ

Thứ ba, những hạn chế trong việc phát hiện và xử lí tham nhũng

Chưa có một cơ chế khuyến khích có hiệu quả việc tố cáo, tố giác hành vi tham nhũng, đặc biệt là cơ chế bảo vệ những người tố cáo hành vi tham nhũng Thông thường, những người tố cáo hành vi tham nhũng là những nhân viên hoặc cấp dưới của người có hành vi tham nhũng Vì vậy rất nhiều trường hợp cán bộ, công chức, viên chức biết rõ hành vi tham nhũng của cấp trên nhưng không dám tố cáo vì sợ bị trù dập, sợ bị trả thù